Yüksek emekli aylığı için ne yapmalıyım?

SORU: 2 Ocak 1977 doğumluyum. 20 Mart 1997’de SSK’lı olarak başladığım çalışma hayatım, aralıksız ve aynı kurumda devam ediyor. Bulunduğum sistem içinde emekli maaşımın daha yüksek olmasını sağlamak için yapabileceğim bir şey var mı? Ne zaman emekliliğe hak kazanır ve aylık almaya başlayabilirim?

Ayşe Gündoğan

YANIT: Emekli aylığı en basit anlatımıyla, üzerinden prim ödenen kazançların ortalamasıyla toplam prim gün sayısına göre hesaplanan aylık bağlama oranının çarpımından oluşuyor. Prime esas kazancın emekli aylığına etkisi, prim gün sayısından daha fazla. Bu nedenle de bağlanacak emekli aylığını yükseltmenin yolu, primlerin mümkün olduğunca yüksek kazanç üzerinden ödenmesi. Ne kadar yüksek kazanç üzerinden prim ödenirse emekli aylığına yansıması da o derece yüksek olur.

Emekliliğiniz için gerekli olan 20 yıl sigortalılık süresi ile 5900 prim gününü tamamlamışsınız. 53 yaşınızı dolduracağınız 2 Ocak 2030 tarihinde emekli olmaya hak kazanırsınız. 2030 Ocak ayı sonuna kadar başvurmanız halinde, 1 Şubat 2030 tarihinden geçerli olmak üzere emekli aylığı almaya başlarsınız.

 

5750 gün prim ve 55 yaşa tabisiniz

SORU: 20 Temmuz 1976 doğumluyum. SSK girişim 16 Eylül 1995’dir. 1996’da 18 ay askerlik yaptım. 1400 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olurum?

İBRAHİM

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5750 gün prim ödeme ve 55 yaş şartlarına tabisiniz. 4350 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5750 güne tamamlamanız şartıyla, 55 yaşınızı dolduracağınız 20 Temmuz 2031’de emekli olabilirsiniz.

 

Yapılandırılmayan Bağ-Kur borçları silinecek mi?

SORU: Yeni çıkan yasayla Temmuz ayı sonuna kadar yapılandırılmayan birikmiş Bağ-Kur borçları silinecek mi? Bizi bilgilendirirseniz sevinirim.

Mert Uysal

YANIT: 4/b (Bağ-Kur) sigortalılarından, 31 Mayıs 2018 tarihi itibarıyla prim borcu bulunanların, bu borçlarını 2018 Temmuz ayı sonuna kadar ödememeleri veya yapılandırmamaları halinde, birikmiş prim borçları silinecek. 4/b kapsamında çalışması devam edenlerin sigortalılıkları 1 Haziran 2018 tarihi itibarıyla yeniden başlatılacak.

Silinen prim borcunun ilgili olduğu dönemler sigortalılık süresi olarak değerlendirilmeyecek. Ancak sigortalı veya hak sahipleri daha sonra isterlerse bu süreleri ihya edebilecek.

 

Askerliğinizin 400 gününü borçlanmalısınız

SORU: 15 Ekim 1971 doğumluyum. Sigorta girişim 1 Ocak 1994’de. 1991’de 15 ay askerlik yaptım. Askerliğimin kaç gününü borçlanmam gerekir?

A.YAYLA

YANIT: Askerlik sürenizin 400 gününü borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5600 gün prim ödeme ve 53 yaş şartlarına tabi olursunuz.  Ve toplam 5600 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 53 yaşınızı dolduracağınız 15 Ekim 2024’de emekli olabilirsiniz. 

 

İş sözleşmesi sona erdiğinde çalışma izni sona erer mi?

SORU: Yanımızda ev hizmetlerinde çalışan yabancı uyruklu kadın için bazı sorularım olacak. Bu kişi, resmi çalışma izni ve buna bağlı oturma izni ile 2012 yılından beri çalışmaktadır. Tüm SGK bildirgeleri verilmekte ve primleri gününde yatırılmaktadır.

1- Sözleşmesi feshedilip işten çıkartılırsa ne kadar süre işsizlik maaşı alabilir? 

2- İzni de iş akdinin feshi ile sona erer mi? Yoksa üç yıllık çalışma ve oturma izni başka bir iş buluncaya kadar devam eder mi?

3- Moldova ile ikili sosyal güvenlik anlaşması yokmuş, Türkiye'den emekli olabilir mi?

Sadettin Ergin

YANIT: 1- Sözleşmesi feshedilip işten çıkartılırsa, işsizlik ödeneğine hak kazanır. Ne kadar süreyle işsizlik ödeneği alacağı, son üç yıl içindeki prim gün sayısına göre belirlenir. Örneğin, 600 gün prim ödemesi olursa 6 ay, 1080 gün prim ödemesi olursa 10 ay süreyle işsizlik ödeneği verilir.

2- Yabancılara çalışma izinleri belirli bir işyeri veya konutta çalışmak üzere verilmektedir. Süreli olan çalışma izni, iş akdinin feshi halinde sona erer. Yabancı çalıştıran işverenin, çalışma izni kapsamındaki çalışmanın sona ermesi durumunu 15 gün içinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirmekle yükümlüdür. Yabancı yeniden iş bulduğunda, çalıştıracak olan işverenin yeniden izin başvurusunda bulunması gerekir.

3- Türk vatandaşları için aranan emeklilik şartlarını sağladığında Türkiye Sosyal Güvenlik Kurumundan emekli olabilir.

 

56 yaşın dolmasını bekleyeceksiniz

SORU: 19 Ekim 1971 doğumluyum.  SSK’ya giriş tarihim 22 Eylül 1997’dir. Emekliliği ne zaman hak edebilirim ve ne zaman emekli olabilirim?

HAKAN

YANIT: Askerliğinizi sigorta başlangıç tarihinden önce yapmış olmalısınız. Askerlik sürenizin 4 ayını borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi,5825 gün prim ödeme ve 56 yaş şartlarına tabi olursunuz. Ve toplam 5825 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 56 yaşınızı dolduracağınız 19 Ekim 2027’de emekli olabilirsiniz.

 

Aylığın devamı için raporun yenilenmesi gerekir

SORU: Eşim ile birlikte SÖZCܒde ki yazılarınızı düzenli takip etmekteyiz. Öncelikle yazılarınız sayesinde, eşimin rahatsızlığı olan uyku apnesi ve işitme kaybından dolayı yaşı beklemeden emekli olabileceğini öğrendik. Ekteki rapordan da göreceğiniz üzere Bağcılar Devlet Hastanesinden alınan raporda, işitme kaybı yüzde 8, uyku apnesi yüzde 35 oranında engel gözükmektedir. Fakat raporun altında kişinin engel oranı yüzde 40, rapor geçerlilik süresi de bir yıl olarak belirtilmiş.

Eşim Mayıs 1974 doğumlu olup, Yapı Kredi Bankasında 1994 Şubat ayında çalışmaya başlamıştır. 24 yıldır prim ödemeleri düzenli yapılmıştır. Bu rapor çerçevesinde vergi dairesine müracaat etmeyi düşünüyoruz. Ancak bir yıl süreli olması dolayısıyla her sene yenileme zorunluluğu var mı? Yenileyemez isek ne olur? Ayrıca 4 yaşında bir çocuğumuz olup, yeni çıkan kanunla Aralık 2017 yılından beri yarım gün işe gitmektedir. Emekliliğe nasıl bir etkisi olur? Tam güne dönmek daha mı avantaj sağlar.

Ali Kocaman

YANIT: Eşiniz vergi indirim hakkı alırsa, sigortalılık süresi 16 yıldan, prim gün sayısı da 3760 günden fazla olduğundan, sizin de belirttiğiniz gibi yaş şartı aranmaksızın emekli olabilir. Ancak rapor süresi bir yıl olduğundan, bir yıl sonra tekrar rapor alması gerekir. Bir yıl sonra rapor almazsa ya da yeni alacağı raporda engellilik oranı yüzde 40’ın altına düşerse emekli aylığı kesilir. Aylık bağlanması için normal emekliliği için gereken 50 yaşının dolmasını bekler.

Eşinizin yarım gün çalışması emeklilik şartlarını etkilemez. Sadece tam süreli çalışmaya göre her 360 günlük eksik prim gün sayısı için aylık bağlama oranı 2 puan düşer.

 

Eşiniz 58 yaşını dolduracağı tarihte emekli olacak

SORU: 5 Kasım 1983 doğumlu eşimin, sigorta giriş tarihi 29 Nisan 2008’dir. Eşim emekli olması için ne kadar prim ödemesi gerekir?

MEHMET

YANIT: Eşiniz emekli olmak için:7000 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabi. Toplam prim ödemesini 7000 günü tamamlaması şartıyla, 58 yaşını dolduracağı 5 Kasım 2041’de emekli olabilir.

 

Annem hem babamdan hem de dedemden aylık alabilir mi?

SORU: Bağ-Kur emeklisi babam 31 Mayıs 2015 tarihinde vefat etti. Annem şuan da babamın maaşını almaktadır. SSK emeklisi olan annemin babası da 2 Ağustos 2011 tarihinde vefat etmişti. Annemin hem babamdan maaş alması, hem de kendi babasından yetim maaşı alması mümkün mü?

ERTUĞRUL

YANIT: Baba ve dedenizin her ikisinin de vefat tarihi 1 Ekim 2008’den sonra olduğundan anneniz, eşinden dul aylığı alırken, babasından dolayı da yetim aylığı alamaz. Ancak tercih ettiği aylığı alma hakkı var. Babanız veya dedenizden birinin vefat tarihi 1 Ekim 2008’den önce olsaydı, iki aylığı birlikte alabilirdi. Çevrenizde bu durumda olup iki aylığı birlikte alanlar olabilir. Bunlar sizi yanıltmasın.

 

Evli kız çocuğuna babasından aylık bağlanmaz

SORU: Evli olan kız kardeşimin hiçbir sosyal güvencesi yok, ancak eşi Bağ-Kur'dan emekli. Annem ve babamı kaybettik. Kardeşime babamdan emekli maaşı bağlanabilir mi?

Fatoş Saraç

YANIT: Kız çocuğuna ana veya babasından aylık bağlanmasında aranan şartlardan biri de evli olmaması, evli olmakla birlikte sonradan boşanmış veya dul kalmış olması. Kız kardeşiniz evli olduğundan babanızdan aylık bağlanmaz.

 

58 yaşı dolduracaksınız

SORU: 22 Mart 1971 doğumluyum. 4 Ekim 2000’de Bağ-Kur girişim var. Toplam 5020 gün prim ödemem var. 390 gün askerlik ödemesi yaptım. Hangi şartlarda ne zaman emekli olabilirim?

İBRAHİM

YANIT: Bağ-Kurda yaş haddinden emekli olmak için; 5400 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabisiniz.  Prim ödemeniz yeterli olduğundan, bundan sonra prim ödemeseniz de, 58  yaşınızı dolduracağınız 22 Mart 2029’da emekli olabilirsiniz.

 

Vefatım halinde yabancı uyruklu eşime ne kadar maaş bağlanır?

SORU: Ben 71, Hollandalı esim 66 yaşında. Hollanda'da yaşıyor ve yaz aylarını Türkiye'de geçiriyoruz. Benim iki uyruğum var (Türk ve Hollanda). Eşimin ise Türk uyruğu yok. Ben ve eşim Hollanda'da emekli olduk. Ben uluslararası sözleşmeden yararlanıp borçlanarak Türkiye'den de (Emekli Sandığı) emekli oldum. Vefatımda eşim net maaşımın yüzde kaçını alabilir? Eşimin Türk uyruğu olup olmaması bağlanacak maaşın miktarını etkiler mi?

Sami İnal

YANIT: TC Emekli Sandığı Kanununun ek 59. maddesine göre, Türk vatandaşlarıyla evlenmiş yabancı uyruklu kadınlara, Türkiye’de ikamet ettikleri sürece, mütekabiliyet esası da dikkate alınarak aylık bağlanır. Eşinizin Türk uyruğunda olup olmaması, bağlanacak aylığın miktarını etkilemez. Allah geçinden versin vefatınız halinde, eşinizin tek hak sahibi olması durumunda emekli aylığınızın yüzde 75’i bağlanır.

 

Birkaç firmadan sigortalı olmanın sakıncası var mı?

SORU: Bir firmadan tam gün SGK’lı olarak görülmekteyim. İşim gereği başka firmaların işlerini de takip ediyorum. İş yaptığımız büyük firma, çalışılan her firma için sigorta istiyor. Eğer sigorta yatırmazsam iş takibi yapmayacağım. Bir kaç firmadan sigortalı olmamın bir sakıncası var mı? Kaç firma benim adıma sigorta yatırabilir.

ÖMER

YANIT: Bir kaç firmada sigortalı çalışmanızda bir sakınca yok. İstediğiniz kadar firma sizi sigortalı gösterebilir. Yeter’ ki o firmalarda fiili çalışmanız olsun. Ay içinde birden fazla firmada çalışma olması halinde, yapılan bildirimlerde prim ödeme gün sayısı bir ay için 30 gün sayılır. Ancak bildirilen kazanç tutarları prime esas kazancın üst sınırını aşmamak üzere birleştirilir.  Örneğin: üç firma bir kişi için, aynı ayda asgari ücret(2.029.50 lira) üstünden ayrı ayrı 30 gün çalışma bildirmişse, o ay için bu kişinin prim ödeme gün sayısı 90 gün değil 30 gün kabul edilir. Bildirilen kazançlarda prime esas kazancın üst sınırını aşmamak üzere birleştirilir. Ve o aya ait prime esas kazanç tutarı da 6,088.50 lira olarak dikkate alınır. Buda sigortalının ileride yüksek emekli aylığı almasına katkı sağlar. 

 

Emekli aylığı hesabında son on yıllık kazançlar mı dikkate alınır?

SORU: Bir işçi çalışma hayatının hemen hemen tamamında tavandan sigorta primi ödeyip, emekli olmak üzere işten ayrılırsa, ancak yaş sorunu nedeniyle emekli aylığı alamadığı için tekrar asgari ücretten sigorta primi ödenerek beş sene daha çalışırsa, bu beş senelik asgari ücret priminin emekli aylığı hesabında etkisi ne olur? Yani emekli aylığı hala son on sene ortalaması olarak mı hesaplanmaktadır? Bu konuda beni aydınlatırsanız mutlu olurum.

Yalçın Durak

YANIT: Emekli aylığı hesaplamasında son on yılın prime esas kazanç ortalaması değil, tüm sigortalılık süresince üzerinden prim ödenen kazanç tutarları dikkate alınıyor. Emekli aylığı da 2000 öncesi, 2000-Ekim 2008 arası ve Ekim 2008 sonrası dönemlerin prime esas kazanç ortalamaları esas alınarak hesaplanan üç ayrı kısmi aylığın toplamından oluşuyor.

Son beş senede asgari ücret üzerinden prim ödenmesi, Ekim 2008 sonrası kısmi aylığın hesabında esas alınacak kazanç ortalamasını düşürür. Ortalamayı aşağı düşürdüğü ölçüde de bağlanacak emekli aylığının azalmasına neden olur.

 

Çalışmaya başlamadan önce malul sayılanların emekliliği

SORU: 21 Nisan 1987 doğumluyum. Doğuştan engelliyim. İlk sigorta giriş tarihim 12 Eylül 2005 olup, toplam 2867 gün prim ödemem var. 11 Ocak 2007 tarihinde aldığım raporumda engel oranım yüzde 70'tir. Ne kadar prim ödeyip, ne zaman emekli olabilirim? Şu anda çalışmıyorum. Kalan günlerimi çalışmadan isteğe bağlı kendim ödeyebilir miyim? 1260 günden fazla Bağ-Kur’lu olarak prim ödesem Bağ-Kur şartlarıyla (15 yıl, 3960 gün) emekli olabilir miyim?

Ahmetcan Kasapoğlu

YANIT: SGK tarafından sevk edileceğiniz hastane sağlık kurulunca düzenlenecek rapor ve dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesi sonucu, ilk defa sigortalı olarak çalışmaya başladığınız tarihten önce çalışma gücünüzün en az 2/3’ünü yitirdiğiniz ve malul olduğunuz kabul edilirse, 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 prim günüyle 4/a (SSK) statüsünden emekli olabilirsiniz. Eksik olan 733 prim gününü de isteğe bağlı sigortalı olarak tamamlayabilirsiniz.

Diğer bir seçenek olarak, yine ilk defa sigortalı olarak çalışmaya başladığınız tarihten önce çalışma gücünüzün en az yüzde 60’ını yitirdiğiniz ve malul olduğunuz kabul edilirse, 1260 gün 4/b (Bağ-Kur) kapsamında prim ödeyerek, 15 yıl sigortalılık süresi ve 3960 prim günüyle 4/b statüsünden emekli olabilirsiniz.

 

5450 gün prim ve 51 yaşı birlikte sağlamanız gerekiyor

SORU: Sigorta giriş tarihim 7 Şubat 1989’dur. Ne zaman emekli olacağımı öğrenmek istiyorum. Bilgilendirebilir misiniz?

YALÇIN

YANIT: Doğum tarihiniz, askerlik durumunuz ve prim ödeme gün sayınız hakkında bilgi vermemişsiniz. Sorunuzu verdiğiniz bilgiyle sınırlı olarak cevaplandırabiliyoruz. Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5450 gün prim ödeme ve 51 yaş şartlarına tabisiniz. Bu üç şartı birlikte sağlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz. 

 

Başlangıçtan sonraki askerlik başlangıcı geri çekmez

SORU: 1 Haziran 1970 doğumluyum. SSK giriş tarihim askerlikten önce 1 Ağustos 1988’dir.  7200 gün prim ödemem mevcuttur. Askerlik borçlanması yapsam gün geri gelir mi? Borçlanmama gerek var mı? Ne zaman emekli olabilirim?

YAVUZ

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5450 gün prim ödeme ve 51 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 51 yaşınızı dolduracağınız 1 Haziran 2021’de emekli olabilirsiniz. Askerliğinizi sigorta başlangıç tarihinden sonra yaptığınızdan borçlanma emekli olma şartlarını değiştirmez, sadece primi artırır. Priminizde yeterli olduğundan askerliğinizi borçlanmanıza gerek yok.

 

Maaş ve ikramiyemi almak için 3 sene boşuna mı bekledim?

SORU: 21 Nisan 1969 doğumluyum. 22 Haziran 1992 tarihinde İzmir Devlet Opera ve Balesinde çalışmaya başladım. Mart 2015’te zorunlu hizmet yılımı tamamladım fakat yaşımı doldurmadığımdan dolayı, emeklilik yaşımı dışarıda beklemek için dilekçe ile başvurdum (çünkü bana FHZ’lerimin yaşımdan düşürülmediği sadece çalışma senelerime ekleneceği söylenmişti). 21 Nisan 2018’de yaşımı da doldurdum, emekli maaşı ve ikramiyemi alabilmek için tekrar dilekçe ile başvurdum. Bilmek istediğim, maaş ve ikramiyemi almak için ben 3 sene boşu boşuna mı bekledim? Yanlış bilgilendirildi isem bu konuda ne yapabilirim?

Yasemin Akman

YANIT: Fiili hizmet süresi zammı (FHZ) süresi, hem emeklilik yaşının tespitinde dikkate alınır, hem fiili hizmet süresine eklenir hem de emeklilik yaş haddinden indirilir.

Buna göre, hak kazandığınız FHZ süresinin fiili hizmet sürenize eklenmesinin yanı sıra emeklilik yaşınızın tespitinde dikkate alınması gerekir. Ayrıca tabi olduğunuz emeklilik yaş haddinizden de indirilir. FHZ süresinin emeklilik yaşından indirilmediği gerekçesiyle 3 yıl yaşınızın dolmasını beklediyseniz, 3 yıl boşu boşuna beklemişsiniz demektir. Yanlış bilgilendirilmeniz yazılı değilse, maalesef yapabileceğiniz bir şey yok.

 

Emekli Sandığı emeklisinin aile hekimi olarak çalışması

SORU: Aile hekimi olarak görev yapmaktayken 1 Temmuz 2016’da 65 yaş haddinden Emekli Sandığından res'en emekli edildim. Görev yerimde bu defa SSK'lı olarak çalışmaya devam ediyorum. İkramiyem verildi, ancak tespit edilen emekli maaşım verilmedi. “SSK'lı sözleşmeli aile hekimi olarak halen çalıştığın için emekli maaşı alamazsın, ne zaman ki aile hekimliğinden ayrılırsın o zaman alırsın” dediler. Bu durumda şu sorularımın cevaplandırılmasını hem kendim, hem de benim durumumda olan doktorlar için arz ve rica ediyorum.

1- Neden emekli maaşı alamamaktayım? Özelde çalışsam alabiliyorum.

2- Bir kaç sene sonra ayrılırsam, SSK'lı olarak çalıştığım sürenin tazminat veya ikramiyesi ne olacak? Yanıt olumsuzsa, fazladan kesilen SSK primlerimi alabilir miyim?

3- Çalışmama rağmen emekli olduğuma göre (maaş verilmeden), son kanunla verilen Ramazan Bayramı ikramiyesi ödenmedi? Nasıl bir yol izleyebilirim?

Mehmet Yıldıran

YANIT: 1- 5335 sayılı Kanunun 30. maddesine göre, bazı istisnai durumlar hariç, herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanlar bu aylıkları kesilmeksizin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları ile müessese ve işletmelerinde ve sermayesinin yüzde 50'sinden fazlası kamuya ait olan diğer ortaklıklarda herhangi bir kadro, pozisyon veya görevde çalıştırılamaz ve görev yapamazlar.

Aile hekimlerinin primlerini ödeyen sağlık il müdürlüklerinin Sağlık Bakanlığının taşra teşkilatı olması ve 5335 sayılı Kanunun 30. maddesinde belirtilen kamu kurumları arasında yer alması nedeniyle, emekli olup aile hekimliği yapanların emekli aylıkları kesilmektedir. Emekli olduktan sonra aile hekimliğine devam etmeniz nedeniyle emekli aylığınızın ödenmemesinde yasaya aykırı bir durum yok.

2- Birkaç sene sonra aile hekimliğinden ayrıldığınızda, durdurulan emekli aylığınız güncellenerek ödenmeye başlayacak. Ancak SSK’lı çalıştığınız süre için tazminat veya ikramiye almanız söz konusu olmayacak. SSK kapsamında ödenen primlerinizin uzun vadeli sigorta kollarına ait olan yüzde 20’lik kısmını, talep etmeniz halinde toptan ödeme şeklinde SGK’dan geri alabileceksiniz.

3- Emeklilere Ramazan ve Kurban Bayramı ikramiyesi, ödemenin yapılacağı tarihte gelir ve aylık alıyor olmaları koşuluyla ödeniyor. İkramiye ödemesinin yapıldığı tarihte emekli aylığı almıyor olduğunuzdan, ikramiye de ödenmez. Ödenmesi için yapabileceğiniz bir şey de maalesef yok.

 

Askerlik borçlanması emekliliğimi etkiler mi?

SORU: 2 Aralık 1983 doğumluyum. 2003’te 15 ay askerlik yaptım. Sigorta giriş tarihim 1 Ağustos 2002’dir. Askerliğimi borçlanmam emekliliğimi etkiler mi? Askerliğimi borçlanma durumunda, ne zaman emekli olabilirim?

ÖMER

YANIT: Emekli olmak için; 7000 gün(veya 4500 gün) prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. Toplam 7000 gün(veya 4500 gün) prim ödemiş olmanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız 2 Aralık 2043’de emekli olabilirsiniz.  Askerlik borçlanması emekli olma şartlarınızı değiştirmez. Sadece prim ödeme gün sayınızı 15 ay artırır. Emekli olacağınız tarihe kadar priminizi çok rahat tamamlayabileceğinizden, askerliğinizi borçlanmanıza gerek yok.

 

Yetim aylığı babanın aylığının yüze kaçıdır?

SORU: Sosyal güvencesi olmayan kız çocuğu, yetim aylığı olarak babasının aylığının yüzde kaçını alabiliyor? Annesi de sağ ve kendi emekli aylığı var.

Semiha Meram

YANIT: Sorunuzdaki sosyal güvencesi olmayan kız çocuğuna bağlanacak aylığın oranı, babasının sigortalılık statüsüne göre değişir. Babanın sigortalılık statüsü SSK veya Bağ-Kur ise kızın aylık bağlama oranı yüzde 25, Emekli Sandığı ise yüzde 30 olur.

 

Başlangıçtan sonraki askerlik şartları değiştirmez

SORU: 19 Şubat 1979 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim 12 Ocak 1990 olup 7000 gün primim var. Askerliğimi 21 Ağustos 1999 -9 Şubat 2001 arasında yaptım. Ne zaman emekli olabilir?

MEHMET

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5525 gün prim ödeme ve 52 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 52 yaşınızı dolduracağınız 19 Şubat 2031’de emekli olabilirsiniz. Askerliğiniz başlangıç tarihinden sonra olduğundan, borçlanma emekli olma şartlarınız değiştirmez, sadece primi artırır. Priminizde yeterli olduğundan, askerliğinizi borçlanmanıza gerek yok. 

 

Çocuk nedeniyle daha erken emekli olabilir miyim?

SORU: Yazılarınızı ailece takip ediyoruz. Öncelikle emeğinize sağlık. 2 Temmuz 1976 doğumlu bir kadın öğretmenim. Aralık 89 sigorta giriş çıkışım var (30 gün). 01.10.1999- 31.08.2004 özel bir okulda SSK kapsamında 1770 gün, 2006-2008 yıllarında isteğe bağlı 810 gün, 01.09.2008-31.08.2009 360 gün, 01.09.2012-10.06.2016 özel okul SSK kapsamında 1338 gün prim ödemem var. 25.08.2016’dan itibaren hâlen devlet okulunda öğretmenlik yapıyorum. Ne zaman emeklilik hakkı elde ederim? 2009 doğumlu bir çocuğum var, çocuk nedeniyle daha erken emekli olabilir miyim? Ne zaman emekli olursam en yüksek maaşla emekli olabilirim?

İsmi saklı

YANIT: 4/c (Emekli Sandığı) statüsünden emeklilik için 20 tam yıl fiili hizmet süresi (7200 prim günü) ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. Çocuğunuzun doğum tarihinden itibaren iki yıl içinde kalan prim ödenmemiş (çalışmadığınız) süre için doğum borçlanması yapabilirsiniz. Ancak yapacağınız borçlanma emeklilik şartlarınızı değiştirmez, sadece prim günü kazandırır. En az 7200 prim gününü tamamlamak koşuluyla, 58 yaşınızı dolduracağınız 2 Temmuz 2034 tarihinde emekli olmaya hak kazanırsınız. Ne kadar çok çalışırsanız, emekli aylığınız o kadar yüksek olur.

 

Anneniz 870 gün daha prim ödeyip 60 yaşı dolduracak

SORU: 19 Mart 1969 doğumlu annem, 1 Mart 2004’de Çiftçi Bağ-Kurlu oldu ve 4 sene 7 ay sonra esnaf Bağ-Kura geçti. 30 Eylül 2016 da Esnaf Bağ-Kurundan çıktı. Toplam 4530 gün prim ödemesi var. Sigortalı olduktan sonra doğum yapmadı. Emekli olmak için ne yapmalıyız?

EMRE

YANIT: Anneniz, Bağ-Kurda yaş haddinden emekli olmak için;5400 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabi. İsteğe bağlı prim ödemeleri Bağ-Kura sayılıyor. Anneniz isteğe bağlı olarak 870 gün daha prim ödeyerek toplam primini 5400 güne tamamlaması şartıyla, 60 yaşını dolduracağı 19 Mart 2029’da emekli olabilir.

 

Mirası reddeden de dul aylığı alabilir

SORU: Bağ-Kur emeklisi olan dedem öldü, reddi miras yapan anneannem dedemin maaşını alabilir mi?

OSMAN

YANIT: Sosyal güvenlik haklar devredilmez ve vazgeçilmez haklardandır. Bu nedenle anneanneniz reddi miras yapsa da dedenizden dul aylığı alabilir.

 

Ağabeyim ne zaman ve hangi statüden emekli olur?

SORU: Ağabeyim 1 Ağustos 1966 doğumlu. 4/a sigorta başlangıcı 22 Kasım 1985.  1 Ekim 2008-30 Kasım 2015 arasında 4/b kapsamında sigortalılığı, 1986-1988 arası yaptığı 540 gün askerlik borçlanması var. 1 Şubat 2017’den beri 4/a’lı olarak çalışıyor. 4/a prim gün sayısı 3180. Ne zaman ve hangi statüden emekli olur?

Fikret Aksoy

YANIT: Ağabeyinizin son 2520 günlük prim ödemesi daha çok hangi sigortalılık kapsamında olursa, o sigortalılık statüsünden, yine o sigortalılık statüsünün şartlarıyla emekli olur.

