ARŞİV İÇİN TIKLAYINIZ 1 2

 

Fiilen çalışma olmadığı tespit edildiğinde emekli aylığı kesilir

SORU: 5 yıldan beri emekli olan eşimin emekli aylığını kestiler. Neden diye sorduk? 10 ay çalıştığı işyerinde denetlemede hatalı dendi. Tekrar doğum borçlanması yaparak emekli olabilir mi?

YAVUZ

YANIT: Eşinizin fiilen sigortalı çalışmadığı halde, bir işyerinde 10 ay sigortalı çalışmış gibi bildirildiğinin tespit edilerek emekli aylığının kesildiği anlaşılıyor. Durum böyleyse ödenen emekli aylıkları da geri istenecektir. Ancak eşiniz söz konusu işyerinde fiilen çalışmışsa ve çalışmasını belge veya şahitle ispatlayabiliyorsa, dava açarak emekli aylığını mahkeme kararıyla bağlatmayı deneyebilir. Ayrıca ya sigortalı bir işte çalışarak, ya da borçlanma hakkı olan doğumu varsa 10 ay doğum borçlanması yaparak primini tamamlar ve tekrar emekli olabilir.

 

15 yıl 3600 günle daha geç emekli olursunuz

SORU: 1 Nisan 1991 işe giriş tarihim. 5811 prim günüm var. Bugün emekli olsam emekli maaşı olarak alacağım tutar 2.062 TL gözüküyor. Şu an çalışmıyorum. Bu şartlar altında 15 yıl 3600 günle emekli olabilir miyim? Bunun dezavantajı var mı? Emekli olursam maaş tutarında değişiklik olur mu?

Bir diğer konu, eşim banka çalışanı. Kıdem tazminatlarına dokunulursa, 15 yıl 3600 günden emekli olmasını tavsiye eder misiniz? Diyelim ki emekli oldu, 15 yıl 3600 güne göre eline geçen maaş değişir mi?

 

YANIT: 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 prim günüyle emekli olduğunuzda da emekli aylığınız mevcut olan 5811 prim günü üzerinden hesaplanacağından, emekli aylığınız değişmez. Ancak 15 yıl 3600 günden emekli olabilmeniz için de yaş şartı aranıyor. Yaş şartı da 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 prim günü ve 55 yaş şartlarını en son sağladığınız/sağlayacağınız tarihe göre kademeli olarak belirlenir ve 56 ila 60 yaş arasında değişir. Normal emekliliğiniz için gereken 25 yıl sigortalılık süresi ve 5525 prim günü şartlarını zaten tamamlamışsınız ve 52 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmaya hak kazanıyorsunuz.

Sizin için yaptığım açıklamalar eşiniz için de geçerli. Onun da aylığı değişmez ancak yaş şartı 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 prim günü ve 50 yaş şartlarını en son sağladığı/sağlayacağı tarihe göre kademeli olarak belirlenir ve 52 ila 58 yaş arasında değişir.

 

Bulgaristan’da ki hizmet süreleri birleştirilebilir mi?

SORU: Ev hizmetleri (yaşlı bakımı) kapsamında yanımızda çalışan 1964 doğumlu, Bulgaristan uyruklu yardımcımıza 4 yıldır çalışma izni alıyorum ve sigortasını düzenli olarak ödüyorum. Kendisinin Bulgaristan’da kayıtlı 16 yıllık bir çalışma hayatı var ama emekli olmamış. Bulgaristan’da ki çalışma süresini Türkiye’de ki çalışma süresi ile birleştirerek Türkiye’den emekli olabilir mi? Olabilirse ne zaman ve de işlemleri nelerdir?

 

YANIT: Türkiye ile Bulgaristan arasında sosyal güvenlik sözleşmesi olmadığından, Bulgaristan uyruklu kişilerin Bulgaristan’da ki hizmetlerinin Türkiye’de ki hizmetleriyle birleştirilmesi ve hizmet birleştirmesiyle Türkiye’den emekli olmaları maalesef mümkün değil.

Borçlanma hakkı ise zorunlu göçe tabi tutularak Türkiye’ye gelenlerin Bulgaristan’da ki çalışma süreleri için mümkün olup, söz konusu kişi zorunlu göç kapsamında olmadığından, Bulgaristan’da ki çalışma sürelerini borçlanması da mümkün değil.

 

7000 gününüz olmadığından tazminat alamazsınız

SORU: 1984 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim 9 Haziran 2006 olup 3700 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olabilirim?

GÖKHAN

YANIT: Emekli olmak için aranan şartlardan yaş dışındaki şartları sağlayanlar işlerinden kıdem tazminatı alarak ayrılabiliyor. Emekli olmak için; 7000 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. 7000 gün priminiz olmadığından maalesef işinizden kıdem tazminatı alarak ayrılamazsınız. 3300 gün daha prim ödeyerek priminizi 7000 güne tamamlamanız şartıyla, 2044 de 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Eksik günleri borçlanarak emekli olma usulü yok

SORU: Eşimin 1981’den SSK’lı 1800 gün prim ödemesi var. 2006’da isteğe bağlı ödemeye başladı. Ancak 4 aydan sonra ödeyemedi. Eşim kilolu ve ayaklarından rahatsız. Topuk dikeni rahatsızlığı çalışamıyor. Emekli olması için 3600 günü doldurması gerektiği söylendi. Borçlanma ile ilgili yasa var mı? Eşim borçlanarak emekli olabilir mi?

Yurt SENEN

YANIT: Eksik günlerin borçlanmayla tamamlanmasına izin veren bir yasa yok. Ancak eşinizin şartları taşıyan doğumu veya doğumları varsa, doğum borçlanması yaparak gün kazanabilir. Sigorta başlangıç tarihinden sonraki doğumlarda,  doğum sonrasındaki iki yılda prim ödenmeyen günler borçlanılabiliyor. Bu yolla bir doğum için 720 gün, iki doğum için 1440 gün ve üç doğu için 2160 gün kazanmak mümkün.   Eşinizin şartları taşıyan üç doğumu olduğunu varsayarsak, üç doğumu için 1800 gün doğum borçlanması yaparak primini 3600 güne tamamlayabilir. 1981’deki başlangıcı 8 Eylül 1981’den önceki bir tarih ise,  50 yaşını, sonraki bir tarih ise 58 yaşını dolduruyorsa borçlanma bedelini ödediği tarihte emekli olabilir. Doldurmuyorsa söz konusu yaşları dolduracağı tarihlerde emekli olabilir.

 

SSK’ya geçsem ne zaman emekli olurum?

SORU: 1969 doğumluyum. 1994 yılında SSK girişim var ve 2 ay prim ödendi.  Sonra 2002 yılında Bağ-Kur’lu oldum, 16 yıldır Bağ-Kur’luyumBağ-Kur’dan SSK’ya geçsem ne zaman emekli olurum?

 

YANIT: Tarihleri sadece yıl olarak vermişsiniz. Gün, ay ve yıl olarak verseydiniz, daha net yanıt vermem mümkün olurdu. 1994 yılındaki sigorta başlangıcınız 23 Mayıs’tan önce ise 5675 prim günüyle 54, sonra ise 5750 prim günüyle 55 yaşınızı doldurduğunuzda 4/a (SSK) statüsünden emekli olabilirsiniz. Ancak 4/a statüsünden emekli olabilmeniz için mevcut prim gününüz yeterli olmakla birlikte, Bağ-Kur’dan sonra en az 1260 gün 4/a kapsamında prim ödemeniz olması gerekiyor.

 

Önce arabulucu sonra mahkeme

SORU: Bir arkadaşımın 1996 yılında başlayan sigortası var, lisede stajdan. 1997 yılında normal SSK’lı olarak 45 gün prim ödemiş. 1998 yılında 61 günü, 2006 Şubat ayından bu güne kadar sigortası var. 4648 gün ile tazminatını da alarak işten çıkabilir mi? Bir de arkadaşım bayan olup, 6 Haziran 1980 doğumlu. Ne zaman emekli olur? Son sorum, çalıştığı yer tazminatını vermiyorum derse, o zaman ne olur?

 

YANIT: Arkadaşınızın sigorta başlangıcı 8 Eylül 1999 tarihinden önce olup, 15 yıllık sigortalılık süresi ve 3600 prim günü şartlarını sağlamış olduğundan, SGK’dan alacağı “kıdem tazminatı alabilir” yazısını işverene ibraz ederek işten ayrılması halinde kıdem tazminatına hak kazanır.

1997 yılındaki sigortası 23 Mayıs’tan önce ise 5900 prim günüyle 53 yaşını, sonra ise 5975 prim günüyle 54 yaşını doldurduğunda emekli olmaya hak kazanır.

İşçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle iş mahkemelerinde açılacak davalarda, arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Arkadaşınızın kıdem tazminatının ödenmemesi halinde, öncelikle arabulucuya başvurması, arabuluculuk görüşmeleri sonunda anlaşmaya varılamaması durumunda iş mahkemesine başvurması ve anlaşmaya varılamadığına ilişkin olarak arabulucu tarafından düzenlenecek tutanağın aslı veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemesi gerekiyor.

 

2800 gün daha prim ödeyip 53 yaşı dolduracaksınız

SORU: 15 Ocak 1973 doğumluyum. SSK başlama tarihim 1 Ağustos 1991 olup şu anda 2800 gün primim var. 1993’de  18 ay askerlik yaptım. Ne zaman emekli olabilirim?

YILMAZ

YANIT: Emekli olmak için;25 yıl sigortalılık süresi,5600 gün prim ödeme ve 53 yaş şartlarına tabisiniz. 2800 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5600 güne tamamlamanız şartıyla, 53 yaşınızı dolduracağınız 15 Ocak 2026’da emekli olabilirsiniz. Askerliğiniz sigorta başlangıcınızdan sonra olduğundan, borçlanma emekli olma şartlarını değiştirmez sadece primi artırır. Emekli olacağınız tarihe kadar primi tamamlayamazsanız askerliğinizi borçlanabilirsiniz.

 

Emekli Sandığı’ndan emekli olur, ikramiyenizi de alırsınız

SORU: 5 Nisan 1970 doğumluyum. 18 Haziran 1993’te Bağ-Kur kapsamında çalışmaya başladım. 472 gün hizmetten sonra işyerimi kapattım. 14 Ağustos 1995’te Emekli Sandığı'na tabi olarak çalışmaya başladım. 1997 yılında doğum nedeni ile yaklaşık 4 ay ücretsiz izin kullandım. O günden bu yana devlet memuru olarak çalışıyorum. Ocak 2019 itibarıyla yaşımı dışarıda beklemek üzere görevden ayrılırsam;

1- Emeklilik yaşımı beklerken Bağ-Kur veya SSK kapsamında çalışırsam emekli ikramiyem ve maaşım konusunda durum ne olur?

2- 1997 yılında kullandığım yaklaşık 4 aylık ücretsiz iznimi borçlanırsam emeklilik yaşımın bir yıl öne çekileceği söyleniyor. Doğru mudur? 

3- Kalan ücretsiz izin hakkım 8 ay mıdır? Bunu kullansam emeklilik yaşım ileri atar mı?

4- Bağ-Kur bitişi ile Emekli Sandığı başlangıcı arasındaki süreyi borçlanabiliyor muyum? Bunun emeklilik yaşına bir faydası olur mu?

 

YANIT: 1- Yaş dışındaki emeklilik şartlarını sağlamışsınız. Emeklilik yaşınızın dolmasına da 3,5 yıldan az süre kalmış. Bu duruma, emeklilik yaşınızı beklemek üzere görevden ayrıldıktan sonra yaşınızın dolmasını beklerken 4/a (SSK) veya 4/b (Bağ-Kur) kapsamında çalışsanız da 4/c (Emekli Sandığı) statüsünden emekli olursunuz ve memuriyet sürenize ilişkin emekli ikramiyeniz ödenir.

2- Ücretsiz izin sürenizin üç ayını borçlanırsanız, emeklilik yaşınız 51’den 50’ye iner.

3- Doğum nedeniyle kullandığınız ücretsiz izin süresi bir yıllık ücretsiz izin hakkınızdan indirilmez. Yani bir yıllık ücretsiz izin hakkınız var. Bu hakkınızı kullanmanız emeklilik yaşınızı değiştirmez.

4- Bağ-Kur bitişi ile Emekli Sandığı başlangıcı arasındaki süreyi borçlanamazsınız. Ancak bu süreçte doğum yaptıysanız, doğum borçlanması yapabilirsiniz. Bir yıl borçlanmanız emeklilik yaşınızı bir yaş geri çeker.

 

Ekim 2020’de emekli olabilirsiniz

SORU: 8 Ekim 1969 doğumlu erkeğim. 21 Haziran 1988’de başlayan Bağ-Kurum hala devam ediyor. Askerlik döneminde Bağ-Kur ödemesini yaptım. Ne zaman emekli olabilirim?

HÜRRİYET

YANIT: Emekli olmak için; 25 tam yıl(9000 gün) prim ödeme ve 51 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan, 51 yaşınızı dolduracağınız 8 Ekim 2020’de emekli olabilirsiniz.

 

Emekli olma şartlarını sigorta başlangıç tarihi belirliyor

SORU: 1952 doğumluyum. 9 sene Bağ-Kura, 3 sene de sigortaya prim ödemem var. Nasıl emekli olabilirim?

OĞUZ

YANIT: Emekli olma şartlarını sigorta başlangıç tarihi belirliyor. Ayrıca hangi sosyal sigortalar kurumundan emekli olunacağı da, primi ödenen son 7 yıla göre belirleniyor. Bu nedenle verdiğiniz bilgilerle sorunuzu cevaplamak mümkün değil. Bağ-Kur ve SSK başlangıç tarihlerinizi(gün, ay, yıl olarak) bildirmeniz halinde, ne zaman ve nasıl emekli olabileceğinizi hesaplayabiliriz.

 

Vergi indirimi alırsanız yaş beklemeden emekli olabilirsiniz

SORU: SÖZCÜ gazetesindeki yazılarınızı ilgiyle takip ediyoruz. Verdiğiniz bilgiler için teşekkür ederiz. Doğum tarihim 9 Mayıs 1967. Askerliğime 1991 yılında yedek subay öğrenci olarak başlayıp 1992 yılının Kasım ayında bitirdim. SSK giriş tarihim Şubat 1993. Toplam prim gün sayım 5550. Emeklilik için yaşı bekliyorum. MS hastasıyım. Yüzde 40 engelli raporum var. Erken emeklilikten faydalanabilir miyim? Faydalanırsam maaşımda azalma olur mu?

 

YANIT: Yüzde 40 oranında engelli raporunuza istinaden vergi indirimi hakkı alırsanız, 3760 günden fazla prim gününüz ve 16 yıldan fazla sigortalılık süreniz olduğundan, engellilere sağlanan özel emeklilik koşullarıyla, yaş şartı aranmaksızın istediğiniz zaman emekli olabilirsiniz. Engelli hakkıyla emekli olduğunuzda bağlanacak emekli aylığınız, mevcut prim gününüzle normal emekli olmanız halinde bağlanacak emekli aylığınızdan düşük olmaz.  

Vergi indirim hakkı için dilekçe, fotoğraf, nüfus cüzdan örneği ve çalıştığınız işyerinden alacağınız çalıştığınıza dair belge ile bulunduğunuz yerdeki defterdarlık gelir müdürlüğüne veya vergi dairesi müdürlüğüne ya da mal müdürlüğüne başvurmanız gerekiyor.

 

Ölümden sonra yatan emekli maaşı

SORU: Kayınpederim Emekli Sandığından 3’er aylık dönemlerde maaş alıyordu. 29 Aralık 2017 tarihinde vefat etti. Hemen iki gün sonra Ocak ayı başında 3 aylık emekli maaşı hesabına yattı. Biz bu arada ölüm işlemlerini SGK’dan yapıp, maaşın eşine bağlanma muamelelerini tamamladık. Yatan para hesapta duruyor. Bu paranın SGK tarafından geri alınacağı söylenmişti, hala alınmadı. Banka, varislerin müracaatı halinde parayı teslim edebileceğini söyledi. Bu parayı almaya hakkımız var mı? Hakkımız varsa eğer “hesabın bir sene hareketsiz kalması hesabın devlete iadesi anlamına gelir” dediler bu doğru mudur?

 

YANIT: 1 Kasım 2018 tarihli SÖZCܒde yayımlanan yazımda da belirttiğim gibi, emekli aylığını üçer aylık dönemler halinde alan Emekli Sandığı emeklisi, ister üç aylık dönemin ilk ayında ister ikinci ayında ölmüş olsun, peşin ödenen aylıkların geri alınmaması gerekiyor.

Kayınpederiniz için bankaya yatırılan aylık, vefat tarihinden sonraki üç aylık döneme ait olduğundan, normal şartlarda SGK’ya iadesi gerekiyor. Ancak SGK, kayınpederiniz adına yatırılan üç aylığı, eşine bağlanan aylıktan mahsup etmiş ise bankadaki aylığı eşinin alma hakkı var. SGK ile yazışarak bu durumu netleştirdikten sonra söz konusu aylığı çekip çekmeme kararını vermelisiniz.

 

Primi 5400 güne tamamlayıp 60 yaşı dolduracaksınız

SORU: 21 Kasım 1965 doğumluyum kadınım. 1 Ekim 2006’da tarım Bağ-Kuruna kayıt oldum. O günden itibaren prim yatırmaktayım. Ne zaman emekli olurum?

AYDIN

YANIT: Tarım Bağ-Kurunda emekli olmak için; 15 tam yıl(5400 gün) prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. 1 Ekim 2021’e kadar ara vermeden prim ödeyerek toplam priminizi 5400 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız 21 Kasım 2025’de emekli olabilirsiniz.

 

Anneniz yüzde 60 oranında işgücü kaybına uğramışsa emekli olabilir

SORU: Annem 1967 doğumlu annemim sigorta ilk giriş tarihi 5 Eylül 2003 olup sigortadan çıktığı Ocak 2017 ye kadar toplam 4428 gün prim ödemesi var. Annem kalp hastası ve doktor KOAH teşhisi koydu. Annemin malulen emekli olması mümkün mü? Mümkünse izlenilecek yollar nedir? Normal emekliliği için ne kadar beklemek ve prim ödemek gerekiyor?