4/a (SSK) statüsünden emekliliği için gereken 25 yıl sigortalılık süresi, 5300 prim günü ve 49 yaş şatlarını sağlamış olmakla birlikte, 4/b (Bağ-Kur)’dan sonraki 4/a kapsamındaki prim gününü 1260 güne tamamladığında 4/a statüsünden emekli olabilir.

Mevcut durumda toplam prim günü 5400 günden fazla olup, son 2520 günlük prim ödemesinin yarıdan fazlası 4/b kapsamında olduğundan, bundan sonra prim ödemese de 58 yaşını doldurduğunda 4/b statüsünden emekli olabilir.

 

Azerbaycan’da ödenen primler Türkiye’de dikkate alınır mı?

SORU: Eşim Azerbaycan uyruklu idi, 2018 Şubat ayında TC vatandaşı oldu. Bakü’de yaşarken 1989 yılında üniversite öğrencisi olunca, devlet öğrencileri çalışır gibi tüm üniversite yaşamında sigortalı yapıp primlerini yatırır idi. Şu anda var olan SGK kaydına eşimin Bakü’deki bu hizmetlerini saydırıp, borçlanma ile emekliliğe hak kazandırtabilir miyim? Eşim 1970 Mayıs doğumlu.

Bedri Sivrikaya

YANIT: Türkiye ile Azerbaycan arasındaki sosyal güvenlik sözleşmesine göre eşiniz, hak ve yükümlülük bakımından Türkiye vatandaşları ile eşit işlem görür. Azerbaycan mevzuatına göre sahip olduğu haklar, Türkiye’de bulunduğu ve daimi ikamet ettiği sırada da devam eder.

Türk vatandaşı olarak yurtdışında geçen çalışma süreleri ile yurtdışında ev kadını olarak geçen süreler borçlanılabildiğinden, eşiniz Azerbaycan’daki sigortalılık sürelerini borçlanamaz. Ancak her iki ülkede geçen sigortalılık sürelerinin birleştirilmesiyle emekli olması mümkün olabilir. Bu durumda, birleştirilen hizmet süreleri toplamı üzerinden hesaplanacak emekli aylığı, Türkiye’de geçen sigortalılık süresine oranlanarak kısmi aylık bağlanabilir.

 

Annenizin 3600 günle 58 yaşı doldurması gerek

SORU: Annem 10 Nisan 1976 doğumlu. İlk sigorta girişi 1 Ekim 1994’de olup SSK’ya 1055 gün prim ödemesi var. Annemin tek çocuğuyum. Doğum borçlanması yapmadı daha. Bu şartlarda 3600 günden emekli olma şansı var mı? Ya da nasıl emekli olabilir?

MİNA

YANIT: Anneniz yaş haddinden emekli olmak için; 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 58 yaş şatlarına tabi. 2545 gün daha prim ödeyerek toplam primini 3600 güne tamamlaması şartıyla, 58 yaşını dolduracağı tarihte emekli olabilir.  Annenizin doğumu sigorta başlangıç tarihinden sonra olmalı. Doğum sonrasındaki iki yılda prim ödenmeyen günleri borçlanma hakkı var. İki yılda çalışması yoksa doğum borçlanmasıyla, 720 gün kazanabilir.

 

Sevk için 10 yıllık sigortalılık süresi gerekmiyor

SORU: Eşim 15 Nisan 1950 doğumlu. 1 Ekim 2008’de 4/b (Bağ-Kur) girişi var. Primleri düzenli ödeniyor. 1 Ekim 2018’de 10 yıl tamamlanıyor. Eşimin aşırı derecede rahatsızlığı var. Malulen emeklilik için rapor almak istiyoruz. Rapor müracaatını 10 yıl dolduğu gün mü yoksa şimdi mi yapalım? Şirketi ben devralacağım. Eğer malul raporu alamazsa, bana devredeceği şirkette 4/c’li çalışabilir mi? Rapor alamazsa 4/a veya 4/c’de süre ne kadar uzar? Eğer süre uzarsa tamamen ilişiğini kesebilir miyim?

Ahmet Akıncı

YANIT: Eşinizin maluliyet durumunun tespitine ilişkin rapor için gereken sevk işlemi için 10 yılı doldurması gerekmiyor. Prim günü 1800 günden fazla olduğundan sevk işlemi yapılır. Ancak malullük aylığı bağlanması talebi için 10 yıllık sigortalılık süresinin dolması gerekir.

Eşiniz, size devredeceği şirkette 4/c kapsamında çalışamaz. Zira eski Emekli Sandığına tabi çalışanlar 4/c’li saylıyorlar. Yani devlette memur olarak çalışmak gerekiyor. Ancak 4/a (SSK) kapsamında çalışabilir.

4/a kapsamında çalışmaya başlarsa emeklilik süresi uzamaz. 5400 gün içinde 4/a kapsamında ödenecek prim gün sayısı 4/b kapsamında ödenmiş prim gün sayısından az olacağından, yine 5400 prim günüyle 4/b statüsünden emekli olur.

Emekli olmaktan vazgeçip, şirket ortaklığından ayrılarak sigortalılığını sonlandırırsa, ödemiş olduğu primlerin uzun vadeli sigorta kollarına (emeklilik sigortasına) ait olan yüzde 20’lik kısmını toptan ödeme şeklinde geri alabilirsiniz.

 

Prim yeterli 50 yaşta dolacak

SORU: 23 Mart 1969 doğumluyum. Bağ-Kur başlangıç tarihim Mart 1987 olup, bu tarihten beri Bağ-Kura prim ödemekteyim. Ne zaman emekli olabilirim?

FAHRİ

YANIT: Askerlik süreniz boyunca da prim ödemişseniz( ödememişseniz askerliğini borçlanmanız halinde) emekli olmak için: 25 tam yıl(9000 gün) prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabi olursunuz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan, 50 yaşınızı dolduracağınız 23 Mart 2019’da emekli olabilirsiniz.

 

Hizmet birleştirmeden emekli olamazsınız

SORU: 1 Temmuz 1987 SSK girişliyim. 31 Aralık 2007 tarihine kadar toplam 5870 gün SSK primim var. 1 Ocak 2008 tarihinden itibaren de Bağ-Kura tabi hizmetlerim var. Sadece SSK primiyle emekli olmam mümkün mü?

ERGUN

YANIT: Sadece SSK primiyle emekli olamazsınız. Çünkü primi ödenen son yedi yılda(son 2520 gün prim içinde) fazla prim ödenen kurum şartlarıyla emekli olunuyor.  SSK’dan sonra Bağ-Kura 1260 gün prim ödemeniz varsa,(sorunuzdan olduğu anlaşılıyor) SSK’dan değil Bağ-Kurdan emekli olacaksınız. Ayrıca hizmet birleştirilmesi zorunludur.

 

Eski şirket ortaklığına bağlı olarak Bağ-Kur kaydı yapılabilir mi?

SORU: Annem ve teyzem sizi sürekli okuyorlar, sıkıntımdan size bahsetmemi söylediler. Bilginize ve yardımınıza ihtiyacım var. Ben 1996 yılında evlendim, 1999 yılında eşim kendi şirketini üzerime geçirdi ve 2006 yılına kadar şirket sahibi ya da ortağı olarak gösterildim. 2003 yılında boşandık. 2007 yılında SSK’lı olarak işe başladım. Esas konu ve sorum şu ki; şirket ortağı olduğum süreçlerde Bağ-Kur’a kayıtlı görünmüyorum, hiçbir girişim yok. Emekli olmaya çalışsam bu beni neredeyse 9-10 sene geriye götürecek bir süreç. O dönemlere ait Bağ-Kur kaydı başlatıp, borçlarımı ödeme şansım var mı?

Deniz Alp

YANIT: 1 Ekim 2008 tarihi öncesindeki şirket ortaklığınıza bağlı olarak Bağ-Kur kayıt ve tescilini yaptırmanız maalesef mümkün değil. Son çıkan af kanunu ile de geriye dönük Bağ-Kur kayıt hakkı verilmedi.

 

Borçlanma için doğumdan sonraki iki yılda boş gün lazım

SORU: 10 Kasım 1979 doğumluyum.1996-1997 de stajyerliğim var.1 Ocak 2000’den beri SSK var. 2009’dan 2017’ye kadar Bağ-Kurluyum.2013’de doğum yaptım. Ne zaman emekli olabilirim?

AYŞE

YANIT: Staj sigortasında kişileri emekli eden sigorta kollarına prim ödenmediğinden emeklilik açısından sigorta başlangıcı sayılmıyor. 2000 deki başlangıcınıza göre, Bağ-Kurda emekli olmak için; 9000 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. Toplam prim ödemenizi 9000 güne tamamlamanız şartıyla, 58 yaşınızı dolduracağınız 10 Kasım 2037’da emekli olabilirsiniz. Ayrıca, 5400 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmanızda mümkün. 2013’deki doğum tarihinizden sonraki iki yılda Bağ-Kura prim ödediğinizden, borçlanacağınız prim ödenmemiş boş gününüz yok. Bu nedenle doğum borçlanması yapamazsınız.

 

Emekli Sandığı hem eşten hem babadan aylık bağlamaz

SORU: Babam 2009 yılında emekli öğretmen iken vefat etti. Annem ev hanımı, babamın maaşını alıyor. Geçen yıl anneannem de vefat etti. O da rahmetli dedemden Emekli Sandığından maaş alıyordu. Annem dedemin ya da anneannemin maaşını alabilir mi?

Cüneyt Erdoğan

YANIT: Her ikisi de Emekli Sandığı mensubu olan hem eşten hem de babadan aylığa hak kazanılması halinde, her iki aylık bağlanmaz. Ancak yüksek olan aylık tercih edilebilir. Anneniz de hem eşinden hem babasından aylık alamaz, ancak tercih yapabilir.

 

Başvurmadıysanız ikramiye farkı ödenmez

SORU: 13 Ocak 1985 tarihinde emekli oldum. 34 yıl 3 aylık çalışma sürem olduğu halde 30 yıl üzerinden emekli ikramiyemi aldım. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünden adıma gönderilen 16 Eylül 2003 tarihli yazıda, derece kademe ¼, ek gösterge 3600, hizmet yılı 34 yıl 3 ay, makam tazminatı 3000, görev tazminatı 3000 ve aylık maaşım 1.263.320.000 TL olarak gösterilmiştir. Bu güne kadar 4 yıl 3 aylık ek ikramiyem ödenmemiştir. Ödenmesi gereken ek ikramiye tutarının ne kadar olacağını açıklarsanız minnettar olurum.

Hüseyin Türkmen

YANIT: İkramiye farkı için talepte bulunup bulunmadığınızı belirtmemişsiniz. 30 yılı aşan hizmet sürelerine ilişkin ikramiye farkı ödenmesi için, 6770 sayılı Yasanın yürürlüğe girdiği 27 Ocak 2017 tarihinden itibaren bir yıl içinde SGK Kamu Görevlileri Emeklilik Daire Başkanlığı’na yazılı olarak başvurmanız gerekiyordu. Bir yıllık başvuru süresi hak düşürücü süre olup, bu bir yıllık sürede başvuru yapılmaması halinde, sonradan yapılacak başvurular nedeniyle emekli ikramiyesi ödemesi yapılmıyor. 28 Ocak 2018 tarihine kadar başvurmadıysanız, ikramiye farkınız ödenmez. Ayrıca 4 yıl için ödenecek ikramiye tutarınız da 200 TL olurdu.

 

Beş ay askerlik borçlanması yeterli

SORU: 25 Şubat 1971 doğumluyum. 19 Nisan 1993'ten itibaren sigortalı çalışmaya başladım. Sigorta başlangıç tarihinden önce 550 gün askerlik yaptım. Toplam 7800 gün prim ödemem var. Emeklilik tarihimi geri çekmek için askerlik sürenizin ne kadarını borçlanmalıyım ve ne zaman emekli olabilirim?

CENGİZ

YANIT: Askerlik sürenizin beş aynı borçlanmanız halinde, emekli olmak için: 25 yıl sigortalılık süresi, 5600 gün prim ödeme ve 53 yaş şartlarına tabi olursunuz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan, borçlanmadan sonra prim ödemeseniz dahi, 53 yaşınızı dolduracağınız 25 Şubat 2024 tarihinde emekli olabilirsiniz

 

Açıkta geçen süre yarım hizmet sayılır

SORU: 1 Şubat 1970 doğumlum. İlk işe giriş 25 Eylül 1992 Olup SSK’ ya 526 gün prim ödemem var. 1 Ağustos 1994 te 3 ay acemilik sonra 13  ay asteğmen(öğretmen) olarak 30 Kasım 1995’e kadar güneydoğu da askerlik hizmetimi tamamladım. 5 Aralık 1995’te Emekli Sandığına bağlı MEB te öğretmenlik yapmaya başladım. 21 Aralık 2016’da açığa alındım. Soruşturma devam ediyor. Emekli olmak için ne yapabilirim?  İhraç olursa veya iade olursa  haklarım konusunda bilgilendirme yapabilirsiniz?

YUSUF

YANIT: Emekli Sandığında emekli olmak için: 25 tam yıl fiili hizmet süresi ve 54 yaş şartlarına tabisiniz. Yedek subay olarak hak kazandığınız 3 ay 8 gün yıpranma süreniz de emeklilik yaşınızdan düşülecektir. Emekli Sandığında hizmet sürenizi 25 yıla tamamlamanız şartıyla yaş olarak, 53 yaş 10 ay 23 günü dolduracağınız 23 Ağustos 2023’de emekli olabilirsiniz. Açığa alındıktan sonra hizmetleriniz yarım sayılıyor. İhraç olursanız açıkta geçen süreniz yarım hizmet sayılır. Göreve iade edilirseniz maaş farkınız ödenir. Ve açıkta geçen süreniz de tam hizmet sayılır. İhraç olursanız SSK’ya prim ödeyerek hizmetinizi 25 yıla tamamladıktan sonra, Emekli Sandığından aynı tarihte emekli olabilirsiniz.  Ancak hizmet birleştirerek emekli olacağınızdan, memuriyette geçen süreniz için emeklilik ikramiyeniz alamazsınız.

 

FHZ süreniz emeklilik yaşınızdan indirilir

SORU: 22 Mayıs 2018 tarihli SÖZCܒde Nevzat Karabulut beye verdiğiniz yanıtta benim de tam bilgim olmayan bir durumdan bahsetmişsiniz. Beni de bu konuda aydınlatabilirseniz müteşekkir olurum. Doğum tarihim 29 Ocak 1970. Emekli Sandığına girişim 13 Nisan 1993. 25 yılımı 2018 Nisan ayında tamamladım. Emeklilik yaşım 54 görünüyor. Fiili hizmet zammım 3,5 yıl. Fiili hizmet süremi 54 yaştan düşüp 51,5 yaşında ikramiyemi alıp emekli olabilir miyim yoksa 54 yaşına kadar çalışmam gerekir mi?

Tarkan Gürel

YANIT: 3,5 yıllık fiili hizmet süresi zammı (FHZ) süresi, hem emeklilik yaşınızın tespitinde dikkate alınır, hem fiili hizmet sürenize eklenir hem de emeklilik yaş haddinizden indirilir.

Emekli Sandığı başlangıcınızdan itibaren boşluğunuz yoksa ve 3,5 yıl da FHZ süreniz varsa, tabi olduğunuz emeklilik yaşınız 51 olur. Bundan 3,5 yıl FHZ indirimi yapılır ve emeklilik yaşınız 47,5 olur. Bu yaşı da 29 Temmuz 2017’de doldurmuş olduğunuzdan, istediğiniz zaman emekli olabilirsiniz. Emekli aylığınız bağlandığında, emekli ikramiyeniz de ödenir.

 

TOBB Emekli Sandığı’ndan emekli babamdan aylık alabilir miyim?

SORU: SSK’dan emekliyim. Babam ise Türkiye Odalar Borsalar Birlik Personeli (TOBB) Emekli Sandığı Vakfından emekli idi. Onun maaşını annem almakta. Ben evli değilim 4 senedir. Babamdan maaş alabiliyor muyum?

Nurver Göktürk

YANIT: TOBB Personeli Sigorta ve Emekli Sandığı Vakfı, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20. maddesine göre kurulmuş olup, sigortalıları ve hak sahipleri hakkında 4/a (SSK) kapsamında sigortalı ve bunların hak sahipleri hakkındaki hükümler uygulanmaktadır.

Buna göre, babanızdan aylık alabilmeniz için evli olmamanızın yanı sıra, kendi sigortalılığınızdan dolayı aylık bağlanmamış olması gerekiyor. Emekli olduğunuzdan, babanızdan aylık alamazsınız.

 

49 yaşı doldurmanız gerek

SORU: 3 Kasım 1976 doğumluyum. 1 Ekim 1992’de SSK’lı olarak çalışmaya başladım. 6000 günden fazla prim ödemem var. Sigortalı olduktan sonra iki çocuğum oldu. Ne zaman emekli olabilirim? Çocuk borçlanması yaparak hemen emekli olma ihtimalim var mı?

PELİN

YANIT: Maalesef hemen emekli olma ihtimaliniz yok. Çünkü emekli olmak için; 20 yıl sigortalılık süresi, 5600 gün prim ödeme ve 49 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 49 yaşınızı dolduracağınız 3 Kasım 2025’de emekli olabilirsiniz. Emekli olma şartlarınızı değiştirmeyeceğinden doğum borçlanmasına gerek yok.

 

SSK emekli kız çocuğuna babasından aylık bağlamaz

SORU: Emekli sandığı emeklisi (emekli hemşire)olan annem, babamı 1996 yılında kaybetti. Babamdan dolayı dul maaşı bağlandı.1996 yılında ayrıca annem babasını kaybetti.(SSK emeklisi).Annem dedemden yetim aylığı alabilir mi? Annemin üzerine kayıtlı hiç bir malı yok.

ALPER

YANIT: SSK emekli kız çocuklarına anne veya babalarından dolayı yetim aylığı bağlamaz. Anneniz emekli olduğundan babasından aylık alamaz. Ama tersi olsaydı, yani anneniz SSK emeklisi, babası da Emekli Sandığı emeklisi olsaydı, babasından aylık alabilecekti. Çevrenizde bu durumda olup, aylık alanlar olabilir.  Kanunlar arasındaki farktan kaynaklanan bu durum sizi yanıltmasın.

 

Malulen emeklilik için SGK’ca malul sayılmalısınız

SORU: İlk sigorta başlangıç tarihim 5 Eylül 2003. Doğum tarihim 1 Mart 1985. Yüzde 61 ikinci derecede işitme engelli vergi indiriminden faydalanıyorum. Toplam sigorta gün sayım 4487. Bu bilgilere göre malulen ne zaman emekli olabilirim?

Sultan Gazik

YANIT: Malulen emeklilik için aranan sigortalılık süresi ve prim günü şartlarını sağlıyorsunuz. Ancak bir de malul sayılmanız, bunun için de SGK’ca sevk edileceğiniz hastane sağlık kurulunca düzenlenecek rapor ve dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesi sonucu çalışma gücünün en az yüzde 60’ını kaybetmiş olduğunuzun, SGK Sağlık Kurulunca kabul edilmesi gerekiyor. Malul olduğunuza karar verilirse hemen emekli olabilirsiniz.

Malul sayılmamanız halinde, ikinci derece engelli olarak vergi indirimi hakkıyla emeklilik için yaş şartı aranmaksızın, 18 yıl sigortalılık süresi ve 4000 prim günü şartlarına tabi olursunuz. Prim gününüz yeterli olduğundan, bundan sonra prim ödemeseniz de 18 yıllık sigortalılık süresini dolduracağınız 5 Eylül 2021 tarihinde emekli olabilirsiniz.

 

Doğum borçlanması için prim ödenmemiş boş gün lazım

SORU: Annem 1970 doğumlu olup 6 Eylül 2004’den beri Bağ-Kurlu. Ayrıca 2012’de bir kardeşim oldu. 2012 yılında doğum yaptığını göz önüne alırsak, kaç yaşında (kaç yılında) emekli olabilir?

CENGİZ

YANIT: Anneniz Bağ-Kurdan iki şekilde emekli olabilir. 1) Primini 9000 güne tamamlayacağı tarihte.(boşluğu yoksa ve ara vermeden prim öderse 6 Eylül 2029’da)

2) Toplam primini 5400 güne tamamlaması( boşluğu yoksa 6 Eylül 2019’a kadar prim ödeyerek) şartıyla, 2030’da 60 yaşını dolduracağı tarihte. Doğum tarihinden sonraki iki yıl içinde prim ödenmeyen günler borçlanılabiliyor. Anneniz muhtemelen bu sürede prim ödediğinden, doğum borçlanması yapacak boş günü yoktur. Dolaysıyla doğum borçlanması yapamaz.

 

Birden fazla hastalık halinde çalışma gücü kaybı tespiti

SORU: 3 farklı psikiyatrik tanım var. Bunların toplamı yüzde 60’ı geçiyor. Malulen emekli olabilmek için sadece bir teşhisten mi yüzde 60 olması gerekiyor?

Ö. Ç.

YANIT: Sağlık kurulu raporlarında birden fazla hastalık mevcut ise çalışma gücünün en az yüzde 60’ını kaybedip kaybetmediğine dair değerlendirmede en ağır sekel (işlev veya doku bozukluğu) bulgu dikkate alınır. Ancak birden fazla hastalığın bir arada olduğu ve tedaviye rağmen çalışma olanağı vermediğine SGK sağlık kurulunca karar verilenler malul sayılır.

 

Memur olağanüstü hal döneminde görevinden istifa edebilir mi?

SORU: 1972 doğumluyum.1992 yılı Aralık ayında kamuda memuriyete başladım. Şu an halen kamu kurumunda görev yapmaktayım. İki çocuğum da 2004-2009 senelerinde Dünyaya geldi. Prim günüm doldu. Fakat yaşa takıldığım için seneyi bekliyorum. İşim yıpratıcı ve sağlık yönünden de gidip gelme de zorluklar çekiyorum. Şu an istifa etmek istiyorum. Olağanüstü halden dolayı primi dolup istifa etmek yasaklandı deniliyor. Bu doğru doğru mudur? Yaşı istifa ederek beklemek istiyorum. Bu konuda beni bilgilendirirseniz memnun olurum.

F. S.

YANIT: Olağanüstü hal döneminde istifa etmek yasaklanmadı. Ancak; 657 sayılı Kanunun 96 maddesine göre, olağanüstü hal döneminde görevinden ayrılmak isteyen memurlar kurumlarınca yerine birisi atanıncaya kadar çalışmak zorundadır. Fakat kurumları istifayı uygun görmesi halinde görevlerinden ayrılabilirler de. Ancak istifası olağanüstü hal döneminde uygun görülmez de, memur görevine gitmez ve müstafi sayılırsa, bir daha Devlet memuru  olamaz.  Olağanüstü hal döneminde kurumunuzca istifanız kabul edilirse görevinizden ayrılıp emeklilik için yaşı bekleyebilirsiniz.

 

Kadınlar için 3600 günle emeklilik şartları nedir?

SORU: Eşim 4 Nisan 1964 doğumlu olup, SSK’lı olarak işe giriş tarihi 10 Mayıs 1999’dur. 2012 yılından itibaren isteğe bağlı sigortalı (Bağ-Kur) olarak prim ödemesi yapmakta olup, şu anda 6 yıl 3 ay 12 prim gün sayısına sahiptir. Kadınlar için 3600 prim günü esas alınarak  emekli olabilme şartları nedir? Emekli aylığı 4/a’dan mı yoksa 4/b’den mi daha yüksek bağlanır?

Orhan Gücük

YANIT: Kadınların 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 prim günüyle 4/a (SSK) statüsünden emeklilik yaşları, 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 prim günü ve 50 yaş şartlarını en son sağladıkları tarih aralığına göre tespit ediliyor. Eşiniz bu üç şartı 23 Mayıs 2011 tarihinden sonra sağlamış olacağından, 58 yaş şartına tabi. Ayrıca Bağ-Kur’dan sonra en az 1261 gün 4/a kapsamında prim ödemiş olması gerekiyor.

Buna göre eşiniz, 4/a kapsamında çalışmaya başlayıp, en az son 1261 günü 4/a kapsamında olmak üzere 3600 prim gününü tamamlayıp, 58 yaşını dolduracağı 4 Nisan 2022 tarihinde emekli olabilir. Eşinize aynı prim günü için 4/a statüsünden bağlanacak aylık daha yüksek olur. Ayrıca 4/b statüsünden emekli olabilmesi için en az 5400 prim günü olması gerekiyor.

 

İkinci emeklilik ve kıdem tazminatı

SORU: 31 Aralık 2004 tarihinde özel şirketten kıdem tazminatımı alarak emekli oldum. Aynı şirkette 5 Ocak 2005 itibarıyla tekrar işe girişim yapıldı ve adıma sosyal güvenlik destek primi ödenerek (emekli aylığımı da alarak) halen çalışıyorum. "15 yıl hizmeti doldurup, kendi isteğiyle işten ayrılana da çalıştığı işyeri kıdem tazminatı öder" şeklinde halk arasında bir söylem var, doğru mudur?

Yeşim Karahan

YANIT: 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı olup, 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 prim günü olanların kendi isteğiyle işten ayrılmaları halinde ( emeklilik için gereken yaş dışındaki şartları sağlamış olduklarından) çalıştıkları işyerinin kıdem tazminatı ödediği doğru. Ancak sizin durumunuz farklı.

Sosyal güvenlik destek primine tabi çalıştığınızdan ve bu durumunuz ikinci bir emeklilik hakkı vermediğinden, kendi isteğinizle işten ayrıldığınızda kıdem tazminatına hak kazanamazsınız. Ancak emekli aylığınızı kestirip, bir süre tüm sigorta kollarına tabi olarak çalıştıktan sonra yeniden emekli aylığınızın bağlanması için işten ayrılmanız halinde, ikinci çalışma döneminiz için kıdem tazminatına hak kazanmanız söz konusu olabilir.

 

Primi 1800 güne tamamlayıp malulen emekli olabilirsiniz

SORU: 1992 yılında sigorta girişim yapılmıştır. Fakat fazla prim ödemem yok. 2011’de kalp hastalığım ortaya çıktı. Şu anda yüzde 71 engelli raporum var. Eksik günlerimi ödeyip 1800 gün üzerinden emekli olabilir miyim? Ne yapmam gerekiyor?

TOLGA

YANIT: Malûlen emekli olmak için: 10 yıl sigortalılık süresi, 1800 gün prim ödeme ve en az yüzde 60 oranında işgücü kaybı aranıyor. Süre ve rapor sorununuz olmadığından priminizi 1800 güne tamamlamanız halinde, malûlen emekli olabilirsiniz. Kaç gün prim ödediğinizi belirtmemiş, askerlik durumunuz hakkında da bilgi vermemişsiniz. Askerliğinizi borçlanarak priminizi 1800 güne tamamlayabilirsiniz. Tamamlayamazsanız da prim eksiğinizi cezaevinden isteğe bağlı prim ödeyerek tamamlayabilirsiniz.

 

Yazlık olarak kullanılan daire sıfır oranlı emlak vergisinden yararlanamaz

SORU: Emekli aylığımdan başka gelirim yok. 80 m2’lik bir yazlık dairem var. Eşimde emekli 150 m2 lik bir dairesi var. Ama eşim emlak vergisi ödemiyor. Benim dairem daha küçük olduğu halde emlak vergisi ödüyorum. Acaba bir yanlışlık mı var Emlak vergisi ödemem gerekiyor mu?

MUSTAFA

YANIT: Yılın muayyen döneminde, dinlenmek için kullanılan daireler, sıfır oranlı emlak vergisinden yararlanamıyor. Muhtemelen eşinizin dairesinde ikamet ediyor, yılın belli aylarında da(tatil dönemlerinde) sizin dairenizde oturmaktasınız. Yani yazlık olarak kullanmaktasınız. Maalesef emlak vergisi ödemeniz gerekiyor. Şayet yazlık dairenizde daimi olarak ikamet etseydiniz emlak vergisi ödemeyecektiniz. 

 

Emekli aylığına ve ikramiyeye esas hizmet süresi

SORU: 16 Şubat 2018 tarihinde 33 yıl 2 ay üzerinden emekli oldum. 33 yıl üzerinden emekli ikramiyem ödendi. Fakat benim hesabıma göre 380 gün 4/a hizmetimin emeklilik hesabına dahil edilmediği ortaya çıkıyor. 19 Şubat tarihinde bir dilekçe ile SGK Kamu Görevlileri Emeklilik Daire Başkanlığına tüm hizmetlerimi gösteren belgeleri tekrar göndererek emekliliğimin yeniden hesaplanması için başvurdum. Hizmet dökümüm; 01.08.1982-31.07.1983 yedek subay askerlik 360 gün, FHZ 90 gün, 02.01.1985-01.03.1986 SSK (kamu) 4/a 380 gün, 06.03.1986-16.01.2018 4/c (Kamu) 11471 gün. Bu durumda ne yapmam gerektiği, nasıl bir yol izlemem gerektiği hususunda değerli fikirlerinizi benimle paylaşırsanız çok sevinirim.

Ali Sönmez

YANIT: Verdiğiniz bilgilere göre, yedek subaylık süreniz ve FHZ dahil 4/c (Emekli Sandığı) kapsamında 33 yıl 1 ay 11 gün, 4/a (SSK) kapsamında 1 yıl 20 gün hizmetiniz var.

Emekli aylığı hesabında, 4/a kapsamındaki çalışmanız dahil 34 yıl 2 ay hizmet süreniz dikkate alınarak aylık bağlama oranınız tespit edilmiş olmalı. Aksi halde itiraz edebilirsiniz.

Emekli ikramiyesi hesabında ise her tam fiili hizmet süresi esas alınır. Kamuda 4/a kapsamındaki çalışmanız kıdem tazminatına hak kazanma şartlarına uygun olarak sona ermediyse, emekli ikramiyesi hesabında dikkate alınmaz. Buna göre de 33 yıl 1 ay 11 gün olan 4/c hizmetiniz üzerinden 33 tam yıl için emekli ikramiyesi ödenmesi gerekir.

 

Son 2520 gün şartı emeklilik planınızı bozuyor

SORU: Annem 18 Ekim 1960 doğumlu. Sigorta başlangıcı 7 Ekim 1991. 1998 yılına kadar (1998 dahil) toplamda 4/a kapsamında 453 prim günü var. 1 Ocak 1996 ve 5 Ocak 1998’de kardeşlerim doğdu. 1996 yılında 43 gün, 1998 yılında 19 gün prim ödemesi gözüküyor. Doğum borçlanmasından da yararlanıp, dışarıdan prim yatırarak emekli olmasını istedik ve 2013 yılından Ağustos 2017’ye kadar 1391 gün 4/b kapsamında isteğe bağlı Bağ-Kur primi ödedik. Bize, “4/b’den emekli olabilmesi için 5 bin küsur günü olması gerek, 3600 gün için emeklilik düşünüyorsanız primlerini Ek-5 tarım sigortasından yatırın” dediler. 2017 Ağustos ortalarında Ek-5 tarım sigortasına geçtik ve 2018 Mayıs ayına kadar 284 gün prim yatırdık ve yatırmaya devam ediyoruz.

Toplam sigortalı gün sayısı (453+1391+284)= 2128 gün yapıyor. Kardeşlerimin doğum tarihlerinden itibaren 2’şer yıllık dönemler içinde (43+19)= 62 gün prim ödemesi olduğundan 1378 gün doğum borçlanması yapabiliriz diye tahmin ediyoruz. Bu durumda annemin 3600 prim günüyle emekli olabilmesi için 94 gün eksiği kalıyor. 94 gün daha Ek-5 tarım sigortasından prim yattığında 3600 gün oluyor. 58 yaşını da 18 Ekim 2018’de dolduruyor ve emeklilik şartlarını sağlamış oluyor. Kasım ayında ilk emekli maaşını almaya başlar diye tahmin ediyoruz. Hesabımız doğru mudur? Ayrıca 1378 gün borçlanma için günlük en düşük 21,64 TL’den yaklaşık 30.000 TL yatırmamız gerektiği doğru mudur?

İbrahim Maşa

YANIT: Annenizin 4/a (SSK) statüsünden emekli olabilmesi için son 2520 günlük prim ödemesinin en az 1260 gününün 4/a kapsamında olması gerekiyor. İsteğe bağlı sigortalı olarak 1391 gün prim ödemekle maalesef yanlış yapmışsınız. 1259 günde kesmiş olsaydınız, doğum borçlanmasıyla birlikte toplam prim günü (453+1259+284+1378)= 3374 gün olur, 226 gün daha prim ödediğinde (16 Ocak 2019’da), hem 3600 prim günü hem de son 2520 gün içinde daha çok 4/a kapsamında prim ödemiş olma şartını sağlardı. 2019 Ocak ayı sonuna kadar başvurduğunda da Şubat 2019’dan itibaren emekli aylığı almaya başlardı.

Şimdi, annenizin 4/a statüsünden emekli olabilmesi için Ek-5 kapsamındaki prim gün sayısını 1260 güne tamamlaması, bunun için de 976 gün daha 4/a (ek-5) kapsamında prim ödemesi gerekiyor. Bu durumda 496 gün doğum borçlanması yapması yeterli olacak. Buna göre, aralıksız prim ödemesi halinde 16 Şubat 2021 tarihinde hem son 1260 gün 4/a kapsamında prim ödemiş olur hem de 3600 prim gününü tamamlayarak emekli olmaya hak kazanır. 2021 yılı Mart ayından itibaren de aylık almaya başlar.

Prime esas kazancın alt sınırı üzerinden borçlanılması halinde, borçlanılacak her bir gün için ödenecek prim tutarı 21,65 TL olur.

 

Kasım 2018’de emekli olabilirsiniz

SORU: 1 Kasım 1968 doğumluyum. 1 Mayıs 1988'de sigortalı oldum ve bugüne kadar 5424 gün prim ödedim. Ne zaman emekli olabilirim? Net bir tarih verebilir misiniz?

TANIN

YANIT: Emekli olmak için: 25 yıl sigortalılık süresi, 5375 gün prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz dahi, 50 yaşınıza dolduracağınız 1 Kasım 2018’de emekli olabilirsiniz.

 

İhraç edilen memur emekli ikramiyesi alabilir mi?

SORU: 22 yıllık memuriyetim var. İhraç oldum. 3 sene SSK’lı çalışmam bulunuyor. Emekli ikramiyesi alabilir miyim?

ASLAN

YANIT: Memuriyet görevinden ihraç edilen ve hizmet birleşmesi ile emekli olanların, emekli ikramiyesi alma hakkı yok. SSK hizmetinizle memuriyet hizmetinizi birleştirerek emekli olacağınızdan emekli ikramiyesi alamazsınız.

 

Kayınbiraderiniz 3600 gün borçlanarak da emekli olabilir

SORU: Kayınbiraderim 1983 yılından beri Almanya’da yaşamaktadır. Almanya’da geçen süreleri, yani 25 yıl borçlanıp emekli olmak istiyor. Borçlanma primi de bayağı tutuyor. 5000 güne 108.000 lira gibi bir rakam ödemesi gerekiyor. Sorumuz, bağlanacak aylık ne kadar olur, tahminen aşağı yukarı bir rakam verebilir misiniz?

Ertan

YANIT: Kayınbiraderinizin Türkiye’de 4/a (SSK) kapsamında sigortası olup olmadığını belirtmemişsiniz. 4/a statüsünden emekli olabilmesi için borçlanacağı sürelerin 4/a kapsamında sigortalılık süresi olarak değerlendirilmesi, bunun için de borçlanma başvurusundan önce Türkiye’de 4/a kapsamında sigorta başlangıcının olması gerekir.

Kayınbiraderinizin 4/a statüsünden emeklilik için 5000 gün borçlanması da gerekmiyor. 3600 gün borçlanarak, 3600 prim günüyle 60 yaşını doldurduğunda emekli olabilir. Bu durumda ödeyeceği prim tutarı 78.000 TL civarında olur ve 30.000 TL daha az ödeme yapar. Borçlanmayı 2000 yılı öncesine ait çalışma sürelerinden yaparsa, bağlanacak emekli aylığı bugün itibarıyla 1.600 TL civarında olur.

 

Emekli olacak kadar primi olana prim iadesi yapılmaz

SORU: Nisan 1974 doğumluyum. Sigorta girişim 1991’de. 4000 günü aşkın prim ödemem var. Mart 2015 ayından beri cezaevindeyim. 1) Emekli olma durumum olabilir mi? 2) Cezam uzun olduğu için emekli olmak istemediğimi belirterek SGK’dan ödediğim primlerin iadesini istedim. Ancak 60 yaşı doldurmadığım gerekçesiyle ret cevabı geldi. Primlerimi geri almak için ne yapmalıyım?

ERDOĞAN

YANIT: 1)İki şekilde emekli olmanız mümkün. Birincisi 3600 günden fazla prim ödemeniz olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz dahi, 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmanızdır.  İkincisi ise: 23 Mayıs 1991'den sonraki bir tarihte sigortalı olduğunuzu varsayarsak, emekli olmak için: 25 yıl sigortalılık süresi 5600 gün prim ödeme ve 53 yaş şartlarına tabisiniz. 18 ay askerlik yaptığınızı varsayarsak askerliğinizi borçlanıp, ayrıca isteğe bağlı olarak Bağ-Kura cezaevinden 1060 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5600 güne tamamlamanız şartıyla, 53 yaşınıza dolduracağınız Nisan 2027’de emekli olmanızdır.

2) Prim iade konusunda SGK haklı.  Çünkü emekli olacağı yaşı doldurduğu halde, emekli olacak kadar primi olmayan sigortalılara, talepleri halinde “yaşlılık toptan ödemesi “ adı altında ödediği primler iade edilmektedir.  3600 günden fazla prim ödemeniz olup, 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabileceğinizden, primleriniz iade edilmez.

 

Yüzde 53 engelli raporumla ne zaman emekli olabilirim?

SORU: 1985 doğumluyum. Yüzde 53 engelli raporum mevcut. Raporum ilk işe girişten önce. İlk SSK girişim 2004 yılında stajla birlikte başladı. SSK kaydımda 2004 Eylül gözüküyor, ancak ilk prim ödemem 2007 Nisan ayında başladı ve özelde 438 gün primim var. 14 Eylül 2010 tarihinden itibaren 657 sayılı Kanuna tabi devlet memuru olarak çalışmaya başladım. Devlet memurluğundan da 2750 gün primim var. Bu şartlarda kaç gün prim ve kaç yıllık sigorta şartlarına tabi oluyorum ve ne zaman emekli olabilirim?

Halil Dal

YANIT: Sosyal Güvenlik Kurumu’nca yetkilendirilen sağlık hizmet sunucularının (hastanelerin) sağlık kurullarınca düzenlenecek raporlar ve dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesi sonucu, SGK Sağlık Kurulunca çalışma gücünüzdeki kayıp oranının;

- yüzde 50 ila 59 arasında olduğu kabul edilirse, 16 yıl sigortalılık süresi ve 4320,

- yüzde 40 ila 49 arasında olduğu kabul edilirse, 18 yıl sigortalılık süresi ve 4680

prim/hizmet günüyle, yaş şartı aranmaksızın emekli olabilirsiniz.

Sigorta başlangıcınız, adınıza ilk defa prim ödenmeye başlandığı Nisan 2007 kabul edilir. 16 yıllık sigortalılık süreniz Nisan 2023’te; 18 yıllık sigortalılık süreniz ise Nisan 2025’te dolar.

 

Askerlik borçlanmasının emekli aylığıma etkisi ne olur?

SORU: Öğretmen olarak 34. yılımı tamamladım. Askerliğimi 20 ay yaptım, 1983 yılında borçlanmamı yaptım ve ödedim. Emekliliğime ve emekli aylığıma etkisi ne olur?

Musa Yıldırım

YANIT: Borçlandığınız askerlik süresi, emekli aylığınızın hesabında hizmet süresi olarak değerlendirilir.  Aylık bağlama oranınızda yüzde 1.67 oranında artış sağlar. Dolayısıyla emekli aylığınız olumlu etkilenir. Ayrıca emekli ikramiyesi ödenecek hizmet süresi hesabında da dikkate alınır ve daha fazla ikramiye alırsınız.

 

54 yaşın dolmasını bekleyeceksiniz

SORU: 16 Şubat 1978 doğumluyum. İlk SSK başlangıç tarihim 12 Mayıs 1992 olup, 550 gün askerliğim hariç 6500 gün prim ödemem var.  Acaba ne zaman emekli olabilirim?

MURAT

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5675 gün prim ödeme ve 54 yaş şartlarına tabisiniz.  Prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 54 yaşınızı dolduracağınız 16 Şubat 2032’de emekli olabilirsiniz.

 

Doğum borçlanmasına ihtiyacınız yok

SORU: 25 Ağustos 1980 doğumlum. 20 Ağustos 1997’daki sigorta girişimle 6300 gün prim ödemem var. Sigortalı olduktan sonra 2 çocuğum oldu. Çocuk borçlanması yaparsam, ne zaman emekli olurum? Kaç çocuk borçlanması yapmam lazım?

NERMİN

YANIT: Emekli olmak için; 20 yıl sigortalılık süresi, 5975 gün prim ödeme ve 54 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan, bundan sonra prim ödemeseniz de, 54 yaşınızı dolduracağınız 25 Ağustos 2034’de emekli olabilirsiniz.  Doğum tarihlerinizden sonraki, iki yıllık sürelerde prim ödenmeyen boş günleri borçlanma hakkınız var. Ancak doğum borçlanması emekli olma şartlarını değiştirmez, sadece prim ödeme gün sayısını artırır. Priminizde yeterli olduğundan bize göre doğumlarınızı borçlanmanıza gerek yok.

 

SSK veya Bağ-Kur kapsamında çalışmanıza gerek yok

SORU: 20 Mart 1970 doğumluyum. Emekli Sandığı girişim 2 Kasım 1992'de iç hastalıkları asistanı olarak başladı. 11 Haziran 1993'de ise Radyoloji asistanlığına başladım. Asistanlığımı 23 Eylül 1997'de tamamladım ve 1 yıl süreyle yurtdışında üst ihtisas yaptım. Yurt dışında iken Emekli Sandığı ile ilişkim kesildi. Yurda döndükten sonra 11 Temmuz 1998'de Radyoloji öğretim üyesi olarak tekrar göreve başladım ve 1 Eylül 2015'de profesör kadrosundayken KHK ile ihraç edildim. Kurumundan aldığım bilgilere göre; hizmet sürem 22 yıl 1 ay 4 gün, fiili hizmet zammı süresi 3 yıl 5 ay 25 gün, yaşa göre emeklilik hakkım 22.09.2022'de doluyor. 

1- Fiili hizmet zamlarını da göz önüne alırsak ne zaman emekli olabilirim? 

2- Emekli Sandığından emekli olabilmem için önümdeki yaklaşık 4 yıl 5 aylık sürede 3,5 yıldan fazla SSK veya Bağ-Kurlu çalışmam gerekiyor, doğru mudur?

3- 1 yıl süreli yurtdışı çalışmam süreme eklenebilir mi?

4- Doğum tarihim nüfusa küçük yazıldığı için yaşımı normal doğum tarihim olan 8 Aralık 1968 yaptırsam daha erken emekli olabilir miyim?

Nevzat Karabulut

YANIT: 1- 4/c (Emekli Sandığı) statüsünden emeklilik için 25 yıl fiili hizmet süresi ve 52 yaş şartlarına tabisiniz. Verdiğiniz bilgilere göre, fiili hizmet süresi zammı (FHZ) sürenizle birlikte 25 yıllık fiili hizmet süresini tamamlamışsınız. 3 yıl 5 ay 25 günlük FHZ süreniz 52 yaşınızdan indirilir ve 25 Eylül 2018 tarihinde emekli olmaya hak kazanırsınız.  

2- 2018 Eylül ayında emekliliğe hak kazanacağınızdan 3,5 yıl SSK veya Bağ-Kur kapsamında çalışmanıza gerek yok. Ayrıca SSK veya Bağ-Kur kapsamında çalışmanız halinde, ihraç edilmiş olduğunuzdan SGK emekli ikramiyenizi ödemez. İkramiyenizi alabilmeniz için dava açmanız gerekir.

3- Hizmet sürenizi tamamladığınız ve emeklilik şartlarınızı değiştirmediğinden yurtdışı borçlanması yapmanıza gerek yok.   

4- İlk defa sigortalı olunan tarihten sonra yapılan yaş düzeltmeleri emeklilikte dikkate alınmıyor. Yaş düzeltmesi yapsanız da ilk defa sigortalı olduğunuz tarihte nüfusta kayıtlı olan doğum tarihiniz dikkate alınır. Ayrıca Eylül 2018’de emekliliğe hak kazanacağınızdan yaş düzeltmesi yapmanıza da gerek yok.

 

Hem dul hem emekli aylığı alan ne kadar bayram ikramiyesi alacak?

SORU: Kendim Bağ-Kur emeklisiyim. Vefat eden SSK’lı eşimden yüzde 50 oranında aylık alıyorum. Bayram öncesi emeklilere verilecek ikramiyeyi ne kadar alacağım? 1.000 TL mi yoksa iki ayrı aylık aldığım için 2.000 TL mi alacağım?

Nefise Erbay

YANIT: Yapılan düzenlemeye göre; Sosyal Güvenlik Kurumunca iş göremezlik geliri ve emekli, dul ve yetim aylığı ödenenlere, ödemenin yapılacağı tarihte gelir ve aylık alıyor olmaları koşuluyla, Ramazan Bayramı ve Kurban Bayramında ödenecek 1.000’er TL tutarında bayram ikramiyesi;

• İş kazaları ve meslek hastalıkları sigortasından sürekli iş göremezlik geliri almakta olanlara, gelir bağlanmasına esas olan sürekli iş göremezlik derecesi oranında,

• Dul ve yetim aylığı alan eş, çocuk, ana ve babaya hisseleri oranında,

• İş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünü yüzde 50 oranının altında kaybetmesi nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri bağlanmış iken ölenlerden, ölümü iş kazası veya meslek hastalığına bağlı olmayanların hak sahiplerine, sigortalıya gelir bağlanmasına esas olan sürekli iş göremezlik derecesi üzerinden hak sahiplerinin hisseleri oranında,

• Yabancı ülkelerle Türkiye arasında yapılan sosyal güvenlik sözleşmeleri uyarınca kısmi gelir veya aylık alanlara, ülkemiz mevzuatına tabi olarak geçen prim ödeme gün sayılarının, sosyal güvenlik sözleşmesine göre nazara alınan toplam prim ödeme gün sayısına olan oranında, 

ödeme yapılacak.

Birden fazla dosyadan gelir ve aylık (örneğin, hem kendi çalışmasında dolayı emekli aylığı hem eşinden dul aylığı) alanlara en fazla ödemeye imkân veren bir dosya üzerinden ödeme yapılacak.

Buna göre, kendi emekli aylığınızı tamdan aldığınızdan 1.000 TL, eşinizden dul aylığını yarım (yüzde 50 oranında) aldığınızdan 500 TL ödeme imkanı veriyor. Yasa gereği, en fazla ödemeye imkan veren bir dosya üzerinden ödeme yapılacağından, sadece kendi emekli aylığınıza bağlı olarak 1.000 TL ikramiye alacaksınız.

 

Cezaevinden isteğe bağlı prim ödeyerek emekli olabilirsiniz 

SORU: Cezaevindeyim. 14 Nisan 1959 doğumluyum. Sigortalı işin işe giriş tarihim 1 Ekim 1976 olup SSK'ya 1437 gün prim ödedim. Çiftçi Bağ-Kuruna da 540 gün prim ödemem var. 20 ay askerlik yaptım. 2008'den önce iki yıl esnaf Bağ-Kurum vardı. Fakat Bağ-Kurumu iptal etmişler. Acaba emekli olma şansım var mı?

CEMAL

YANIT: Sorunuzdan Tarım ve esnaf Bağ-Kurunuzun SSK’dan sonra olduğu anlaşılıyor.   Cezaevinden isteğe bağlı prim ödeyerek emekli olabilirsiniz. İsteğe bağlı prim ödemeleri Bağ-Kura sayılıyor.  Bağ-Kurda yaş haddinden emekli olmak için: 5400 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. 2008'den önceki prim borcunuzdan dolayı durdurulan iki yıl Bağ-Kur sürenizi, 18 Mart 2018’de yayımlanan toplamda af kanunu olarak tanımlanan 7143 sayılı Kanunun tanıdığı imkândan yararlanarak tekrar kazanabilirsiniz.  İki yıllık Bağ-Kur sürenizi tekrar kazanıp, askerlik sürenizi de borçlanıp, ayrıca isteğe bağlı olarak da 2103 gün daha prim edilerek toplam priminizi 5400 güne tamamlayacağız tarihte, Bağ-Kurdan emekli olabilirsiniz.

 

Başlangıç tarihiniz staj sigortası değil adınıza ilk defa emeklilik primi ödenen gündür

SORU: 14 Ağustos 1971 doğumluyum. İlk işe giriş tarihim e-devlette 21 Eylül 1987 görünüyor. Fakat hizmet dökümünde başlangıcım 1989 görünüyor.1987 tarihinde meslek lisesinde staj yaptığım için mi başlangıç öyle görünüyor?  Başlangıç tarihim 1987 mi? Yoksa 1989 mu kabul edilecek? 5576 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olabilirim?

ÇETİN

YANIT: Staj sigortasında kişileri emekli eden sigorta kollarına prim ödenmediğinden emeklilik açısından sigorta başlangıcı sayılmaz. Ancak bu dönemde alınan sigorta sicil numarası emekli olana kadar kullanılır. 1989’daki sigorta başlangıç tarihiniz 23 Kasım 1989’dan önceki bir tarih ise, 5450 günden fazla priminiz olduğundan, bundan sonra prim ödemeseniz de, 51 yaşınızı dolduracağınız 14 Ağustos 2022’de, sonraki bir tarih ise 5525 günden fazla priminiz olduğundan, 52 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Emeklilik yaşınız borçlanacağınız süreye göre değişir

SORU: 1 Temmuz 1999’da SSK’lı olarak işe başladım. 24 Aralık 2014’de devlet memuru oldum. Ocak 1995 ile Mayıs 1999 arasında devlet hastanesinde tıpta uzmanlık yaptım. Bu süreyi borçlanabilirim. Borçlandığım bu süre SSK’lı mı, devlet memurluğu mu olarak geçiyor? Emeklilik yaşım, borçlanmazsam kaç, borçlanırsam kaç olur? Erken emekli olursam maaşım daha yüksek olur mu?

Ayşe Yenigüç

YANIT: İlk defa SSK’lı olduğunuz 1 Temmuz 1999 tarihinden sonraki prim günleriniz hakkında bilgi vermemişsiniz. Sorunuz 1 Temmuz 1999 ila 23 Mayıs 2002 tarihleri arasında boşluğunuz olmadığı varsayımıyla yanıtlanmıştır. Buna göre, 4/c (Emekli Sandığı) statüsünden emeklilik için, en az son 1260 günü 4/c kapsamında olmak üzere, 20 yıl fiili hizmet süresi ve 58 yaş şartlarına tabi olursunuz.

Tıpta uzmanlık sürenizin 2 ayını borçlanırsanız, emeklilik yaşınız 55’e iner. İlave olarak borçlanacağınız her tam yıl, emeklilik yaşınızda bir yaş indirim sağlar. Örneğin 4 yıl 2 ay borçlandığınızda emeklilik yaşınız 51 olur. Borçlanacağınız süre 4/c (Emekli Sandığı) kapsamında değerlendirilir. Erken emekli olduğunuzda maaşınız daha yüksek olmaz.

 

Anneye aylık bağlanmasında SSK’nın şartları farklı

SORU: 9 Mayıs 2018 tarihinde Canan hanımın annesine ölen kızından maaş bağlanamayacağını yazdınız ama komşumuz, eşi Emekli Sandığı emeklisi olduğu halde ölen SSK’lı oğlundan maaş alıyor. Bir denesinler, muhtemelen alır. Ukalalık etmek istemem, sizden çok şey öğrendim ve öğreniyorum, ama bu iktidar parayı çok güzel dağıtıyor, belki onlar da faydalanırlar.

S. Tolunay

YANIT: Öncelikle ilginiz için teşekkür ederim. Ancak öğrenilecek daha çok şey var. Ben de halen öğrenmeye devam ediyorum. Komşunuza SSK'lı oğlundan aylık bağlanmış. Verdiğim yanıtta, Emekli Sandığı iştirakçisi olan kız çocuğundan aylık bağlanıp bağlanamayacağı soruluyor. Yani bizim sosyal güvenlik yasalarımıza göre biri elma, diğeri armut.

Komşunuza, hak sahibi olduğu tarihe göre 506 sayılı SSK veya 5510 sayılı Kanuna göre aylık bağlanmış olmalı. Söz konusu Kanunlarda anneye çocuğundan aylık bağlanması için dul olma şartı aranmıyor. 506 sayılı Kanunda, sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi çalışmama veya 65 yaş aylığı hariç olmamak üzere buralardan her ne ad altında olursa olsun gelir veya aylık almıyor olma şartı aranıyor. 5510 sayılı Kanuna göre ise her türlü kazanç ve irattan elde etmiş olduğu gelirinin asgari ücretin net tutarından daha az olması ve diğer çocuklarından hak kazanılan gelir ve aylıklar hariç olmak üzere gelir ve/veya aylık bağlanmamış olması şartı aranıyor. Emekli Sandığı Kanununa göre ise gelir şartının yanı sıra, Emekli Sandığı iştirakçisi olmama ve dul olma şartları da aranıyor.

 

Bağ-Kurdan daha erken emekli olabilirsiniz

SORU: 25 Ağustos 1957 doğumluyum. 2003 yılında tarım girişim bulunmaktadır. 6 Şubat 2012 yılında SGK' ya girişim var. Ne zaman emekli olabilirim?

SEBAHATTİN

YANIT: Bağ-Kurdan daha erken emekli olabilirsiniz. Ya Tarım Bağ-Kurlu olarak, ya da isteğe bağlı olarak Bağ-Kura 1260 gün prim ödemeniz halinde, Bağ-Kurda yaşa haddinden emekli olmak için: 15 tam yıl(5400 gün) prim ödeme ve 62 yaş şartlarına tabi olursunuz. 2003'ten beri aralıksız olarak prim ödüyorsanız, SSK’dan sonra Bağ-Kura ödediğiniz primi 1260 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Aile hekimliğinden ayrıldığımda primlerim iade edilecek mi? 

SORU: 2005 yılında Emekli Sandığından 21 yıl 3 ay üzerinden emekli oldum. 2007 Mayıs ayında aile hekimi olarak göreve başladım, 4/a’lı olarak çalışmaktayım. Aile hekimliğinden ayrıldığımda ödediğim primler bana geri ödenecek mi? Daha önce size yazdığımda 4/a statüsünden şartları sağlarsanız ikinci emekli aylığı bağlanır demiştiniz, bu şartlar nelerdir açıklarsanız sevinirim.

Ayşenur Sarıca

YANIT: 7000 prim günü ve 58 yaş ya da 4500 prim günü, 25 yıl sigortalılık süresi ve 58 yaş şartlarını sağladığınızda 4/a (SSK) statüsünden ikinci bir emekli aylığı bağlanır. Emeklilik şartlarını sağlayamamanız halinde, 58 yaşınızı doldurmuş olmanız koşuluyla, talep etmeniz halinde 4/a kapsamında ödenen uzun vadeli sigorta primleriniz (prime esas kazancınızın yüzde 20’lik kısmı) güncelleme katsayısıyla güncellenerek, toptan ödeme şeklinde geri verilir.

 

Askerlik borçlanması emekliliğimi öne çeker mi?

SORU: 3 Mart 1970 doğumluyum. 10 Ağustos 1992’deki SSK girişimle 8.030 gün prim gün ödemem var. Askerliğimi 1 Aralık 1990-1 Haziran 1992 arasında yaptım. Askerlik borçlanması yapmam emekliliğimi öne çeker mi? Ne zaman emekli ola bilirim?

Ali

YANIT: Askerlik sürenizin 440 gününü borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5525 gün prim ödeme ve 52 yaş şartlarına tabi olurunuz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan, borçlanmadan sonra prim ödemeseniz de, 52 yaşınızı dolduracağınız 3 Mart 2022’de emekli olabilirsiniz.

 

Lisedeki sigortam başlangıç sayılıyor mu?

SORU: 14 Haziran 1979 doğumluyum. Lise 2 sınıfa giderken 1995 yaz tatilinde bir hamburgercide çalıştım. Ve sigorta başlangıç tarihim olarak o tarih olarak biliyorum. Hatta elimde SGK ‘nın kartı var. Fakat dökümde 1995 yılını göremiyorum. 2003 yılından itibaren gözüküyor.  Sanırım şirket SGK’ ya prim ödememiş. Ama e- devlete girdiğimde SGK’ lı işe başlangıç tarihim 1995 yazıyor. Hangi tarihten itibaren sigortalıyım acaba?

HASAN

YANIT: Lise 2 deki sigortanız muhtemelen staj sigortası. Staj sigortasında kişileri emekli eden sigorta kollarına prim ödenmediğinden, emeklilik açısından sigorta başlangıcı sayılmaz. Ancak bu dönem de alınan sigorta sicil numarası, emekli olana kadar kullanılır. Emekliliğe esas sigorta başlangıç tarihi: kişileri emekli eden ve uzun vadeli sigorta kolları olarak adlandırılan “malullük, yaşlılık ve ölüm” sigortalarına ilk defa çalışma süresi bildirilen gündür. Emeklilik şartlarınız 2003’deki sigorta başlangıç tarihinize göre belirlenecek.

 

Emeklilikte yaşa takılan SGK primlerini geri alabilir mi?

SORU: EYT’lerden birisiyim. Bu hükümet de hakkımızı vermeyecek anlaşılan. Acaba şimdiye kadar biriken primlerimi SGK’dan alma şansım var m?