AHMET

YANIT: Malulen emekli olmak için; 10 yıl sigortalılık süresi, 1800 gün prim ödeme ve en az yüzde 60 oranında işgücü kaybı gerekiyor. Annenizin hastalıkları yüzde 60 oranında işgücü kaybına yol açmışsa ve ilk defa sigortalı olduğu tarihte rahatsızlıkları yoksa malulen emekli olabilir. Malulen emekli olmak için; sevk edilecek hastane sağlık kurulundan en az yüzde 60 oranında işgücü kaybına uğrandığına dair sağlık kurulu raporu alınması ve bu rapor ile tıbbi eklerini inceleyecek olan SGK Sağlık Kurulu’nun, annenizin malul olduğuna karar vermesi gerekiyor. Yüzde 60 oranında rapor alamaz da yüzde 40 ve üstünde rapor alabilirse, Maliyeden vergi indirimi alması şartıyla, 20 yıllık sigortalılık süresini dolduracağı 5 Eylül 2023’de engelli hakkıyla emekli olabilir.( 20 yıl sigortalılık süresi ve 4400 gün prim ödeme şartlarına tabi olarak) Yüzde 40 rapor alamazsa ya 72 gün daha prim ödeyerek toplam primini 4500 güne tamamlaması şartıyla, 25 yıllık sigortalılık  süresini dolduracağı 5 Eylül 2028’de, ya da 2572 gün daha prim ödeyerek toplam primini 7000 güne tamamlayacağı tarihte 58 yaşını da dolduruyorsa emekli olabilir.

 

Emekli olup olamayacağınız SGK Sağlık Kurulu’nun kararına bağlı 

SORU: İlk sigorta başlangıcım 12 Mayıs 2001 de özel sektörde olup SSK’ya 1441 gün prim ödemem var. 7 Temmuz 2008’den beri devlet memuruyum. 4 yıl kadar önce memurken kanserden dolayı tek gözüme protez takıldı. Tek gözden başka rahatsızlığım yok. Özeldeki günlerimi de birleştirerek malulen emekli olabilir miyim?

İLKER

YANIT: Emekli Sandığına tabi memurlardan sağlık kurulu raporları ve eki tıbbi dayanağı belgelerin Sosyal Güvenlik Kurumu sağlık kurulunca incelenmesi neticesinde görevlerini yapamayacak durumda olduğu kabul edilenlerden, sigortalı hizmetleri ile birlikte toplam 10 yıl fiili hizmeti olanlar malulen emekli ediliyor. Ve malul aylığı bağlanıyor. Sigortalı hizmetlerinizle birlikte toplam hizmetiniz 10 yıldan fazla olduğundan, SGK sağlık kurulunca malul olduğunuza da karar verilirse, malulen emekli olabilirsiniz.

Ayrıca Emekli Sandığına tabi memurların SGK Sağlık Kurulunca da sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesi sonucu, çalışma gücü kayıp oranının;

   a) Yüzde 50-59 arasında olduğu kabul edilirse, en az 5760 gün (16 yıl),

   b) Yüzde 40-49 arasında olduğu kabul edilirse, en az 6480 gün (18 yıl),

hizmeti olması şartıyla yaş şartı aranmadan emekli olma hakları bulunuyor. Sağlık raporunuzu ve eklerini görev yaptığınız kurumunuz vasıtasıyla Sosyal Güvenlik Kurumu, Kamu Görevlileri Emeklilik Dairesi Başkanlığına gönderirseniz, durumunuz incelenir ve SGK Sağlık Kurulunca da engel oranınız yüzde 40-60 arasında olduğu kabul edilirse, oranıza göre belirttiğimiz hizmet yılınızı da tamamlayıp yaş şartı aranmadan Emekli Sandığından çalışma gücü kaybı nedeniyle emekli olabilirsiniz.

 

Hem eşimden hem babamdan aylık bağlanır mı?

SORU: 2010 yılında emekli oldum. Eşim, babam ve annem SSK emeklisi. Eşimin vefatı durumunda hem eşimden hem babamdan aylık bağlanabiliyor mu?

 

TANIT: Allah gecinden versin, eşinizin vefatı durumunda, her halükarda eşinizden aylık bağlanır. Ancak kendi çalışmanızdan dolayı emekli aylığı aldığınızdan, SSK emeklisi olan babanızdan ya da annenizden aylık bağlanmaz.

 

Ölüm sigortasında hak sahipliği koşulları değişti

SORU: 66 yaşında ev hanımıyım. Bağ-Kur ev kadınlığından emekli olan annem, kendi emekli maaşı yanında, 1991 yılında vefat eden devlet memuru emeklisi babamın dul maaşını da alıyordu. 1994 yılında eşimden boşandım. Ben de babamdan yetim maaşı almaktayım. Annem 1997 yılında vefat etti. Ondan da yetim aylığı bağlanması için Bağ-Kur Bölge Müdürlüğüne şifahen başvurdum. İlgili memur bunun mümkün olamayacağını, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı bir arada yetim aylığı alamayacağımı söyledi. Ancak Sözcü Gazetesi köşenizde benzer durumlarla ilgili yazılarınızı takip ediyorum. 1997 yılından bu yana yapılan yasa değişiklikleri ile annemin Bağ-Kur maaşından ileriye ve/veya geçmişe dönük yararlanabilir miyim?

 

YANIT: Emekli Sandığından, babanızdan dolayı aylık alıyor olmanız Bağ-Kur’lu olan annenizden aylık almanıza engel değil. Ancak şöyle bir durum var. 1 Ekim 2016 öncesinde, 1 Ekim 1972 ila 3 Ekim 2000 tarihleri arasında vefat eden Bağ-Kur sigortalısının kız çocuğuna aylık bağlanması için toplam aylık gelirinin brüt asgari ücretin altında olması gerekiyordu. Annenizin vefat tarihi bu tarihler arasında olup, babanızdan bağlanan aylık da brüt asgari ücretin üzerinde ise 1 Ekim 2016 tarihi öncesi için annenizden aylık bağlanmaz.

Gelir kıstası ile ilgili olarak 1 Ekim 2016 tarihinden geçerli olmak üzere, kız çocuklarına 1 Ekim 2016 sonrası dönem için evli olmamak, evli olmakla birlikte sonradan boşanmış veya dul kalmış olmak, Türkiye’de ve yurtdışında çalışmamak ve kendi sigortalılığı nedeniyle aylık veya gelir sahibi olmamak koşuluyla, gelir durumuna bakılmaksızın aylık bağlanmasına ilişkin SGK Yönetim Kurulunca değişiklik yapıldı.

Daha sonra 5 Aralık 2017 tarihinde, hak sahiplerine ilişkin koşulların tespitinde, kendisinden aylık bağlanacak kişinin vefat tarihindeki değil, hak sahibi olma niteliğinin kazanıldığı tarihteki Kanun hükümlerinin uygulanacağına ilişkin Yönetmelik değişikliği yapıldı.

Annenizden hak sahibi olduğunuz 1997 yılında da aylık bağlanması için gelir şartı arandığından, 1 Ekim 2016 öncesi için aylık bağlanmaz. Ancak yapılan Yönetmelik değişikliğine göre, 1 Ekim 2016 sonrası dönem için, eşinizden boşanmış ve sigortalı olarak çalışmamanız, kendi çalışmanızdan dolayı emekli aylığı almıyor ve babanızdan dolayı Emekli Sandığından aylık alıyor olmanız nedeniyle annenizden aylık bağlanması gerektiğini düşünüyorum.

Buna göre, annenizden aylık bağlanması için SGK’ya yazılı olarak başvurabilirsiniz. Talebinizin reddedilmesi halinde, reddedilme gerekçesine göre durumunuzu tekrar değerlendiririz.

 

Ocak 2023’de emekli olmanız mümkün

SORU: 22 Ocak 1970 doğumluyum. İlk Sigortalı işe giriş tarihim 2 Şubat 1994 olup şu ana kadar 8.400 prim ödemem var. Askere gitmeden önce sigortalı değildim.1991 yılında askerlik görevimi yaptım. Ne zaman emekli olurum?

CENGİZHAN

YANIT: Askerlik sürenizin 430 gününü borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5600 gün prim ödeme ve 53 yaş şartlarına tabi olursunuz.  Prim ödemeniz yeterli olduğundan borçlanmadan sonra prim ödemeseniz de, 53 yaşınızı dolduracağınız 22 Ocak 2023’de emekli olabilirsiniz.

 

Toptan ödeme yapıldıysa ihya gerekir

SORU: 1986-1999 yılları arasında TSK’da astsubay idim. 1999 yılında ekonomik sebeplerden dolayı resen emekliye ayrılmak zorunda kaldım. Emekli Sandığından ilişik kesmeye gittiğimde icralık durumum olduğunu belirtip, problemim tazminat ve primlerime sıkıntı yaratır mı diye sorduğumda, tazminata icra olur ama primlerini sen istesen de alamazsın-alamazlar dendi. 3-4 yıl sonra bana gelen yazıda, toplu ödeme yapıldığından dolayı ihya yapmanız gerekli dendi. Şimdi emekli olmak için hem yaş hem de prim hakkını doldurduğum halde benden 16.000 TL prim ihya bedeli istiyorlar, ne yapmalıyım?

 

YANIT: 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunun 82. maddesine göre, 39. maddenin (e) ve (f) fıkralarına göre kurumlarınca resen emekli edilenlerden fiili hizmet süreleri 25 yıldan az olanlara toptan ödeme yapılır. Siz de 39. maddenin (e) veya (f) fıkralarına göre resen emekli edilmiş olmalısınız. Sorunuzun çözümü, tarafınıza toptan ödeme yapılıp yapılmadığında yatıyor. Toptan ödemeniz yapılmış ise söz konusu tutarı ödeyerek hizmetlerinizi ihya etmeniz gerekiyor. Toptan ödeme yapılmadığı iddiasında iseniz SGK’dan gelen yazıyı ilgi göstererek, tarafınıza yapıldığı bildirilen toptan ödemenin hangi tarihte ve ne şekilde yapıldığını yazılı olarak SGK’dan sorabilirsiniz.

 

56 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz

SORU: 3 Aralık 1971 doğumlum.  SSK başlangıcım 1 Eylül 1997’dir. Halen çalışmaktayım. Askerliğimi 27 Kasım 1994- 10 Nisan 1996 arası da yaptım. Askerliğimin kaç gününü borçlanmalıyım ve ne zaman emekli olabilirim?

İBRAHİM

YANIT: Askerlik sürenizin 100 gününü borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5825 gün prim ödeme ve 56 yaş şartlarına tabi olursunuz. Ve toplam 5825 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 56 yaşınızı dolduracağınız 3 Aralık 2027’de emekli olabilirsiniz.

 

Gürcistan uyruklu kişi hizmet birleştirmesiyle emekli olabilir mi?

SORU: Ev hizmetlerinde yaklaşık 6,5 yıldır sigortalı çalışan, 1955 doğumlu ve Gürcistan vatandaşı olan, ülkesinde 25 yıldan fazla çalışması olması nedeniyle emekli olan bir kadın, iki ülke arasında sosyal güvenlik anlaşması olması nedeniyle, hizmet birleştirmesi yapıp, SGK'dan emekli olabilir mi? Olursa kaç sene daha çalışması gerekir? Cevabın olumlu olması halinde hangi işlemlerin tamamlanması gerekir?

 

YANIT: Türkiye ile Gürcistan arasında akdedilen sosyal güvenlik sözleşmesine göre, söz konusu kişinin iki ülkedeki sigortalılık süreleri birleştirilerek SGK’dan emekli olması mümkün.

Gürcistan’da sigortalı olarak çalışmaya başladığı tarih, Türkiye açısından da sigorta başlangıç tarihi sayılır. Emeklilik şartlarının tespitinde bu tarih esas alınır. 1955 doğumlu, yaklaşık 6,5 yıldır Türkiye’de sigortalı olduğuna ve öncesinde Gürcistan’da 25 yıl çalışıp emekli olduğuna göre, emeklilik şartlarını sağlamıştır.

Bu durumda birleştirilen her iki ülkedeki hizmet süreleri üzerinden Türkiye sosyal güvenlik mevzuatına göre hesaplanacak aylık tutarı, Türkiye’de geçen sigortalılık süresine oranlanarak kısmi aylık bağlanır.

Emeklilik başvurusu için çalışmakta olduğu işten ayrılması ve “Tahsis Talep ve Beyan Taahhütnamesi” ekinde Gürcistan’daki hizmet sürelerine ilişkin belgeler ile SGK’ya başvurması gerekiyor.

 

Anneniz iki doğumunu borçlanıp 569 günde prim ödeyecek

SORU: 23 Temmuz 1965 doğumlu annemin SSK girişi 1 Ocak 1982’de olup toplam 1591 gün prim ödemesi var.  SSK girişinden sonra 2 çocuğu oldu. Emeklilik şartları nasıl olur?

EMRAH

YANIT: Annenizin doğumları arasında iki yıllık süre var ve bu iki yıllık sürelerde prim ödemesi yoksa iki doğumunu borçlanarak toplam 1440 gün kazanabilir. Borçlanmadan sonra 569 gün daha prim ödeyerek toplam primini 3600 güne tamamlaması şartıyla, 58 yaşını dolduracağı 23 Temmuz 2023’de emekli olabilir.

 

Primi tamamlama tarihine göre yaş 65’e kadar çıkabilir

SORU: SSK başlangıcım 5 Temmuz 2008 olup 2781 gün prim ödemem var.  22 Şubat 2010’da askere gittim. Askerlik borçlanmam ne kadar ve ne zaman emekli olabilirim?

FATİH

YANIT: Doğum tarihinizi bildirmemişsiniz. 1 Ekim 2036’ya kadar priminizi 7200 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Priminizi 1 Ekim 2036’ya kadar 7200 güne tamamlayamazsanız, primi 7200 güne tamamlama tarihinize göre, emekli olacağınız yaş kademeli olarak 65’e kadar çıkabilir. Askerlik borçlanması emekli olma şartlarınızı değiştirmez. Ancak priminizi 1 Ocak 2036’ya kadar tamamlayamazsanız, primi tamamlamak için askerliğinizi borçlanabilirsiniz. Yılbaşına kadar borçlanmanız halinde, bir günlük askerlik borçlanması için ödenecek en az borçlanma bedeli 21,65 liradır.

 

25 yıl evli kalan kadını emekli eden yasa yok

SORU: Emekli olmak isteyen annemi nasıl emekli edebiliriz? Birde meclisten yasa geçti mi? Yoksa geçmedi mi bilgim yok. 25 yıl evli kalan ev hanımlarına emekli olma imkânı sağlayan bir yasa varmış. Bu yasaya göre annemi emekli edebilir miyiz?

GÖKHAN

YANIT: Öncelikle 25 yıldan beri evli olan kadınları emekli eden bir yasa bulunmuyor. Annenizin daha önce hiç sigortası yoksa bugün isteğe bağlı sigortalı olup, Bağ-Kura 5400 gün prim ödeme ve 61 yaş şartlarını birlikte sağlayacağı tarihte emekli olabilir.

 

Banka sandığından emekli olmak için ne yapmalıyım?

SORU: 1997 Temmuz SSK girişliyim. Hizmet sürem 2017 Temmuz sonunda doldu. En son 5 yıl 8 ay kadar Şekerbank emekli sandığına bağlı çalıştım, Nisan 2018’de ayrıldım. Mayıs 2018’de yine SSK kapsamında çalışmaya başladım. Ancak 28 Eylül 2018’de buradan çıkışım oldu. Şimdi ben banka emekli sandığından maaşlı emekli olmak için ne yapmalıyım?

 

YANIT: Emeklilik için 20 yıl sigortalılık süresi, 5975 prim günü ve 54 yaş şartlarına tabisiniz. Sigortalılık süresini Temmuz 2017’de doldurmuşsunuz. Ancak mevcut prim gününüzü ve doğum tarihinizi belirtmemişsiniz. En az 5975 prim gününüz varsa, 54 yaşınızı doldurduğunuzda Şekerbank emekli sandığına emeklilik başvurusunda bulunabilirsiniz.

 

Memuriyet sürem için ikramiye alabilecek miyim?

SORU: 16 yıl jandarma genel komutanlığı bünyesinde muvazzaf olarak çalıştım. 16 yıl sonra kendim istifa ettim. Şu an SSK’lı olarak çalışıyorum. İleride emekli olunca Emekli Sandığında biriken 16 yıllık emekli ikramiyesini alabilir miyim?

MEHMET

YANIT: Doğum tarihinizi belirtmemiş, memuriyette başlama ve bitişinizde tarih(gün, ay, yıl) olarak bildireceğiniz yerde sadece yıl olarak bildirmiş, 16 yıl içinde fiili hizmet süresi zammınızın olup olmadığını belirtmemişsiniz. Sorunuzu varsayımlı olarak cevaplandıracak olursak; 1) 16 yıl içinde fiili hizmet sürenizi varsa: Memuriyete 8 Eylül 1999 tarihinden önce başlamış ve bu tarihten sonra istifa ederek görevinizden ayrılmışsanız, SSK'dan emekli olurken Emekli Sandığına tabi çalışma sürenize ilişkin emekli ikramiyesi alabilirsiniz. Ancak göreve 8 Eylül 1999 tarihinden sonra başlamışsanız, yani memuriyet başlangıcınız bu tarihten sonra ise, SSK'dan emekli olurken memuriyette geçen sürelerinize emekli ikramiyesi alamazsınız.

2) 16 yıl içinde fiili hizmet süresi zammınız yoksa, emekli olurken memuriyet süreniz için emekli ikramiyesi alabilirsiniz. 

 

Sigortalılık süresi ne anlama geliyor?

SORU: Yakınımın sigorta başlangıcı 1 Ekim 1992. SSK’dan emekli olması için 25 yıllık sigortalılık süresi, 5600 prim günü ve 53 yaş şartına tabi. 25 yıllık süre 1 Ekim 2017 tarihinde doldu. Ancak bu geçen süreçte 2009-2012 yılları arasında 3 yıl 657’ye tabi olarak ücretsiz izinli idi. 1 Ekim 2016 tarihinden sonra da herhangi bir işte çalışmadı. 25 yıl sigortalılık süresi şartının sağlanması için 25 tam yıl fiili çalışmak mı gerekiyor? Yoksa sigortalılık süresi şartını sağlamak için ilk defa sigortalı olunan tarih ile emekli olunan tarih arasında geçen sürede çalışılmayan dönemler olsa da 25 yılın dolmuş olması yeterli mi?

 

YANIT: 4/a (SSK) kapsamında emeklilik açısından sigortalılık süresi, ilk defa sigortalı olunan tarih ile hesaplamanın yapıldığı tarih arasında geçen süredir. Bu sürenin hesabında prim ödenmemiş sürelerde dikkate alınır. Buna göre de yakınınızın 25 yıllık sigortalılık süresi, Ekim 2017’de dolmuş oluyor. Prim günü de yeterli olduğundan, 53 yaşını doldurduğunda emekli olmaya hak kazanır.

 

Mesai saatlerinde başka yerde çalışan kapıcının durumu

SORU: Apartmanımızın kapıcısı ayda 15 gün sigortalı olarak çalışıyor, fakat iş sözleşmesindeki saatlerde başka yere işe gidiyor. Biz bunu resmi olarak nasıl tespit edebiliriz, nasıl bir yol izlemeliyiz?