Mehmet Türkçe

YANIT: SGK primlerinin iadesi (yaşlılık toptan ödemesi), yaş şartını (kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş) doldurduğu halde malullük ve yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanamayan sigortalılara yapılıyor.

Siz yaş dışındaki şartları sağlamış olup, emeklilikte yaşa takılmışsınız. 60 yaşından önce, tabi olduğunuz yaşı dolduğunuzda zaten emekli aylığınız bağlanacak. Dolayısıyla SGK’ya ödenen primlerinizi alma şansınız maalesef yok.

 

Memur emekli aylığı haczedilebilir mi?

SORU: Bir bayan olarak Emekli Sandığı emeklisiyim. Eşim de Emekli Sandığı emeklisi olup, şimdi serbest çalışmaktadır. Sorularım;

1- Emekli olan eşimin vefatı halinde, serbest çalışmasından dolayı borçları için reddi miras yaparsam, eşimin emekli aylığını alabilir miyim? Alırsam yüzde kaç alabilirim?

2- Kişisel borç için emekli aylığım haczedilir mi?

Sultan Çetin

YANIT: 1- Allah geçinden versin, eşinizin vefatı halinde reddi miras yapsanız da eşinizden aylık bağlanır. Emekli Sandığından emekli olduğunuzdan, bağlanacak aylığın oranı yüzde 50 olur.

2- Her ne kadar, 5510 sayılı SS ve GSS Kanununda yer alan 1 Ekim 2008 tarihinden önce Emekli Sandığı iştirakçisi veya emeklisi olanlar hakkında 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu hükümleri uygulanacağına ilişkin hüküm ve 5434 sayılı Kanunda da emekli aylıklarının haczedilemeyeceğine ilişkin hüküm bulunmaması nedeniyle emekli aylıklarına haciz uygulanması yoluna gidilse de Emekli Sandığından emekli maaşı alanlara da 5510 sayılı Yasanın maaşın haczedilemeyeceğine ilişkin 93. madde hükmünün uygulanması gerektiğine ilişkin yargı kararları var.

Yargı kararlarına göre, muvafakatiniz olmadığı sürece emekli aylığınızın kişisel borç için haczedilememesi gerekir. Haczedilmesi halinde de yargı yoluna başvurmak suretiyle haczin kaldırılması mümkün olabilir.

 

Eşiniz bundan sonra prim ödemese de Nisan 2022’de emekli olabilir

SORU: 15 Nisan 1964 doğumlu eşimin sigorta başlangıç tarihi 9 Temmuz 1986’dır. Üç doğum borçlanması yaptık. Toplam 3620 gün prim ödemesi var. Ne zaman emekli olabilir?

KAZIM

YANIT: Eşiniz emekli olmak için; 20 yıl sigortalılık süresi, 5150 gün prim ödeme ve 43 yaş şartlarına tabi. 1530 gün daha prim ödeyerek toplam primini 5150 güne tamamlayacağı tarihte emekli olabilir. Ayrıca 3600 günden fazla prim ödemesi olduğundan bundan sonra prim ödemese de, 58 yaşını dolduracağı 15 Nisan 2022’de emekli olması da mümkün.

 

Dava açma hakkınız zamanaşımına uğramış

SORU: 12 yaşından beri çalışıyorum. Şu an 40 yaşındayım. 2000’de Bağ-Kura kayıt oldum fakat 2008’de prim ödemeye başladım. Zannedersem emeklilik yaşım 60. Çocukluğumda babamın yanında çalıştım. Ama sigortam yoktu. Şimdi 1995 senesine dönük babamı mahkemeye verip, bir kaç ay sigortalı olabilir miyim? Olabilirsem nasıl bir yol izlemeliyim? Birde babama ne kadar ceza çıkar?

BAYRAM

YANIT: Babanızın işyerinden ayrıldığınız tarihten itibaren 5 yıl içinde “Hizmet Tespit Davası” açmadığınızdan, hakkınız zamanaşımına uğramış. Bugün için babanız hakkında dava açarak başlangıcınızı geri çekemezsiniz. 

 

Tavandan yatan primlerimin avantajını nasıl koruyabilirim?

SORU: 28 Şubat 1976 doğumluyum. İlk sigorta başlangıcım Haziran 1997. Şubat 2001’den Haziran 2016 tarihine kadar aralıksız çalıştım ve çalıştığım şirketlerde SGK primlerim hep tavandan yatırıldı. Şu an çalışmıyorum ve eşimin şirketinde kendisine yardımcı oluyorum. Emekli olduğumda tavandan yatan primlerimin avantajını kaybetmemek için ne yapmamı önerirsiniz? Ayrıca emeklilik yaşımı öğrenebilir miyim?

Oğuz Derince

YANIT: Tavandan yatan primlerinizin avantajını kaybetmemeniz için bundan sonraki süreçte çalışmanız söz konusu olacaksa, primlerinizin yine tavandan ödenmesi gerekiyor. Zira emekli aylığı en basit anlatımıyla, prime esas kazanç ortalaması ile aylık bağlama oranının çarpımından oluşuyor. Düşük kazanç üzerinden ödenecek primler, prime esas kazanç ortalamasını aşağı çektiği ölçüde, emekli aylığı düşer.

Emeklilik için 25 yıl sigortalılık süresi, 5900 prim günü ve 57 yaş şartlarına tabisiniz. En az 5900 gün prim ödenmiş olması koşuluyla, 57 yaşınızı dolduracağınız 28 Şubat 2033 tarihinde emekli olmaya hak kazanırsınız.

 

Yaşı doldurduğu halde emekli olamayan isterse primlerini geri alabilir

SORU: Annem bir seneden beri dedemden emekli maaşı alıyor. Ondan önce kendisi isteğe bağlı olarak prim yatırıyordu. Annemin primleri o kadar azdı ki, yani çok geç emekli olacaktı. Bizde araştırdık rahmetli dedemin askerlik borcunu ödeyip anneme emekli maaşı bağladık. Sorum annem daha evvel ödediği primleri SGK’ dan talep edebilir mi? O kadar primi boşa ödedi. Her ay 400 lira gibi rakamlar ödedi.  En azından bir kısmını almaya hakkımız var mı?

DERYA

YANIT: Emekli olmak için aranan yaşı doldurduğu halde, emekli olacak kadar primi olmayanlar, talep etmeleri halinde ödedikleri primlerini  “yaşlılık toptan ödemesi” adı altında geri alabiliyor. Anneniz doğum, sigorta başlangıç ve prim ödeme gün sayısını bildirmediğinden primlerini alıp alamayacağını hesaplamıyoruz. Ancak genel bir bilgi verecek olursak, anneniz 58 yaşını doldurmuşsa primleri geri alma hakkı var. Doldurmuyorsa 58 yaşını dolduracağı tarihte primlerini iade olarak geri alabilir.

 

Hizmet birleştirme ve borçlanma işlemlerini ne zaman yapmalıyım?

SORU: Yedek subay olarak Emekli Sandığına tabi 1 yıllık hizmetimin SSK hizmetimle birleştirilmesi ve yedek subaylık eğitim dönemine ilişkin 2 aylık borçlanma işlemlerini nasıl ve ne zaman yapmam gerektiği konusunda bilgi verebilir misiniz?

Cem Eroğlu

YANIT: Yedek subay okul dönemine ilişkin borçlanmanızı emeklilik tarihiniz gelmeden önce istediğiniz zaman yapabilirsiniz. Ancak fazla geciktirmemenizde yarar var. Zira asgari ücret arttıkça ödenecek borçlanma primi tutarı da artıyor. Yılsonuna kadar geçerli olan asgari ücrete göre 2 aylık borçlanma karşılığı ödenecek asgari tutar 1.300 TL. Borçlanma için son çalıştığınız işyerinin bağlı olduğu sosyal güvenlik il müdürlüğü/sosyal güvenlik merkezine başvuracaksınız. Asgari ücret ile asgari ücretin 7,5 katı arasında kalmak koşuluyla belirleyeceğiniz prime esas kazanç tutarı üzerinden yüzde 32 oranında hesaplanacak prim tutarını, borcun tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde ödemeniz gerekecek.

Hizmet birleştirmesiyle ilgili olarak SGK’nın, farklı sigortalılık kapsamındaki hizmetlerin birleştirilmesi, isteğe bağlı sigorta ve askerlik borçlanması bilgilerinin ilgili programlara aktarılması ve tüm hizmetlerin tek bir hizmet dökümünde gösterilmesi ile ilgili bir çalışması var ve bu çalışmalar büyük oranda tamamlandı. 4/a ve 4/c kapsamındaki hizmetlerinizin aynı dosyada birleştirilip birleştirilmediğini e-devlet üzerinden takip edebilirsiniz. Emekliliğinize 6 ay kalana kadar birleştirme işlemi gerçekleşmemiş olursa talepte bulunabilirsiniz.

 

Taşeronun uygulaması doğru

SORU: Sitemizde kapıcı olarak taşeron işçisi çalıştırılmakta ve ücretinden gelir ve damga vergisi kesilmektedir. Taşerona yanlış yaptığını, gelir ve damga vergisi kesmemesi gerektiği ikaz edilmesine rağmen o, “kapıcınız bizim işçimizdir, o nedenle vergi kesmek durumundayız” şeklinde anlamsız bir cevap vermiştir. Bu konuda  nasıl bir yol izlememiz gerektiğini köşenizde yazar mısınız?

Metin Talay

YANIT: Apartman veya site yönetimleri tarafından çalıştırılan kapıcıların ücretleri gelir ve damga vergisinden istisna edilmiştir. Kapıcının işvereni site yönetiminiz olsaydı, kapıcının ücretinden gelir ve damga vergisi kesintisi yapmayacaktınız. Siz kapıcı istihdam etmiyorsunuz, taşerondan kapıcılık hizmeti satın alıyorsunuz. İşverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı yapılan ücret ödemeleri gelir ve damga vergisine tabi. Kapıcı da taşeronun işçisi olduğundan, taşeronun uygulaması doğru.

 

53 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmanız mümkün

SORU: 1966 doğumluyum. 1993'ten beri sigortalı çalışıyorum. Askerliğimi borçlanırsam ne zaman emekli olabilirim?

TAMER

YANIT: Askerlik sürenizi boşanmanız halinde, emekli olmak için: 25 yıl sigortalılık süresi, 5600 gün prim ödeme ve 53 yaş şartlarına tabi olursunuz. Sorunuzdan priminizin yeterli olduğu anlaşıldığından borçlanmadan sonra prim ödemeseniz dahi, 2019'da 53 yaşınıza dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Emekli Sandığı dul ve muhtaç anneye aylık bağlıyor

SORU: Kız kardeşim 25 Kasım 2010 tarihinde 4/c (Emekli Sandığı) kapsamında emekli olarak vefat etti. Babam Bağ-Kur emeklisi, annem ev hanımı. Annem kız kardeşimin maaşını alabilir mi?

Canan Eren

YANIT: Ölen Emekli Sandığı iştirakçisinin, Emekli Sandığı iştirakçisi olmayan dul ve muhtaç annesine aylık bağlanıyor. 16 yaşından büyük işçiler için tespit edilen asgarî ücretin net tutarından (bugün için 1.450,91 TL’den) daha az aylık geliri olup, kendisini ve Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre bakmaya mecbur olduğu ailesi fertlerini geçindirmeye yetecek kadar malı da (para veya o mahiyetteki kıymetler dahil) olmayanlar muhtaç sayılıyorlar.

Babanız sağ olduğundan (anneniz dul olmadığından) geliri olmasa da kız kardeşinizden aylık bağlanmaz. Allah geçinden versin babanızın vefatı halinde, gelir kriterine göre muhtaç da sayılırsa vefat eden kız kardeşinizden aylık bağlanabilir.

 

220 gün askerlik borçlanması yeterli

SORU: 16 Eylül 1965 doğumuyum. 1 Temmuz 1993’de sigortalı oldum. Askerliğimi 1985 yılında yaptım. Yaklaşık 2670 gün sigortam var. 1 Şubat 2003 yılında tarım sigortası kapsamında 3336 gün prim yatırdım. 2012 yılında tekrar sigortalı olarak çalışmaya başladım. Halen çalışıyorum. Acaba ne kadar askerlik borçlanması yaparak ne zaman emekli olabilirim.

DEMİRAY

YANIT: Askerlik sürenizin 220 gününü borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5600 gün prim ödeme ve 53 yaş şartlarına tabi olursunuz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan 53 yaşınızı dolduracağınız 16 Eylül 2018’de emekli olabilirsiniz.

 

Annenizin aylığının düşük olması babanızın aylığının düşüklüğünden

SORU: Esnaf Bağ-Kur emeklisi Babam vefat etti. Anneme 550 lira maaş bağlandı. Anneme bağlanan aylık neden bu kadar az acaba?

FATMA

YANIT: Anneniz emekli değilse veya sigortalı çalışmıyorsa ve kendisinden başka eşinden aylık alan yoksa, aylık bağlama oranı yüzde 75’dir. Ancak kendisinden başka aylık alan çocuk varsa veya kendisi emekli veya sigortalı çalışıyorsa, aylık bağlama oranı yüzde 50’dir.  Emekliler arasında en düşük aylığı Bağ-Kurlular alıyor. Babanızın  aylığı düşük olduğundan annenize bağlanan aylıkta düşük. Şüpheniz varsa, anneniz bulunduğunuz yerdeki sosyal güvenlik il veya merkez müdürlüğüne yazılı olarak başvurarak, bağlanan dul aylığı hesabında yanlışlık olup olmadığını sorduğunda, gerekli kontroller yapılır ve sonuç kendisine yazılı olarak bildirilir.

 

Yaşınız dolmadan emekliliğinizi isteyemezsiniz

SORU: 14 Nisan 1969 doğumluyum. 9 Mayıs 1988’de 657 sayılı Kanun kapsamında devlet memuru oldum. Kendime göre emeklilik hesaplamam, doğum tarihime göre 2020 yılıdır. Asıl sormak istediğim, şu an emekliliğimi istesem ikramiyemi alır, maaşı mı beklerim yoksa her ikisini de mi beklerim veya red cevabı mı gelir? Askerliğimi memuriyet süresi içinde yaptım, borçlanmadım.

Kemal Sezgin

YANIT: Askerliğinizi 23 Mayıs 2002 tarihinden önce yaptıysanız, askerlik sürenizi borçlanmadığınızdan, emeklilik için 25 yıl fiili hizmet süresi ve 51 yaş şartlarına tabi olursunuz. Bu durumda sizin de belirttiğiniz gibi 51 yaşınızı dolduracağınız 14 Nisan 2020 tarihinde emekli olmaya hak kazanırsınız. 18 ay askerlik borçlanmasıyla emeklilik yaşınız 50’ye iner ve bir yıl erken emekli olmanız mümkün olabilir.

Şu an emekliliğinizi isteyemezsiniz, isteseniz de reddedilir. Ancak görevden ayrılıp, emeklilik yaşınızın dolmasını bekleyebilirsiniz. Bu durumda emekli aylığınız bağlanmaz, ikramiyeniz de ödenmez. Yaşınız dolduğunda dışarıdan emeklilik talebinde bulunursunuz ve emekli aylığınız bağlanır. İkramiyeniz de emekli aylığınız bağlandığında ödenir.

 

Maaşınızın tamamı değil yüzde 60'ı annenize ve kardeşinize devredilir

SORU: Doğum tarihim 12 Mayıs 1992. Emekli Sandığından yetim maaşı almaktayken, 25 yaşını doldurduğumdan maaşım kesildi. Bu maaş anneme veya 18 yaşındaki kardeşime devredilebilir mi?

DENİZ

YANIT: Yetim aylığınız kesildiğinde; babanızdan aylık alan anneniz ve kardeşinizin aylık bağlama oranı aratacaktır. Anneniz yüzde 50, kardeşiniz ve siz yüzde 25 oranında aylık alıyordunuz. Aylığınız kesildiğinde, anneniz memur veya memur emeklisi değilse, aylık bağlama oranı yüzde 60’a, kardeşinizin de aylık bağlama oranı da yüzde 30’a yükselecektir. Bu durumda aylığınızın tamamı değil, yüzde 60'ı annenize ve kardeşinize devredilmiş olacaktır.

 

Serbest avukatlığa başladığınızda Bağ-Kur’lu olursunuz

SORU: 26 Kasım 1975 doğumluyum. 13 Eylül 1996’da MEB’de öğretmen olarak göreve başladım. Haziran 2018’de hukuk fakültesini bitiriyorum. Stajımı yapıp serbest avukat olarak çalışmayı düşünüyorum. Öğretmenlikten yaş nedeniyle emekli olamıyorum. Bana yol gösterirseniz çok sevinirim.

Aylin Ünver

YANIT: Serbest avukatlığa başladığınızda 4/b (Bağ-Kur) kapsamında sigortalı sayılırsınız. 4/b kapsamında 1259 günden fazla prim ödediğinizde 4/b statüsünden emekli olursunuz. 4/b statüsünden emeklilik için de 4/c (Emekli Sandığı) statüsünde olduğu gibi 20 tam yıl prim günü ve 53 yaş şartlarına tabi olursunuz. Diğer bir deyişle, 4/b statüsünden de 53 yaşından önce emekli olamazsınız.

Memuriyet başlangıcınız 8 Eylül 1999 tarihinden önce, hizmet süreniz de 15 yıldan fazla olduğundan, 4/b statüsünden emekli olduğunuzda da emekli ikramiyesi alırsınız. Ancak ikramiyeniz, sadece memuriyette geçen hizmet süreniz için ödenir.

 

Vergi indirimini Maliyeden alacaksınız

SORU: Amcam 1965 doğumlu. 1999 sigorta girişli. Muhtemelen yüzde 40 ila yüzde 60 arasında bir engeli var. Vergi indirim belgesini nasıl alabiliriz? Ve amcam ne zaman emekli olabilir?

SAMET

YANIT: Amcanız en az yüzde 40 oranında işgücü kaybına uğramışsa, Maliye’ye başvurarak(bulunduğu yerdeki Vergi dairesi başkanlığına,  yoksa vergi dairesine) vergi indirim hakkı alabilir. Vergi indirimi alması halinde, 6 Ağustos 2003 tarihi itibariyle 3 yıldan fazla 6 yıldan az süredir sigortalı olan vergi indirim hakkı almış 3 ncü derece engelli olarak, emekli olmak için; 18 yıl sigortalılık süresi ve 4080 gün prim ödeme şartlarına tabi olur. Ve toplam 4080 gün prim ödemiş olması şartıyla, 2017 yılı içinde 18 yıllık sigortalılık süresini dolduracağı tarihte emekli olabilir.

 

İdareciliğiniz emekli aylığı ve ikramiyenize katkı sağlamaz

SORU: 23 Ocak 1987'de Milli Eğitim Bakanlığına bağlı olarak öğretmenliğe başladım. 31 yıldır aralıksız olarak halen devam etmekteyim. 1 Şubat 1961 doğumluyum. 30 Kasım 1985 tarihinden itibaren bir yıl yedek subay olarak askerlik yaptım. Öğretmenlik hayatım süresi içinde 1997 ile 2013 tarihleri arasında fiilen müdür başyardımcılığı yaptım. 2018 Temmuz'unda emekliye ayrılmayı düşünüyorum. Sorularım şunlar;

1- 1997-2013 arasındaki idareciliğim, makam tazminatı olarak emekli maaşıma ve emekli ikramiyeme yansır mı?

2- Ne kadar emekli maaşı, ne kadar emekli ikramiyesi alabilirim?

Cihat Hançer

YANIT: 1- Yaptığınız idarecilik görevi için makam tazminatı öngörülmediğinden, idarecilik görevinizle ilgili olarak emekli aylığınıza ve emekli ikramiyenize herhangi bir yansıma olmaz.

2- 1/4 derece/kademe, 3000 ek gösterge ve 32 yıl 8 ay hizmet üzerinden bugün için geçerli olan katsayılara göre emekli aylığınız (ek ödeme dahil) 2.681 TL, 32 tam yıl karşılığı emekli ikramiyeniz 99.789 TL olur. Bu tutarlara yüzde 4 Temmuz zammı ve olursa enflasyon farkı ilave edilir.

 

KKTC’den sağlık yardımı alma hakkı olan GSS’li sayılır mı?

SORU: Babam ve Annem KKTC vatandaşı olarak oradan emekliler ve 2011 yılında TC vatandaşı da oldular. Bugüne kadar Ankara'da benim ikamet ettiğim adreste kayıtları bulunuyor, ancak normal zamanda KKTC’de ikamet ediyorlar. Türkiye’deki adres kayıtlarından dolayı otomatik olarak 6824 sayılı düzenleme kapsamına dahil edildiler. Bugün aylık GSS prim borcu ödemesi ve 1 Nisan 2017 öncesine ait yapılandırılmış bir borç bulunuyor. Annem ve babamın GSS'den yararlanmasını istiyorum, ancak bu koşullarda mevzuat ve yapılan düzenleme annem ve babamı kapsıyor mu? Borçları ödememiz halinde herhangi bir sorunla karşılaşır mıyız?

Umut Berberoğlu

YANIT: 5510 sayılı Kanunun 60. maddesinde, ikametgâhı Türkiye’de olan kişilerden, maddede sayılan bentler dışında kalan ve başka bir ülkede sağlık sigortasından yararlanma hakkı bulunmayan vatandaşların 60/g kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılacakları hüküm altına alınmıştır. Bu hükme göre, kişilerin genel sağlık sigortalısı sayılabilmeleri için Türkiye’de ikamet etmeleri veya yabancı bir ülkeden sağlık yardımı hakkı bulunmaması gerekmektedir. Bu nedenle, yurt dışında ikamet eden veya yabancı ülkeden sağlık yardımlarından yararlanma hakkı olan kişilerin, genel sağlık sigortası kapsamına dahil edilmemesi gerekir.  

Anne ve babanızın yerleşim yeri Adres Kayıt Sisteminde Türkiye gözüktüğünden otomatik olarak GSS kapsamına alınmışlar. Ancak yabancı ülkede (KKTC’de) sağlık sigortasından yararlanma hakları bulunduğundan, KKTC’de sağlık yardımından yararlandıklarına dair belge eklenerek yapılacak yazılı başvuru üzerine, GSS sigortalılığının sona erdirilmesi ve tahakkuk ettirilen GSS prim borcunun silinmesi gerekir.

 

Doğum borçlanması şartlarınızı değiştirmez

SORU: 3 Temmuz 1968 doğumluyum. İlk SGK girişim 1 Kasım 1994’de olup 6000 gün sigortam var. SGK girişinden sonra iki çocuğum var. Ne zaman emekli olabilirim? Doğum borçlanması yaparak emekli olabilir miyim?

NARİN

YANIT: Emekli olmak için; 20 yıl sigortalılık süresi, 5750 gün prim ödeme ve 51 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan 51 yaşınızı dolduracağınız 3 Temmuz 2019’da emekli olabilirsiniz. Doğum borçlanması emekli olma şartlarını değiştirmediğinden, borçlanma yapmanıza gerek yok.

 

Yurtdışına taşınanların GSS sigortalılığının sonlandırılması

SORU: Oğlum Mart 2018’den itibaren İsveç'te Postdoc. olarak çalışıyor. İkametgâhını taşımadığı için hala GSS primi ödemekteyim. İkametgâhını e-devlet üzerinden İsveç'e taşıyabilir mi? Yoksa konsolosluğa giderek mi taşıyacak? İkametgâhını taşıdıktan sonra GSS primini ödememek için nasıl bir yol izlemek gerek?

Cantekin Vural

YANIT: Adres bildiriminde kişilerin yazılı beyanı esas alınıyor. Bildirim şahsen veya güvenli elektronik imza ile yapılabiliyor. Ayrıca adres bildirimi yapma yetkisi içeren vekâletname ile de kişilerin adresleri ile ilgili bildirimde bulunulması mümkün. Adres bildirimi, nüfus müdürlüklerine veya dış temsilciliklere yapılabiliyor.

Buna göre, oğlunuzun adres değişikliğine (ikametgâhını yurtdışına taşıdığına) ilişkin bildirim, oğlunuz tarafından internet üzerinden güvenli elektronik imza ile yapılabileceği gibi, yurtdışında bulunduğu yerdeki dış temsilciliğe (konsolosluğa) da yapılabilir.

Genel sağlık sigortalılığını sona erdirmek için de adres değişiklik işlemi yapıldıktan sonra, bildirimde bulunulan makamdan alınacak onaylı Adres Beyan Formu/Adres Bilgileri Raporu ile SGK’ya başvurmak gerekiyor.

 

Askerliğinizi borçlanıp 55 yaşın dolmasını bekleyeceksiniz

SORU: 1 Haziran 1974 doğumluyum. SSK girişim 1 Mayıs 1997 olup sigortam halen devam ediyor. 1994’de 18 ay askerlik yaptım. Ve tamamını yatırdım. Ne zaman emekli olurum?

OSMAN

YANIT: Askerliğinizi borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5750 gün prim ödeme ve 55 yaş şartlarına tabi olursunuz.  Ve toplam 5750 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 55 yaşınızı dolduracağınız 1 Haziran 2029’da emekli olabilirsiniz.

 

Reddi miras yaparsa kızım annesinin maaşını alabilir mi?

SORU: Eşimden 15 yıl önce boşandım. Bir kızımız var. Eski eşimi 4 ay önce bir hastalıktan ötürü kaybettik. Kendisi SSK’dan emekliydi. Bir hafta önce bilmediğimiz bir kaç tane, eski eşimin adına banka borcu çıktı ve bu borçlar için kızıma ödeme tebligatı gönderildi. Kızımın bu borçlardan bilgisi yoktu. Bu durum karşısında reddi miras yapabilir mi? Reddi miras yaparsa kızım annesinin maaşını alabilir mi?

Can Berhan Atay

YANIT: SSK emeklisinin vefatı halinde, sağ kalan eş (kadın/erkek fark etmez) veya çocukları reddi miras yapabilir. Hak sahibi eş veya çocukların mirası reddetmesi, dul ve yetim aylığı bağlanmasına engel değil. Ayrıca bağlanan dul ve yetim aylığı banka tarafından haczedilemez. Ancak miras red süresi, miras bırakanın ölümünden itibaren başlar ve süresi 3 aydır.

Eski eşinizin vefat tarihi üzerinden 3 aydan fazla süre geçtiğinden, kızınız reddi miras yapamaz. Ancak kendisine bağlanan yetim aylığı banka tarafından haczedilemez.

 

Bir tam yıldan az süre için emekli ikramiyesi ödenmez

SORU: 12 Ekim 1969 doğumluyum. İlk sigorta başlangıcım 1985’de. 1987-1988 arasında 300 gün Emekli Sandığına hizmetim var.(vekil öğretmen olarak.) 1991 yılından 2013 Ocak ayına kadar Türk Telekom da(özel şirket) SSK’lı olarak çalışarak 8600 gün prim ödedim. 2013 yılı Ocak ayında vergi muafiyeti (% 60) raporum ile emekli oldum. Kıdem tazminatımı aldım. 15 Haziran 2017 tarihli posta gazetesi köşenizde emekli sandığı ikramiyesi ile ilgili bir yazınız vardı. Bu maili ona istinaden yazdım. Son çalıştığım işyeri Emekli Sandığına tabi 300 günlük çalışmamı kıdem tazminatıma ilave etmedi. 300 günlük süremi hizmet birleştirmesi yaptım. SSK emekli maaşımı 300 gün ilave ederek primime ekledi ve maaşım eklenmiş haliyle hesaplandı. Benim sorum; Emekli Sandığına geçen 300 gün süremin emekli ikramiyesini alabilir miyim?

İSMAİL

YANIT: Son çalıştığınız işyeri memuriyet süreniz için emekli ikramiyesi ödemez. Emekli ikramiyesini Emekli Sandığı öder.( Emekli Sandığı ödediği emekli ikramiyesini daha sonra ilgili kamu kuruluşundan alır) Bir tam yıldan az süre için emekli ikramiyesi ödenmiyor. 10 ay için emekli ikramiyesi alma hakkınız yok. 

 

Emekli kız çocuğu Bağ-Kur’dan yetim aylığı alamaz

SORU: Annem; hiçbir sigorta ve emeklilik güvencesi yokken dedemden kalan Bağ-Kur maaşını alıyordu. Daha sonrasında SSK üzerinden isteğe bağlı emekli oldu ve aylığı kesilmişti. Şimdi Temmuz 2017’de anneannem vefat etti. Dedem ise 1991 yılında vefat etmişti. Annem 2009 Ekim Ayında isteğe bağlı olarak SSK üzerinden Emekli oldu.  Dedemden tekrar dul ve yetim aylığı bağlanır mı? Son kanun değişikliklerine göre  alınıyor mu,  alınmıyor mu? Kesin bir bilgi bulamadım.

TAHİR

YANIT: Bağ-Kur emekli kız çocuğuna anne veya babasın üstünden yetim aylığı bağlamaz.  Nitekim anneniz babasından yetim aylığı alırken, emekli olduğunda yetim aylığı kesilmiş. Anneniz emekli olduğundan, maalesef Bağ-Kurdan yetim aylığı alamaz.