 

YANIT: İşçi ile işveren arasında kurulan iş sözleşmesi ile işçi işverene tabi olarak iş görmeyi, işveren de bunun karşılığında ücret ödemeyi taahhüt eder. Kapıcınız, muvafakat vermediğiniz sürece apartmanınızdaki çalışmasına ilişkin olarak belirlenmiş mesai saatleri içinde başka bir işyerinde çalışamaz. Mesai saatleri içinde başka bir yerde çalışması, apartman yönetimine tazminatsız olarak işten çıkarma hakkı verir. Kapıcınızı yazılı olarak uyarabilir, davranışının devamı halinde durumu tespit eden tutanak düzenleyerek iş sözleşmesini bildirimsiz olarak (ihbar süresi vermeden) sona erdirebilirsiniz.

 

Tazminat için primi 7000 güne tamamlamanız gerek

SORU: 1 Ekim 2005 işe girişim var. 12 yıl oldu. Kendi isteğimle ayrılsam tazminat alabilir miyim? Maaşımı elden alıyorum asgari ücretle sigortam yatırılıyor.

ERHAN

YANIT: Kıdem tazminatı alarak işinizden ayrılmak için; emekli olmak için aranan şartlardan yaş dışındaki diğer şartları sağlamış olmanız gerekir. Emekli olmak için; 7000 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. 7000 gün prim ödemeniz olmadığından tazminat alarak işinizden ayrılamazsınız. Ara vermeden aynı iş yerinde çalışırsanız, priminizi 7000 güne tamamlayacağınız 11 Mart 2025’de kıdem tazminatı alarak işinizden ayrılabilirsiniz.

 

Kanser hastasının malulen emekliliği

SORU: Eşim 13 Kasım 1967 doğumlu. Sigortalı (4/a) ilk işe giriş tarihi 1 Aralık 2006, çıkış 31 Aralık 2006. Tekrar işe giriş 1 Ocak 2009, çıkış 11 Ağustos 2017. Toplam 2848 prim günü var. 22 Ağustos 2016’da ameliyatla sol göğüs alınarak tedaviye başlandı ve 18 ay malulen emeklilik verdiler, maaş bağlandı. Emeklilik süresi dolunca maaşı kesildi. Ağustos 2018’de 19 Mayıs Üniversitesinde tekrar sağlık kuruluna girdi, rapor aldık Samsun SGK’ya sunduk. Eylül'de ret cevabı geldi. SGK Samsun'a gittik “Ankara’dan ret geldi” dendi. Ama herhalde dosya Ankara'ya gitmemiş. İtirazla Ankara SGK Sağlık Kuruluna dosyayı gönderdik. Şimdi sonucu bekliyoruz. Bu konuda bilgilerinizi bekliyoruz.

 

YANIT: Kanser hastaları, Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği ekinde yer alan Hastalık Listesinin “Onkoloji” başlıklı ( E) maddesinde hastalığın türüne göre belirlenen süre boyunca (12-24 ay arası), maluliyet süresi belirtilmeyen ve “İyi huylu tiroid kanseri ve basit cilt kanseri” dışında kalan kötü huylu kanser türleri için ise maluliyet talep tarihinden önceki bir yıl içinde tanı almak kaydıyla, taleplerine istinaden düzenlenmiş sağlık kurulu raporu tarihi itibarıyla 18 ay süreyle malul kabul edilebiliyorlar. Sürenin sonunda istenen rapora göre iyileşme söz konusu olursa malullük aylığı kesiliyor. Hastalığının iyileşmediğine ve çalışma gücü kayıp oranının yüzde 60’ın üzerinde olduğuna karar verilirse, sürekli malullük aylığı bağlanıyor.

Eşinize de bu prosedür uygulanmış ve 18 ay süreyle malullük aylığı bağlanmış. Malullük aylığının devamı için gerekli olan kontrol muayenesinde hastalığında iyileşme görüldüğü ve çalışma gücü kayıp oranının yüzde 60’ın altında olduğu değerlendirilerek, geçici maluliyeti sürekli maluliyete dönüştürülmemiş.

Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kuruluna yaptığınız itiraz kabul edilirse malullük aylığı tekrar bağlanabilir. Aksi halde aylık bağlanmaz. Bu durumda yüzde 40-59 oranında çalışma gücü kaybı olduğuna dair rapor ve buna bağlı olarak vergi indirimi hakkı alırsa, 20 yıl sigortalılık süresi ve 4400 prim günü şartlarıyla engellilere tanınan özel emeklilik koşullarından yararlanarak emekli olması mümkün olabilir.

 

3600 günle 60 yaşı doldurmanız gerek

SORU: 15 Nisan 1967 doğumluyum. 1 Şubat 1983'te sigortalılık çalışmaya başladım ve toplam 4120 gün prim ödedim. Askerliğimi 1987 de yaptım. Şu an cezaevindeyim. Nasıl emekli olabilirim? Gazetede yazdığınız gibi 3600 günden emekli olabilir miyim?

ALİ

YANIT: Emekli olmak için: 25 yıl sigortalılık süresi, 5150 gün prim ödeme ve 47 yaş şartlarına tabisiniz. Askerlik sürenizi(18 ay kabul edilmiştir) borçlanıp ayrıca cezaevinden isteğe bağlı olarak 490 gün daha prim ödeyerek priminizi 5150 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Ayrıca, bundan sonra prim ödemeseniz dahi, 60 yaşınızı dolduracağınız 15 Nisan 2027’de yaş haddinden emekli olabilirsiniz. (15 gün sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabi olarak)

 

Emekli olduğunuzdan SSK’lı babanızdan aylık bağlanmaz

SORU: Emekli Sandığı emeklisiyim. 2015 yılında eşimden ayrıldım. SSK emeklisi olan, 1989'da vefat eden babamdan maaş bağlanması için SGK'ya müracaatlarım sonucu olumsuz yanıt aldım. SSK emeklisi olan ve kendi maaşıyla birlikte hem eşinden hem de babasından maaş alanların olduğunu bilmekteyim. Bu ayrımcılığın giderilmesi için tarafıma bilgi ve görüşlerinizi ve de önerilerinizi rica ederim.

 

YANIT: SSK emeklisinin kız çocuğuna aylık bağlanabilmesi için evli olmaması, evli olmakla beraber sonradan boşanmış veya dul kalmış olmasının yanı sıra Türk sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmaması veya kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış olması gerekiyor. Emekli Sandığı emeklisinin kız çocuğuna aylık bağlanmasında ise kız çocuğunun Emekli Sandığı iştirakçisi veya emeklisi olmaması gerekiyor.

Kendi çalışmanızdan dolayı emekli aylığı aldığınızdan, SSK’lı babanızdan aylık bağlanmaz. Siz SSK, babanız Emekli Sandığı emeklisi olsaydı, babanızdan aylık bağlanması mümkün olurdu. Kız çocuklarına yetim aylığı bağlanmasında standart birliği maalesef sağlanamadı. Bu ayrımcılığın giderilmesi için de maalesef yapabileceğiniz bir şey yok.

 

54 yaşı doldurmanız gerek

SORU: 1991 öğretmenliğe atamam yapıldı.  1995’de istifa ettim. 2002’de tekrar açıktan atamam yapıldı. Halen görevde bayanım. 1970 doğumluyum. Ne zaman emekli olabilirim?

FUNDA

YANIT: Öğretmenliğe başlama ve ayrılmanızı tarih(gün, ay, yıl) olarak bildireceğiniz yerde sadece yıl olarak bildirmişsiniz. Oysa bir gün bile emekli olma şartlarını değiştirebiliyor. Sorunuzu 1991-1995 arasında 4 yıl hizmet yaptığınız varsayımıyla cevaplandırıyoruz. Toplam hizmet sürenizi 20 tam yıla tamamlamanız şartıyla, 2024’de 54 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Engelli emekliliği hak etmeden kıdem tazminatı alarak işinden ayrılamaz

SORU: 7 Temmuz 1986 doğumluyum. Yüzde 41 engelli raporum var. 3 Mart 2003 SSK tescil tarihim. Askerlik yapmadım. Vergiden muaf belgem mevcut. 4280 gün sigortam var. İşten ayrılsam tazminatı alabilir miyim? Sigortalık yılı sorun olur mu?

ALİ

YANIT: Emekli olmak için aranan şartlardan yaş dışındaki şartları sağlayanlar işlerinden kıdem tazminatı alarak ayrılabiliyor. Vergi indirim belgesi olan engelli olarak zaten yaş aranmadan emekli olacaksınız. Bu; tazminat almak için hem süre hem prim şartını birlikte sağlamanız gerektiği anlamına geliyor. Emekli olmak için; 19 yıl sigortalılık süresi ve 4240 gün prim ödeme şartlarına tabisiniz. Dolayısıyla süre ve prim şartını sağlamadan, başka bir ifade ile emekliliğe hak kazanacağınız 3 Mart 2022’den önce kıdem tazminatı alarak işinizden ayrılamazsınız.

 

Çalışan emekli kıdem tazminatı alabilir mi?

SORU: 1954 doğumlu eşim 20 yılın üzerinden hemşire olarak çalışarak Emekli Sandığından emekli oldu. Bilahare bir özel diyaliz merkezinde hemşire olarak 10 yıl çalıştı ve kıdem tazminatını alarak ayrıldı. Bir hafta sonra tekrar aynı iş yerinde çalışmaya başladı. 7 yıldır aynı iş yerinde diyaliz hemşiresi olarak çalışmaktadır. İşten ayrıldığında tazminat alma hakkı var mıdır?

ÖZTÜRK

YANIT: Çalışan emekli haksız yere işten çıkartılmadığı veya haklı bir nedenle işten kendi ayrılmadığı sürece, kıdem tazminatı alma hakkı yok. Ancak iş sözleşmesine özel madde konduğu durumlarda işten ayrılırken kıdem tazminatı alınması da mümkündür.

 

Sigortalı çalışma Emekli Sandığından alınan yetim aylığını kesmez

SORU: 1993 yılında babam öldü. O günden beri babamdan aylık almaktayım. SSK’lı olarak bir iş girip çalışmaya başlarsam aylığım kesilir mi?

HCR.

YANIT: Sorunuzun cevabı babanızın tabi olduğu Sosyal Güvenlik Kurumuna göre değişir. Yetim aylığını Emekli Sandığından alıyorsanız,  sigortalı çalışmaya başladığınızda aylığınız kesilmez. Ancak aylığınızı SSK veya Bağ-Kurdan alıyorsanız aylığınız kesilir.

 

Serbest bölgede çalışanın yıllık izin hakkı yok mu?

SORU: 16 yıldır serbest bölgede bir tekstil firmasında çalışmaktayım. Hiç yıllık izin kullanmadım. Emekliliğim geldi. Yıllık izin ücretlerimi istedim, yanıt olarak “serbest bölgede çalışanların yıllık izin hakları olmadığı” söylendi. Bayram, resmi tatil demeden cumartesi günleri dahil çalıştım. Yıllık izin hakkım yok mu? Mahkemeye versem kazanır mıyım?

 

YANIT: Serbest bölgelerdeki işyerleri ile bu işyerlerinde çalışanlar, Türkiye Cumhuriyeti çalışma mevzuatı hükümlerine tabi tutulurlar. Dolayısıyla 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri uygulanmaktadır. Buna göre, serbest bölgelerde çalışan işçilerin yıllık ücretli izin, hafta tatili ve genel tatil hakları vardır.

Emeklilik nedeniyle işten ayrıldığınızda, hak kazanıp da kullanmadığınız yıllık ücretli izin sürelerine ilişkin ücretlerinizin ödenmesi gerekir. Ödenmemesi halinde, dava açmadan önce arabulucuya başvurmanız gerekiyor. Arabuluculuk görüşmelerinden sonuç alamamanız halinde, yargı yoluna başvurabilirsiniz.

 

Alt sınırdan bağlanan aylık yüzde 25’in karşılığı olmaz

SORU: Annem Emekli Sandığı emeklisi olan babamdan dolayı dul maaşı alıyor. Babası Bağ-Kur emeklisi olarak 1983 yılında vefat etti. Annesi de 1997 yılında vefat etti. Annemler beş kardeş olup, sadece bir erkek kardeşi kısmi zihinsel engelli olarak babadan Bağ-Kur maaşı alıyor (bayramlarda 250'şer TL aldı). Aslı 1.000 TL olan bayram ikramiyesinin 1/4'ü olduğunu düşündüğümüz 250 TL’ye istinaden annemin de Bağ-Kur’dan aynı oranda hak sahibi olacağını düşünerek Temmuz 2018’de SGK’ya müracaat ettik ve maaş bağlandı. Yalnız bağlanan maaş, engelli kardeşinin maaşının yarısı kadardı ve kardeşinin de maaşı yarıya düştü. Yani kardeşinin sanırım 1/4 oranında aldığı maaş, ikisi arasında 1/8 ve 1/8 oranında paylaştırıldı. SGK’nın yaptığı işlem doğru mudur?

 

YANIT: 1 Ekim 2018 tarihinden önce ölen sigortalıların hak sahiplerine aylık bağlanmasında, aylığın hesaplanması ve paylaştırılmasında ölüm tarihindeki Kanun hükümleri uygulanıyor.

Dedenizin vefat tarihine göre, bağlanacak aylığın hesaplanmasında ve paylaştırılmasında uygulanacak olan 1479 sayılı Bağ-Kur Kanununa göre, annenize ve kardeşine bağlanacak aylığın oranı her biri için yüzde 25 olur. Yine 1479 sayılı Kanuna göre, hak sahiplerine bağlanacak aylıklara esas aylık tutarı, Bağ-Kur birinci gelir basamağının yüzde 60’ından az olamıyor. Bu miktarın, hak sahibi bir kişi ise yüzde 80’inden, iki kişi ise yüzde 90’ından az aylık bağlanamıyor.

Dedenizin emekli aylığı üzerinden dayınız için hesaplanan yüzde 25 oranındaki aylık tutarı, yüzde 80 olan alt sınır aylığının altında olduğundan, kendisine tek hak sahibi için öngörülen alt sınır aylığı bağlanmış olabilir. Annenizin de aylığa girmesi ile alt sınır aylığı olarak iki hak sahibi için öngörülen yüzde 90 oranı uygulanır. Bu durumda dayınızın aylık tutarı, yüzde 80’lik alt sınır aylığının altına düşer. Ancak bu düşüş tam yarı yarıya olmaz. Ayrıca 2003 yılında, emekli ve ölüm aylığı alanlara yapılan sosyal destek ödemesi de dayınızın ve annenizin aylık tutarını etkiler. İsterseniz SGK’ya yazılı olarak başvurup, bağlanan aylıkların doğru olup olmadığını sorabilirsiniz.

 

15 Aralık 2018’e kadar çalışıp 55 yaşı da dolduracaksınız

SORU: Resmi okulda öğretmen olarak görev yapmaktayım. Göreve ilk atanma tarihim 17 Nisan 1992’dir. Eşimin işi sebebiyle 15 Mart 1995 -15 Ekim 2001 tarihleri arasında istifa etmek suretiyle görevime devam edemedim. 15 Ekim 2001 tarihinden itibaren halen görev yapmaktayım. Hangi tarihte emekli olabilirim?

FUNDA

YANIT: Emekli olmak için; 20 tam yıl fiili hizmet süresi ve 55 yaş şartlarına tabisiniz. Doğum tarihinizi bildirmemişsiniz. Fiili hizmet sürenizi 20 tam yıla tamamlayacağınız 15 Aralık 2018’de 55 yaşınızı da dolduruyorsanız emekli olabilirsiniz. Doldurmuyorsanız, 55 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Emekli aylığı hesabında 1990 öncesi kazançlar dikkate alınmaz

SORU: Ekim 2005 sonu itibariyle SSK’dan emekli oldum. Geçenlerde SGK’nın internet sitesinden hizmet dökümümü aldım. Yedek subaylıkta geçen 525 günlük hizmetimin gün sayıma eklendiği halde karşılığındaki parasal kazancımın bu listeye eklenmediğini tespit ettim. Söz konusu 525 günlük Emekli Sandığı keseneği ödenen kazancımın emeklilikte neden toplam kazancıma eklenmediğini merak ediyorum. Böyle bir hakkım yok mu acaba?

 

YANIT: Sizin gibi sigorta başlangıcı 2000 yılından önce olup, Ekim 2008’den önce emekli olanların emekli aylıkları, 2000 öncesi ve 2000-Ekim 2008 arası prim günleri için hesaplanan iki ayrı kısmi aylığın toplamından oluşuyor.

2000 öncesi döneme ilişkin kısmi aylık, gösterge ve kat sayı sistemine göre hesaplanıyor. Gösterge tespitinde de prime esas kazanç tutarlarına göre, son 5 veya 10 yılın prime esas kazançlarının ortalaması dikkate alınıyor.

Askerliğinizi 1990 yılından önce yapmış olmalısınız. Bu nedenle de 2000 öncesi kısmi aylığınızın hesabında, yedek subaylık döneminize ilişkin üzerinden prim (kesenek) ödenen kazanç tutarları dikkate alınmaz. Ancak her iki kısmi aylığın hesabında da aylık bağlama oranları hesaplanırken yedek subaylık döneminize ait hizmet süreniz dikkate alınır.

 

Ekim 2019’da emekli olabilirsiniz

SORU: 15 Ekim 1967 doğumluyum. 6 Ocak 1992’de Bağ-Kur girişim var. 19 yıl 3 ay(6933 gün)  aralıksız prim ödedim. 25 Ocak 2012’den beride SSK’ya 2045 gün prim ödemem olmak üzere toplam da 8978 gün primim var. 1987’de 550 gün askerlik yaptım. Askerliğimin ne kadarını borçlanmalıyım ve ne zaman emekli olurum?

GÜVEN

YANIT: Askerlik sürenizin 230 gününü borçlanmanız halinde emekli olmak için: 25 yıl sigortalılık süresi, 5525 gün prim ödeme ve 52 yaş şartlarına tabi olursunuz.  Prim ödemeniz yeterli olduğundan borçlanmadan sonra prim ödemeseniz de, 52 yaşınızı dolduracağınız 15 Ekim 2019’da emekli olabilirsiniz.

 

Bağ-Kurlular SSK’ya prim ödeyebiliyor

SORU: 1962 doğumluyum. 1 Mart 1993’de sigortalı oldum ve SSK'ya 20 ay prim ödedim. 15 Mayıs 2012’de Bağ-Kurlu oldum. Halen Bağ-Kurum devam ediyor. Ancak hiç prim ödemedim. Ne zaman emekli olabilirim?