 

Memuriyetten ayrılacaksanız yaştan emekli olmayı beklemelisiniz

SORU: 7 Kasım 1977 doğumluyum. 14 Ocak 2002 tarihinde öğretmen olarak işe başladım. 3 Eylül 2018 itibarıyla ayrılmayı planlıyorum.  Halen 2. dereceden maaş almaktayım.

1- Dışardan Emekli Sandığına prim ödemeyi seçersem kaç TL ile başlayıp kaç yıl ödeyerek emekli olurum? Emekli ikramiyemi hangi şartlarda alırım?

2- SSK’dan emekli olmayı seçersem kaç TL ile başlayarak ve kaç yıl prim öderim? Son 3,5 yıl SSK’ya prim ödersem emeklilik hakkım nasıl olur? Emekli Sandığı ile SSK arasında ödenti olarak büyük farklar olduğu söylendi.

3- Yaş haddinden Emekli Sandığından emekliliği seçersem 16 yıl 8 ay hizmet karşılığı  maaşım nasıl olur? Vereceğiniz bilgiler benim için çok önemli.

Özlem Erdinç

YANIT: 1- 2/1 derece/kademe, 2200 ek gösterge ve 16 yıl 8 ay hizmet süresine göre hesaplanacak emekli keseneğine esas aylığınız üzerinden yüzde 48 oranında prim ödersiniz. Bu tutar da bugün itibarıyla aylık 1.428 TL olur. Emekli keseneğine esas derece/kademeniz ve memur maaş katsayıları arttıkça ödeyeceğiniz tutar da artar. Emeklilik için 25 yıl hizmet süresi ve 58 yaş şartına tabisiniz. Emekli ikramiyeniz, emekliliğe hak kazanıp aylığınız bağlandığında ödenir. Ancak ikramiye, 16 yıllık fiili hizmet süreniz için ödenir. İsteğe bağlı iştirakçi olarak prim ödediğiniz süre için ikramiye ödenmez.  

2- 4/a (SSK) statüsünden emekli olmayı tercih ederseniz, isteğe bağlı sigortalı olarak 4/a kapsamında prim ödeyemezsiniz. Primleriniz çalışmanız karşılığı alacağınız ücret üzerinden (asgari ücret ile asgari ücretin 7,5 katı arasında kalmak koşuluyla) yüzde 14 sigortalı hissesi, yüzde 20,5 işveren hissesi olarak ödenir. 4/a statüsünden emeklilik için 7000 prim günü ve 58 yaş ile Emekli Sandığından sonra en az 3,5 yıl (1260 gün) 4/a kapsamında prim ödemiş olma şartlarına tabisiniz. 1260 gün 4/a kapsamında prim ödediğinizde 7000 prim gününü de tamamlamış olursunuz ve 58 yaşınızı doldurduğunuzda emekli olmaya hak kazanırsınız. Ancak memuriyetten ayrılacağınız tarihte sigortalılık süreniz 25 yıldan, prim gün sayınız da 7000 günden az olacağından ikramiye alamazsınız.

3- 16 yıl 8 ay hizmet süresiyle 61 yaşınızı doldurup Emekli Sandığı statüsünden yaştan emekli olduğunuzda, bugünkü katsayılara göre ek ödeme dahil emekli aylığınız 2.062 TL olur. Memuriyetten ayrılacaksanız sizin için en avantajlı olan seçenek, Emekli Sandığı ve SSK kapsamında prim ödemeden 61 yaşınızın dolmasını bekleyip, yaştan emekli olmanız. Bu durumda 16 yıllık hizmetiniz karşılığı ikramiyenizi de alırsınız.

 

Başka ülkeden sağlık yardımı alma hakkı olan GSS’li sayılır mı?

SORU: Ben Amerika doğumlu ve çifte vatandaş statüsünde biriyim. Ağustos 1989 yılından beri de ABD’de yaşamaktayım. İlk defa e-devlet sayfasına giriş yaptım ve 2012 yılında başlatılmış olan mecburi GSS primlerinden yüksek bir miktarda borcum olduğunu öğrendim. SGK’ya gittiğimde maalesef şef ile görüşmemize rağmen borcumuzu sildiremedik. Nüfus dairesinde anne-babamın ikametinde göründüğümden yıllardır yurt dışında yaşamama ve hiçbir sağlık hizmetinden yararlanmama rağmen hiçbir kanıtı kabul etmiyorlar. Kızım da aynı benim durumumdadır. Kendisi de ABD doğumlu olup bütün hayatı boyunca orada yaşayıp üniversiteyi tamamlamıştır. Pasaport giriş-çıkışları, sigorta kartım, ehliyet vs. dokümanların nasıl kanıt olmadığını iddia ederler? Bu nasıl bir haksızlıktır? Amerika'da sigortalıyım ve buraya her gelişimde seyahat sigortası alıyorum.

Berna S.

YANIT: 5510 sayılı Kanunun 60. maddesinde, ikametgâhı Türkiye’de olan kişilerden, maddede sayılan bentler dışında kalan ve başka bir ülkede sağlık sigortasından yararlanma hakkı bulunmayan vatandaşların 60/g kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılacakları hüküm altına alınmıştır. Bu hükme göre, kişilerin genel sağlık sigortalısı sayılabilmeleri için Türkiye’de ikamet etmeleri veya yabancı bir ülkeden sağlık yardımı hakkı bulunmaması gerekmektedir. Bu nedenle, yurt dışında ikamet eden veya yabancı ülkeden sağlık yardımlarından yararlanma hakkı olan kişilerin, genel sağlık sigortası kapsamında dahil edilmemesi gerekir.  

Her ne kadar Adres Kayıt Sisteminde yerleşim yeri adresiniz Türkiye gözükse de yabancı ülkede sağlık sigortasından yararlanma hakkınız bulunduğundan, Amerika’da sağlık yardımından yararlandığınıza dair belgenize istinaden tahakkuk ettirilen GSS prim borcunun silinmesi gerekir. Şayet ikna edemezseniz, Amerika’da sağlık yardımından yararlandığınıza dair belgenizi ekleyeceğiniz yazı ile başvuruda bulunarak tahakkuk ettirilen GSS primlerinin iptalini talep edebilir, talebinizin reddedilmesi halinde dava açabilirsiniz.

 

Yaşı 51’e düşürmek için askerliğimin ne kadarını borçlanayım?

SORU: 11 Aralık 1968 doğumluyum. İlk sigorta girişim 1 Mayıs 1988’de olup SSK’ya 120 gün prim ödemem var. Kasım 1988- Mayıs 1990 arasında 18 ay askerlik yaptım. 2 Ocak 1991’den bu yana bir kamu kuruluşunda 657 tabi memur olarak görev yapmaktayım. e-devletten baktığımda emeklilik yaşım 52 görünüyor. Askerliğimin kaç ayını ödersem 51 düşer.

İSMET

YANIT: Askerlik sürenizin 10 ayını borçlanmanız halinde, 52 olan emekli olacağınız yaş, 51’e düşer.

 

Emekli aylığı nafaka borcu için haciz edilebilir mi?

SORU: 1 Şubat 1968 doğumluyum. 1 Şubat 2017’de emekli oldum. Ayrıldığım eşimden dolayı ayda 800 lira nafaka ödüyorum. Birikmiş nafaka borcundan dolayı PTT’den kredi çektim. Bir kısmını nafaka borcuma yatırdım. Bunun üzerine geçen ay maaşından kalan parayı almaya gittim hesabımda hiç param olmadığını söylediler. İcra dairesi maaşıma el koymuş. Kredimi ödeyemedim. İcra müdürlüğünden itiraz hakkımın olmadığını söylediler. Hani emekli aylıkları haciz edilemiyordu? Haczi nasıl kaldırtabilirim?

ŞAHİN

YANIT: Emekli aylıkları nafaka borçları ve Sosyal Güvenlik Kurumu'na olan prim borçları dışındaki borçlar için emeklinin izni olmadan haciz edilemiyor. Ancak emekli aylıkları nafaka ve prim borçları için haczedilebilir. Maalesef nafaka borcunuzdan dolayı emekli aylığınıza konan haczin kaldırılması mümkün değil.

 

FHZ süresi sigortalılık süresine ilave edilir mi?

SORU: Askerlik hizmetimi yedek subay olarak yaptım. 4/a statüsünden emekli olacaklar açısından, ilk defa sigortalı olunan tarih yedek subaylıktan önce ise bu tarih yedek subaylık süresinin dörtte biri oranında geriye götürülür denilmektedir. 90 günlük fiili hizmet zammı, ilk defa sigortalı olunan tarihe göre 23 Mayıs 2002 tarihindeki sigortalık süresine ilave edilir mi? Bu şartlarda ne zaman emekli olabilirim? Sigorta başlangıcıma göre şu an 55 yaş olan emeklilik yaşım 54 olur mu? Doğum tarihim 22 Haziran 1976. Sigorta başlangıcım 1 Ağustos 1994. Yedek subaylık başlangıcı 15 Nisan 2000, terhis 15 Nisan 2001. Emekli Sandığındaki 450 gün hariç Mart ayı sonu sigorta prim gün sayım 6006 gündür. Alo 170 dahil birçok yere sormama rağmen net bir cevap alamadım. Cevaplarsanız çok memnun olurum.

Metin Sakar

YANIT: 23 Mayıs 2002 tarihinden önce yaptığınız 12 ay yedek subaylık süresi karşılığı hak kazandığınız 3 ay fiili hizmet süresi zammı (FHZ) süresi, 23 Mayıs 2002 tarihi itibarıyla sigortalılık sürenizin hesabında, sigortalılık süresine eklenir. Buna göre de 4/a (SSK) statüsünden emeklilik için 25 yıl sigortalılık süresi, 5675 prim günü ve 54 yaş şartlarına tabi olursunuz. Prim gününüz yeterli. Sigortalılık süreniz 1 Mayıs 2019’da dolar. 54 yaşınızı dolduracağınız 22 Haziran 2030 tarihinde emekli olmaya hak kazanırsınız.

 

Kısmi süreli çalışan eksik gün borçlanması yapabilir

SORU: Oğlum 4857 sayılı İş Kanununa göre kısmi süreli iş sözleşmesi ile 12 Temmuz 2002 ile 5 Haziran 2012 tarihleri arasında sigortalı olarak çalışmıştır. Bu süre içinde her ay çalıştığı günlere ait sigorta primleri işveren tarafından muntazaman yatırılmıştır. Bu tarihler arasındaki kısmi süreli çalıştığı aylara ait eksik süreleri 30 güne tamamlatma hakkı var mıdır? Var ise ne miktar üzerinden ve hangi oranda prim yatırmak gerekir? Yatırılabilecek miktar bütçemi aşarsa SGK veya Ziraat Bankasından mali destek almam söz konusu olabilir mi?

Ali Haydar Gördü

YANIT: Oğlunuz, 25 Şubat 2011 tarihinden sonraki dönemde kısmi süreli çalıştığı aylara ait eksik süreleri 30 güne tamamlamak üzere borçlanabilir. Borçlanacağı her bir gün için günlük asgari ücret ile günlük asgari ücretin 7,5 katı arasında kalmak koşuluyla belirleyeceğiniz prime esas kazanç tutarı üzerinden yüzde 32 oranında prim ödersiniz. Oğlunuzun borçlanabileceği süre, 25 Şubat 2011 ile 5 Haziran 2012 tarihleri arasındaki kısa bir dönem için olacağından, bütçenizi aşmayacağını umuyorum. Aşsa da SGK veya Ziraat Bankasından mali destek almanız söz konusu olmaz.

 

Babanız 49 yaşını dolduracak 

SORU: 18 Mayıs 1971 doğumlu babamın sigorta giriş tarihi 1 Eylül 1985 olup toplam 5500 gün prim ödemesi var. Acaba ne zaman emekli olur?

SALİH

YANIT: Babanız emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5300 gün prim ödeme ve 49 yaş şartlarına tabi.  Prim ödemesi yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemese bile, 49 yaşını dolduracağı 18 Mayıs 2020’de emekli olabilir. 

 

Part-time çalışan kapıcının sigortalılığı ve kıdem tazminatı

SORU: Doğal gazla ısınan 5 daireli apartmanımızın hizmetleri, çok yakındaki bir başka apartmanda aylıklı ve sigortalı olarak çalışan kişi tarafından görülmektedir. Bu hizmet haftada 2 defa akşamları çöp alma, 1 defa da merdiven silme işleminden ibarettir. Dolayısıyla haftada toplam 4 saati aşmayan bir hizmet vermektedir. Kendisine her ay “temizlik hizmet bedeli” olarak 435 TL gider makbuzu ile elden imzası karşılığında ödeme yapılmaktadır. Hizmet süresi 10 yıldır devam etmektedir. Bu durumda; kendisini SGK’ya tescil ettirmek zorunda mıyız ve hizmetine son vermemiz halinde kıdem tazminatı doğar mı?

Tankut Ağan

YANIT: Bir kişi birden fazla işverene tabi olarak sigortalı çalışabiliyor. Söz konusu kapıcının başka bir binada aylıklı ve sigortalı çalışması, binanızda da sigortalı olmasına engel değil. Dolayısıyla sigortalılık tescilinin yapılması gerekiyor. Henüz usul ve esasları SGK tarafından belirlenmedi ancak kapıcıların sigortalılık işlemleri, 5510 sayılı Kanunun Ek 9. maddesinde 27 Mart 2018 tarihinde yapılan değişikle basit hale getirildi. Ev hizmetlerinde ayda 10 günden fazla çalışanlar gibi, her ay aylık prim ve hizmet belgesi verilmeksizin, ay içindeki çalışma saatleri toplamının 7,5 saate bölünmesiyle bulunacak gün sayısına göre primlerinin ödenmesi mümkün olacak.

Haftanın belli günlerinde belli bir saat çalışıyor olsa da çalışma süresi bir yıldan fazla olan ve İş Kanununun 25. maddesinde sayılan ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı dışında bir nedenle işten çıkarılan kapıcı kıdem tazminatına hak kazanır. Bir yıllık çalışma karşılığı ödenecek kıdem tazminatının hesabında esas alınacak ücret ise kısmi çalışma karşılığı aldığı aylık ücret olur.

 

Babanız 49 yaşını dolduracak 

SORU: 18 Mayıs 1971 doğumlu babamın sigorta giriş tarihi 1 Eylül 1985 olup toplam 5500 gün prim ödemesi var. Acaba ne zaman emekli olur?

SALİH

YANIT: Babanız emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5300 gün prim ödeme ve 49 yaş şartlarına tabi.  Prim ödemesi yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemese bile, 49 yaşını dolduracağı 18 Mayıs 2020’de emekli olabilir. 

 

Emekli Sandığı sigorta başlangıcını değil prim gününü esas alınır

SORU: Kızım 30 Mayıs 1972 doğumlu. SSK başlangıcı 1 Kasım 1989 olup, 90 gün prim ödemesi var. 12 Ekim 1998 tarihinden bugüne, kesintisiz 20 yıla yakın Emekli Sandığına tabi öğretmenliği devam ediyor. Yıllar önce duymuş ve okumuştum, kızımın 1 Kasım 1989 sigorta başlangıç tarihini dikkate alırsak, bu durumda bayanlarda müktesep hak olarak 20 yılı aşkın Emekli Sandığı hizmeti ile birleştirildiğinde 48 yaş ile emekli olabilme imkânı var mı?

Hüseyin Fikri Kara

YANIT: 4/a (SSK) statüsünden emeklilik şartlarının tespitinde, ilk defa sigortalı olunan tarihe göre 23 Mayıs 2002 tarihindeki sigortalılık süresi esas alınıyor. Kızınız 4/a statüsünden emekli olsaydı 1 Kasım 1989 sigorta başlangıcıyla 46 yaş şartına tabi olurdu. Ancak 4/c (Emekli Sandığı) statüsünden emeklilik şartlarının tespitinde, 23 Mayıs 2002 tarihi itibarıyla fiilen prim ödenmiş olan hizmet süreleri esas alınıyor.

Kızınızın Emekli Sandığı statüsünden emeklilik yaşının tespitinde, 1 Kasım 1989 tarihindeki sigorta başlangıcı dikkate alınmaz. 4/a kapsamında fiilen prim ödenmiş 90 prim gün sayısı dikkate alınır. Bu süre 4/c hizmet süresine eklendiğinde de 23 Mayıs 2002 tarihi itibarıyla fiili hizmet süresi 3 yıldan fazla 4 yıldan az (3 yıl 11 ay) olduğundan, emeklilik için 55 yaş şartına tabi olur. İsterse, 4/a kapsamındaki 90 gün ile birlikte 20 yıllık fiili hizmet süresini tamamlayacağı 15 Temmuz 2018 tarihinden sonra görevinden ayrılıp, yaşının dolmasını bekleyebilir. Bu durumda emekli ikramiyesi, 55 yaşını doldurup emekli aylığı bağlandığında ödenir.

 

5600 gününüz varsa Mart 2019’da emekli olabilirsiniz

SORU:15 Mart 1970 doğumluyum. İşe giriş tarihim14 Ocak 1993 olup, hiçbir borçlanmam yok. Acaba ne zaman emekli olabilirim?

FATMA

YANIT: Emekli olmak için; 20 yıl sigortalılık süresi, 5600 gün prim ödeme ve 49 yaş şartlarına tabisiniz. Toplam 5600 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 49 yaşınızı dolduracağınız 15 Mart 2019’da emekli olabilirsiniz.

 

12 ay içinde ödenmeyen isteğe bağlı prim borcu silinir

SORU: 1 Eylül 1982 doğumluyum. 26 Mayıs 2005’ten beri sigortalı çalışıyorum. Fazla prim ödeme emekli aylığını arttır mı? Örneğin; 8000, 9000 gün gibi. Bir de 11 Nisan 2013’te isteğe bağlı Bağ-Kura kaydoldum. Altı ay sonra terk ettim. Ama hiç prim ödemedim. Bu süreyi boşanmamın bir faydası olur mu?

MEHMET

YANIT:1 Ekim 2008’de yürürlüğe konan yasaya göre, ne kadar çok prim ödenirse ve ne kadar fazla kazanç tutarı üzerinden prim ödenirse, emekli aylığı da o kadar yüksek oluyor.  Dolayısıyla  9000, 10.000, 12.000 gün prim ödemek ve bu primleri de yüksek kazanç üzerinde ödemek emekli aylığınızı artırır. 2013’deki 6 aylık isteğe bağlı prim borcunuzu bugüne ödeyemezsiniz. Çünkü 12 ay içinde ödenmediğinden prim borcunuz silinmiştir.

 

Emekli aylığından vergi kesintisi yapılmıyor

SORU: Annem banka emeklisi. Emeklilik sonrası gelişen rahatsızlığı sonucu yüzde 90 engelli raporu mevcut. Engelli raporundan dolayı maaşına uygulanan vergiden muafiyet veya indirim hakkı olur mu?

Figen Kafesçiler

YANIT: Kanunla kurulan emekli sandıkları ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun geçici 20. maddesinde belirtilen sandıklar tarafından ödenen emekli, maluliyet, dul ve yetim aylıklarından vergi kesintisi yapılmıyor. Banka sandığından emekli olan annenizin emekli aylığından vergi kesintisi yapılmadığı için engellilik raporuna bağlı olarak vergi muafiyet veya indirim uygulaması da söz konusu olmaz.

 

Arazi gelir getirmiyorsa mesken için emlak vergisi ödemezsiniz

SORU: Emekliyim. İzmir’de bir konut satın aldım, oturuyorum. Üzerime kayıtlı başka herhangi bir gayrimenkul yok. Karşıyaka belediyesi miras yolu ile henüz bölüşümünü yapmadığımız babadan kalan 1/7 oranında hissem olan konut arazisi vasfında iki gayrimenkul olduğunu ileri sürerek tek konut muafiyetinden yararlandırmıyor. Daha önce Ankara Çankaya belediye sınırları içindeki dairem için belediye tek konut muafiyeti uygulamıştı. Bu konuda ne yapabilirim?

Hüseyin Yıldırım

YANIT: 38 Seri No.lu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliğinin I/3. maddesinde, mükelleflerin gelir getirmeyen işyeri, arsa ve araziye sahip olmalarının, indirimli (sıfır oranlı) vergi oranından yararlanmalarına engel teşkil etmeyeceği açıklanmış olup, miras yoluyla intikal etmiş olan konut arazisi hissenizden gelir elde etmiyorsanız, indirimli (sıfır oranlı) emlak vergisi uygulamasından yararlanırsınız ve sahip olduğunuz mesken için emlak vergisi ödemezsiniz. Söz konusu Tebliğ açıklamasını ilgi göstererek, itiraz edebilirsiniz.

 

Kasım 2020’de emekli olabilirsiniz

SORU: 2 Kasım 1966 doğumluyum. Haziran 1993’de SSK başlangıcım var. 2012’ye kadar SSK ya, 2012’den Şubat 2017’ye kadar Bağ-Kura prim ödedim. Şubat ayından beri SSK’lıyım. Ne zaman emekli olurum?

M.T.

YANIT: Şubat 2017’den itibaren başlayan sigortanızla SSK’ya 1260 gün prim ödemeniz halinde, SSK’da emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5675 gün prim ödeme ve 54 yaşı şartlarına tabi olursunuz. Sorunuzdan prim ödemenizin yeterli olduğu anlaşıldığından, ara vermeden prim ödeyerek Bağ-Kurdan sonra SSK’ya ödediğiniz primi 1260 güne tamamlamanız şartıyla, 54 yaşınızı olduracağınız 2 Kasım 2020’de emekli olabilirsiniz.

 

Bağ-Kur mu SSK mı?

SORU: Eşim Temmuz 1972 doğumlu. Sırasıyla 4/a, 4/c ve 4/b statüsünde bugüne kadar çalışma hayatı var. 4/a statüsünden ilk işe giriş tarihi Aralık 1989, çalışma gün sayısı 60 gün. 4/c statüsünden işe giriş tarihi Eylül 1998, çalışma gün sayısı 2040 gün. 4/b statüsünden işe giriş tarihi Nisan 2006, çalışma gün sayısı 4324 gün. Halen 4/b statüsünden Bağ-Kur’lu olarak çalışmaktadır. Öğrenmek istediğim, bugüne kadar toplam 6424 gün prim ödemiş ve ilk işe giriş tarihinden itibaren yaklaşık 29 yıl geçmiş olan eşim;

1- Bağ-Kur statüsünden ne zaman emekli olabilir?

2- Bağ-Kur yerine SSK’dan emekli olmak isterse kaç yıl daha 4/a statüsüne geçerek çalışması gerekir?

3- SSK’dan emekli olduğu takdirde daha yüksek emekli maaşı mı alır, aradaki fark yüzdesi ne kadar olur?

Yavuz Yalçın

YANIT: 1- Eşiniz 4/b (Bağ-Kur) statüsünden emeklilik için 20 yıl (7200 gün) prim günü ve 55 yaş şartlarına tabi. 7200 prim gününü tamamlayıp, 55 yaşını dolduracağı Temmuz 2027’de emekli olmaya hak kazanır.

2- 4/a (SSK) statüsünden emeklilik için ise 20 yıl sigortalılık süresi, 5375 prim günü ve 46 yaş şartlarına tabi olup, yaş dışındaki şartları sağlamış. Yaş şartını da Temmuz 2018’de sağlıyor. Ancak son 2520 günlük fiili prim ödemesi daha çok hangi sigortalılık kapsamında ise o sigortalılık statüsünden emekli olunduğundan, eşinizin 1260 gün (3,5 yıl) 4/a kapsamında prim ödemesi gerekiyor. 3,5 yıl önce 4/a kapsamında prim ödemeye başlamış olsaydı, Temmuz 2018’de emekli olabilirdi.

3- Fark yüzdesini söyleyemem. Ancak eşiniz 4/a statüsünden hem daha erken emekli olur ve emekli aylığı almaya başlar hem de daha yüksek emekli aylığı alır.

 

72 gün daha prim ödeyip 58 yaşı dolduracaksınız

SORU: 10 Kasım 1978 doğumluyum. Sigortalı işe giriş tarihim 20 Mart 1999 olup halen sigortalı olarak çalışıyorum. 5903 gün prim ödemem var. 2003-2005 arasında askerlik yaptım. Ne zaman emekli olabilirim? Daha ne kadar prim ödemem gerekiyor?

MEHMET

YANIT:  Emekli olabilmek için: 25 yıl sigortalılık süresi, 5975 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. 72 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5975 güne tamamlamanız şartıyla, 58 yaşınıza dolduracağınız 10 Kasım 2036 tarihinde emekli olabilirsiniz.

 

Hisseli de olsa birden fazla eviniz var

SORU: Emekli öğretmenim. Üzerime tapulu bir dairem var. Emekli olunca 2 yıl muafiyet nedeniyle emlak vergisi ödemedim. 2 yıl sonra, eşimin vefatı ile miras olarak çocuğumla bana hisseli bir daire ve onun babasından intikal eden hisseli mallar kaldı. Hiçbiri halen üzerimize geçmedi. Vefattan sonra belediyeye sorduğumda, “emlak vergisi ödeyeceğim” söylendi. Hatta emekli olarak muaf olduklarım da 2011 yılında gösterilerek alındı. 10 yıldır oturduğum ve tek dairem için vergi ödüyorum. Sormak istediğim; bu durumda tek evim için emlak vergisi ödeyecek miyim? Ödemeyecek isem, bu ödediklerimi geri alabilir miyim?

Nilgün Özoral

YANIT: Sıfır oranlı emlak vergisi uygulamasından yararlanabilmek için hisseli de olsa Türkiye sınırları içinde tek meskene sahip olmak gerekiyor. Miras kalan daire hisseleri için tapuda işlem yapmamış olsanız da miras hukuku gereği size intikal etmiş sayılır.

Bu durumda hisseli de olsa Türkiye sınırları içinde birden fazla meskeniniz olduğundan, söz konusu miras hisselerinin intikal ettiği tarihi izleyen yıldan itibaren sıfır oranlı emlak vergisi uygulamasından yararlanamazsınız. Miras hisselerinin intikal ettiği yıl ve önceki dönemlere ilişkin olarak sahip olduğunuz tek mesken için sıfır oranlı emlak vergisi uygulamasından yararlandırılmanız gerekir.

 

Askerliğinizin 490 gününü borçlanmalısınız

SORU: 6 Mart 1978 doğumluyum. SSK başlangıcım 1 Nisan 2000 olup sigortam aralıksız olarak devam ediyor. Askerliğimi 1998-2000 arasında yaptım. Askerliğimi borçlanırsam ne zaman emekli olabilirim?

CEM

YANIT: Askerlik sürenizin 490 gününü borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5900 gün prim ödeme ve 57 yaş şartlarına tabi olursunuz.  Prim ödemeniz yeterli olduğundan, borçlanmadan sonra prim ödemeseniz de, 57 yaşınızı dolduracağınız 6 Mart 2035’de emekli olabilirsiniz.

 

Kirada olan dairelerimiz için emlak vergisi ödeyecek miyiz?

SORU: Ben ve eşim emekli devlet memuruyuz. İkimizin de birer dairemiz var ve kiradalar. Biz de kirada oturuyoruz. Kirada oturduğumuz evin kira kontratı benim üzerime. Bu durumda kirada olan dairelerimiz için emlak vergisi verecek miyiz?

Tuğrul Avtan

YANIT: Türkiye sınırları içinde sahip olduğu brüt 200 m2’yi geçmeyen tek meskenini kiraya verip kirada oturan emekliler de tek meskenleri için sıfır oranlı emlak vergisi uygulamasından yararlanabiliyorlar. Diğer bir deyişle emlak vergisi ödemiyorlar. Buna göre, kira kontratı sizin adınıza olduğundan, size ait olan daire için emlak vergisi ödemezsiniz. Ancak eşinizin kira geliri elde ettiği dairesi için emlak vergisi ödenmesi gerekir.

 

Toplu prim ödenerek emekli olunamıyor

SORU: 1960 doğumluyum. İlk sigorta girişim 1988’dir. Emeklilik primini toplu ödeyebilir miyim?

SEVCAN

YANIT: Toplu prim ödeyerek emekli olma usulü yok. Maalesef emeklilik primlerinizi toplu olarak ödeyemezsiniz. Ancak ilk defa sigortalı olduğunuz tarihten sonra doğum veya doğumlarınız varsa, doğum borçlanmasıyla gün kazanabilirseniz. Doğum tarihinden sonraki iki yıllık sürede prim ödenmemiş olması şartıyla, borçlanma yoluyla bir doğum için 720, iki doğum için 1440 gün ve üç doğum için 2160 güm kazanılabiliyor.

 

İzinler için farklı gün ve dönemler belirlenebilir

SORU: 5 Bloklu, 100 daireli bir sitede iki kapıcı istihdam ediliyor (her kat iki daire). İki kapıcı karı-koca oldukları için aynı gün hafta tatiline, aynı gün mazeret iznine, aynı gün senelik izne çıkarlar. Yıllık izin hariç diğer hallerde hizmet durur, aksar. Aynı gün izin yapmaları ve yıllık izne ikisinin aynı ay ve günde çıkmaları nedeniyle, yerlerine dışarıdan istihdam edilen elemanın ücretini de ayrıca site ödemekte. Bu ne kadar yasal? Hangi iş kanununda ya da yönetmeliğinde bu uygulama var? Mevzuata uymadığını düşündüğüm ek ücretin tahsili mümkün mü (en azından kişisel olarak kendi hakkım olanın)? Geçmiş yıllardaki bu ek ücretin tahsilatını yönetimlerden yapma hakkım var mı?

B.Z.

YANIT: Apartman görevlisi (kapıcı) olarak istihdam edilen karı-kocaya hafta tatilinin aynı gün, yıllık izinlerinin de aynı dönemde kullandırılması yasal zorunluluk değil. Farklı günlerde hafta tatili, farklı dönemlerde yıllık izinleri kullandırılabilir. Bunun iş sözleşmesi ile belirlenmesi gerekir. Ancak birinin izin kullandığında izin kullananın işi izin kullanmayana yaptırılamaz. İzin kullandırılan dönemde hizmetlerin aksamaması için de dışardan hizmet alınabilir. Ek ücret olarak tanımladığınız dışarıdan alınan bu hizmetin bedelini de yönetimden tahsil etmeniz veya aidat borcuna mahsubu mümkün değil.

 

İki seçenekte de 60 yaşı doldurmanız gerek

SORU: 5 Ocak 1986 doğumluyum. SGK’ lı olarak işe girişim 31 Ağustos 2002 olup bugüne kadar 3222 gün prim ödemem var. Acaba kaç günü doldurduğumda ne zaman emekli olabilirim?

ONUR

YANIT: İki şekilde emekli olabilirsiniz. 1) 7000 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabi olarak, 3778 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 7000 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız 5 Ocak 2046’da.  2) 25 yıl sigortalılık süresi, 4500 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabi olarak, 1278 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 4500 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağız 5 Ocak 2046’da. 

 

Taksiciler ek madde 5’e değil ek madde 6’ya tabidir 

SORU: 5 Mayıs 2005 tarihinde çiftçi Bağ-Kurlu oldum. 2246 gün Bağ-Kura, 2045 günde ek 5 taksici sigortama prim ödedim. Ek 5 sigortam halen devam ediyorum. Ne zaman ne şartlarda emekli olurum?

MUSTAFA

YANIT: Taksicilik yapıyorsanız ek madde 5 değil, ek madde 6 kapsamında prim ödüyorsunuzdur. Sorunuzu; ek madde 6 kapsamında ödediğiniz primin Bağ-Kurdan sonra olduğu varsayımıyla cevaplandırıyoruz. Ek 6 kapsamında ödenen primler SSK’ya sayılıyor. SSK’da emekli olmak için: 7000 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. 2710 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 7000 güne tamamlayacağınız tarihte, 60 yaşınızı da doldurmanız şartıyla emekli olabilirsiniz. Doğum, Ek Madde 6 kapsamındaki sigortanızın başlangıç ve askerlik tarihlerinizi(gün, ay, yıl olarak) ve askerlik sürenizi bildirmeniz halinde, sorunuza daha net cevap verebiliriz.

 

Eşiniz 4/b statüsünden 3 yıl erken emekli olur

SORU: Eşim 9 Mayıs 1969 doğumlu. 1 Ekim 2007 tarihinde 4/b (Bağ-Kur) statüsünde başlayan sigortalılığı 31 Mart 2018 tarihinde sona erdi. Bu süre içerisinde eksik prim günü yok. Eşim en uygun şartlarla ne zaman emekli olabilir?

Ufuk Şen

YANIT: Eşiniz 4500 prim günü, 25 yıl sigortalılık süresi ve 58 yaş şartlarıyla 4/a (SSK); 5400 prim günü ve 60 yaş şartlarıyla 4/b (Bağ-Kur) statüsünden emekli olabilir.

4/a statüsünden emeklilik için 1260 gün 4/a kapsamında prim ödeyip, 25 yıllık sigortalılık süresinin dolacağı 1 Ekim 2032 tarihini; 4/b statüsünden emeklilik için ise 1620 gün daha prim ödeyerek, prim gününü 5400 güne tamamlayıp, 60 yaşını dolduracağı 9 Mayıs 2029 tarihini beklemesi gerekiyor. Buna göre 4/b statüsünden, 4/a statüsüne göre en az 3 yıl daha erken emekli olması mümkün.

 

İkramiye farkımın ikinci taksiti halen ödenmedi

SORU: 30 yıl üzeri çalışıp emekli olmuştum. Geçen yıl çıkan kanunla ikramiye farkının ilk taksitini almıştım. İkinci taksit 1 yıl sonra ödenecekti. 1 yıl geçmesine rağmen ikinci ödeme yapılmadı, bilgilendirirseniz memnun olurum.

Cemal

YANIT: Sizin de belirttiğiniz gibi, yasal düzenleme gereği 7.500 TL’nin üzerindeki ikramiye farklarının 7.500 TL’yi aşan kısmının, ilk ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak kanuni faiziyle birlikte takip eden yılın aynı ayı içerisinde ödenmesi gerekiyor.

Buna göre, birinci taksit hangi ayda ödendiyse, 7.500 TL’nin üzerindeki tutarın da aynı ay içinde ödenmesi gerekiyor. Ödemenin gecikip gecikmediğini buna göre değerlendirmelisiniz. Gecikme söz konusu ise ikramiye farklarının daha önce maaş hesabına gönderilmeyip, “havuz” hesabına gönderilmesi ve bankadan takip edilmemesi halinde orada beklemesi söz konusu olmuştu. Maaşınızın yattığı banka ile görüşmenizde de yarar olabilir.

 

Aralık 2019’da emekli olabilirsiniz

SORU: Aralık 1965 doğumluyum. Sigortam 1995’de başladı. Askerliğimi 1986’da yaptım. Askerliğimin tamamını borçlanırsam ne zaman emekli olabilirim?

HAKAN

YANIT: Sigortanız 23 Kasım 1995’den önce başlamışsa, askerliğinizi(18 ay kabul edilmiştir) borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5675 gün prim ödeme ve 54 yaş şartlarına tabi olursunuz. Ve toplam 5675 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 54 yaşınızı dolduracağınız Aralık 2019’da emekli olabilirsiniz.

 

Emekli Sandığı’nda isteğe bağlı prim ödenebiliyor mu?

SORU: 17 Mayıs 1969 doğumluyum. 30 Haziran 1997 tarihinde hakimlik mesleğine başladım. 29 Kasım 2016’da KHK ile ihraç edildim. Kurumdan aldığım hizmet belgesine göre emekliliğe esas hizmetim 19 yıl 6 ay 25 gün, emekli keseneği hizmetim 19 yıl 7 ay. Mesleğe başlamadan önce 1 yıl avukatlık stajı yapmıştım. 13.07.2000-13.08.2000 arası bedelli askerlik yaptım. Bu hizmetlerimle birlikte en avantajlı şekilde nasıl emekli olurum? Avukatlık stajını ve askerliği borçlanırsam ve kalan süreyi de son 7 yıldaki Emekli Sandığına tabi hizmetim fazla olacak şekilde yarı yarıya isteğe bağlı Bağ-Kur ve SSK'dan prim ödeyerek geçirirsem Emekli Sandığından emekli olabilir miyim? Emekli Sandığında isteğe bağlı prim ödenebiliyor mu?

M. Çekiç

YANIT: Aranan şartların sağlanmasına bağlı olarak, Emekli Sandığına isteğe bağlı prim ödenebiliyor, ancak memurluktan çıkarılmış olanlar isteğe bağlı prim ödeyemiyor.

Askerliğinizi sadece bedel ödeyerek yapmış sayıldıysanız, diğer bir deyişle fiilen askerlik yapmadıysanız borçlanamazsınız. Ancak bir yıllık avukatlık staj sürenizi borçlanabilirsiniz. Bu durumda emeklilik için 25 yıl fiili hizmet süresi ve 56 yaş şartlarına tabi olursunuz.

Geri kalan eksik sürenin yarısını 4/a (SSK), diğer yarısını isteğe bağlı 4/b (Bağ-Kur) kapsamında ödeyerek 25 yıl hizmet süresini tamamladığınızda, son 7 yıllık fiili prim ödemenizin fazlası 4/c (Emekli Sandığı) kapsamında olur ve 56 yaşınızı doldurduğunuzda emekli olmaya hak kazanırsınız. Ancak emekli aylığınız birleştirilmiş hizmet süreleri üzerinden bağlanacağından ve ihraç edilmiş olduğunuzdan, emekli ikramiyesi ödenmez.

 

Tek eksik 52 yaş 

SORU: 9 Kasım 1971 doğumluyum. SSK ilk girişim Mart 1990’da olup SSK ya 51 gün prim ödemem var. 1992-2002 arası 10 yıl 5 ay Emekli Sadığına hizmetim ve 2 yıl 7 ay 8 gün fiili hizmet süresi zammım var. 2002-2017 arasında SSK’ya 3093 gün prim ödemem var. Toplam 7832 gün primim bulunuyor. Bu şartlar da ne zaman emekli olabilirim?

ALPAY

YANIT: Emekli olmak için, 25 yıl sigortalılık süresi, 5525 gün prim ödeme ve 52 yaş şartlarına tabisiniz.  Priminiz yeterli olduğundan, bundan sonra prim ödemeseniz de, 52 yaşınızı dolduracağınız 9 Kasım 2023’de emekli olabilirsiniz.

 

Sevk için 1800 prim günü gerekiyor

SORU: Doğuştan işitme engelliyim. Sigorta başlangıcım 23 Ağustos 1993. 1395 gün 4/b, 155 gün SSK olmak üzere toplam 1550 günüm var. Malulen emekli olmak istiyordum. SSK'ya müracaat ettim, “1800 gün gerekiyor” dediler. Ocak 2017'den itibaren her ay ödemelerimi yaptım. SGK’ya gittim, hastaneye sevk ettiler. Heyet raporumu SGK’ya gönderdiler. Uzun beklemeler sonunda cevap gelmeyince SGK’ya müracaat ettim, cevap olarak “malulen emekliğiniz reddedildi” dediler. “Neden” sorumuza, “itiraz dilekçesi” yazın dediler. Sonuç itibarıyla, “Malul sayılamayacağınıza karar verilmiştir.” deniyor. Benim size esas sormak istediğim önemli soru şu;

Doğuştan işitme engelli olduğumu, başka önemli rahatsızlığım olmadığını bilen SGK bana neden 8,5 ay ödeme yapmamı söylüyor? Benim akım buna yatmadı. Olması gereken, müracaat eden kişiyi önce hastaneye gönderip rapor aldırır, uygun ise ödeme emri çıkarır. Yanlışlık burada, önce ver sonra olmaz de işte bugün yapılan bu. 02.01.2017’den 11.08.2017’ye kadar ödediğim 6.084 TL faizi ile devletin bana iade etmesidir. Önce ödediklerim ne olacak? Lütfen bana çıkar yolu gösterebilir misiniz?

Gönül Giraylar

YANIT: Malulen emeklilik için, en az 10 yıllık sigortalılık süresi, 1800 prim günü ve ilk defa sigortalı olunan tarihten sonra en az yüzde 60 oranında çalışma gücü kaybı gerekiyor.

Verdiğiniz bilgilerden, işitme engelinizin doğuştan olması sebebiyle ilk defa sigortalı olduğunuz tarihten önce malul olduğunuzun kabul edildiği, bu nedenle de malul sayılamayacağınıza karar verildiği anlaşılıyor. Bu da ancak sevk edildiğiniz hastanenin sağlık kurulunca düzenlenen rapor ve dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesiyle karar verilebilecek bir durum. Hastaneye sevk işlemi için de 1800 prim günü gerekiyor. 1800 prim günü olmayanın sevk işlemi yapılmıyor. Sevk işleminizin yapılabilmesi için prim gününüzü 1800 güne tamamlamanız gerektiği söylenmiş ve bunda da yanlışlık yok.

Ödediğiniz primleri geri alamazsınız. Bundan sonrası için engelli hakkıyla emekli olmayı düşünebilirsiniz. İlk defa sigortalı olduğunuz tarihten önce malul olduğunuz kabul edilmiş ise bundan sonra prim ödenecek sigortalılık statüsüne göre 3600 veya 3960 prim günüyle emekli olmanız mümkün olabilir. Emekli olmayı düşünmezseniz, ancak 58 yaşınız dolduktan sonra, ödediğiniz primlerin malullük, yaşlılık ve ölüm sigortasına ait olan kısmını geri alabilirsiniz.

 

Ocak 2019’da emekli olabilirsiniz

SORU: 14 Ocak 1969 doğumluyum.1987 Mart ayında SSK’lı olarak işe başladım. Aralıklarla olmasına rağmen 8000 gün ödenmiş primim var. Çalıştığım kurum işime son verdi. Ne zaman emekli olabilirim?

TEMEL

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5375 gün prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabisiniz.  Prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 50 yaşınızı dolduracağınız 14 Ocak 2019’da emekli olabilirsiniz.

 

Gelir getirici işte çalışan işsizlik ödeneği alamaz

SORU: 1) 26 Ağustos 1974 doğumluyum. 1 Ocak 1997’de işe başladım. 3700 gün prim ödemem var. 1995’de 18 ay askerlik yaptım. Askerliğimi borçlanırsam ne zaman emekli olabilirim?  2)Aynı zamanda ben esnafım. İşimden çıkarılırsam işsizlik maaşı alabilir miyim?

ŞADAN

YANIT : 1) Askerlik sürenizin 400 gününü borçlanıp, ayrıca 1650 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5750 güne tamamlamanız şartıyla,  55 yaşınızı dolduracağınız 26 Ocak 2029’da emekli olabilirsiniz. 2) İşten çıkartıldığınızda, yani SSK’nız sonlandığında zorunlu olarak Bağ-Kur sigortanız devreye girer. Bağ-Kurlu olduğunuzda da, işsizlik ödeneği alamazsınız. 

 

Emekli Sandığı’ndan emekli olabilir miyim?

SORU: 31 Mart 1973 doğumluyum. 07.09.1994 tarihinde devlet okulunda öğretmen olarak göreve başladım. 13.02.1999 birinci doğum. 04.02.2009 ikinci doğum (6 ay ücretsiz izin). Eşimin işi sebebiyle yurtdışına taşınınca 22.02.2010 tarihinde istifa etmek zorunda kaldım. 06/2010-03/2013 tarihleri arasında isteğe bağlı prim ödemesi yaptım (4/c). 08.12.2014 tarihinden itibaren 4/a (SSK) sigortam başladı. İsteğe bağlı ödemeyi kestiğim için tekrar hakkım olmadığını biliyordum, ancak 9 aydan fazla ödememiz varsa yapılabilecek bir şeyler olduğunu duydum. Öğrenmek istediklerim; Emekli Sandığından emekli olabilir miyim? Hiç bir şekilde bunun oluru yok ise SSK’dan emekli olmak için daha ne kadar süre ödeme yapılmalı?

Defne Balçık

YANIT: Verdiğiniz bilgilere göre, 15 yıl fiili çalışma karşılığı, 2 yıl 9 ay isteğe bağlı olmak üzere toplam 17,5 yıldan fazla 4/c (Emekli Sandığı) hizmetiniz, 8 Aralık 2014 tarihinden bugüne 3 yıl 3 ay civarında 4/a (SSK) kapsamında prim gününüz olmalı. Bu durumda toplam hizmet süreniz 20 yıldan fazla oluyor. Son 7 yıllık prim ödemenizin yarıdan fazlası da 4/c kapsamında olduğundan 4/c statüsünden emekli olursunuz.

4/c statüsünden emeklilik için 20 yıl hizmet süresi ve 51 yaş şartlarına tabisiniz. Hizmet süreniz yeterli olduğundan ve 4/c statüsünden emeklilik için 4/a kapsamındaki prim gününüzün 1260 günden az olması gerektiğinden, 4/a kapsamındaki sigortalılığınızı hemen sona erdirmelisiniz. Zira 1259 günü geçerse 4/c statüsünden emekli olamazsınız. 51 yaşınızı dolduracağınız 31 Mart 2024 tarihinde emekli olmaya hak kazanırsınız.

 

Azerbaycan’daki çalışma emeklilik süresine eklenir mi?

SORU: Eşim Azerbaycan kökenli. Şu anda  T.C. vatandaşı ve 5 aydır sigortalı olarak çalışıyor. İki sorum var;

1- Azerbaycan’da yaşayan annesinin sağlık yönünden bakımını sağlayabilir mi?

2- Azerbaycan’da 12 yıl çalışması var. İleride şartlar (süre ve yaş) oluştuğunda bu 12 sene emeklilik süresine eklenebilir mi?

Mustafa Kızılgül

YANIT: Eşinizin annesi, eşinizin bakmakla yükümlü olduğu kişi olarak sağlık yardımı alamaz. Ancak 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun ek 13. maddesine göre Türkiye’de ikamet eden Türk vatandaşlarının Türkiye’de ikamet etmeyen ve 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunun 16. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde belirtilenlerin (İçişleri Bakanlığı veya Dışişleri Bakanlığı tarafından Türk soylu olduğu bildirilenlerin) ana, baba, eş ve çocukları, talep etmeleri halinde, ikamet şartı aranmaksızın genel sağlık sigortalısı sayılıyorlar. Eşinizin annesinin bu madde kapsamında genel sağlık sigortalısı olması ve aylık olarak asgari ücretin yüzde 3’ü kadar (bugün için 61 TL) GSS primi ödeyerek sağlık hizmeti alması mümkün olabilir. 

2- Eşiniz Azerbaycan’daki çalışma süresini borçlanamaz. Ancak ikili sosyal güvenlik anlaşması gereği, hizmetleri birleştirilerek emekliliğe hak kazanması halinde, toplam hizmet süresi üzerinden hesaplanacak emekli aylığının, Türkiye’deki hizmet süresine orantılı kısmı, sözleşme aylığı (kısmi aylık) olarak bağlanır. Emeklilik şartlarının tespitinde Azerbaycan’daki işe başlama tarihi dikkate alınır.

 

3600 günle 60 yaşı doldurmanız gerek

SORU: 12 Temmuz 1967 doğumluyum. İlk sigortalı giriş tarihim 1 Kasım 1990 olup SSK’ya 750 gün prim ödemem var.  2916 gün de yurtdışı çalışma sürem var. 18 ay askerlik yaptım. Askerliğimi borçlanırsam 3600 günden ne zaman emekli olabilirim?

MİTHAT

YANIT: Yurtdışı çalışma süreniz ile askerlik sürenizin 130 günlük borçlanarak toplam priminizi 3600 güne tamamlarsanız, 60 yaşınıza dolduracağınız 12 Temmuz 2027’de emekli olabilirsiniz.

 

Üç yıl yüksek prim ödenirse emekli aylığı değişir mi?

SORU: Emekli olmama 3 yıl var. Primim 9500 gün, asgari ücretten ödendi. 3 yılda primim yüksek ödenirse emekli aylığım değişir mi?

Orhan Yılmaz

YANIT: Emekli aylığınız hesaplanırken belli bir dönemin değil, tüm sigortalılık süresince üzerinden prim ödenen kazanç tutarlarınız dikkate alınacak. Emekli aylığınız 2000 öncesi, 2000-Ekim 2008 arası ve Ekim 2008 sonrası prim günleriniz için hesaplanacak üç ayrı kısmi aylığın toplamından oluşacak. Ekim 2008 sonrası döneme ilişkin kısmi aylığınız hesaplanırken bu dönemdeki prime esas kazanç ortalamanız ile toplam prim gün sayısına göre hesaplanacak aylık bağlama oranı çarpılacak. Üç yıl yüksekten ödenecek prime esas kazançlar, Ekim 2008 sonrası kısmi aylığınızın hesabında dikkate alınır. Prime esas kazanç ortalamanızı yukarı çektiği ölçüde de emekli aylığınıza yansıması olumlu olur.

 

56 yaşı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz

SORU: 10 Ekim 1975 doğumluyu. Guvenlik olarak 3 Ocak 1998 sigortalı çalışmaya başladım. İşten 31 Mayıs 2016’da ayrıldım. 1 Nisan 2017’de Havalimanı işletmesinde ise başladım. Ne zaman emekli olabilirim? Askerlik borçlanması yaparsam fayda sağlar mı?

BARIŞ

YANIT: Askerliğinizi sigorta başlangıç tarihinden önce yapmış olmalısınız. Askerlik sürenizin 280 gününü borçlanmanız halinde, emekli olmak için;25 yıl sigortalılık süresi, 5825 gün prim ödeme ve 56 yaş şartlarına tabi olursunuz. Priminiz yeterli olduğundan 56 yaşınızı dolduracağınız 10 Ekim 2031’de emekli olabilirsiniz.

 

İngiltere’deki sigorta başlangıcı Türkiye’de başlangıç sayılmıyor

SORU: 45 yaşında bir kadınım. İlk sigorta başlangıcım Ocak 1995. Yaklaşık 7000 gün primim var. 1990-1992 arasında İngiltere'de aupair olarak İngiliz vatandaşı bir ailenin yanında kalarak ev işleri ve çocuk bakımı işinde çalıştım, ancak sigortamın yapılıp yapılmadığını bilmiyorum. Sigorta başlangıcımı yurtdışındaki bulunduğum tarihlere çekmemin bir yolu var mıdır?

B.Y.

YANIT: Ülkemiz ile İngiltere arasında yürürlükte bulunan sosyal güvenlik sözleşmesinde, Türk sigortasına girişten önce İngiltere sigortasına girişin, Türk sigortasına giriş olarak kabul edileceğine ilişkin bir hüküm yer almadığından, İngiltere’de sigortalı çalışmış olsanız ve bu süreyi borçlansanız da İngiltere’deki başlangıcınız, Türkiye’de sigorta başlangıcı sayılmaz. Ancak borçlanmanızın mümkün olması halinde (bunun için sigortalı çalışmış olmanız gerekiyor), Türkiye’deki sigorta başlangıcınız borçlanacağınız süre kadar geri gider.

 

Doğumlarınızı borçlanma hakkınız yok

SORU: 1 Mart 1968 doğumluyum. 5400 gün primim var.10 Nisan 2002 den itibaren de aralıksız ödedim. İki çocuğum var. Ne zaman emekli olurum?

HANİFE

YANIT: Emekli olmak için; 7000 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. 1600 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 7000 güne tamamlamanız şartıyla, 58 yaşınızı dolduracağınız 1 Mart 2026’da emekli olabilirsiniz.

Ayrıca yaş haddinden emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 4500 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 25 yıllık sigortalılık sürenizi dolduracağınız 10 Nisan 2027’de emekli olmanızda mümkün.

Doğumlarınız sigorta başlangıç tarihinden önceyse borçlanma hakkınız yok. Sonraysa sigortalı olduğunuz tarihten itibaren aralıksız prim ödediğinizden, doğum sonrasındaki iki yıl içinde, borçlanacağınız primi ödenmemiş boş gününüz yok. Sonuç olarak doğum borçlanması yapamazsınız.

 

SGK emekli aylığının ne kadarını haczedebilir?

SORU: Bağ-Kur emeklisiyim. Emeklilik sonrası 2009 yılına kadar devam eden sosyal tesis işletmeciliğim döneminde yatması gereken SGDP’lerim yatırılmamış. Bir de 1997 yılında kurduğumuz şirketteki ortaklığımdan da adıma SGDP borcu tahakkuk ettirilmiş. Şu an SGK’dan almakta olduğum emekli maaşımdan 2 ayrı dosyadan 1/4 er oranında iki kesinti yapılmakta. Benim bildiğim, emeklilerin kuruma olan borçları nedeniyle emekli aylıklarından sadece bir kesinti yapılabileceğidir. Maaşımdan yapılan iki ayrı kesinti yasal mıdır?

Bülent Çevikalpli

YANIT: Sosyal Güvenlik Kurumunun, icra takip, haciz ve satış işlemleri hakkındaki 21.06.2011 tarih ve 2011/53 sayılı Genelgesinde, Kurumun süresinde ödenmeyen prim ve diğer alacakları için emekli aylıklarının kısmen haczedilebileceği, haczolunacak miktarın emekli aylığının üçte birinden çok, dörtte birinden az olamayacağı, asgari ücreti aşmayan aylık gelirlerin onda birinden fazlasının haczedilemeyeceği açıklanmış. Söz konusu genelgede yapılan açıklamayı ilgi göstererek, yazılı olarak SGK’ya itirazda bulunabilirsiniz.

 

Memuriyetten çıkarılma halinde emekli ikramiyesi

SORU: 10.08.1965 doğumluyum. 17.04.1990 - 26.02.2014 tarihleri arasında yaklaşık 23 yıl 10 ay devlet memuru olarak görev yaptım. 24.01.2014 tarihinde emeklilik için dilekçe verdim. Kurumum tarafından 12.02.2014 tarihinde emekliliğim onaylandı ve 26.02.2014 tarihinde ilişiğimi keserek devlet memurluğundan ayrıldım. Emekli maaşım bağlandı, emekli ikramiyemi de aldım.

Bu esnada hakkımda disiplin soruşturması devam etmekte idi. Disiplin kurulunun 12.02.2014 tarihindeki toplantısında Devlet memurluğundan çıkarma kararı verildi, karar posta ile 17.03.2014 tarihinde tebliğ edildi. Ben, emekli oldum, ikramiyemi aldım, tekrar Devlet memuru olarak atanma düşüncem olmadığından disiplin kurulu kararına karşı yargı yoluna gitmedim. SGK tarafından devlet memurluğundan çıkarıldığım için emekli ikramiyesinin yersiz ödendiği gerekçesiyle iade etmem istendi. Dava halen hukuk mahkemesinde devam etmektedir.

Memuriyetten önce 18 ay yaptığım ve 1999 yılında borçlandığım askerlik ile memuriyet kıdemim 25 yıl 4 ay olur mu? Memuriyetten önce 1215 gün SSK hizmetim vardır.

Özcan Sanlık

YANIT: Emekli aylığınız birleştirilmiş hizmet süreleriniz üzerinden bağlanmış ve memuriyetten çıkarılmış olmanız nedeniyle çalışmanız kıdem tazminatına hak kazanma şartlarına uygun olarak sona ermediğinden emekli ikramiyesi geri isteniyor. Zira 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunun 89. maddesine göre, birleştirilen hizmet süreleri üzerinden emekli aylığı bağlananlara, Emekli Sandığına tabi çalışmalarının kıdem tazminatına hak kazanma şartlarına uygun olarak sona ermiş olması şartıyla emekli ikramiyesi ödeniyor.

Hangi gerekçe ve taleple dava açtığınızı belirtmemişsiniz. Devlet memuruyken yaptığınız 18 ay askerlik borçlanmasıyla 4/c (Emekli Sandığı) kapsamındaki hizmet süreniz 25 yıl 4 ay olur. Hizmet birleştirmesi yapılmaksızın sadece 4/c hizmetinizin emekliliğiniz için yeterli olduğu iddiasıyla dava açtıysanız, 4/c hizmetinin yeterli olması halinde hizmet birleştirmesi yapılmaksızın aylık bağlanması ve bu durumda da emekli ikramiyesinin ödenmesi gerektiği konusunda yargı kararları var. Ancak bu durumda emeklilik yaşınız 51 oluyor ve 10 Ağustos 2016 tarihinde emekliliğe hak kazanıyorsunuz.

Diğer yandan, emeklilik dilekçenizi verdiğiniz tarih, aynı tarihte hem emekliliğinizin onaylanması hem de disiplin kurulunun devlet memurluğundan çıkarılmanıza karar vermesi, ilişiğinizin daha sonraki bir tarihte kesilmesi, kararın bir ay sonra postayla gönderilmesi gibi hususlar mahkeme tarafından değerlendirerek de bir karar verilebilir.

 

53 olan emeklilik yaşınızı 52’ye düşürebilirsiniz

SORU: 10 Eylül 1968 doğumluyum. SSK girişim 2 Ocak 1986’de olup 2968 gün prim ödemem var.  20 Temmuz 2000’den itibaren de Bağ-Kurluyum.  Ne zaman emekli olabilirim?

HÜSEYİN

YANIT: Bağ-Kurda emekli olmak için; 25 tam yıl(9000 gün) prim ödeme ve 53 yaş şartlarına tabisiniz. Priminiz yeterli olduğundan 53 yaşınızı dolduracağınız 10 Eylül 2021’de emekli olabilirsiniz. Askerliğiniz hakkında bilgi vermemişsiniz. Askerliğinizi Bağ-Kur başlangıç tarihinden önce yapmışsanız, askerliğinizin bir yılını borçlanmanız halinde, 52 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmanızda mümkün.

 

Dava açıp bir gün kazanmanız 8 yıl erken emekli eder 

Soru: 1 Ocak 1972 doğumlu bayanım. Sigorta başlangıç tarihim 10 Şubat 1990 olup sigorta numaramı aldım. Ama hiç prim ödenmemiş. Bu şirkette dört yıl çalıştım. Daha sonra aynı şirkette 11 Şubat 1998 tarihinde tekrar çalışmaya başladım. Halen aynı işyerinde çalışmaya devam ediyorum. Toplam 6500 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olabilirim?