HAMİYET 

YANIT: SSK'dan daha erken emekli olabilirsiniz. Bağ-Kurlular faaliyetlerine son vermeden kendi işyerleri dışında, başka bir işyerinde çalışarak SSK'ya prim ödeyebiliyorlar. Sigortalı bir işte çalışarak SSK'ya 1260 gün prim ödemeniz halinde, SSK’da yaş haddinden emekli olmak için: 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabi olursunuz. Bağ-Kura olan prim borçlarınızı ihya ederek ödemeniz halinde, SSK prim ödemenizi 1260 güne tamamlayacağınız Nisan 2022 ayı sonunda emekli olabilirsiniz.

 

Emekli aylıklarının geneli düşük

SORU: SSK başlangıcım 15 Nisan 1983’de, Bağ-Kur başlangıcımda 22 Kasım 1999’da. 5154 günle SSK’dan emekli oldum. 24 Nisan 2017’de ilk emekli maaşımı aldım. Şu an 965TL emekli maaşı alıyorum. Maaşımın neden düşük olduğu hakkında bilgilendirirseniz sevinirim.

S.E.

YANIT: Emekli aylıklarının geneli düşük. Bugün, 800,900 lira emekli aylığı bağlananlar var. Çok özet olarak izah edecek olursak; emekli aylığını üstünden prim hesaplanan kazanç tutarı ile prim ödeme gün sayısı belirliyor.  Ancak prim ödenen dönemlerde çok önemli. Çünkü 2000’den önce, 1 Ocak 2000 ile 1 Ekim 2008 arası ve 1 Ekim 2008’den emekli olunan tarihe kadar ödenen primler emekli aylığını farklı ağırlıkta etkiliyor. Muhtemelen asgari ücret üstünden prim ödediniz. Ve 2000’den sonra prim ödeme gün sayınız fazla. Bu nedenle emekli aylığınız düşük olabilir. Emekli aylığı hesabınızdan şüpheniz varsa, bulunduğunuz yerdeki sosyal güvenlik il veya merkez müdürlüğüne yazılı olarak başvurup, aylık hesabınızda yanlışlık olup olmadığını sorduğunuzda,  gerekli kontroller yapılır ve sonucundan tarafınıza bilgi verilir.

 

Ölüm tarihinden sonraki döneme ait aylığın bankadan çekilmesi

SORU: Arkadaşım sigorta emeklisi olup maaşını her ayın 26’sında alırdı. 26 Ağustos’ta maaşını aldıktan 2 gün sonra vefat etti. Vefatından hemen sonra resmi makamlara (SGK, nüfus müdürlüğü vs.) müracaat edilerek gerekli işlemleri yapıldı. Eylül ayı içerisinde hanımı banka ATM’sinden hesabını kontrol ettiğinde aylığının hesabına yatırıldığını görmüş ve parayı çekmiş. Sigorta emeklileri bildiğim kadarıyla çalıştıkları aylığı alırlar. Burada yapılan bir yanlışlık var mı varsa ne yapmamız gerekir?

 

YANIT: Sigortalıya veya hak sahiplerine bağlanan gelir ve aylıklar, Kurumca belirlenen dönem ve tarihlerde her ay peşin olarak ödenir. Ölüm halinde, ölüm tarihine ait ödeme döneminde peşin ödenen gelir ve aylıklar geri alınmaz. Ölüm sigortasından hak sahiplerine bağlanacak aylıklar, ölüm tarihini takip eden aybaşından itibaren başlatılır.

Buna göre, arkadaşınızın 26 Ağustos’ta aldığı aylık geri alınmaz. Ancak Eylül ayında arkadaşınız adına bankaya gönderilen aylık eşi tarafından yersiz çekilmiş. Yersiz çekilen aylık tutarı, hak sahibi olan eşe 1 Eylül’den geçerli olmak üzere bağlanacak ölüm (dul) aylığından dolayı birikmiş alacağı varsa bu alacağından mahsup edilir, yoksa bağlanan aylıktan yüzde 25 oranında kesinti yapılarak geri alınır.

 

51 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz

SORU: 1976 doğumluyum.1989 yılında sigorta girişim. 4200 gün prim ödedim. Ne zaman emekli olurum?

MUSTAFA

YANIT: 1989’daki başlangıcınız 23 Kasım 1989’dan önceyse, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5450 gün prim ödeme ve 51 yaş şartlarına tabisiniz. 1250 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5250 güne tamamlamanız şartıyla, 2027’de 51 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Askerliğimin ne kadarını borçlanmalıyım?

SORU: 4 Şubat 1973 doğumluyum. Sigorta girişim 1 Mart 1995’dir. Askerliğimi 1993-1994 arası yaptım. Askerliğimin ne kadarını borçlanmam gerekiyor ve ne zaman emekli olabilirim?

AYDIN

YANIT: Askerlik sürenizin 280 gününü borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5675 gün prim ödeme ve 54 yaş şartlarına tabi olursunuz. Ve Toplam 5675 gün prim ödemeniz şartıyla, 54 yaşınızı dolduracağınız 4 Şubat 2027’de emekli olabilirsiniz. Ve priminizi 3600 güne tamamlayacağınız tarihte yaş aranmadan emekli olabilirsiniz.

 

Vergi indirimi alabilirseniz yaş aranmadan emekli olabilirsiniz

SORU: 1964 doğumluyum. Ekim 1985’de SSK girişim var. Askerlik yapmadım. Elverişli değildir raporum var. Ayrıca tip 2 diyabet hastasıyım ve halen çalışıyorum.1993-2013 arası çalışmadım. 2600 gün prim ödemem var. Rapor ve diyabet hastalığından yararlanıp 3600’den 60 yaşı beklemeden emekli olmam mümkün mü?

HAYDAR

YANIT: Engelli hakkıyla emekli olmak için, en az yüzde 40 oranında işgücü kaybına uğradığınıza dair rapor ve Maliyeden vergi indirim hakkı almanız gerekiyor. Vergi indirim hakkı almanız halinde, 6 Ağustos 2003 tarihi itibariyle 12 yıldan fazla süredir sigortalı olduğunuzdan,  emekli olmak için; 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 gün prim ödeme şartlarına tabi olursunuz. Ve priminizi 3600 güne tamamlayacağınız tarihte yaş aranmadan emekli olabilirsiniz.

 

Emekli aylığını son kazançlar belirlemez

SORU: 3 Temmuz 1970 doğumluyum. 1989 Şubat ayı itibarıyla Bağ-Kur’lu oldum. 1995 Şubat ayına kadar hiç ödeme yapmamış olmakla beraber, daha sonra çıkan afla bu borcu ödedim. 1995-1997 arası askerlik yaptım. 1997 Şubat ayında SSK girişim oldu. 2016 yılına kadar arada 24 ay Bağ-Kur ödemem olmakla beraber aralıksız asgarî ücretli olarak SSK ödemesi yapıldı. 2016 Ekim ayından itibaren yüksek ücretli (brüt prim ile beraber 5.700 TL) olarak halen ödenmektedir (şu an prim ile beraber 8.000 TL brüt). Ne zaman emekli olabilirim ve bu yüksek ücret üzerinden ödemenin getirisi, kısaca emekli aylığım ne kadar olur?

 

YANIT: 4/a (SSK) statüsünden emeklilik için 25 yıl sigortalılık süresi, 5450 prim günü ve 51 yaş şartlarına tabisiniz. Sigortalılık süreniz dolmuş. Verdiğiniz bilgilere göre prim gününüz de 5450 günden fazla olmalı. 51 yaşınızı dolduracağınız 3 Temmuz 2021 tarihinde emekli olmaya hak kazanırsınız.

Emekli aylığınızın hesabında, belli bir dönemde ödenen primler değil, tüm sigortalılık sürenizce üzerinden prim ödenen kazançlarınız esas alınacak. Sonra bu kazançlar, güncelleme katsayısıyla güncellenecek ve emekli aylığınız, 2000 öncesi, 2000-Ekim 2008 arası ve Ekim 2008 sonrası prim günleriniz için hesaplanacak üç ayrı kısmi aylığın toplamından oluşacak.

 

Yüzde 72 rapor ve 1800 günle emekli olabilir miyim?

SORU: Kalp damar bölümünden yüzde 72 raporum ve 1800 gün prim ödemem var. Emekliliğe başvurdum. Acaba emekli olabilir miyim? Olursam ne kadar maaş bağlanır?

ÖZCAN

YANIT: Şayet ilk defa sigortalı olduğunuz tarihte hastalığınız yoksa ve 10 yıllık sigortalılık süresi varsa, malulen emekli olabilirsiniz. Ne kadar emekli aylığı alacağınız sigortalı olduğunuz tarihe ve üstünden prim hesaplanan kazanç tutarınıza göre değişir.

 

Vergi kaydı da olsa Mart 1999’dan Bağ-Kura kayıt yapılamaz

SORU: 10 Nisan 1965 doğumlu eşimin 1 Mart 1999’da iş yeri ve vergi kaydı vardı. Ama Bağ-Kur kaydı yok. 1 Ekim 2006’dan beri SSK’lı olarak çalışmakta olup 2300 gün primi var. Eşim Sigortasını vergi başlangıcı olan 1 Mart 1999’a götürebilir mi? Götürebilirse ne yapması lazım?

Sacit ALTAY

YANIT: 1 Ekim 2008’den önceki bir tarih itibariyle Bağ-Kur kaydı mümkün değil. Eşiniz Bağ-Kurunu 1 Mart 1999’dan başlatamaz. Eşiniz 2200 gün daha prim ödeyerek toplam primini 4500 güne tamamlaması şartıyla, 25 yıllık sigortalılık süresini dolduracağı 1 Ekim 2031’de emekli olabilir. Veya 4700 gün daha prim ödeyerek toplam primini 7000 güne tamamlayacağı tarihte de emekli olabilir.(ara vermeden prim öderse, Ekim 2030 ayı sonunda)

 

Birden fazla istihdam teşviki var, hepsinin de kapsamı farklı

SORU: Bir yakınım kupür gönderdi. Bir fotoğraf ve altında "Bakıcının sigortası devletten. Yabancı bakıcının çalışma ve oturma izni olması şart" diye yazıyordu. Yaşım ve sağlığım nedeniyle çalışma izni bulunan Türkmenistan uyruklu bir hanımı yanımda çalıştırıyorum. Sosyal güvenlik yasaları gereği sigortalı olup, düzenli olarak primlerini de ödüyorum. Yukarıda sunduğum haberin uygulamasının nasıl yapıldığı hakkında bir açıklamada bulunabilir misiniz?

 

YANIT: Halen uygulanmakta olan birden fazla istihdam teşviki var. Bunların yürürlük tarihleri ile uygulanma süreleri ve şartları birbirinden farklı. Sözünü ettiğiniz haberin hangi istihdam teşviki ile ilgili olduğunu bilemiyorum. Haber yeni ise 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun geçici 19. maddesinde yer alan 1 Ocak 2018 ila 31 Aralık 2020 tarihleri atasında işe başlatılan sigortalılarla ilgili olabilir. 1 Ocak 2018 tarihinden önce işe başlattığınız kişi için bu teşvikten yararlanamazsınız.

Ayrıca, 4447 sayılı Kanununun 1 Mart 2011 tarihinde yürürlüğe giren geçici 10. maddesine göre, 31 Aralık 2020 tarihine kadar işe alınan sigortalılar için geçerli olmak üzere, kişinin işe alındığı tarihten önceki altı aylık dönemde çalıştırılan sigortalı sayısına ilave olarak işe alınması (altı aylık dönemde sigortalı çalıştırılmamış ise şart sağlanmış olur) ve bu kişinin işe alındığı tarihten önceki altı aylık dönemde sigortalı çalışmamış olması halinde, sigorta primi işveren hissesi 24 ay süreyle İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanıyor.

Ev hizmetinde çalıştırdığınız yabancı uyruklu kişi için aranan şartların sağlanması halinde, işe alındığı tarihten itibaren 24 ay süreyle bu teşvikten yararlanmanız söz konusu olabilirdi. Kişiyi çalıştırmaya başladığınız tarihin üzerinden 24 ay geçmiş ise atık bu teşvikten yararlanmanız söz konusu olmaz. Ancak kalan süre varsa bu süre için teşvikten yararlanmanız söz konusu olabilir.   

Bunun dışında, 5510 sayılı Kanuna göre yüzde 5 sigorta primi indirimi ve günlük 3,33 TL asgari ücret desteği var. Primlerinizi düzenli olarak yasal süresinde ödüyor olmanıza bağlı olarak, bu desteklerden yararlanıyor olmalısınız.

 

Başlangıçta bir gün bile emekli olma şartlarını değiştirebiliyor

SORU: 10 Mart 1973 doğumluyum. Yaklaşık 16 yıl fiili hizmetim var. Yıpranma ile beraber

20 yıl hizmetim var. Ve silahlı kuvvetlerden istifa ettim. 25 yıl primi doldurmak için sigortalı olarak çalışmaktayım. 2 ay sonra doldurup hizmet birleştirmesi yapacağım. İlk sigorta girişim 1992’dir. Emekli sandığı 1995 yılında başladı. Ne zaman emekli olabilirim ve toplu ikramiyenin alabilecek miyim?

KEMAL

YANIT: Bilgilerinizi tarih(gün, ay, yıl) olarak bildireceğiniz yerde, sadece yıl olarak bildirmiş ve bazı bilgileri de hiç bildirmemişsiniz. Oysa başlangıçta bir gün bile emekli olma şartlarını değiştirebiliyor. Sorunuza cevap verebilmek için, 1992’de başlayan sigortanızla kaç gün prim ödediğinizi ve memuriyet başlangıç tarihinizi(gün, ay, yıl olarak) bilmemiz gerekiyor. SSK ve memuriyet başlangıç tarihleriniz, memuriyetten istifa ettiğiniz tarihler ve istifadan sonra SSK’lı çalışmaya başladığınız tarihler(gün, ay, yıl olarak) ile memuriyetten önce ve sonra SSK’ya kaç gün prim ödediğinizi bildirmeniz halinde, sorunuz cevaplandırılacaktır.

 

5 Yıl İçinde Dava Açılmazsa Hak Zamanaşımına Uğruyor

SORU: 1998-1999 seneleri arasında 4 ay şahıs işletmesinde sigortacılık yaptım. Şirket sahibim sigortacı ve mali müşavir muhasebeciydi. Çalıştığım süre zarfında beni SGK’ya bildirmemişler ve giriş işlemimi yaptırmamışlar. Bundan dolayı şu anda çok fazla sene kaybım olduğunu düşünüyorum. Geçmişe dönük SGK işlemleri ile ilgili nasıl bir yol izleyebilirim?

KEREM

YANIT: İşten ayrıldığınız tarihten itibaren 5 yıllık zamanaşımı süresi içinde hizmet tespit davası açmanız gerekiyordu. 5 yıl içinde dava açmadığınızdan, maalesef hakkınız zamanaşımına uğramış. Bugün için yapacağınız bir iş ve işlem bulunmuyor.

 

Bağ-Kur haklı 1998’den kayıt mümkün değil

SORU: 1998 vergi mükellefiyetimi saydırmak için Erzurum’a gittim. Fakat Bağ-Kurdan bana müracaat gününü geçirdiğim için, hiçbir işlem yapamayacaklarını söylediler. Bu konu hakkında da bilgi verirseniz sevinirim.

NESLİHAN

YANIT: Sizin gibi süresi içinde Bağ-Kura kayıt ve tescilini yaptırmayanların sigortalılık hak ve yükümlülüğü 1 Ekim 2008’den itibaren başlatılıyor. Bu tarihten daha gerideki bir tarih itibariyle Bağ-Kura kayıt mümkün değil. Yeni bir kanun çıkmadığı sürece 1998’den Bağ-Kura tescil yaptıramazsınız.

 

Durum değişikliği halinde bağlanan aylığın değişmesi

SORU: Ablam SSK emeklisi. Eşinin vefatından dolayı ablama Bağ-Kur’dan maaş bağlandı. Kızı da çalışmadığı için bir kısımda ona bağlandı. Şu an kızı 3 yıldan beri SSK’lı çalışıyor. Babasından aldığı aylık kesildi. Kesilen maaş ablamın eşinden aldığı Bağ-Kur maaşına ilave olur mu, olursa 3 yıllık birikmişi alır mı?

 

YANIT: Gelir ve aylık bağlanan sigortalı ile hak sahibi kişilerin durumlarının, kendilerine veya başka hak sahiplerine bağlanmış bulunan gelir veya aylık tutarlarının düzeltilmesini gerektirir bir şekilde değişmesi halinde gelir veya aylık tutarları, değişikliğin meydana geldiği tarihten sonraki ödeme dönemi başından başlanarak yeni duruma göre düzeltilir.

Ablanıza, eşinin vefatında yüzde 50 oranında aylık bağlanmış olmalı. Eşinin vefat tarihi 1 Ekim 2008 tarihinden sonra ise kendi sigortalılığı nedeniyle emekli aylığı aldığından, bağlanan aylığın oranı kızının aylıktan çıkmasından dolayı değişmez. Vefat tarihi 1 Ekim 2008 tarihinden önce ise durum değişikliğinden sonraki ödeme döneminden itibaren aylık bağlama oranının yüzde 75’e yükseltilmesi gerekirdi. Bu durumda aylığı artırılmamış ise üç yıllık birikmiş aylık farkını alabilir.

 

EYT ile ilgili düzenleme için fazla umutlanmayın

SORU: 15 Haziran 1971 (bay) doğumluyum. 2 Ekim 1989 SSK girişim ve 5660 prim günüm var. Yaşı beklemek üzere işten ayrılacağım. 26 Nisan 1970 doğumlu kardeşimin (bayan) 1 Ocak 1989 SSK girişi ve 4100 günü var, halen çalışmaya devam etmekte. 15 Şubat 1977 doğumlu eşimin 1 Ocak 1997 SSK girişi ve 1200 pirim günü var. 1 Ekim 2018’de tekrar SSK’lı çalışmaya başladı.

Erken emeklilik çıkarsa kardeşim ve ben emekli olabilir miyiz? Eşim de kademeli yaştan 3600 günden erken emekli olabilir mi? Olabilirse kaç yaşında? Ayrıca ben işsizlik maaşından yararlanabilir miyim? Son üç yıl prim günüm 609.

 

YANIT: 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı olup, kademeli yaş uygulaması nedeniyle emeklilikte yaşa takılanlar (EYT)’la ilgili verilen birden çok kanun teklifi var. Ancak bunların tamamı muhalefet partilerinin milletvekilleri tarafından verilen teklifler. Diğer yandan hem Cumhurbaşkanlığı sözcüsü İbrahim Kalın hem de AK Parti Grup Başkan Vekili Mehmet Muş yaşa takılanlarla ilgili çalışmalarının olmadığını açıkladı. Muhalefet partilerinin oyları yasayı çıkarmak için yeterli olsa da iktidar partisinin milletvekilleri tarafından verilen kanun teklifi olmadıkça, bu konuda kimsenin fazla umutlanmamasını öneririm.