İSMİ SAKLI

Cevap: Hala aynı işyerinde çalıştığımız için, hizmet tespit davası açabilirsiniz. Hizmet tespit davası açıp mahkemede çalışmanızı belge veya şahit de kanıtladığınızda, 1990 yılından bir gün bile kazanmış olsanız, emekli olmak için: 20 yıl sigortalılık süresi, 5375 gün prim ödeme ve 46 yaş şartlarına tabi olursunuz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz dahi 46 yaşınızı dolduracağınız 1 Ocak 2018’de emekli olabilirsiniz. Şayet dava açmazsanız priminiz yeterli olduğundan, 11 Şubat 1998 başlangıcınıza göre, 54 yaşınıza dolduracağınız 1 Ocak 2026’da yani sekiz yıl daha geç emekli olabilirsiniz. Dava açmanızda fayda var.

 

Çalışmaya devam edersek maaşımız düşük mü bağlanacak?

SORU: Sizden 2 konuda kısa da olsa bilgilenmek isterim.

1- 5 Mart 1966 doğumluyum. 15 Aralık 1989'dan beri SSK'lı olarak çalışmaktayım. 91 gün askerlik borçlanması yaptım. Şu anda 10106 gün prim ödemem var. Emekli olmayı hak ettim. Halen çalışıyorum ve çalışmak istiyorum. Bir dedikodu var; 2008 yılında bir kanun çıkmış, emekli olmayı hak etmiş ama hala çalışmaya devam edenlerin emekli olduklarında maaş bağlanma oranlarında yüzde 10 kesinti yapılacağı, yalnız kanun 10 yıl ötelenerek 2018 yılı Eylül ayında yürürlüğe gireceği söyleniyor. Çalışmaya devam edersek maaşlarımız düşük mü bağlanacak?

2- Almanya'da yaşamakta olan dul ablam vefat eden SSK emeklisi babamızdan maaş alıyor. 2018 Mayıs'ta Almanya'dan emekli olacak. Almanya'dan kendi emekli maaşını ve Türkiye'den babamızın maaşını alabilir mi?

Cengiz Demirdalıç

YANIT: 1- Emekliliğe hak kazanmış olup çalışmaya devam edenlerin aylık bağlama oranlarında yüzde 10 kesinti yapılacağı duyumunuz, Sizin de belirttiğiniz gibi dedikodu. Yani aslı yok. Ancak emekli aylığınız 2000 öncesi, 2000-Ekim 2008 arası ve Ekim 2008 sonrası prim günleriniz için hesaplanacak üç ayrı kısmi aylığın toplamından oluşacak. Bu dönemler içinde en düşük aylık bağlama oranı Ekim 2008 sonrası döneme ilişkin aylık bağlama oranı. Prim ödemeye devam ettikçe, Ekim 2018 sonrası prim gün sayınızın toplam prim gün sayınız içindeki payı, dolayısıyla Ekim 2008 sonrası kısmı aylığın emekli aylığınız içindeki payı artar. Bu da primleriniz düşük kazanç üzerinden ödeniyorsa, emekli aylığınızda az da olsa düşüşe neden olur. Bu durumda emekli olup, SGDP’ye tabi olarak çalışmanız daha avantajlı.

2- Ablanız emekli olduğunda babanızdan aylık alamaz. Ayrıca 6.8.2003 tarihinden sonra Almanya’da çalıştığı dönemler için de aylık alma hakkı olmadığından, bu tarihten sonra çalışmaları varsa, tespiti halinde çalıştığı dönemlerde aldığı aylıkların geri istenme riski var.

 

52 yaş dışında eksiğiniz kalmamış

SORU: 16 Mayıs 1971 doğumluyum. SSK girişim Mayıs 1990’de olup yaklaşık 7200 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olurum?

ÖMER

YANIT: Emekli olmak için: 25 yıl sigortalılık süresi, 5525 gün prim ödeme ve 52 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 52 yaşınızı dolduracağınız 16 Nisan 2023’de emekli olabilirsiniz. 

 

İsteğe bağlı prim ödemeye ne zaman başlamalıyım?

SORU: 5 Nisan 1974 doğumluyum. Sigorta girişim 26 Ekim 1992. Hizmet döküm cetveline göre 2000 yılı öncesine ait 1541 prim günü ve  576,72 TL  kazanç; 2000 ile 2008  Ekim arası 2073  prim günü ve 186.600,98 TL kazanç; 2008 Ekim sonrası 334 prim günü ve 20.208,47 TL kazancım bulunmaktadır. Asgari ücretle çalışmaya devam etmekteyim.

1- Bir an önce işten ayrılıp isteğe bağlı ödeme yaparak SSK’dan emekli olmak istiyorum. Ne zaman işten ayrılıp isteğe bağlı ödemeye başlayabilir ve ne zaman emekli olabilirim?

2- Gerek çalıştığım ve gerekse isteğe bağlı olarak asgari ücret üzerinden prim ödemeye devam edileceğinden emekli maaşım ne kadar olur?

Arzu Karadeniz

YANIT: 1- 4/a (SSK) statüsünden emeklilik için 20 yıl sigortalılık süresi, 5600 prim günü ve 49 yaş şartlarına tabisiniz. 5600 prim günüyle 49 yaşınızı dolduracağınız 5 Nisan 2023 tarihinde emekli olmaya hak kazanırsınız. 4/a statüsünden emekli olabilmeniz için en fazla 41 ay (1230 gün) isteğe bağlı sigortalı olarak prim ödeyebilirsiniz. Buna göre de 5600 prim gününü tamamlamaya en fazla 41 ay kala isteğe bağlı prim ödemeye başlayabilirsiniz.

2- Emekli aylığınız 2000 öncesi, 2000-Ekim 2008 arası ve Ekim 2008 sonrası prim günleriniz için hesaplanacak üç ayrı kısmi aylığın toplamından oluşacak. Önce 2000 öncesi tam aylığınız gösterge ve katsayı sistemine göre, 2000 sonrası tam aylıklarınız ise söz konusu dönemlerdeki prime esas kazançların aylık ortalamaları ile toplam prim gün sayısına göre hesaplanan aylık bağlama oranlarının çarpımı suretiyle hesaplanacak. Hesaplanan bu tam aylıklar, söz konusu dönemlerdeki prim gün sayılarının toplam prim gün sayısına olan oranlarına göre kısmi aylığa dönüştürülecek. Hesaplamalar yapılırken prime esas kazançlar ve hesaplanan kısmi aylıklar emeklilik tarihine kadar geçecek yıllar için güncellenecek. Kısaca özetlediğim bu hesaplama çok teknik ve manuel olarak hesaplanması mümkün olmadığından emekli aylığınızın ne kadar olacağını söyleyebilmem mümkün değil.

 

58 yaşı dolduracağınız tarihte emekli olacaksınız

SORU: 14 Ocak 1973 doğumluyum. 16 Temmuz 1995 yılında isteğe bağlı sigortalı olarak prim ödemeye başladım. 1 Ağustos 1996 da prim ödememi durdurdum. 28 Temmuz 2000’de memur olarak çalışmaya başladım. Kaç yaşında ve ne zaman emekli olabilirim?

A.G.

YANIT: Emekli olmak için: 20 tam yıl fiili hizmet süresi ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. Ağustos 2019’a kadar çalışarak, 15 Temmuz 2020’ye kadar çalışarak toplam hizmet sürenizi 20 tam yıla tamamlamanız şartıyla, 58 yaşınıza dolduracağınız 14 Ocak 2031’de emekli olabilirsiniz.

 

Mevsimlik işlerde yıllık izin süresinin hesabı

SORU: Orman Genel Müdürlüğünde mevsimlik işçi olarak (5 ay 29 gün) çalışmaktayız. 5 yıldan az çalışanların izinleri 12 gündü, 5 dönemden sonra 18 güne çıkıyordu. Bu sene işe başladık, bize “10 yıl çalışıp 18 günlük izni hak ederseniz” diyorlar ve verilen izinleri bu senenin izninden düşüyorlar. Bu konuda bilgi alabilir miyim?

Oktay Karadeniz

YANIT: Yıllık ücretli izne hak kazanabilmek için en az bir yıl çalışmış olmak gerekiyor. Bir yıllık süre içinde İş Kanununun 55. maddesinde sayılan haller dışındaki sebeplerle çalışmanın kesilmesi halinde, bu boşlukları karşılayacak kadar hizmet süresi ekleniyor.

Bir sonraki yılın iznine hak kazanmak için geçmesi gereken bir yıllık hizmet süresi de bir önceki izin hakkının doğduğu dönemden başlayarak aynı usulle hesaplanıyor.

Sözleşmenizde aksine bir hüküm yoksa, yılda 6 ay çalıştığınızdan ikinci mevsim sonunda bir yıllık hizmet süresini doldurmuş ve birinci yılın iznine hak kazanmış oluyorsunuz. Buna göre de 5 yıllık hizmet süresini 10. yılın sonunda tamamlamış oluyorsunuz.

 

5 ay askerlik borçlanması bir yıl erken emekli eder

SORU: 1 Nisan 1975 doğumluyum. Sigorta başlangıç tarihim15 Ekim 1997’dir.18 ay askerlik yaptım. Askerlik borçlanmasını yaparsam emeklilik yaşımı ne kadar öne çekerim?

Hikmet ÖZCAN

YANIT: Toplam 5900 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 57 yaşınızı dolduracağınız 1 Nisan 2032’de emekli olabilirsiniz. Askerliğinizi sigorta başlangıç tarihinden önce yapmış olmalısınız. Askerlik sürenizin 5 ayını borçlanmanız halinde, 5825 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 56 yaşınızı dolduracağınız 1 Nisan 2031’de emekli olabilirsiniz. 5 ay askerlik borçlanması bir yıl erken emekli olmanızı sağlıyor. 

 

SSK’ya geçmeden Emekli Sandığından emekli olabilir miyim?

SORU: Türk Silahlı Kuvvetlerinde 4/c’li olarak görev yaptım. SGK’da görülen prim gün sayım 7376 gün. 4/c’li olarak görevime devam etseydim ve emekli olsaydım bugün ki şartlarda 2.500 TL civarında emekli maaşı alacaktım. Aynı şartlarda emekli olabilmek ve hak kaybına uğramamak için nasıl bir yol izlemeliyim? SSK’ya geçmeden 7376 günle Emekli Sandığından emekli olabiliyor muyum, olursam ne kadar emekli maaşı alabilirim?

Turgay Tıraş

YANIT: 7376 prim gün sayınıza fiili hizmet süresi zammı (FHZ) süresi dahil değil ise FHZ sürenizle birlikte 25 yıl fiili hizmet süresini tamamlamış olmalısınız. 23 Mayıs 2002 tarihindeki hizmet sürenize göre tabi olduğunuz yaşı doldurduğunuzda emekli olursunuz.

Prim gün sayınıza FHZ süreniz dahil ise hizmet süreniz 15 yıldan fazla olduğundan, 4/a (SSK) kapsamında çalışmadan 61 yaşınızı doldurduğunuzda 4/c (Emekli Sandığı) statüsünden emekli olabilirsiniz. Emekli aylığınız da derece/kademeniz ve ek göstergeniz ile emekli olacağınız tarihteki memur maaş katsayıları dikkate alınarak hesaplanır.

 

Eşiniz 1056 gün daha prim ödeyip 53 yaşı dolduracak

SORU: Eşim 11 Mart 1973 doğumlu. Sigorta giriş tarihi 14 Şubat 1992’dir. Aralarda boşluklarla toplam prim ödeme günü 4544’dür. Buna 18 ay yaptığı askerlik dâhil değil. Acaba ne zaman emekli olabilir?

BURÇİN

YANIT: Eşiniz emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi,5600 gün prim ödeme ve 53 yaş şartlarına tabi.1056 gün daha prim ödeyerek primini 5600 güne tamamlaması şartıyla, 53 yaşını dolduracağı 11 Mart 2026’da emekli olabilir. Askerliğini sigorta başlangıç tarihinden sonra yaptığından borçlanma sadece primi artırır, emekli olma şartlarını değiştirmez. Emekli olacağı tarihe kadar prim eksiğini çok rahat tamamlayabileceğinden, bize göre askerliğini borçlanmasına gerek yok.

 

Emekli ikramiyesini alma koşullarım nedir?

SORU: 10 Temmuz 1970 doğumluyum. 30.09.1991 - 13.09.1993 tarihleri arasında MEB’de çalıştım. Daha sonra 13.09.1993 - 31.07.2001 tarihleri arasında özel eğitim kurumunda 8 yıl çalıştıktan sonra 09.01.2002 tarihinden itibaren MEB’de öğretmenlik yaparken 07.02.2017 tarihinde KHK ile ihraç edildim. SSK’da 2883 gün, Emekli Sandığında 6206 gün prim ödemem var. Hizmet birleştirmesi yaptırdım. Bu verilere göre;

1- Hangi tarihte ve hangi statüden (SSK/Emekli Sandığı) emekli olabilirim?

2- Emekli ikramiyesini alma koşullarım nelerdir?

Sevda Arslan

YANIT: 1- Son 7 yıllık fiili hizmet sürenizin tamamı 4/c (Emekli Sandığı) kapsamında olduğundan, 20 yıl fiil hizmet süresi ve 48 yaş şartlarıyla Emekli Sandığı statüsünden emekli olursunuz. Hizmet süresini tamamlamışsınız. 48 yaşınızı dolduracağınız 10 Temmuz 2018 tarihinden sonra emeklilik başvurusunda bulunabilirsiniz.

2- Emekli Sandığı hizmetiniz emekliliğiniz için yeterli olsaydı, sadece Emekli Sandığı hizmetiniz üzerinden emekli aylığınızın bağlanmasını talep edebilir, talebinizin karşılanmaması ve ikramiyenizin ödenmemesi durumunda da yargı yoluna başvurmanız mümkün olabilirdi. Emekli aylığınız birleştirilmiş (SSK/Emekli Sandığı) hizmet süreleriniz üzerinden bağlanacağından ve memuriyetten ihraç edilmiş olduğunuzdan, maalesef emekli ikramiyesi ödenmez.

 

57 yaşı dolduracaksınız

SORU: 2 Ağustos 1982 doğumluyum. Sigorta girişim 3 Aralık 1997’de. Bu şartlarda ne zaman emekli olabilirim?

UĞUR

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5900 gün prim ödeme ve 57 yaş şartlarına tabisiniz. Toplam 5900 gün prim ödemeniz şartıyla, 57 yaşınızı dolduracağınız 2 Ağustos 2039’da emekli olabilirsiniz.

 

Yetim aylığında norm ve standart birliği maalesef sağlanamadı

SORU: Sorum, 2 Mart tarihli “Annenizin tedirgin olmasına gerek yok” başlıklı yazınızla ilgili. Bu vatandaşımız 3 maaş almakta anladığım kadarıyla, kendi emekli maaşı, dul maaşı ve babasından kalan maaş. Ben 2001 SSK emeklisiyim, bekârım. 1989 da babam (Bağ-Kur’lu) vefat etmiştir. Babamın maaşı bağlanamıyor. SGK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığının birleştiği söyleniyor? Bu durumda bir eşitsizlik görüyorum, haksız mıyım? Kısaca aydınlatabilir misiniz?

Yasemin Öt

YANIT: Sizin de belirttiğiniz gibi sosyal güvenlik kurumları tek çatı altında birleştirildi. Sonra reform kanunu adı altında, farklı sosyal güvenlik kanunları tek bir sosyal güvenlik kanununda birleştirildi. Birleştirmedeki temel amaçlardan biri de farklı sosyal güvenlik kanunlarına tabi çalışanlar ile hak sahiplerinin hak ve yükümlülükleri arasındaki norm ve standart birliğinin sağlanmasıydı. Ancak Anayasa Mahkemesinin kazanılmış hak kavramını dikkate alarak devlet memurları için ayrı düzenleme talebi üzerine, 1 Ekim 2008 öncesi için norm ve standart birliği, özellikle de dul ve yetim aylıkları açısından maalesef sağlanamadı.

1 Ekim 2008 tarihinden önce iştirakçi olanların yetimleri hakkında 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu hükümleri uygulanırken; SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin yetimleri hakkında hak sahibi olma niteliğinin kazanıldığı tarihteki kanun hükümleri uygulanıyor. Buna göre de yetim aylığına hak kazanılmasında, kendisinden aylık bağlanacak ana veya babanın sigortalılık statüsüne ve hak sahibi olma niteliğinin kazanıldığı tarihe göre farklılıklar söz konusu oluyor.

Emekli Sandığı emeklisinin kız çocuğuna SSK veya Bağ-Kur kapsamında çalışsalar da, emekli olsalar da yetim aylığı bağlanıyor. Bağ-Kur sigortalısının kız çocuğuna ise 1 Ekim 2016 öncesi dönem için yetim aylığı bağlanmasında, aylık gelirinin brüt asgari ücret tutarının altında olması; 1 Ekim 2016 sonrası dönem için ise evli olmamak, evli olmakla birlikte sonradan boşanmış veya dul kalmış olmak koşulunun yanı sıra, Türkiye’de ve yurtdışında çalışmamak ve kendi sigortalılığı nedeniyle aylık veya gelir sahibi olmamak koşulu aranıyor.

 

808 gün daha prim ödeyip 54 yaşı dolduracaksınız

SORU: 21 Şubat 1974 doğumluyum. 1 Nisan 1994 tarihinde sigortalı çalışmaya başladım. 18 ay askerlik yaptım. Toplam 4867 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olabilirim?

SAVAŞ

YANIT: Emekli olmak için: 25 yıl sigortalılık süresi, 5675 gün prim ödeme ve 54 yaş şartlarına tabisiniz. 808 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5675 güne tamamlamanız şartıyla, 54 yaşınıza dolduracağınız 21 Şubat 2028 tarihinde emekli olabilirsiniz

 

Babamdan da aylık alma hakkım var mı?

SORU: Eşim Emekli Sandığından emekli olup, vefatından dolayı Emekli Sandığından aylık bağlandı.  Babam da Emekli Sandığından emekli idi. Ben ev hanımıyım. Babamdan da aylık alma hakkım var mı?

Mürşide Kurdoğlu

YANIT: Her ikisi de Emekli Sandığı mensubu olan hem eşten hem de babadan aylığa hak kazanılması halinde, her iki aylık bağlanmaz. Ancak yüksek olan aylık tercih edilebilir. Siz de hem eşinizden hem babanızdan aylık alamazsınız, ancak tercih yapabilirsiniz.

 

Ekim 2008 olan annemin Bağ-Kur başlangıcını 2000’e çekebilir miyiz?

SORU: Annem 2000 yılından beri Vergi mükellefi. Fakat Bağ-Kur hiç prim yatırılmamış. Annem sağlıktan yararlanamaz duruma gelince, SGK’ nın annemi 1 Ekim 2008 den Bağ-Kura kayıt etti 7020 Sayılı yapılandırma Kanunundan yaralanarak 15.000 TL'ye yakın para yatırdık. Fakat biz tescil tarihi olarak 2008 yılı değil, 2000 yılının esas alınması gerektiğini düşünüyoruz. Arada kaybolan 8 yılın haksızlık olduğunu düşünüyoruz. Fakat SGK kabul etmiyor. Bu durumda Annemin 8 yıl daha Bağ-Kur yatırması gerekiyormuş. Nasıl bir yol izlersem 2000 yılından itibaren Bağ-Kurlu oluruz.

GÜRSEL

YANIT: Anneniz gibi süresi içinde Bağ-Kura kayıt ve tescilini yaptırmayanların sigortalılık hak ve yükümlülüğü 1 Ekim 2008’den itibaren başlatılıyor. Bu yasa hükmü. Yeni bir yasa çıkmadığı sürede bu tarihten daha eski bir tarih itibariyle Bağ-Kura kayıt mümkün değil. Dolayısıyla annenizin Bağ-Kurunu 2000’e çekemezsiniz. 

 

16 yaşımdaki sigorta başlangıcım kabul olur mu?

SORU: 20 Kasım 1973 doğumluyum. Sigorta başlangıcım 1 Kasım 1989. Ekmek fırınında 4/a (SSK)’lı olarak çalıştım, okuldan staj falan değil. Ben emekli olurken 16 yaşımda başlamış olan sigortam kabul oluyor mu? SGK’ya sordum, “18 başlangıç sayılacak” diyor. Bu şartlarda ne zaman emekli olurum?

Salih Sarı

YANIT: Bazı kamu kurumlarında, bazen bilgisizlikten bazen de vatandaşı baştan savmak için maalesef yanlış veya eksik bilgi veriliyor. Size de eksik bilgi verilmiş.

Emeklilik şartlarının belirlenmesine ilişkin kademe uygulamasında, emeklilik için gerekli olan ve uzun vadeli sigorta kolları olarak adlandırılan malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına prim ödenmiş olmak koşuluyla, 18 yaş öncesi sigorta başlangıcı dikkate alınıyor. Emeklilik için gereken sigortalılık süresinin hesabında ise 18 yaşın doldurulduğu tarih, sigorta başlangıç tarihi sayılıyor. Prim günleri ise her hâlükârda prim ödeme gün sayısına ilave ediliyor.

Buna göre, 1 Kasım 1989 sigorta başlangıcıyla, emeklilik için 25 yıl sigortalılık süresi, 5450 prim günü ve 51 yaş şartlarına tabi olursunuz. 18 yaşınızı doldurduğunuz tarihten itibaren 25 yıllık sigortalılık süresini doldurmuşsunuz. En az 5450 prim günü bildirilmiş olmak koşuluyla, 51 yaşınızı dolduracağınız 20 Kasım 2024 tarihinde emekli olmaya hak kazanırsınız.

 

3600 günle yaşı beklemeden emekli olabilir miyim?

SORU: 21 Nisan 1961 doğumluyum. Sigorta başlangıç tarihim 1 Mayıs 1979 olup bugüne kadar 4030 gün primim var. Askerliğimi borçlanmadım. 57 yaşındayım. 3600 günden yaş beklemeden emekli olabilir miyim?

ŞÜKRÜ

YANIT: 3600 günle yaşı beklemeden emekli olamazsınız. 3600 günle 60 yaşını dolduracağınız 21 Nisan 2021’de emekli olabilirsiniz. Muhtemelen 20 ay(600 gün) askerlik yaptınız. Askerliğinizi borçlanıp, 370 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5000 güne tamamlayacağınız tarihte emekli emekli olabilirsiniz.

 

Tazminat alarak ayrılabilir miyim?

SORU: 1980 doğumluyum. SSK başlangıcım Kasım 2001 ayında. Halen aktif olarak bir işte çalışıyorum. Toplam 4800 gün civarında prim ödemem var. Kendi isteğimle, işten ayrılarak kıdem tazminatını alabilir miyim? Ya da alabilmek için hangi şartlar gerekiyor?

ÖZGÜR

YANIT: Emekli olmak için aranan şartlardan yaş dışındaki şartları sağlayanlar işlerinden kıdem tazminatı alarak ayrılabiliyor.  Emekli olmak için; 7000 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. Kıdem tazminatı alarak işinizden ayrılabilmek için priminizi 7000 güne tamamlamanız gerekir. Bir diğer emeklilik seçeneğinizde; 25 yıl sigortalılık süresi, 4500 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarıyla emekli olmaktır. Bu seçenekte de kıdem tazminatı alarak işinizden ayrılmak için: 4500 gün prim ödeme ve 25 yıllık sigortalılık süresi şartlarını birlikte sağlamanız gerekiyor. 

 

Eşimin emekli maaşı olumsuz etkilenir mi?

SORU: Eşim 6 Eylül 1977 doğumlu. İlk işe giriş tarihi 1 Ocak 1997. Toplam 6080 prim günü var. 2015 yılında doğum yaptı. Doğum izni dahil olmak üzere 1 Aralık 2016 tarihine kadar kesintisiz olarak çalıştı ve sigorta primleri en üst limite yakın ödendi. 15 Ocak 2017'den itibaren kendi aile işletmelerinde ayda 6 gün (kısmi istihdam) çalışıyor. Ancak asgari ücret alıyor. Eşimin emekliliğinde alacağı maaş olumsuz etkilenir mi? Ayrıca tam olarak hangi tarihte emekli olabilir?

İsmi saklı

YANIT: Eşinizin emekli aylığı 2000 öncesi, 2000-Ekim 2008 arası ve Ekim 2008 sonrası prim günleri için hesaplanacak üç ayrı kısmi aylığın toplamından oluşacak. 2000 sonrası kısmi aylıklar en basit anlatımıyla, söz konusu dönemlerdeki prime esas kazançların aylık ortalamaları ile toplam prim gün sayısına göre hesaplanan aylık bağlama oranlarının çarpımı suretiyle hesaplanıyor. Asgari ücret üzerinden ödenen primlerin süresine bağlı olarak eşinizin Ekim 2008 sonrası döneme ilişkin ortalama kazanç tutarı düşer. Buna bağlı olarak da emekli aylığı olumsuz etkilenir?

Eşiniz emekliliği için gereken 20 yıl sigortalılık süresi ve 5900 prim günü şartlarını sağlamış. Bundan sonra prim ödemese de 53 yaşını dolduracağı 6 Eylül 2030 tarihinde emekli olur.

 

Vakıf üniversitesine geçersem emeklilik haklarım nasıl değişir?

SORU: Ben kamuda, bir üniversitede öğretim üyesi olarak çalışıyorum. Emekliliğime 6 yıl var. İstifa edip bir vakıf üniversitesine geçmek istiyorum. Emeklilik haklarımda nasıl bir değişiklik olacağını öğrenmek istemiştim. Konuyla ilgili yetkililerden sağlıklı bilgi alamadığım için size yazıyorum. Yardımcı olabilir misiniz?

M. Cem Bozkurt

YANIT: Emekliliğinize 6 yıl kaldığına göre hizmet süreniz 15 yıldan fazla olmalı. Vakıf üniversitesinde çalışmaya başladığınızda 4/a (SSK) kapsamında sigortalı olursunuz. 4/a kapsamında 1259 günden az prim ödemeniz olursa 4/c (Emekli Sandığı) statüsünden, 1259 günü aşarsa 4/a statüsünden emekli olursunuz. Emekli aylığınız da 4/c’ye göre daha düşük olur.

Kamudan ayrıldığınızda hizmet süreniz 15 yıldan fazla olacağından, 4/c statüsünden de emekli olsanız 4/a statüsünden de olsanız kamuda geçen hizmet süreniz için, görevden ayrıldığınız tarihteki emeklilik keseneğine esas aylık tutarınız üzerinden ve aylığın başlangıç tarihindeki katsayılar dikkate alınarak emekli ikramiyesi ödenir. Vakıf üniversitesinde geçen hizmet süreniz için ise emeklilik nedeniyle ayrıldığınızda, vakıf üniversitesi tarafından kıdem tazminatı ödenir.

 

Anneniz primini 3600 güne tamamlayacak

SORU: 7 Mart 1963 doğumlu annem, 1 Ocak 1988 tarihinde sigorta başlangıcı bulunmaktadır.  Şuanda bir fabrikada işçi olarak çalışmaktadır. Tek çocuğu benim. Şuana kadar toplam 1010 gün prim ödemesi var. Ne zaman ve kaç yaşında emekli olacaktır?

BURAK

YANIT: Anneniz yaş haddinden emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabi. 2590 gün daha prim ödeyerek toplam primi 3600 güne tamamlayacağı tarihte emekli olabilir.

 

Engelli hakkıyla emekli olmak için en az yüzde 40 işgücü kaybı gerekiyor

SORU: 10 Ocak 1984 doğumluyum. Sigorta giriş tarihim Aralık 2003’dür.  Ayağımdaki 5 cm kısalıktan dolayı askerden muafım. 2400 prim gün prim ödemem var. Ama bu prim sayısını normal SGK statüsün de yaptım. Sorum ben engelli raporu alabilir miyim? Nereden alırsam kaç gün kaç yaşımda emekli olabilirim?

FERHAT

YANIT: Engelli hakkıyla emekli olmak için; Sosyal Güvenlik Kurumunun sevk edeceği hastane sağlık kurulundan en az yüzde 40 oranında işgücü kaybına uğradığınıza dair rapor ve Maliye’den vergi indirim hakkı almanız gerekiyor. Söz konusu rapor ve vergi indirimini almanız halinde, emekli olmak için; 20 yıl sigortalılık süresi ve 4400 gün prim ödeme şartlarına tabi olursunuz. Ve 2000 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 4400 güne tamamlamanız şartıyla, 20 yıllık sigortalılık sürenizi dolduracağınız Aralık 2023’de emekli olabilirsiniz.

 

Şu anda emekli olabilir miyim?

SORU: 1 Mart 1960 doğumluyum. 1 Mayıs 1995’te Bağ-Kur’lu oldum,  2,5 yıldır SSK’lıyım. 23 yıl prim ödedim. 20 aylık askerliği ödemedim. Şu anda SSK ya da Bağ-Kur’dan emekli olabilir miyim?