Ola ki 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı olup yaşa takılanlarla ilgili bir düzenleme yapılırsa, yasa hükmünden yararlanırsınız. Kız kardeşiniz, sigortalılık süresi ve yaş şartını zaten sağlamış. Prim günü yeterli olmadığından yasadan yararlanamaz. Ancak 5300 prim gününü tamamladığında ya da 58 yaşını doldurduğunda yaştan emekli olabilir. Eşiniz 3600 prim günüyle 58 yaşını doldurduğunda emekli olabilir.

Emeklilik yaşınızı beklemek üzere kendi isteğinizle işten ayrıldığınızda işsizlik ödeneğine hak kazanamazsınız.

 

Prim yeterli ancak 55 yaşın da dolması gerek

SORU: 6 Mayıs 1974 doğumluyum. SSK girişim 10 Temmuz 1995 olup 5806 gün primim mevcut. Ne zaman emekli olurum?

ERİM

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5750 gün prim ödeme ve 55 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz bile, 55 yaşınızı dolduracağınız 6 Mayıs 2029’da emekli olabilirsiniz.

 

Muayenehanesi olan doktora ilave ödeme var mı?

SORU: Yazılarınızı takip ediyorum. Emekli Sandığından emekli uzman doktorum. Muayenehane çalıştırıyorum. Yeni kanunda herhangi bir sosyal güvenlik kanunu kapsamında çalışmayan doktorların 2.000 TL artıştan faydalanacağını yazmıştınız. Benim durum ne olur? Bilgilendirirseniz sevinirim.

 

YANIT: Yasa hükmünde, ilave ödemeden yararlanacaklardan, sosyal güvenlik destek primi ödemek suretiyle çalışanlar dahil herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna tabi olarak çalışanlara ilave ödeme yapılmaması öngörülüyor.

Buna göre, bir işverene bağlı olarak 4/a (SSK) kapsamında sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışanlara ilave ödeme yapılmayacak. Ancak sizin durumunuz biraz farklı. Zira emekli olduktan sonra 4/b (Bağ-Kur) kapsamında çalışanlar sosyal güvenlik destek primi ödeme kapsamından çıkarıldılar.

5510 sayılı Kanunun 5. maddesinin birinci fıkrasının (n) bendine göre, 4/b kapsamında çalışıp emekli aylıklarının kesilmesi için yazılı istekte bulunanlar hariç olmak üzere, yaşlılık aylığı almaktayken bu aylıkları kesilmeksizin 4/b kapsamında çalışanlar, kısa ve uzun vade sigorta hükümlerinin uygulanmasında Kanunun 4 ve 5. maddelerine göre sigortalı sayılmıyorlar. Buna göre kişisel görüşüm, 5510 sayılı Kanun kapsamında sigortalı sayılmadığınızdan, ilave ödemeden yararlanmanız gerektiği şeklinde. Ancak emin olabilmek için uygulamaya ilişkin açıklamaların yapılacağı ikincil mevzuatı beklemekte yarar var.

 

23 Haziran 2019’da kıdem tazminatı alarak ayrılabilirsiniz

SORU: Sigorta başlangıç tarihim 13.01.2000 hala aynı şirkette çalışıyorum kıdem tazminatı alıp ayrılmak istiyorum bunun için ne kadar daha çalışmam gerekiyor?

IŞIL

YANIT: Emekli olmak için aranan şartlardan yaş dışındaki şartları sağlayanlar işlerinden kıdem tazminatı alarak ayrılabiliyor. Emekli olmak için yaş dışında aranan şartınız 7000 gün prim ödeme. Bugüne kadar aralıksız prim ödemişseniz, bundan sonrada ara vermeden prim öderseniz, toplam priminizi 7000 güne tamamlayacağınız 23 Haziran 2019’da işinizden kıdem tazminatı alarak ayrılabilirsiniz.

 

Borçlanılan süre son 3,5 yıla sayılmaz

SORU: 1 Ocak 1975 doğumlu eşimin ilk işe girişi 3 Ocak 1994. 2550 gün SSK primi var. 01.04.2008-31.10.2011 arası 1290 gün tarım Bağ-Kur, 01.05.2015-28.02.2017 arası 660 gün mecburi Bağ-Kur prim günü var. Daha önceki bilgilendirmeniz üzerine eşim dokuz aydır 4/a kapsamında çalışmaya başladı. 1261 gün daha çalıştığında, prim gününü de doldurmuş oluyor ve yaşı bekleyecek. Yaşa takılanlarla ilgili yasa çıkarsa ve eşim iki doğum borçlanması yaparsa, borçlandığı süreler tamamlamaya çalıştığımız 1261 günden mi sayılır ve 4/a kapsamında mı emekli olur, yoksa Bağ-Kur’a mı sayılır ve Bağ-Kur’dan mı emekli olur?

 

YANIT: Eşiniz doğum borçlanmasını 4/a (SSK) kapsamında sigortalıyken yaptığında, borçlanacağı süre 4/a kapsamında geçen sigortalılık süresi olarak değerlendirilir. Ancak borçlanacağı bu süreler son 1261 güne sayılmaz. Doğumların gerçekleştiği dönemlerin prim günü sayılır. Bu nedenle 4/a statüsünden emekli olabilmesi için son 1261 gün 4/a kapsamında prim ödemesi gerekiyor. Bu durumda emekliliği için gereken prim gününü de tamamlamış olacağından doğum borçlanması yapmasına gerek yok.

4/a statüsünden emekliliği için gereken yaş dışındaki şartları 1261 günü tamamladıktan sonra sağlamış olacağından, emeklilikte yaşa takılanlarla ilgili yasa çıkarsa, 1261 günü tamamladıktan sonra yasa hükmünden yararlanması söz konusu olur.

 

51 yaşın dolmasını bekleyeceksiniz

SORU: 1 Ocak 1969 doğumluyum. Bağ-Kur başlangıç tarihim 28 Eylül 1988, terk tarihim 31 Mayıs 2013 olup, Bağ-Kura 20 yıl 3 ay 20 gün prim ödemem var. Sigorta başlangıç tarihim 1 Haziran 2013, terk tarihim 31 Aralık 2016 olup SSK’ya da 1290 gün prim ödemem var. 130 günde askerlik borçlanması yaptım. Ne zaman emekli olurum? Ve ne kadar maaş alabilirim?

CUMALİ

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5450 gün prim ödeme ve 51 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 51 yaşınızı dolduracağınız 1 Ocak 2020’de emekli olabilirsiniz.

 

Mahkeme kararıyla düzeltilen yaş geçerli mi?

SORU: 657 sayılı Devlet memuru kanununa tabi olarak çalışmaktayım. 8 Eylül 1955 olan doğum tarihimi bazı sebeplerden dolayı 1973’de mahkeme kararı ile 8 Eylül 1952 olarak düzelttim. Şimdi 65 yaşını doldurduğum gerekçesiyle emekli olmam istenmektedir. Oysa emekli olmak istemiyorum. Acaba emeklilik işlemlerimde hangi doğum tarihim geçerlidir?

HÜSEYİN

YANIT: Memurlar da, 18 yaşını doldurmadan önce yapılan yaşta düzeltmeleri emeklilik işlemlerinde dikkate alınmakta olup, 18 yaşını doldurduktan sonra yapılan yaş düzeltmeleri emeklilik işlemlerinde dikkate alınmıyor. Şayet yaş düzeltmenizi 18 yaşınızı doldurduğunuz 8 Eylül 1973 tarihinden önce yapmışsanız, emeklilik işlemlerinde doğum tarihi olarak düzelttiğiniz 8 Eylül 1952 tarihi dikkate alınacak, sonraki bir tarihte yapmışsanız düzeltmeden önceki doğum tarihiniz olan 8 Eylül 1955 tarihi dikkate alınacaktır.

 

Emekli SSK’dan yetim aylığı alamaz

SORU: SSK'lı babam 2 Şubat 2005’te vefat etti. Babamdan yetim aylığı bağlandı. Bende 2015'te SSK'dan emekli oldum. Babamdan bağlanan yetim aylığım kesildi. Aynı kurumdan hem kendi maaşıma, hem de babamdan dolayı maaşı alabilir miyim? Alabileceğimi söylediler. Bilgilendirirseniz sevinirim.

SEVGİ

YANIT: SSK emekli kız çocuğuna ana veya babasından dolayı yetim aylığı bağlamaz. Emekli olduğunuzdan maalesef babanızdan dolayı SSK’dan yetim aylığı alamazsınız.

 

İki ülkeden de emekli aylığı alabilir miyim?

SORU: Halen Türkiye’de bir kamu kuruluşunda çalışmaktayım. Emeklilik hakkımı kazanmak için daha 4 yıl çalışmam gerekiyor. Daha evvel İngiltere’de 12 sene çalışmam var. Çifte vatandaşlık hakkına sahibim. İngiltere’de çalıştığım sürenin bir kısmını Türkiye’de isteğe bağlı sigorta primini ödedikten sonra Türkiye’de emekli olabilir miyim? Türkiye’de emekli olduktan sonra İngiltere’de çalışıp emeklilik müddetini tamamladıktan sonra İngiltere'den de emekli olma hakkını kazanabilir miyim? Bu durumda Türkiye'den almakta olduğum emekli maaşım kesilir mi? Kısacası her iki ülkeden de emekli maaşı alabilir miyim?

 

YANIT: İngiltere’de çalıştığınız sürenin, Türkiye’de emekli olmanız için gereken süre kadarını borçlanabilirsiniz. Emeklilik şartlarını sağlıyorsanız, borçlanma primlerini ödedikten sonra emekli olabilirsiniz. Ancak yurtdışı borçlanmasıyla emekli olduktan sonra İngiltere’de çalışmaya başladığınızda, bağlanan aylığınız kesilir ve çalıştığınız sürece emekli aylığınız ödenmez. İngiltere’deki çalışmanız sona erdiğinde, başvurunuz üzerine emekli aylığınız yeniden bağlanır. İngiltere’de sosyal güvenlik kurumunun aradığı şartları sağladığınızda oradan da emekli olabilir ve iki ülkeden de ayrı ayrı emekli aylığı alabilirsiniz.

 

FHZ süreniz yaş indirimi sağlamaz

SORU: 1989 yılından bu yana SGK’lıyım. Emeklilik için diğer şartları karşılıyorum, sadece yaşı bekliyorum. Yedek subaylık dönemime ilişkin Emekli Sandığı hizmetimden dolayı 90 günlük fiili hizmet zammı sicilime kaydolmuş vaziyettedir. Bu 90 günlük fiili hizmet süresi yaş haddinden indirim sağlar mı? Yani emekli olabileceğim yaşımın gününden geriye 90 gün öncesinde emeklilik başvurusu yapmaya olanak sağlar mı?

 

YANIT: 4/c (Emekli Sandığı) statüsünden emekli olsaydınız 90 günlük fiili hizmet süresi zammı (FHZ) süresi emeklilik yaşınızdan indirilirdi. 4/a (SSK) statüsünden emekli olacağınızdan FHZ süreniz prim gün sayınıza ilave edilir ancak emeklilik yaşınızdan indirilmez.

 

İstediğiniz zaman emekli olabilirsiniz

SORU: 2 Eylül 1967 doğumluyum. Kasım 1985 ayında SSK başlangıcımla 1992’ye kadar 1207 gün prim ödedim. Eylül 1987-Mart 1989 arasında 18 ay askerlik yaptım. 1996’de borçlanarak bedelini ödedim. 6 Ocak 1993’den beri kamuda memur olarak görev yapmaktayım. Ne zaman emekli olabilirim?

HÜSEYİN

YANIT: Emekli olmak için; 25 tam yıl fiili hizmet süresi ve 50 yaş şartlarına tabisiniz. Aranan şartları 2 Eylül 2017 itibariyle sağladığınızdan, istediğiniz zaman emekli olabilirsiniz.

 

Fazla ödeme dava açmaya değmeyecek tutarda

SORU: Yatalak annemin maaşının yanlış hesaplandığı belirtilerek SGK, ekte paylaştığım yazı ile, maaşından kesinti  yapmak istiyor. Bu durumda yapabileceğimiz bir şey var mı?

ZAHİDE

YANIT: SGK’nın yazısından; vefat eden babanızın dosyasının güncellenmesi sonucu annenize yanlış aylık bağlanması sonucunda toplam 1.022.30 lira fazla ödeme yapıldığının tespit edildiği ve fazla yapılan ödemenin dul aylığından dörtte bir oranında kesilerek tahsil edileceği belirtiliyor. Bu tür fazla ödemler bu şekilde tahsil ediliyor. Sebepsiz zenginleşme yok, gerekçesiyle dava açılabilir. Ancak fazla yapılan ödeme, dava açmaya değmeyecek tutarda. Uğraşmanıza  gerek yok.

 

Ocak’ta emekli olursanız daha fazla ikramiye alırsınız

SORU: 31 Aralık 1988’de kamuda hemşire olarak  göreve başladım. 1 yıl ücretsiz izin ve yaş vurmasına rağmen emeklilik hakkını kazandım. Ekim ayında ya da Ocak ayında emekli olmamın bana artısı ne kadar olur? Ülkenin durumu ve emekli ikramiyelerin verilmeyeceği endişesi, verilse de parça parça ya da tahvil şeklinde olacağı dedikoduları söz konusu. Korkudan bir an önce emekli olmak istiyorum ama kaybım ne kadar olur kestiremiyorum. Şu an itibarıyla 29 yıl 7 aylık memurum.

 

YANIT: Emekli ikramiyelerinin ödenmemesi diye bir şey söz konusu olmaz. En kötü ihtimal, parça parça ödenmesi ya da karşılığında devlet tahvili verilmesi söz konusu olabilir. Ancak ekonomik durum sıkıntılı olsa da o noktada da değil (en azından şimdilik)…

Emekli aylığı açısından emeklilik tarihinizin önemi yok. Emekli ikramiyesi açısından ise, emeklilik başvurunuzu 15 Aralık 2018’den sonra yaparsanız emekli ikramiyeniz 2019 Ocak ayından geçerli olan katsayılara göre hesaplanır. Enflasyonun yüksek çıkacak olması nedeniyle katsayılar yükselecek. Dolayısıyla daha fazla ikramiye alırsınız. Ayrıca emekli ikramiyesi her tam hizmet yılı için ödeniyor. 29 yıldan artan 7 aylık hizmet sürenizi 12 aya (tam yıla) tamamlarsanız, ikramiyeniz 29 yıl değil, 30 yıl üzerinden hesaplanır ve bir yıl fazla ikramiye almış olursunuz.

 

Emekli eşlerden birinin vefatı halinde diğer eş dul aylığı alabilir

SORU: Eşim 13 Mart 1960 doğumludur. Almanya’da işe giriş tarihi 13 Mart 1978’dir. Bitiş tarihi de 16 Haziran 1981’dir. Ancak biz bu primleri kesin dönüşten sonra çektik Ancak şimdi emekliliğe karar verdik. Tekrar bu günleri 1174 gün olarak SSK’ya ödedik ve tekrar isteğe bağlı sigorta ödemeye  1 Mayıs 2015 tarihinde başladık. 26 Ocak 2017 tarihinde de 1 çocuk primi  720 gün olarak yatırdım. 1 Mayıs 2015 tarihinden beride  Ek 5 Ek tarım sigortası olarak yatırıyoruz. Eşim ne zaman emekli olabilir? Aşağı yukarı aylığı ne kadar olur? Birde ben eşi olarak SSK sigorta emeklisiyim. Herhangi bir ölüm halinde birbirimizin de aylıklarını alabilir miyiz? Yoksa ne yapmalıyız?

HALUK

YANIT: Eşiniz; ek 5 kapsamında prim ödemesini kesintisiz devam ettirmesi halinde, toplam primini 3600 güne tamamlayacağı Ocak 2020 ayı sonunda emekli olabilir. Alacağı aylığı bugünden hesaplamak mümkün değil. Emekli eşlerden birinin vefatı halinde, hayatta kalan eşi yüzde 50 oranında eşinden dul aylığı alabilir.

 

SGK kendiliğinden aylık bağlamaz

SORU: 52 yaşındayım. 50 yaşında SGK’dan emeklilik hakkım gelmiş, 2 yıl geç başvurdum. Boşa geçen 2 yılın maaşını alamayacağım söylendi, doğru mudur? Dava açsam kazanabilir miyim?

 

YANIT: Emekli aylığı bağlanması için sigortalının başvuruda bulunması gerekiyor. Sigortalı başvurmamışsa SGK kendiliğinden “sizin emeklilik şartlarınız oluşmuş, size aylık bağladım” demez. Başvuru üzerine, başvuru tarihini izleyen aybaşından itibaren aylık bağlar.

Sonuç itibarıyla size söylenen doğru. Boşa geçen iki yılın emekli aylığını alamazsınız. Dava açsanız da kazanamazsınız.

 

Prim borcunuz olmadığı sürece sağlık yardımı alabilirsiniz

SORU: 2 Şubat 1956 doğumluyum. İşe başlamam 4 Şubat 1980 olup 2085 gün prim ödemem var.  610 gün askerliğimi borçlanacağım. 3600 günü tamamlamam için, gerekli olan 900 günü isteğe bağlı sigorta yaptırabilir miyim?  İsteğe bağlı sigorta yaptırdığımda sağlık hizmetlerinden normal sigortalı gibi faydalanabilir miyim?

TAHİR

YANIT: 2085 gün primin tamamını SSK’ya ödemişseniz, askerliğinizi borçlandıktan sonra isteğe bağlı olarak 905 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 3600 güne tamamlayarak emekli olabilirsiniz. İsteğe bağlı sigortalı olduğunuzda normal sigortalı gibi sağlık yardımı da alabilirsiniz. Ancak sağlık yardımı almak için prim borcunuzun olmaması gerekiyor.

 

Şeref aylığı kız çocuğuna bağlanmaz

SORU: Geçen Temmuz ayında babamızı kaybettik. Annem istiklal gazisi dedemizin kızıdır. Dedemizi 1976 da kaybettik. Annem bu durumda istiklal gazisi olan dedemin maaşını alabilir mi? Bunun için müracaatta bulunabilir mi?

 

YANIT: Kurtuluş Savaşı gazilerine, 1005 sayılı İstiklal Madalyası Verilmiş Bulunanlara Vatani Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlanması Hakkında Kanun uyarınca bağlanan aylık, hak sahibinin vefatı halinde sadece dul eşe yüzde 75 oranında bağlanıyor. İstiklal savaşı gazisine 1005 sayılı Kanuna göre bağlanan ve vefatı halinde dul eşine geçen bu aylık, kızına geçmediğinden, istiklal savaşı gazisi olan dedenizin aylığı annenize bağlanmaz.

 

Borçlanılan süreler son 3,5 yıl hesabına dahil edilir mi?

SORU: 4 Aralık 1976 doğumlu bayanım. 1 Eylül 1993’te 4/a’dan sigortalı olarak işe başladım. Toplamda 350 gün prim ödemem var. 4 Aralık 2000’de Emekli Sandığına tabi memur olarak çalışmaya başladım. 2005’te 10 ay, 2007’de 12 ay olmak üzere toplam 22 ay ücretsiz doğum izni kullandım. Memuriyetten ayrılıp 3,5 yıl 4/a kapsamında çalışarak 4/a’dan emekli olmak istiyorum. 4/a kapsamında çalışmaya başladıktan sonra doğum borçlanması yaparsam, ödediğim primler 4/a mı yoksa 4/c kapsamında mı sayılır? 4/a kapsamında sayılırsa, son 3,5 yıla eklenir mi? Bir de Emekli Sandığından ikramiye alabilir miyim?

 

YANIT: 4/c (Emekli Sandığı) kapsamında çalışırken kullanmış olduğunuz ücretsiz doğum izni sürelerini 4/a (SSK) kapsamında çalışmaya başladıktan sonra borçlanırsanız, borçlandığınız süreler 4/a kapsamında geçen sigortalılık süresi olarak değerlendirilir. Ancak borçlanacağınız gün sayıları son 3,5 yıl hesabına dahil edilmez, borçlanılan ilgili aylara maledilir. Yani ücretsiz izin kullandığınız günlere sayılır.

Sigortalılık süreniz 15 yıldan, prim gün sayınız da 3600 günden fazla olduğundan, emekli aylığınız bağlandığında, memuriyet sürenize ilişkin olarak emekli ikramiyesi alırsınız.

 

Askerliğimin ne kadarını borçlanayım?

SORU: 9 Ekim 1975 doğumluyum. 22 Temmuz 1998 Bağ-Kurlu oldum. 11 Aralık 2009’da çıktım. 2 ayda SSK’ya prim ödedim. 1995 ile 1997 arası askerlik yaptım. Askerliğimin ne kadarını borçlanmam gerekiyor? Ne zaman emekli olurum?

MUSTAFA

YANIT: Sigortalı bir işte çalışarak Bağ-Kurdan sonra SSK’ya 1260 gün(3.5 yıl) prim ödemeniz ve askerlik sürenizin 14 ayını borçlanmanız halinde, SSK’da emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5825 gün prim ödeme ve 56 yaş şartlarına tabi olursunuz. Belirttiğiniz dönemde Bağ-Kura kesintisiz prim ödemişseniz, 1260 günden sonra prim ödemeseniz de, 56 yaşınızı dolduracağınız 9 Ekim 2031’de emekli olabilirsiniz.  

 

Prim borcunuz olmadığı sürece sağlık yardımı alabilirsiniz

SORU: 2 Şubat 1956 doğumluyum. İşe başlamam 4 Şubat 1980 olup 2085 gün prim ödemem var.  610 gün askerliğimi borçlanacağım. 3600 günü tamamlamam için, gerekli olan 900 günü isteğe bağlı sigorta yaptırabilir miyim?  İsteğe bağlı sigorta yaptırdığımda sağlık hizmetlerinden normal sigortalı gibi faydalanabilir miyim?

TAHİR

YANIT: 2085 gün primin tamamını SSK’ya ödemişseniz, askerliğinizi borçlandıktan sonra isteğe bağlı olarak 905 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 3600 güne tamamlayarak emekli olabilirsiniz. İsteğe bağlı sigortalı olduğunuzda normal sigortalı gibi sağlık yardımı da alabilirsiniz. Ancak sağlık yardımı almak için prim borcunuzun olmaması gerekiyor.

 

Ablanız tercih ettiği aylığı alabilir

SORU: Yazılarınızı her zaman okuyor, bilmediğimiz konularda aydınlanıyoruz. Ablamın kendi aylığı yok. SSK'lı olan merhum eşinden dul aylığı alıyor. Babam da SSK emeklisi idi. Babamı da annemi de kaybettik. Ablam babamdan da yetim aylığı alabilir mi? Alamazsa, ablamın aylığı çok düşük (1.200 lira), asgari ücretin altında. Ablamın aylığı, babamın aylığından asgari ücrete tamamlanır mı?

 

YANIT: Ablanızın eşi ve babanız her ikisi de 4/a (SSK) statüsünde olduklarından, ablanıza hem eşinden hem babanızdan aylık bağlanmaz. Ancak tercih ettiği aylığı alabilir. Asgari ücretin altında olan eşinden bağlanan aylık, babanızın aylığından asgari ücrete tamamlanamaz.

 

İhraç edilme emekliliğe mani mi?

SORU: 2 Nisan 1974 doğumluyum. 30 Haziran 1991’de sigortalı çalışmaya başladım ve SSK’ya 407 gün prim ödemem var. 1995 yılından Eylül 2016 yılına kadar 20 yıl 7 ay aralıksız kadrolu hemşire olarak çalıştım. Daha önce hizmetlerimi birleştirmiştim. Eylül 2016’da  kanun hükmünde kararname ile ihracı edildim.  Sorularım şunlar:1) Emekli olmama bir mani var mı? 2) Tam olarak emeklilik dilekçemi hangi tarihte vermem gerekiyor? Bu dilekçe son çalıştığım kuruma mı verilecek? 3)Emekli ikramiyesi alabilecek miyim? 4)  Hizmet birleştirmesinden yararlanmadan sadece, emekli sandığı hizmetimle 53 yaşın dolmasını beklesem, emekli ikramiyesi alabilir miyim?

MELAHAT

YANIT: 1) Emekli olmanız mani bir durum yok. 2) Emekli olmak için: 20 tam yıl fiili hizmet süresi ve 51 yaş şartlarına tabisiniz.  Hizmet süresi şartını sağlamış olduğunuzdan, 51 yaşınıza dolduracağınız 2 Nisan 2025’te dilekçenizi vererek emekli olabilirsiniz. Emeklilik dilekçenizi bulunduğunuz yerdeki Sosyal Güvenlik Kurumu il veya merkez müdürlüğüne verebilirsiniz. 3) Görevden ihraç edilip hizmet birleştirmesiyle emekli olacağınızdan maalesef emekli ikramiyesi alamazsınız. 4) Hizmet birleştirmesi yapmadan sadece Emekli Sandığı hizmetinizde emekli olmanız mümkün değil. Ancak bu şekilde bir talepte bulunursunuz. Talebinizi reddedilir. Bunun üzerine dava açabilirsiniz. Tabi’ki mahkemeden çıkacak sonucun ne olduğu belli olmaz.

 

EYT ile ilgili teklif yasalaşırsa emekli olabilirsiniz ancak…

SORU: 11 Eylül 1969 doğumluyum. 1 Eylül 1989 SSK girişli olup, bugün itibarıyla 5178 çalışma günüm var. Meclise verilen kanun teklifi yasalaşır ve askerliğimi borçlanırsam 2020 yılını beklemeden emekliliğe hak kazanır mıyım?

 

YANIT: 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı olup, kademeli yaş uygulaması nedeniyle emeklilikte yaşa takılanlar (EYT)’la ilgili verilen birden çok kanun teklifi var. Bunların tamamı muhalefet partilerinin milletvekilleri tarafından verilen teklifler. İktidar partisinin milletvekilleri tarafından verilen kanun teklifi olmadıkça, bu konuda kimsenin beklentiye girmemesini öneririm.

Ola ki 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı olanlar hakkında kademeli emekliliğe ilişkin değişiklikten önceki hükümlerin uygulanmasına yönelik bir düzenleme yapılırsa, sigortalılık süreniz 25 yıldan, prim gününüz de 5000 günden fazla olduğundan, askerlik borçlanması yapmanıza gerek kalmaksızın 2020 yılını beklemeden emekli olabilirsiniz.

 

Fazla çalışma ücreti nasıl hesaplanır?

SORU: SÖZCÜ Gazetesinin devamlı okuru olarak zaman zaman sizin köşenizi de takip etmekteyim. Aşağıdaki sorularımı yanıtlarsanız memnun olurum. 

1- Bir çalışana verdiğimiz net aylık, toplam kaç saatlik mesaisi karşılığıdır? Şöyle ki  haftada 50 saat (ayda 200 saat) çalışan ve net 3.000 TL alan bir kişiye bir mesai ücreti de ödememiz  gerekir mi? Gerekirse bunu nasıl hesaplayabiliriz?

2- İki dairesi olup, iki kira geliri olan bir mükellef, gelir vergisi beyannamesi verirken, dairelerinden  biri için gerçek usulü, diğeri için götürü usulü seçebilir mi?

 

YANIT: 1- Aylık olarak ödediğiniz ücret, 30 günlük ücret karşılığı kabul edilir. Buna göre günlük ücret 100 TL olur. Haftalık yasal çalışma süresi 45 saat olduğundan, günlük ücret (45/6)= 7,5 saatlik çalışmanın karşılığı sayılır. Buna göre de normal saat ücreti (100/7,5)= 13,33 TL olur. Haftada 50 saatlik çalışmanın 5 saati fazla çalışma sayılır ve fazla çalışma (mesai) ücreti ödemeniz gerekir. Her bir saat fazla çalışma için ödeyeceğin fazla çalışma ücreti, normal saat ücretinin yüzde 50 oranında artırılmış tutarı, yani (13,33x1,5)= 20 TL olur.

2- Kira gelirlerinin beyanına ilişkin gider yönteminin seçimi, gayrimenkullerin tümü için yapılır. Bir kısmı için “götürü gider”, bir kısmı için “gerçek gider” yöntemi seçilemez. Gayrimenkullerin tamamı için ya “götürü gider” ya da “gerçek gider” yönteminin seçilmesi gerekir.

 

Askerliğinizi borçlanıp 1383 günde prim ödemelisiniz

SORU: 1 Temmuz 1968 doğumluyum. 1 Şubat 1992 SSK girişimle SSK’ya toplam 3592 gün prim ödedim.  550 gün askerlik borçlanmam var. Eğer ödersem toplam sigorta günüm 4142 oluyor. Bu şartlarda sanırım girişim 1 yıl geriye çekiyorlar.  Ne zaman emekli olurum?

DJ.

YANIT: Askerliğinizi sigorta başlangıç tarihinden önce yapmış olmalısınız. Askerliğinizi borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5525 gün prim ödeme ve 52 yaş şartlarına tabi olursunuz. Ve borçlanmadan sonra 1383 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5525 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

5 yıl içinde dava açmayanın hakkı zamanaşımına uğrar

SORU: 22 Mart 1975 doğumluyum. İlk sigorta başlangıcım 1 Kasım 1997’dır. Kasım 1998-Mart 2000 arasında asteğmen olarak askerliğimi yaptım. Toplam 5870 gün SSK ya prim ödemem var. Bu şartlarda ne zaman emekli olabilirim? Birde 1991 senesinde Ağustos, Eylül aylarında bir pamuk fabrikasında çalışmıştım. Fakat sigorta girişimi yapmamışlar. Bu konuda ne yapabilirim? Nasıl bir yol izlemem gerekir? 1991 yılındaki girişim sayılırsa ne zaman emekli olabilirim?

OĞUZHAN

YANIT: İşten ayrıldığınız tarihten itibaren zamanaşımı süresi olan 5 yıl içinde hizmet tespit davası açmadığınızdan hakkınız zamanaşımına uğramış.  Maalesef başlangıcınızı 1991’e çekmeniz mümkün değil. Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5900 gün prim ödeme ve 57 yaş şartlarına tabisiniz.  Prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 57 yaşınızı dolduracağınız 22 Mart 2032’de emekli olabilirsiniz.

 

Malul ve muhtaç erkek çocuklarına yaş aranmadan yetim aylığı bağlanır

SORU: Yüzde 72 engelli SGK yeni malulen emekli olan erkeğim. Emekli Sandığı emeklisi olup vefat eden babamdan maaş alabilir miyim? ? Yoksa yüksek olan maaş mı bağlanır?

AHMET

YANIT: İyileştirilmesi imkânsız hastalıkları veya sakatlıklarının çalışmalarına engel olduğuna ilişkin sağlık kurulu raporları, Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Kurulunca onaylanan erkek çocuklara muhtaç olmaları şartıyla, yaş şartı aranmadan, vefat eden ana veya babalarından dolayı Emekli Sandığından yetim aylığı bağlanmaktadır. Emekli Sandığında; asgari ücretin net tutarından(bugünkü asgari ücrete göre 1.600 liradan) daha az aylık geliri olup kendisini ve aile fertlerini geçindirmeye yetecek kadar malı da olmayanlar muhtaç sayılıyor. Bu kapsamda sağlık kurulu raporunuzun SGK sağlık kurulunca incelenerek malul kabul edilmeniz ve gelir durumunuza göre de muhtaç kabul edilmeniz halinde, babanızdan dolayı Emekli Sandığı'ndan yetim aylığı alabilirsiniz. 

Sosyal Güvenlik Kurumu  Kamu Görevlileri Emeklilik Dairesi Başkanlığına, sağlık kurulu raporunuzu da ekleyerek bir dilekçe ile yetim aylığı bağlanması talebiyle başvurun. Durumunuzun incelenmesi sonucu belirttiğimiz şartları sağladığınızın tespiti halinde, babanızdan yetim aylığı bağlanır.

 

İhbar tazminatını geri alamazsınız

SORU: 2010’da KPSS ile kamuya atandım. Atamam sebebiyle 3 yıldır çalıştığım işyerine istifa dilekçesi verdim. Şirket benden 3 yıl çalışıyor olmam karşılığında bir maaş bedeli tazminat aldı. Yani çalıştığım son ayın maaşını ödemedi. Bu parayı geri almam mümkün mü?

SEMİH

YANIT: Üç yıla kadar çalışmanız olduğundan; işten ayrılacağınızı ayrılma tarihinden 6 hafta önce( çalışmanız üç yıldan fazlaysa 8 hafta önce) işverene bildirmeniz gerekirdi. Bunu yapmadığınızdan işverenin 6 haftalık ücretiniz kadar ihbar tazminatı alma hakkı var. Bu tazminatı geri alamazsınız. Çünkü işveren ihbar tazminatını az bile almış. Normalde 42 günlük ücretiniz kadar( çalışmanız üç yıldan fazlaysa 56 gün ücretiniz kadar) ihbar tazminat alması gerekirdi.

 

Maaş beklemeli ve maaşlı ne zaman emekli olabilirim?

SORU: 1 Kasım 1996 tarihinde sigortalı işe başladım, 4 Nisan 1999'da ayrıldım. 2 yıl 4 ay sigortalı çalışmam var. 25 Temmuz 2000 tarihinde memuriyete başladım, halen çalışıyorum. 1 Ocak 1972 doğumlu bayanım. Maaş beklemeli ne zaman, maaşlı ve ikramiyeli ne zaman emekli olabilirim?

 

YANIT: 4/c (Emekli Sandığı) statüsünden emeklilik için 20 yıl fiili hizmet süresi ve 54 yaş şartlarına tabisiniz. 2 yıl 4 ay sigortalı prim gününüzle birlikte hizmet süresini tamamlamış ve sizin deyiminizle yaş beklemeli olarak emekliliğe hak kazanmışsınız. Maaşlı ve ikramiyeli emekliliğe ise 54 yaşınızı dolduracağınız 1 Ocak 2026 tarihinde hak kazanıyorsunuz. Memuriyetten ayrılıp, yaşınızın dolmasını bekleyebilir, yaşınız dolduğunda emeklilik başvurusunda bulunabilirsiniz.

 

Yersiz ödemenin emekli maaşınızdan 1/4 oranında kesilmesi normal

SORU: 2006 yılından bu yana eşimin Bağ-Kur emekli aylığını almaktayım. Haziran ayında 1.110 TL aylık aldım. Temmuz ayında 1.180 TL aylık almam gerekirken hesaba 885 TL yatırılmış. Yetkililere nedenini sorduğumda 5 yıllık geriye dönük incelemeler sonucunda 2.490 TL fazla ödeme yapıldığı ve bu tutarın tamamlanıncaya kadar maaşın 1/4 oranında kesinti yapılacağı bu nedenle 295 TL eksik yatırıldığı söylendi. Sizden öğrenmek istediğim; böyle bir kesinti yapılabilir mi? Kesinti mutlaka yapılacaksa da maaşın 1/4 oranında değil de benim bütçemi sarsmadan 50-60 TL tutarında yapılması mümkün mü?

M.Ş.

YANIT: 5510 sayılı Kanunun "Yersiz Ödemelerin Geri Alınması" başlıklı 96 ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Sosyal Güvenlik Kurumunca yapılan yersiz ödemenin gelir ve aylıklardan kesilmesinde, kesintinin başlayacağı ödeme dönemi başı itibarıyla hesaplanan borç tutarı, gelir ve aylıktan yüzde 25 oranında kesilmek suretiyle tahsil ediliyor. 24 ayda borç ödenirse yersiz ödemeye faiz işletilmiyor. Borcun tahsili 24 aydan fazla sürerse ayrıca kanuni faiz işletiliyor.  Dolayısıyla yersiz ödemenin aylığınızın 1/4 oranında kesinti yapılmak suretiyle tahsili yasa hükmü olup bir yanlışlık yok. Yersiz ödemenin belirttiğiniz gibi bütçenizi sarsmadan 50-60 TL kesinti yapılarak tahsili mümkün değildir.

 

İlave aylık, ilave ödemeden mahsup edilecek mi?

SORU: Uzman hekim olarak 2017 yılında emekli oldum. Şu an 3.825 lira maaş ve 599 lira ek ödeme alıyorum. 1 Ocak 2019 tarihinden itibaren verilecek olan 2.000 lira ilave ödeme, kuru maaşa ilave edilip ek ödeme kesilecek mi? Şayet çalışmaya başlarsam şu anda aldığım ek ödeme yine kesilecek mi?

 

YANIT: İlave ödeme ilgili yasa tasarısında, 5510 sayılı Kanunun ek 3. maddesi uyarınca ilave aylık alanlara, ilave aylık tutarının öngörülen ilave ödeme tutarından düşük olması halinde aradaki fark kadar ilave ödeme yapılması öngörülmüştü.

Tasarının Plan ve Bütçe Komisyonu görüşmelerinde, tabip ve diş tabiplerinin ilave aylık almalarını sağlayan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun ek 3. maddesi uyarınca ödenen emeklilik primlerinin tamamının yine kendilerince ödendiği, ek 3. madde kapsamında ödenen ilave aylıkların, ilave ödeme yapılması ile ilgili düzenlemeyle ilişkilendirilmesinin uygun olmadığı gerekçesiyle Komisyon tarafından madde metninden çıkarıldı.