Cengiz Çağlar

YANIT: SSK statüsünden de Bağ-Kur statüsünden de emeklilik için 55 yaş şartına tabisiniz ve 55 yaşınızı doldurmuşsunuz. Ancak şu an her iki statüden de emekli olamazsınız.

Bağ-Kur statüsünden emeklilik için prim gününüzü 25 tam yıla (9000 güne) tamamlamanız gerekiyor. Son 2,5 yılı SSK kapsamında olmak üzere 23 yıllık prim ödemeniz varsa, 20 ay askerlik sürenizi borçlanabilirsiniz. Bu durumda prim gününüzü 20 ay erken tamamlayarak 6 ay sonra emekli olmanız mümkün olabilir.

SSK statüsünden emeklilik için ise SSK kapsamındaki prim gününüzü en az 1260 güne tamamlamanız gerekiyor. Aralıksız çalışmaya devam ederseniz, bunu bir yıl sonra tamamlarsınız. Ancak bir de 25 yıllık sigortalılık süreniz olması gerekiyor. Bu da 1 Mayıs 2020 tarihinde doluyor. Bunun için de askerlik borçlanması yapabilirsiniz. Bu durumda sigortalılık süreniz borçlandığınız süre kadar geri gelir ve 25 yıllık sigortalılık süreniz borçlanacağınız süre kadar erken dolar.

 

Kredi kullanarak emekli olabilir miyim?

SORU: 9 Ekim 1963 doğumluyum. 20 Eylül 1988 Bağ-Kur girişliyim. 2008'de çıkan kanundan dolayı, işyerimi de 2002'de kapattığım için, bana yaklaşık 7 yıl (2008'e kadar) borçlanma hakkı verildi. 18 ay askerlik borçlanmamı yapmadım. Ayrıca 14 ay kadar 4/a sigortam mevcut. Gazetelerde 15 yıl (5400 gün), 56 yaş şartıyla Bağ-Kur'dan emekli olabileceğimi okudum. Benim sormak istediğim asıl soru; şimdi Bağ-Kur’lulara kredi alarak prim borcunu ödeme hakkı getirildi. Ben de bana verilen (7 yıl) borçlanma hakkımın tamamını ya da bir kısmını kullanarak, örneğin 7200 güne tamamlayarak hemen emekli olabilir miyim?

Hasan Şahin

YANIT: 15 tam yıl (5400 gün) prim günüyle emeklilik için 56 değil, 58 yaş şartına tabisiniz. 56 yaş kadın Bağ-Kur sigortalıları için geçerli.

Kredi, emeklilik hakkını kazanmış ancak prim borcundan dolayı emekli olamayan ya da borçlanma ile emekli olabileceklere veriliyor. Yaşınızı doldurmuş olsaydınız, durdurulan sigortalılık sürenizin tamamı karşılığı çıkarılacak borç için kredi almanız ve emekli olmanız mümkün olabilirdi.

 

52 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmanız mümkün

SORU: 15 Aralık 1969 doğumluyum. İlk sigorta başlangıcım çıraklıktan dolayı 1 Ocak 1987’dir. Ancak prim günü yok. Askerlik başlangıç tarihim 26 Mayıs 1990, ilk primli sigorta başlangıç tarihim 15 Nisan 1992 olup, şu anda 8650 gün prim ödemem var.  Özel bankanın emekli sandığına kayıtlıyım. Normal emeklilik tarihin nedir? Kaç ay askerlik yatırırsan kaç yıl önce emekli olurum.

K.A.

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5600 gün prim ödeme ve 53 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 53 yaşınızı dolduracağınız 15 Aralık 2022’de emekli olabilirsiniz. Askerlik sürenizin 11 ayını borçlanmanız halinde, 52 yaşınızı dolduracağınız 15 Aralık 2021’de emekli olmanız da mümkün.

 

Sadece çalışmadığınız dönemde babanızdan aylık alabilirsiniz

SORU: 13 Şubat 2001 işe girişliyim. 5100 iş günüm var. Yüzde 42 engelli raporu aldım (süresiz). Ne zaman emekli olabilirim ve ortalama ne kadar maaş bağlanır? Bir de engelli indirimi ile emekli olmayıp yaşımı beklesem daha mı iyi olur? Son sorum, eşimden ayrıldım, işten de çıkışım yapılacak, babam Bağ-Kur emeklisi, hem babadan hem de kendi maaşımı alabilir miyim?

İ. Buket Bakır

YANIT: Yüzde 42 engelli raporu aldığınızı belirtmekle birlikte, vergi indirim belgesi alıp almadığınızı belirtmemişsiniz. Vergi indirim hakkı alırsanız, prim gününüz yeterli olduğundan, 19 yıllık sigortalılık süresini dolduracağınız 13 Şubat 2020’de emekli olursunuz.

Emekli aylığınız, üzerinden prim ödenen kazançlarınızın emeklilik tarihinde güncellenecek tutarlarına göre hesaplanacak ortalama aylık kazanç tutarı ile prim gün sayınıza göre hesaplanacak aylık bağlama oranının çarpımından oluşacak.

Engelli hakkıyla emekli olmazsanız, 7000 prim günüyle 58 yaşınızı doldurduğunuzda ya da 25 yıllık sigortalılık süresi ile 58 yaşınızı doldurduğunuzda emekli olursunuz. Bu durumda daha geç emekli aylığı almaya başlayacağınızdan gelir kaybınıza neden olur ve doğru bir tercih olmaz.

Kendi çalışmanız nedeniyle emekli aylığınız bağlandığında babanızdan yetim aylığı alamazsınız. Ancak emekli olana kadar geçecek sürede çalışmadığınız dönemler için babanızdan aylık alabilirsiniz.

 

Ocak 2020’de emekli olabilirsiniz

SORU: 1 Ocak 1970 doğumluyum. Nisan 1988 Bağ-Kur girişim var. 1,5 yıl sonra sigortaya geçtim. Toplamda 7.450 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olabilirim?

Mahmut Hakan BOZDAĞ

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5375 gün prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabisiniz.  Prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 50 yaşınızı dolduracağınız 1 Ocak 2020’de emekli olabilirsiniz.

 

“Ş” ve “K” harfleri neyi ifade ediyor?

SORU: Sigorta girişim 1 Eylül 1989. Hizmet dökümümde 2015/1 ve 2015/2. dönem "Ş", 2015/3 ve 2015/9 dönem "K", 2014/12 dönem "K" olarak görünüyor. Benim durumum nedir? Bilgilendirirseniz mutlu olurum?

Levent Bükmen

YANIT: SGK, 4/a (SSK) kapsamında sigortalılıklarını gerektirecek çalışmaları bulunmadığı halde sahte işyeri tescili yapılarak sigortalı bildirimi yapıldığı tespit edilen işyerleri ile işverenlerini “sahte işyeri”, “kontrollü işyeri” ve “şüpheli işyeri” olarak kodluyor. Sigortalı olarak çalıştığınız işyeri ya da işyerleri de bazı dönemler için “kontrollü işyeri”, bazı dönemler için “şüpheli işyeri” olarak kodlanmış.

“Kontrollü işyeri” (K) kodu geçici bir statü olup, (K) kodu konulan işyerleri hakkında denetim raporu sonucuna göre işlem yapılmaktadır. Denetim süresince sigortalıların hizmetleri, hizmet bildirme ve birleştirme işlemlerinde dikkate alınmamaktadır. Yapılacak denetim sonucunda “kontrollü işyeri” kodunun kaldırılmasına karar verilmesi halinde bu hizmetler, hizmet bildirimi ve birleştirmeye dahil edilmektedir. Denetim raporu sonucunda işyerinin “sahte işyeri” olduğunun tespiti halinde ise sigortalıların hizmetleri ve tescili iptal edilmektedir.

“Şüpheli işyeri” (Ş) kodu konulan işyerleri hakkında ise yine denetim başlatılmakta, ancak denetim sonuçlanıncaya ya da bu işyerlerinin “sahte işyeri” olduğuna ilişkin kod konuluncaya kadar bu işyerlerinden bildirilen sigortalıların hizmetleri silinmemekte, hizmet bildirimi ve hizmet birleştirmesi işlemleri yapılmaya devam edilmektedir.  

Buna göre, söz konusu işyeri hakkındaki denetim sonuçları ortaya çıkana kadar yapacağınız bir şey yok. Denetim sonucunda işyerinin “sahte işyeri” koduna alınması ve sigortalı hizmetlerinizin iptali halinde dava açmanız söz konusu olabilir.

 

Memuriyet süreniz için emekli ikramiyesi alamazsınız

SORU: 1 Ocak 1955 doğumluyum. 16 Eylül 1975 yılında sigortalı girişim var. Parça, parça 1,5 – 2 yıl çalıştım. Daha sonra 1 Eylül 1979-30 Mart 1985 arasında 4 yıl 7 ay 657’ye tabi devlet memuru olarak çalıştım. Tekrar parça parça sigortalı çalıştım ve 600 günde askerliğimi borçlanarak 2015 yılında 3600 günden emekli oldum. (Hizmetlerimi birleştirerek) Acaba 4 yıl 7 ay memuriyetimdeki tazminatımı alabilir miyim? Alırsam nereye müracaat etmem gerekir.

ŞÜKRÜ

YANIT: Memuriyetten ayrıldığınız tarih itibariyle yürürlükte olan mevzuata göre emekli ikramiyesi alma hakkınız olmadığından, maalesef memuriyet süreniz, için emekli ikramiyesi alamazsınız.

 

Geriye dönük borçlanmayla ilgili bir iyileştirme var mı?

SORU: 69 yaşındayım. Sigorta girişim 1974 (Emekli Sandığı). Ayrıca 1993 sigorta girişim. Toplam 2300 gün ödenmiş prim günüm var. Geriye dönük borçlanmayla ilgili bir iyileştirme var mı?

Bayraktar

YANIT: Geriye dönük borçlanmayla ilgili bir düzenleme (iyileştirme) maalesef yok. Son 2520 günlük prim ödemenizin en az 1260 günü 4/a (SSK) kapsamında olmak üzere 3600 prim gününü tamamladığınızda emekli olabilirsiniz.

 

Hizmet süreniz yeterli ancak 53 yaşı da doldurmanız gerek

SORU: 7 Kasım 1969 doğumluyum. Nisan 1987 ayında SSK'lı olarak çalışmaya başladım. SSK’ya 1920 prim ödedim. 550 gün askerlik yaptım ve askerliğimi borçlanarak bedelini ödedim. 31 Aralık 1998’de memuriyete başladım. Halen memur olarak çalışmaktayım. Hizmetleri mi birleştirdim. Ne zaman emekli olabilirim?

ABDULLAH

YANIT: Emekli olmak için: 25 tam yıl fiili hizmet süresi ve 53 yaş şartlarına tabisiniz. Hizmet süreniz yeterli olduğundan, 53 yaşınıza dolduracağınız 7 Kasım 2022 tarihinde emekli olabilirsiniz.

 

Yılsonu ile yılbaşında emekli olmam arasında ne fark olur?

SORU: 31 Aralık 1969 doğumluyum. İşe ilk giriş tarihim 15 Kasım 1986. Sigortalılık süresi ve prim gün sayım doldu. 31 Aralık 2018 tarihinde emekliliğe hak kazanıyorum. Acaba emeklilik dilekçemi 31 Aralık 2018 tarihinde mi yoksa Ocak 2019 tarihinde mi versem benim için daha avantajlı olur?

Mehmet Atilla

YANIT: Emeklilik için 31 Aralık 2018 tarihinde başvurursanız, emekli aylığınız 2018 yılı başı itibarıyla hesaplanır. Hesaplanan aylığa 2018 Ocak ve Temmuz emekli zamları eklenir. Ocak 2019’da başvurmanız halinde ise emekli aylığınız 2019 yılı başı itibarıyla hesaplanır. 2018 yılı emekli zamları eklenmez, ancak emekli aylığı hesabında esas alınacak prime esas kazançlar tüketici enflasyonu ile büyüme hızına göre hesaplanan güncelleme katsayısı ile 2018 yılı sonu itibariyle güncellenir.

Emekliliğinizi 2019 yılına ertelemenizin emekli aylığınıza olumlu katkısı olup olmayacağı, güncelleme katsayısının ne olacağına, bu da 2018 yılı TÜFE artış oranı ve Türkiye’nin büyüme hızına bağlı. Güncelleme katsayısının, içinde bulunulan yılda emekli aylıklarına yapılan zamdan büyük olması halinde, izleyen yılda emekli olmak avantaj sağlayabiliyor. Ancak bu durumda emekli aylığı Şubat ayından başlayacağından, bir aylık emekli aylığından mahrum kalınacağının da göz ardı edilmemesi gerekiyor.

Ayrıca kıdem tazminatına esas alınacak aylık ücretiniz kıdem tazminatı tavanının üzerinde ise 2019 yılında emekli olmanız, kıdem tazminatınızın yeni tavan tutarı üzerinden hesaplanmasını, bu da daha fazla kıdem tazminatı almanızı sağlar.

 

20 Ağustos 2026’da emekli olabilirsiniz

SORU: 20 Ağustos 1970 doğumluyum.  15 Temmuz 1987 tarihinde sigortalı işe başladım. 1550 gün prim ödemem var.  2001 yılında KPS’yi kazanarak 5 Mayıs 2001 yılında Devlet memuru oldum. Halen devam etmekteyim. Acaba ne zaman emekli olurum?

Mehmet EMAC

YANIT: Emekli olmak için; 25 tam yıl fiili hizmet süresi ve 56 yaş şartlarına tabisiniz.  Çalışmanızı 25 Ocak 2022’ye kadar devam ettirerek toplam hizmet sürenizi 25 tam yıla tamamlamanız şartıyla, 56 yaşınızı dolduracağınız 20 Ağustos 2026’da emekli olabilirsiniz.

 

Bir yıl askerlik borçlanması 54 olan yaşı 53’e düşürür

SORU: 7 Eylül 1968 doğumluyum. İlk SSK’lı olarak işe giriş tarihim 10 Temmuz 1985. SSK’dan ayrılma tarihim 10 Temmuz 2001 olup SSK’ya toplam 3060 gün prim ödedim. 11 Temmuz 2011 tarihinde şirket ortağı olarak Bağ-Kurlu oldum. Bu güne kadar Bağ-Kurlu olarak prim ödedim. Bugün itibariyle  Bağ-Kur 5743 gün prim ödedim. Bu sürelere göre ne zaman emekli olabilirim? Emeklilik için hizmetlerin birleştirilmesi için yapmam gereken nedir?

Halil ÖKMEN

YANIT: Emekli olmak için; 25 tam yıl(9000 gün) prim ödeme ve 54 yaş şartlarına tabisiniz.  197 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 9000 güne tamamlamanız şartıyla, 54 yaşınızı dolduracağınız 7 Eylül 2022’de emekli olabilirsiniz.  Askerliğiniz hakkında bilgi vermemişsiniz.  Askerliğinizi 1 Haziran 2002’den önce yapmış olmalısınız.  Askerlik sürenizin bir yılını borçlanmanız halinde, 53 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmanız da mümkün. 

 

Engelli hakkıyla emekli olmak için en az yüzde 40 işgücü kaybı gerekiyor

SORU: 10 Ocak 1984 doğumluyum. Sigorta giriş tarihim Aralık 2003’dür.  Ayağımdaki 5 cm kısalıktan dolayı askerden muafım. 2400 prim gün prim ödemem var. Ama bu prim sayısını normal SGK statüsün de yaptım. Sorum ben engelli raporu alabilir miyim? Nereden alırsam kaç gün kaç yaşımda emekli olabilirim?

FERHAT

YANIT: Engelli hakkıyla emekli olmak için; Sosyal Güvenlik Kurumunun sevk edeceği hastane sağlık kurulundan en az yüzde 40 oranında işgücü kaybına uğradığınıza dair rapor ve Maliye’den vergi indirim hakkı almanız gerekiyor. Söz konusu rapor ve vergi indirimini almanız halinde, emekli olmak için; 20 yıl sigortalılık süresi ve 4400 gün prim ödeme şartlarına tabi olursunuz. Ve 2000 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 4400 güne tamamlamanız şartıyla, 20 yıllık sigortalılık sürenizi dolduracağınız Aralık 2023’de emekli olabilirsiniz. 

 

Koruyucu annenin borçlanma hakkı var mı?

SORU: Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığından (SHÇEK) koruyucu aile olarak bir bebeğimiz oldu. Koruyucu anne için bir borçlanma (doğum borçlanması vs.) hakkı var mıdır?

Bay Janti

YANIT: Evlat edinme halinde kadın sigortalı için doğum borçlanması hakkı var. Ancak koruyucu anne için öngörülmüş herhangi bir borçlanma hakkı bulunmuyor.

 

İkinci emeklilik hakkım var mı?

SORU: 1949 doğumluyum. 1 Eylül 1998’de Emekli Sandığından emekli oldum. Aynı tarihte sigortalı olarak çalışmaya başladım. Çeşitli banka ve aracı kurumlarda halen kesintisiz olarak çalışmaktayım. Bu süre içinde destekleme primi kesilmektedir. İkinci emeklilik hakkım var mı? Destekleme primi kesintisi nedeniyle bir menfaatim yok mudur? 8 Eylül 1999 öncesi  sigortalı olmam, 15 yıl ve 3600 günün üzerinde sigortam ve yaş da tutan bir durumdayken işten ayrılmam halinde kazanç ya da kaybım olur mu?

Alaittin Yıldırım

YANIT: Sosyal güvenlik destek primi (SGDP) ödenmiş süreler, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları yönünden sigortalılık süresi sayılmamaktadır. Bu nedenle ikinci bir emeklilik hakkı vermez. Sadece SGDP ödenen sürelerde iş kazası geçirilmesi veya meslek hastalığına tutulma halinde, bu sigorta kollarından yapılan yardımlardan yararlanılır.

İkinci bir emeklilik hakkınız olmadığından, 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 prim gününüzün olması, işten ayrıldığınızda kıdem tazminatına hak kazanmanızı da sağlamaz.

 

50 yaşınızı dolduruyorsanız emekli olabilirsiniz

SORU: 1983 ile 1985 yılların da askerliğimi yaptım. 1985 Temmuz ile 1989 yılları arası sigortalılığım var. 1993 te Bağ-Kura geçtim. Sonra 5 yıl prim ödemedim. Ama sonrasında 5 yıllık boşluğu borçlanarak ödedim. Ve en son o tarihten 2014 Ekime kadar prim yatırdım. Hala emekli olamadım. Nedir bizim durumumuz?

TAYYAR

YANIT: Sorunuzu, 1 Temmuz 1985 ile 31 Aralık 1988 arasında kesintisiz olarak SSK’ya prim ödediğiniz ve Bağ-Kurlu olduğunuz 1 Ocak 1993’den Ekim 2014’e kadar aralıksız prim ödediğiniz varsayımına göre cevaplandırıyoruz.  Askerlik sürenizin 14 ayını borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 tam yıl(9000 gün) prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabi olursunuz. 50 yaşınızı dolduruyorsanız, borçlanma bedelini ödeyeceğiniz tarih itibariyle emekli olabilirsiniz.  50 yaşınızı doldurmuyorsanız 50 yaşınızı dolduracağınız tarih itibariyle emekli olabilirsiniz.

 

Sigorta başlangıç tarihinden önceki doğumlar borçlanılamıyor

SORU: 1 Ekim 1973 doğumlu bayanım. 11 Mayıs 2001’de Bağ-Kurlu oldum. 4880 gün prim ödedim. Sonra Bağ-Kurdan çıkış yaptım. 10 Aralık 2014’den itibaren SSK’ya prim ödemekteyim. Şu an SSK ya da 892 gün prim ödemem oldu. Toplam 5772 gün prim ödemem var. Doğum borçlanması yaparsam işe giriş tarihim değişir mi? Çocuklarımın doğum tarihleri ilk işe giriş tarihinden önce. Ne zaman emekli olurum? Bağ-Kur dan mı? Yoksa SSK’dan mı emekli olabilirim?

ELMAS

YANIT: SSK’da emekli olmak için; 7000 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. Sigortalı çalışmanızla 1228 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 7000 güne tamamlamanız şartıyla, 58 yaşınızı dolduracağınız 1 Ekim 2031’de emekli olabilirsiniz.  Sigorta başlangıç tarihinden önceki doğumlar borçlanılamadığından, maalesef doğumlarınızı borçlanarak gün kazanamazsınız. 

 

Borçlanma tutarı ne kadar olur?

SORU: Doğum tarihim 25 Ağustos 1969. İlk sigortalı oluş tarihim 1 Temmuz 1996 ve toplam 5764 gün hizmet sürem mevcut (sanırım 61 gün hizmet açığım var). Şu an çalışmıyor ve 2015 Mayıs’tan itibaren aylık GSS ödemesi yapıyorum. 01.08.1995 - 31.03.1996 arası 8 aylık kısa dönem askerlik yaptım. Askerlik borçlanması yaparak açığımı kapatabilir miyim ve yaklaşık borçlanma tutarı ne kadar olur? Ne zaman emekli olurum ve bu borçlanma emeklilik tarihimi öne çeker mi?

Ali Manisalı

YANIT: 220 gün askerlik borçlanması yaparsanız emeklilik yaşınız 56’dan 55’e iner ve bir yıl erken emekli olursunuz. Borçlanacağınız her bir gün için, borçlanma tarihinde geçerli olan günlük asgari ücret ile 7,5 katı arasında kalmak koşuluyla belirleyeceğiniz kazanç tutarının yüzde 32’si kadar prim ödersiniz. Yılsonuna kadar geçerli olan asgari ücrete göre, asgari ücret üzerinden borçlanmanız halinde 220 gün karşılığı borçlanma tutarınız 4.763 TL olur.

 

Vergi indirimi başvurusu için çalışıyor olmak gerekiyor

SORU: 3 Kasım 1970 doğumluyum. Eylül 1990'da SSK'lı işe başladım. 9300 günün üzerinde primim var. Geçirdiğim kalp ameliyatı ve işitme problemimden dolayı yüzde 47 sürekli engelli sağlık raporum var. Vergi indirimi alarak bu rapor ile yaş şartı aranmadan emekli olabileceğimi öğrendim. Ancak tutuklu olduğumdan çalışabilme durumum bulunmuyor. Vergi dairesi, “vergi indirimi için çalışmam gerektiğini” yakınlarıma söylemiş. Tutuklu iken vergi indirimi alabilme durumum var mı veya emekli olabilmem için nasıl bir yol izleyebilirim?

Hasan Günay

YANIT: Vergi indirimi hakkı esas itibarıyla engelli vatandaşlarımızın vergi avantajından yararlanabilmeleri için getirilen bir müessese. Bu bağlamda ücretlerinden kesilen gelir vergisi indirimi söz konusu olduğundan, çalışmayan engelliler vergi indirimi için başvuramıyorlar. Bu nedenle vergi indirimi belgesine bağlı olarak engelli hakkıyla emekli olmaları mümkün olmuyor. Sizin de tutuklu iken vergi indirimi almanız ve vergi indirimi hakkıyla emekli olmanız maalesef mümkün değil.

Emeklilik için 25 yıl sigortalılık süresi, 5525 prim günü ve 52 yaş şartlarına tabi olup, yaş dışındaki şartları sağlamışsınız. En erken 52 yaşınızı dolduracağınız 3 Kasım 2022 tarihinde emekli olabilirsiniz. Yaşınızın dolmasını beklemekten başka şimdilik yapabileceğiniz bir şey maalesef yok.

 

55 yaşı dolduracağınız tarihte emekli olacaksınız

SORU: 10 Ocak 1969 doğumluyum. 25 Kasım 1996 memuriyet girişim var. 19 ay askerlik borçlanmasını yaptım. Bedelini ödedim. Ne zaman emekli olabilirim?

Aslan BİCİL

YANIT: Emekli olmak için; 25 tam yıl fiili hizmet süresi ve 55 yaş şartlarına tabisiniz. Çalışmanızı 15 Mayıs 2020’ye kadar devam ettirerek, hizmet sürenizi 25 tam yıla tamamlamanız şartıyla, 55 yaşınızı dolduracağınız 10 Ocak 2024’de emekli olabilirsiniz.

 

Staj sigortasının emekliliğe faydası bulunmuyor

SORU: 3 Mayıs 1972 doğumluyum. Ticaret lisesi mezunuyum. 1987 yılında okuldan sigorta başlangıcımız yapıldı. Ama ilk sigortam 1 Ekim 1991’da başladı. 7150 gün prim ödemem var. Acaba askerlik süremi borçlanmam emekli olma zamanını öne çeker mi?

HALÛK

YANIT: Staj sigortasında kişileri emekli eden sigorta kollarına prim ödenmediğinden, emeklilik açısından başlangıç sayılmaz. Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5600 gün prim ödeme ve 53 yaş şartlarına tabisiniz.  Prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz dahi, 53 yaşınızı dolduracağınız 3 Mayıs 2025’de emekli olabilirsiniz. Askerliğinizi sigorta başlangıç tarihinden sonra yaptığınızdan borçlanma emekli olma şartlarınızı değiştirmez. Sadece primi artırır. Priminizde yeterli olduğundan askerliğinizi borçlanmanıza gerek yok.

 

Emekli aylığının başlangıç tarihi

SORU: 30 Kasım 2017 tarihinde iş akdim fesh oldu.  4 Aralık 2017 tarihinde, işyerinin verdiği yazı ile SGK’ya emeklilik müracaatında bulundum. İlk maaşımı 22 Ocak 2018’de aldım, fakat iki aylık alamadım, eksik ödeme oldu. Bunun sebebi 4 Aralık 2017’de müracaat etmiş olamam mıdır?

Nazan Işık

YANIT: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 30. maddesi hükmüne göre, 4/a (SSK) ve 4/b (Bağ-Kur) kapsamında sigortalı olanlardan emekli aylığına hak kazananlara, yazılı başvuru tarihinden sonraki aybaşından itibaren aylık bağlanır.

Emeklilik başvurunuzu 4 Aralık 2017’de yaptığınızdan, emekli aylığınız 1 Ocak 2018 tarihinden itibaren bağlanır. Ödeme döneminiz ayın 22’si olduğundan, ilk ödemeniz 1-21 Ocak kıst dönemi ve 22 Ocak-21 Şubat aylık dönemi için yapılmış olmalı.

 

Başlangıçta bir gün bile emekli olma şartlarını değiştirebiliyor

SORU: 23 Haziran 1978 doğumluyum. İlk defa 1995 yılında sigortalı çalışmaya başladım. Ne zaman emekli olabilirim?

ALİ

YANIT: Sigorta başlangıcınızı tarih(gün, ay, yıl) olarak bildireceğiniz yerde,  sadece yıl olarak bildirmişsiniz. Oysa başlangıçta bir gün bile emekli olma şartlarını değiştiriyor.

Başlangıcınız 23 Kasım 1995’den önceki bir tarih ise, toplam 5750 gün prim ödemiş olmanız şartıyla 55 yaşınızı, sonraki bir tarih ise, 5825 gün prim ödemiş olmanız şartıyla 56 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Ücretinden vergi kesilmeyen vergi indirimi için başvuramıyor

SORU: Yüzde 42 engelli raporum var. Vergi indirimi alıp emekli olmak istiyorum. 17 yıl, 3920 gün şartlarına uyuyorum. Fakat blok görevlisi olduğum için ücretimden vergi kesintisi olmuyor. Bu sebeple vergi indirimi belgesi alamıyor ve emekli olamıyorum. Emekli olabilmek için ne yapmam gerekli?

Bilal Badak

YANIT: Vergi indirimi hakkı, esas itibarıyla engelli vatandaşlarımızın vergi avantajından yararlanabilmeleri için getirilen bir müessese. Sizin gibi blok (apartman) görevlilerinin ücretlerinden vergi kesintisi yapılmadığı için vergi indirimi talepleri kabul edilmiyor. Aynı şekilde, ücretlerden kesilen gelir vergisi indirimi söz konusu olduğundan, çalışmayan engelliler de vergi indirimi için başvuramıyorlar. Bu nedenle de vergi indirimi belgesine bağlı olarak engelli hakkıyla emekli olmaları maalesef mümkün olmuyor.

Bu durumda ancak çalıştığınız işten ayrılıp, ücretinizden vergi kesilen bir işte çalışmaya başladıktan sonra vergi indirimi için başvurmanız ve indirim belgesi almanız halinde, emekli olmanız mümkün olabilir.

 

Yıllık ücretli izin günlerinin hesabı

SORU: Apartmanımızda 2 yıldan bu yana kapıcı çalıştırmaktayız. İş Kanunu gereği 14 gün izin hakkı bulunmaktadır. Bu 14 günlük izin içerisinde, cumartesi, pazar, resmi ve dini bayramlar isabet ederse, bu günlerden hangisi izin süresine ilave edilir? Apartmanımızda asansör bulunmaktadır. Asansörün giderlerine giriş katları iştirak edecek mi? Masrafa iştirak etmeyecek bir daire olabilir mi?

Merdan Nalçacı