Buna göre, ek 3. madde kapsamında ödenen ilave aylıklar, 7146 sayılı Kanunla getirilen ilave ödeme tutarından mahsup edilmeyecek. Uzman hekim olarak, hem ilave aylığınızı hem de 2.000 TL ilave ödemenizi alabileceksiniz. Ancak çalışmaya başlamanız halinde ilave aylığınız değil ama 1 Ocak 2019 tarihinden itibaren ödenmeye başlanacak olan ilave ödemeniz kesilir.

 

Emekli olduğunuzda yetim aylığını kestirmeniz gerekir

SORU: Babam SSK emeklisi idi. Babamdan annem dul maaşı bana da yetim maaşı bağlandı. Şu anda bekârım ailemle oturuyorum ve çalışmıyorum. Yaştan dolayı emeklilik hakkımı bekliyorum. Emekli olunca (emekli maaşı bağlanınca) benim yetim aylığım kesilecek mi? Kesilirse annemin dul maaşına mı ilave edilecek mi? Annem ve ben babacığımın maaşının yüzde kaçını almamız lazım? Annem kendisi de SSK emeklisi.

B.Y

YANIT: SSK emekli kız çocuğuna anne ve babasından dolayı yetim aylığı bağlamaz. Maalesef emekli olduğunuzda, babanızdan dolayı almakta olduğunuz yetim aylığınız kesilir. Zaten aylık bağlatırken emekli olduğunuz da yetim aylığınızı kestireceğinizi beyan ve taahhüt ettiniz.(buna ilişkin form imzaladınız) Emekli olduğunuzda kuruma başvurarak aylığınızı kestirmeniz gerekir. Şuan da anneniz yüzde 50, sizde yüzde 25 oranında aylık almaktasınız. Emekli olup yetim aylığınız kesildiğinde, anneniz emekli olduğundan aylık bağlama oranı değişmeyecektir. Anneniz emekli olmasaydı, aylığınız kesildiğinde, annenizin yüzde 50 olan aylık bağlama oranı yüzde 75’e çıkacaktı. Bir anlamda kesilen aylığınız annenize gidecekti.

 

Anneme kardeşimden aylık bağlanır mı?

SORU: Bağ-Kur emeklisi iken ölen babamdan ölüm aylığı almakta olan anneme, bekâr olarak vefat eden SSK emeklisi kardeşimden aylık bağlanır mı?

 

YANIT: 4/a (SSK) kapsamında emekli olan oğlundan anneye aylık bağlanabilmesi için her türlü kazanç ve irattan elde etmiş olduğu gelirin asgari ücretin net tutarından (1.450,91 TL’den) daha az olması ve diğer çocuklarından hak kazanılan gelir ve aylıklar hariç olmak üzere gelir ve/veya aylık bağlanmamış olması şartları aranıyor. Anneniz eşinden aylık aldığından oğlundan aylık bağlanmaz.

 

Engelli hakkından yararlanmak için en az yüzde 40 oranında işgücü kaybı aranır

SORU: 22 Mart 1968 doğumluyum. 6100 SSK günüm var. Boy kısalığından askere alınmadım. Ne zaman emekli olurum. Askerlikten muaf olmamım bir faydası var mı?

DUYGU

YANIT: Emekli olma şartlarını sigorta başlangıç tarihi belirliyor. Sigorta başlangıç tarihinizi bildirmeniz halinde, ne zaman emekli olabileceğinizi hesaplayabiliriz. Askerlikten muaf olmanız nedeniyle erken emekli olamazsınız. Engelli hakkıyla emekli olmak için en az yüzde 40 oranında işgücü kaybına uğramak ve Maliyeden vergi indirim hakkı alma şartları aranıyor.

 

Prim yeterli ancak 52 yaşı da doldurmanız gerek

SORU: 8 Ağustos 1968 doğumluyum. 21 Ekim 1991’de SSK’lı işe girdim. Daha sonra askerlik borçlanmasını ödedim. Yaklaşık 8.500 gün prim ödemem bulunuyor. Ne zaman emekli olurum?

E.E.

YANIT: Sorunuzu sigorta başlangıç tarihinden önce 18 ay askerlik yaptığınız varsayımıyla cevaplandırıyoruz. Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5525 gün prim ödeme ve 52 yaş şartlarına tabisiniz. Priminiz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 52 yaşınızı dolduracağınız 8 Ağustos 2020’de emekli olabilirsiniz.

 

Başlangıçta bir gün bile emekli olma şartlarını değiştirebiliyor

SORU: 8 Aralık 1965 doğumluyum. 1988’deki sigorta girişimle, 3567 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olurum?

MURAT

YANIT: Sigorta başlangıcınızı tarih(gün, ay, yıl) olarak bildireceğiniz yerde, sadece yıl olarak bildirmişsiniz. Oysa başlangıçta bir gün bile emekli olma şartlarını değiştirebiliyor. Sorunuzu 23 Mayıs 1988’den önce sigortalı olduğunuz varsayımıyla cevaplandırıyoruz. Yaş sorununuz olmadığından 1808 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5375 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Sigorta başlangıç ve askerlik tarihinizi (gün, ay, yıl olarak) ve askerlik sürenizi bildirmeniz halinde, sorunuza daha net cevap verebiliriz.

 

Yaşımı beklerken sağlık hizmeti alabilir miyim?

SORU: 8 Şubat 1979 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim 1 Eylül 1997. 27 Ağustos 2018 itibarıyla prim gün sayım 7157. 54 yaş, 5975 gün, 20 yıl şartlarından son ikisini tamamladım. Bu durumda, çalışmayıp emekli maaşı için yaşımı beklesem olur mu? Bu bekleme süresinde sağlık hizmeti alabilir miyim?

 

YANIT: Çalışmadan emeklilik yaşınızın dolmasını bekleyebilirsiniz. 54 yaşınızı doldurduğunuzda da emeklilik başvurusunda bulunabilirsiniz. Sigortalılığınızın sona erdiği tarihten itibaren 100 gün süreyle sağlık hizmeti almaya devam edersiniz. 100. günden sonra ise evliyseniz ve eşiniz genel sağlık sigortalısıysa, onun bakmakla yükümlü olduğu kişi olarak sağlık hizmeti alırsınız. Aksi halde, aylık olarak asgari ücretin yüzde 3’ü (bugün için 61 TL) tutarında genel sağlık sigortası primi ödeyerek sağlık hizmeti alırsınız.

 

“Kıdem tazminatı alabilir” yazısı birden fazla kullanılabilir mi?

SORU: SÖZCܒde yazılarınızı sürekli okuyorum. Özellikle 3600 prim gününü dolduranların SGK’dan ‘kıdem tazminatı alabilir’ yazısı alınması durumunda kıdem tazminatına hak kazanacağı ile ilgili birçok yazınızı okudum. Ancak son zamanlarda çalışanlar sürekli bu yazı ile tazminat alarak işten ayrılmaktalar. Gördüğüm kadarıyla SGK bu yazıyı çalışanlar ne zaman talep etse veriyor ve akıbetini takip etmiyor. Bir çalışan bu yazıyı SGK’dan talep ederek, çalıştığı her işyerinde bu hakkı kullanabilir mi, yoksa bir defa mı bu hakkı kullanabilir?

 

YANIT: 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 prim günüyle kıdem tazminatı alarak işten ayrılan kişinin, işten ayrıldıktan sonra yeniden çalışmaya başlamasını engelleyen yasal bir düzenleme yok. Emeklilik için yaşının dolmasını beklemek üzere işten ayrılan kişinin, daha sonra ekonomik şartlarının değişmesi ya da kendisi için daha uygun bir iş bulması nedeniyle yeniden çalışmaya başlaması söz konusu olabilir.

Emeklilik için gereken yaş dışındaki şartları sağlayıp, SGK’dan alacağı “kıdem tazminatı alabilir” yazısını işverenine ibraz edip kıdem tazminatı alarak işten ayrılanların, sonraki işlerinden de aynı gerekçe ile ayrılmaları halinde kıdem tazminatına hak kazanamayacağına ilişkin ve bu hakkın kullanımını sayısal olarak sınırlayan bir yasal düzenleme de yok. SGK’da verdiği yazının akıbetini takip etmek zorunda değil. Kıdem tazminatına hak kazanmak için emeklilik için gereken yaş dışındaki şartların sağlanmış olması ve bunun da SGK’dan alınacak yazı ile belgelendirilmesi yeterli.

 

4500 günle de, 7000 günle de 60 yaşı doldurmanız gerek

SORU: 26 Nisan 1986 doğumluyum. 2004 sigorta girişim var. Özel şirkette çalışıyorum şuan 9.5 yıl oldu. 3509 gün prim ödemem var.  Ne zaman emekli olabilirim?

SÜLEYMAN

YANIT: İki şekilde emekli olabilirsiniz. 1) 7000 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabi olarak. 3491 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 7000 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız 26 Nisan 2046 tarihinde. 2) 25 yıl sigortalılık süresi, 4500 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabi olarak. Bu seçenekte de, 991 gün daha prim ödeyerek toplam primini 4500 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte.

 

Emekli aylığı tutarını etkileyen pek çok etken var

SORU: 26 Temmuz 1974 doğumluyum. SSK hizmet dökümümde, Staj sigorta başlangıç tarihim 10 Ekim 1992, asıl iş başlangıç tarihim de 19 Aralık 1994 olarak görünmektedir. Kasım 1996 ve Mayıs 1998 Tarihleri arasında 18 Ay Askerlik yaptım ancak henüz Borçlandırma yapmadım.  21 Eylül 1998 - 21.03.2003 Tarihlerinde Devlet Memuriyetten 1901 günüm var. Ve müracaatımla SGK ile birleştirmemi yaptırdım. Hizmet dökümümde uzun vade gün sayısı 5361 olarak görünmektedir. Verdiğim bilgiler eşliğinde; Ne zaman emekli olabilirim? Bugünkü şartlarda emekli aylığım ne kadar olur? Emekli aylığımın düşmemesi için (şu anda prime esas kazancım aylık 4.461,56 TL) ne yapmam gerekir?

MURAT

YANIT: Staj sigortasında kişileri emekli eden sigorta kollarına prim ödenmediğinden emeklilik açısından sigorta başlangıcı sayılmıyor. Emekli olma şartlarınızı sigortalı çalışmaya başladığınız ve adınıza ilk defa çalışma süresi bildirilen 19 Aralık 1994 tarihi belirliyor.  Sorunuzdan 21 Mart 2003’de memuriyetten ayrılıp, sigortalı çalışmaya başladığınızı anlıyoruz. SSK’da emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5750 gün prim ödeme ve 55 yaş şartlarına tabisiniz. 389 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5750 güne tamamlamanız şartıyla, 55 yaşınızı dolduracağınız 26 Temmuz 2029’da emekli olabilirsiniz.

Emekli aylığını; tüm çalışma döneminde üstünden prim hesaplanan kazanç tutarı ile prim ödeme gün sayılı belirliyor. Tabi ki prim ödenen dönemlerde çok önemli. Çünkü 2000’den önce, 1 Ocak 2000 ile 1 Ekim 2008 arası ve 1 Ekim 2008’den emekli olunan tarihe kadar ödenen primler emekli aylığını farklı ağırlıkta etkiliyor. Ülkedeki enflasyon oranı ve Ülkenin gelişme hızı da önemli kriterler. Tüm bu veriler olmadan emekli aylığı hesaplanması mümkün değil. 

 

Kademeli emeklilik hükümlerine tabisiniz

SORU: 15 Nisan 1964 doğumluyum. Sigorta giriş tarihim 1 Nisan 1981. Toplam prim gün sayım 3265. 350 gün askerlik borçlansam 55 yaşında emekli olabilir miyim?

 

YANIT: 8 Eylül 1999 tarihi itibarıyla sigortalılık süreniz 23 yıldan az olduğundan, 3600 prim günüyle 55 yaşında emekli olamazsınız. Emeklilik şartlarınız kademeli emeklilik hükümlerine göre belirlenir. 3600 prim günü ile 55 yaşınızı 23 Mayıs 2014 tarihinden sonra tamamlamış olacağınızdan, 3600 prim günüyle 60 yaşınızı dolduracağınız 15 Nisan 2024 tarihinde ya da 5075 prim gününü tamamladığınızda emekli olabilirsiniz.

 

Başlangıçtan sonraki askerlik şartları değiştirmez

SORU: 10 Ağustos 1976 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim 4 Nisan 1994’dür. 20 Ağustos 1996’da askere gittim. Askerliğimi yatırsam ne zaman emekli olurum?

CELAL

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5675 gün prim ödeme ve 54 yaş şartlarına tabisiniz. Toplam 5675 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 54 yaşınızı dolduracağınız 10 Ağustos 2030’da emekli olabilirsiniz. Askerliğinizi sigorta başlangıç tarihinden sonra yaptığınızdan borçlanma emekli olma şartlarınızı değiştirmez. Sadece prim ödeme gün sayınızı artırır. Emekli olacağınız tarihe kadar priminizi tamamlayabileceğinizden, askerliğinizi borçlanmanıza gerek yok. 

 

Emeklilik için yılbaşından önce mi sonra mı başvurmalıyım?

SORU: 33 yıldır uzman hekim olarak kamuda hizmet vermekteyim. Bu yıl emekli olmayı planlıyordum ki birtakım düzenlemeler yapılacağı duyumuyla erteledim. Malumunuz birkaç konuda düzenleme yapıldı ama net bir bilgi yok. 33 yıllık emeğimin heba olmasını istemiyorum. Çünkü alacağım maaş iki ay önceki hesaplamada 3.200 TL çıkmıştı. Size sormak istediğim; Ekim ayı içinde dilekçe verip ayrılmamla elde edeceğim haklar, Ocak veya Şubat 2019’da emekli olursam alacağım haklardan çok farklı olacak mıdır? Yıpranma sanırım bizi kapsamayacak. Emekli aylığı ve ikramiyede ne gibi değişiklikler olabilir?

 

YANIT: Emekli Sandığından emekli olan hekimlere ilave ödeme yapılmasına ve sağlık personeline yıpranma hakkı verilmesine ilişkin yasal düzenleme yapıldı. İlave ödeme 1 Ocak 2019 tarihinden itibaren yapılmaya başlanacak. Emeklilik başvurunuzu ne zaman yaparsanız yapın ilave ödemeden yararlanırsınız.

Yıpranma hakkından 3 Ağustos 2018 tarihinden sonraki hizmet süreniz için yararlanmanız söz konusu olur, ancak bunun da sağlayacağı bir avantaj olmaz. Bunların dışında bir düzenleme gündemde yok.

Emekli aylığı açısından da emeklilik tarihinizin önemi yok. Emekli ikramiyesi açısından ise, emeklilik başvurunuzu 15 Aralık 2018’den sonra yaparsanız emekli ikramiyeniz 2019 Ocak ayından geçerli olan katsayılara göre hesaplanacağından daha yüksek olur. Ayrıca emekli ikramiyesi her tam hizmet yılı için ödendiğinden, emeklilik başvuru tarihinizi tam yıldan artan hizmet sürenizi tam yıla tamamlamayacak şekilde belirleyebilirsiniz.

 

Yurtdışı borçlanmasıyla emekli olan doktora ilave ödeme

SORU: 1974-1976 yıllarında Türkiye’de Sağlık Bakanlığı bünyesinde doktorluk ve askerliğimi tabip asteğmen olarak yaptım. 1977-2016 yıllarında Almanya’da önce ihtisas, devamında uzman doktor olarak çalıştım. Sonra ülkeme dönerek yurtdışından döviz ile 15 yıla tekabül eden kalan kabaca 13 yılı ödeyerek Emekli Sandığından 4’ün 3’ünden emekli oldum. 1 Ocak 2019’da hekimlere yapılacak olan ilave ödemeden ben de yararlanabilecek miyim?

 

YANIT: Yasal düzenlemede ilave ödeme, 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanununa göre tabip ve diş tabibi kadro ve pozisyonları esas alınarak emekli, adi malullük veya vazife malullüğü aylığı bağlanmış olup, aylıklarıyla birlikte makam tazminatı ödenmesine hak kazanamamış olan tabip ve diş tabipleri için öngörülüyor.

Yurtdışı borçlanması yapmış olsanız da tabip kadrosundan emekli olmuş olmalısınız. Bu durumda sizin de ilave ödemeden yararlanmanız gerekir.

 

Emekli olacağım yaş 52’ye düşer mi?

SORU: 7 Eylül 1969 doğumluyum. Sigorta giriş tarihim 23 Mart 1992’dir. Mayıs 1989’da askere gittim. 18 ay askerlik yaptım. 5450 gün prim ödemem var.  Normal olarak emekli olacağım yaş 53 gözüküyor. Acaba askerliğimin kaç ayını ödersem yaş 52 olur?

RECEP

YANIT: Askerlik sürenizin 10 ayını borçlanmanız halinde, 53 olan emeklilik yaşınız 52 ye düşer. Prim ödemeniz yeterli olduğundan 52 yaşınızı dolduracağınız 7 Eylül 2021’de emekli olabilirsiniz. 

 

Her sigortalının 3600 günle emeklilik hakkı yok

SORU: 13 Temmuz 1962 doğumlu teyzemin, Bağ-Kur başlangıç tarihi 29 Kasım 2006 olup isteğe bağlı olarak Bağ-Kura 872 gün prim ödemesi var. Şu anda sigortalı olarak çalışmaktadır. 456 gün de SSK’ya prim ödemesi var. İki çocuğu bulunuyor. Çocuk borçlanması yaptırabilir mi? Ne zaman emekli olabilir? 3600 günden emekli olabilir mi?

NEŞE

YANIT: Teyzenizin sigorta başlangıç tarihi 8 Eylül 1999’dan sonra olduğundan maalesef 3600 günle emekli olma hakkı yok. Teyzeniz doğumları muhtemelen sigorta başlangıç tarihinden önce olduğundan doğum borçlanması da yapamaz. Teyzeniz 3172 gün daha prim ödeyerek toplam primini 4500 güne tamamlaması şartıyla, 25 yıllık sigortalılık süresini dolduracağı 29 Kasım 2031’de emekli olabilir. Ayrıca isteğe bağlı Bağ-Kura 4072 gün daha prim ödeyerek toplam primini 5400 güne tamamlayacağı tarihte Bağ-Kurdan emekli olması da mümkün.(ara vermeden prim öderse Kasım 2028 ayı sonunda)

 

Anneye SSK’lı çocuğundan aylık bağlanmasının şartları

SORU: Bir yakınım için yazıyorum. 86 yaşında bir hanım. Vefat eden eşinden (Emekli Sandığı) aylık almaktadır. Bekâr olan oğlu vefat etti. SSK’dan emekli olan oğlunun, annesinden başka emekli maaşı hak eden bir varisi yoktur. Anne bu durumda oğlundan aylık alabilir mi?

 

YANIT: 4/a (SSK) kapsamında emekli olan oğlundan anneye aylık bağlanabilmesi için her türlü kazanç ve irattan elde etmiş olduğu gelirin asgari ücretin net tutarından (1.450,91 TL’den) daha az olması ve diğer çocuklarından hak kazanılan gelir ve aylıklar hariç olmak üzere gelir ve/veya aylık bağlanmamış olması şartları aranıyor. Yakınınız hem eşinden aylık alıyor olması nedeniyle hem de eşinden almakta olduğu aylık net asgari ücret tutarının üzerinde olacağından, oğlundan aylık bağlanmaz.

 

Yurtdışında ödenen kira indirim konusu yapılabilir mi?

SORU: Londra'ya taşınacak olan kızım İstanbul'daki evini kiraya verip orada ev kiralayacak. O kirayı buradaki gelir vergisinden düşebilir mi?

 

YANIT: Gelir idaresi, Türkiye’de tam mükellef olanların (örneğin, resmi daire ve müesseseler veya merkezi Türkiye’de bulunan işverenlere bağlı olarak bunların işleri dolayısıyla yabancı memleketlerde oturan Türk vatandaşları) yurtdışında ödedikleri kira giderini, Türkiye’de elde ettikleri kira gelirinden indirilmesini kabul ediyor. Ancak Türkiye’de yerleşik olmayanların (çalışma veya oturma izni alarak altı aydan daha fazla bir süredir yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları dahil), yabancı ülkelerde ödedikleri kira bedellerini Türkiye’de elde edilen kira gelirinden indirilmesini kabul etmiyor.

Danıştay 3. Dairesinin 1993, Danıştay 4. Dairesinin 1999 tarihli kararlarına göre ise yurtdışında işçi olarak çalışanların bulundukları ülkelerdeki konutları için ödedikleri kira giderlerini, Türkiye’de elde ettikleri kira gelirlerinden indirebilmeleri mümkün.

Buna göre, ileride yargıya gitmeyi göze alıp, gerçek gider yöntemini seçerek, yurtdışında ödenen kira giderini (ödemelerin yapıldığı tarihlerdeki Merkez Bankası döviz alış kuruna göre TL’ye çevirerek) kira gelirinden indirilmesi mümkün olabilir.

 

13 ay askerlik borçlanmasıyla 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz

SORU: 20 Şubat 1977 doğumluyum. Sigorta başlangıç tarihim 1 Ekim 2000 olup 5400 gün prim ödemem var. 1997 yılında askerlik görevimi 18 ay olarak yaptım. Emeklilik yaşım ve primim ne zaman dolar?

GÖKHAN

YANIT: Askerlik sürenizin 13 ayını borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5975 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabi olursunuz.  Borçlanmayla primi tamamlamış olacağınızdan, borçlanmadan sonra prim ödemeseniz de, 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.   

 

Emekli hekimlere yapılacak ilave ödeme ne zaman başlayacak?

SORU: Cumhurbaşkanının onayladığı son torba yasadaki emekli doktorlara ödenecek paraların programı ne zaman açıklanacak?

 

YANIT: Emekli hekim ve diş hekimlerine ilave ödemenin ne zaman yapılmaya başlanacağı ilgili Kanunun kendisinde yer alıyor. 3 Ağustos 2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 7146 sayılı Kanunun 4. maddesiyle yapılan düzenlemenin yürürlük tarihi 1 Ocak 2019. Buna göre, emekli hekim ve diş hekimlerine ilave ödemeye 1 Ocak 2019 tarihinden itibaren başlanacak.

 

5825 gün prim ödeyip 56 yaşı dolduracaksınız

SORU: 1 Mart 1973 doğumluyum. 29 Ekim 1996 tarihinde SGK girişim yapıldı. Toplam 4278 gün prim ödemem var. SGK'lı olarak çalışmaya devam ediyorum. Askerliğimi Kasım 2000 ve Mayıs 2002 de 18 ay olarak yaptım. Emeklilik yaşım, ödemem gereken prim Gün sayısı ve askerlik borçlanmasının gerekli olup olmadığı konusunda bilgilendirseniz sevinirim.

MEHMET

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5825 gün prim ödeme ve 56 yaş şartlarına tabisiniz. 1547 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5825 güne tamamlamanız şartıyla, 56 yaşınızı dolduracağınız 1 Mart 2029’da emekli olabilirsiniz. Askerliğinizi sigorta başlangıç tarihinden sonra yaptığınızdan, borçlanma emekli olma şartlarınızı değiştirmez. Ancak, prim ödeme gün sayınızı artırır. Emekli olacağınız tarihe kadar prim eksiğinizi çok rahat tamamlayabileceğinizden borçlanmaya gerek yok.

 

Almanya’daki sigorta başlangıç tarihi Türkiye’de de sayılıyor

SORU: 43 Almanya’da 20 senedir çalışıyorum. Türkiye’den emekli olmak istiyorum. Bir çok değişik duyumlar aldım. Ama hangisi doğru, hangisi yanlış bilmiyorum. Bu kon uda bilgilendir misiniz?

RECAİ

YANIT: Almanya ile aramızdaki ikili sosyal güvenlik sözleşmesine göre, Almanya’ daki sigorta başlangıç tarihi Türkiye’de de sigorta başlangıç tarihi sayılıyor. Almanya’da 23 Mayıs 1997’den sonraki bir tarihte sigortalı olduğunuzu varsayarsak, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5900 gün prim ödemesi ve 57 yaş şartlarına tabisiniz. Almanya çalışma sürenizin 5900 gününü borçlanmanız halinde, 57 yaşınızı dolduracağınız tarihte Türkiye’den emekli olabilirsiniz. Ayrıca Almanya çalışma sürenizin 3600 gününü borçlanmanız halinde, 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmanızda mümkün. Doğum tarihinizi, Almanya’daki sigorta başlangıç tarihinizi(gün, ay, yıl olarak) askerlik tarihinizi ve süresini bildirmeniz halinde, sorunuza daha net cevap verebiliriz.

 

Yaşınız dolmadan vereceğiniz emeklilik dilekçesi işleme alınmaz

SORU: Devlet memuru olarak 24 yılı bitirince kişisel nedenlerle istifa edip çekildim ve 1 yıl da isteğe bağlı Emekli Sandığı (4/c) primi yatırdım. Emekliliğimi hak etmiş bulunuyorum. Maaş için 54 yaşımı bekleyeceğim. Şu anda yaşım 48. Başka iş yapacak olursam (şirket kurma, ticaret yapma vs.), emekli dilekçemi şimdi verip, emekliliği gerçekleştirmek mi (benim iş yapmam açısından SGK kesintisi olmadan) daha mantıklı, yoksa emeklilik dilekçemi 54 yaşına geldiğimde, maaşımı hak ettiğim tarihte mi vermeliyim? Ayrıca, tazminatımı hak edebiliyor muyum?

 

YANIT: Emeklilik dilekçenizi şimdi vererek emekliliğinizi gerçekleştiremezsiniz. Verseniz de yaşınızı tamamlamadığınızdan dikkate alınmaz. Dolayısıyla emeklilik dilekçenizi yaşınızı doldurup, emekliliğe hak kazandığınızda verebilirsiniz.

Bir işverene bağlı olarak çalışmanız halinde 4/a (SSK), kendi işinizi kurmanız halinde 4/b (Bağ-Kur) kapsamında sigortalı olursunuz. Bu durumda son 2520 günlük prim ödemeniz içinde daha çok hangi sigortalılık kapsamında prim ödemiş olursanız o sigortalılık statüsünden emekli olursunuz. Ancak memuriyetten çekilmiş olduğunuzdan, emekli aylığınız bağlandığında memuriyet süreniz için ikramiyenizi alırsınız.

 

Sağlık personeline yaş indirimi nasıl uygulanacak?

SORU: Eşim 1992 yılı Eylül ayından bu yana devlette hemşire olarak görev yapmaktadır. 28 Ağustos 1974 doğumlu olup, bugüne kadar 2 ay ücretsiz izin kullandı. Geçtiğimiz günlerde yasalaşarak yürürlüğe giren sağlık personeline yıpranma hakkı veren Yasaya göre eşim hangi tarihte emekliliğini hak ediyor?

 

YANIT: Eşiniz emeklilik için 20 yıl fiili hizmet süresi ve 49 yaş şartlarına tabi. Sağlık personeline yıpranma hakkı verilmesine ilişkin Yasa 3 Ağustos 2018 tarihinde yürürlüğe girdi. Yasa hükmüne göre, eşinizin Yasanın yürürlüğe girdiği 3 Ağustos 2018 tarihinden itibaren hak kazanacağı FHZ (yıpranma) süresi (her 360 gün için 60 gün), fiili hizmet süresine eklenecek.

Yaş indirimi için aranan “3600 gün belirtilen iş ve işlerde çalışmış olma” şartının nasıl uygulanacağı ise henüz belli değil. Bu nedenle uygulamanın açıklanacağı ikincil mevzuatı beklemek gerekiyor. 3600 günün hesabında 3 Ağustos 2018 tarihinden önceki çalışma süreleri dikkate alınırsa, hak kazanacağı FHZ süresinin yarısı 49 yaşından indirilir ve indirimli yaşını tamamladığında emekli olamaya hak kazanır.

 

444 gün prim eksiğinizi tamamlayarak emekli olabilirsiniz

SORU: 20 Mart 1962 doğumluyum. SSK girişim 1 Temmuz 1989’da olup 4331 gün prim ödemem var. 600 gün askerlik borcumu da ödedim. Hangi şartlarda emekli olurum?

MUHAMMET

YANIT: Askerlik borçlanması, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5375 gün prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabi olmanızı sağlıyor. 444 gün daha prim ödeyerek, askerlik dâhil 4931 gün olan prim ödemenizi 5375 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Annenize başvurması halinde yeniden aylık bağlanır

SORU: Annem ev hanımıdır. Babamın 6 Nisan 2009 tarihinde vefatından sonra kendisine Emekli Sandığından maaş bağlandı. 21 Ağustos 1990’da vefat eden Bağ-Kur emeklisi dedemden maaş alan anneannemin 17 Ekim 2007 vefatından bir süre sonra bir yakınımızın hatırlatmasıyla başvurduk ve anneme dedemden de maaş bağlandı. Ancak daha sonra memur hatası diyerek ödenen maaşın toplamını iade etmemizi istediler, biz de iade ettik. Ancak sizin 31 Temmuz 2018 tarihli bir okuyucunuza verdiğiniz bilgi doğrultusunda annemin hakkının olduğunu anlıyorum. Acaba bize bu konuda nasıl bir yol izlememizi önerirsiniz.

Ayşe Atalay

YANIT: Eski uygulaya göre hak sahiplerine aylık bağlanmasında, dedenizin vefat ettiği tarihte geçerli olan mevzuat hükümleri esas alınıyordu. Buna göre de Bağ-Kur emeklisi dedenizden annenize aylık bağlanması için aylık gelirinin asgari ücretin altında olması gerekiyordu. Annenizin geliri asgari ücret sınırını aştığı için bağlanan aylık kesilmiş ve ödenenlerin iadesi istenmiş olmalı.

Yapılan yönetmelik değişikliği sonrası hak sahiplerine aylık bağlanmasına ilişkin koşulların tespitinde, hak sahibi olma niteliğinin kazanıldığı tarihteki mevzuat hükümleri uygulanıyor. Annenizin hak sahibi olduğu tarih 1 Ekim 2008 tarihinden sonra, babanız da Emekli Sandığı emeklisi olduğundan, mevcut yasal düzenlemeye göre, başvurması halinde annenize Bağ-Kur emeklisi babasından yeniden aylık bağlanması gerekir.

 

Başlangıcınız 23 Kasımdan öceyse 49, sonraysa 50 yaşa tabisiniz

SORU: 1970 doğumluyum. 1986’dan SSK girişim var. 8000 günden fazla prim ödemem var. Askerliğimi borçlanma hakkım var mı? Varsa borçlanıp erken emekli olabilir miyim?

ŞAFAK

YANIT: Tabi’ ki askerliğinizi borçlanma hakkınız var. Ancak askerliğinizi sigorta başlangıç tarihinden sonra yaptığınızdan borçlanma emekli olma şartlarınızı değiştirmez. Sadece prim ödeme gün sayınızı artırır. Priminizde yeterli olduğuna göre askerliğinizi borçlanmanıza gerek yok. Sigorta başlangıç tarihiniz 23 Kasım 1986’dan önceki bir tarih ise, 2019’da 49 yaşınızı dolduracağınız tarihte, sonraki bir tarihse 2020’de 50 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Emeklilik hesabım hangi tarihe göre yapılacak

SORU: 16 Mayıs 1979 doğumluyum. 1995 yılında ticaret lisesinde okurken sigortam yapılmıştı. E-devlette de sigorta başlangıcı 1995 görünüyor.  Emekli olacağım zaman 1995 yılını mı esas almam gerekiyor? Ama 1995 yılında prim ödemesi görünmüyor.  İlk prim ödemesi 2000 yılında.

LEVENT

YANIT: Staj sigortasında kişileri emekli eden malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına prim ödenmediğinden, emeklilik açısından sigorta başlangıcı sayılmıyor. Emeklilik hesabınızda sigorta başlangıcı olarak 2000 yılı dikkate alınacaktır. Bu başlangıca göre, emekli olmak için 7000 gün(veya 4500 gün) prim ödeyip, 60 yaşı dolduracaksınız.

 

Babanızın evinden sigortalı gösterilemezsiniz

SORU: Babam yaşlı. Babama bakmak için babamın evinde sigortalı olabilir miyim? Bu durumda babam devlet desteklerinden yararlanabilir mi?

FATMA

YANIT: Aile fertleri ev hizmetlerinde sigortalı gösterilemiyor. Mevzuat 3 ncü derece kadar kan ve sihri hısımlarını aile ferdi olarak kabul ettiğinden babanıza bakmak için, babanızın evin de sigortalı çalışmanız ve babanızın da prim teşvik ve desteklerinden yararlanması söz konusu olamaz. 

 

Borçlanma emeklilik yaşınızı değiştirmiyor

SORU: 15 Ağustos 1967 doğumluyum. İlk sigortalılığım 1989 yılında, 120 gün 4/a kapsamında. Ağustos 1992 - Ağustos 1993 arası 12 ay yedek subay olarak askerliğimi yaptım. Asteğmen okulu kısmını borçlanmadım. 11 Ocak 1995’te 4/c statüsünde memurluğa başladım, halen çalışıyorum. 4/a kapsamındaki sigortalılığımın hizmet birleştirmesini yapmadım. Askerliğimin yedek subaylık kısmının birleştirmesini yaptım. Bu şartlarda ne zaman emekli olurum? 4/a kapsamındaki hizmetimi birleştirmenin ve yedek subay okul dönemini borçlanmamın emeklilik yaşına faydası olur mu?

A. Cebecioğlu

YANIT: Emeklilik için 25 yıl fiili hizmet süresi ve 54 yaş şartlarına tabisiniz. 4/a kapsamındaki prim gününüz emekli olurken birleştirilir. Ancak 4/a kapsamındaki prim gününüz ve yedek subay okul dönemini borçlanmanız emeklilik yaşınızı değiştirmeye yetmiyor.

4/a prim gününüzle birlikte hizmet süresini tamamlamış durumdasınız. Yedek subaylık döneminden hak kazandığınız 3 ay fiili hizmet süresi zammı (FHZ) süresi emeklilik yaşınızdan indirilir ve 15 Mayıs 2021 tarihinde emekli olmaya hak kazanırsınız.

 

Vergi kaydı da olsa 1989’dan Bağ-Kur kaydı yaptıramazsınız 

SORU: 45 yaşındayım. 2000 gün primim var. 1989-1998 yılına kadar esnaftım. Fakat hiç Bağ-Kur kaydı yapılmamış. Acaba vergi dairesinden o yıllardaki kaydımı alsam, Bağ-Kur kaydımı yaptırıp prim ödeyebilir miyim?

OSMAN

YANIT: Bağ-Kura kaydınızı kendinizin yaptırması gerekiyordu. Sizin gibi süresi içinde Bağ-Kura kayıt ve tescilini yaptırmayanların sigortalılık hak ve yükümlülüğü, 1 Ekim 2008’den itibaren başlatılıyor. 1 Ekim 2008’den daha gerideki bir tarih itibariyle Bağ-Kura kayıt yaptırılamıyor. Maalesef vergi kaydı ibraz ederek Bağ-Kurlu olup 1989-1998 yıllarının primini ödeyemezsiniz.

 

3600 prim gününüz varsa kıdem tazminatı alabilirsiniz

SORU: 16 Mayıs 1973 doğumluyum. SSK girişim 11 Kasım 1996. Askerliğimi Şubat 1995 – Eylül 1996 arası 550 gün yaptım. Ne kadar askerlik borçlanması yapmalıyım ve ne zaman emekli olabilirim? Çalışmakta olduğum işyerine 1 Nisan 2015 tarihinde girdim. İstifa edersem 3 senelik tazminatımı alabilir miyim, alabilmek için nasıl bir yol izlemem gerekir?

Rumuz: Taurus

YANIT: 11 Kasım 1996 sigorta başlangıcıyla 4/a (SSK) statüsünden normal emeklilik için 25 yıl sigortalılık süresi, 5825 prim günü ve 56 yaş şartlarına tabisiniz. 350 gün askerlik borçlanması yaparsanız emeklilik yaşınız 55’e, prim günü şartınız 5750 güne iner. 5750 prim günüyle, 55 yaşınızı dolduracağınız 16 Mayıs 2028 tarihinde emekli olmaya hak kazanırsınız.

Yaştan emekliliğiniz için gereken 15 yıllık sigortalılık süresini tamamlamışsınız. 3600 prim gününüz de varsa, SGK’dan alacağınız “kıdem tazminatı alabilir” yazısını işvereninize ibraz ederek işten ayrılmanız halinde kıdem tazminatınızı alabilirsiniz.

 

Kız kardeşiniz iki aylığı alamaz, tercih yapabilir

SORU: Babam 1983’te, kız kardeşimin eşi 1 Haziran 2008’de vefat etti. İkisi de Emekli Sandığı emeklisi ve kız kardeşim eşinden dolayı maaş almaktadır. Ayrıca babamdan da yetim aylığı alabilir mi?

Atilla Seçmen Çulcuoğlu

YANIT: Kız kardeşiniz, her ikisi de Emekli Sandığı emeklisi olan eşinden ve babanızdan aylık alamaz. Ancak tercih yapabilir.

 

5900 gün prim ödeyip 57 yaşı dolduracaksınız

SORU: 2 Ağustos 1970 doğumluyum. 1998 SSK girişliyim. 1994-1995’te askerliğimi kısa dönem olarak yaptım. Ne zaman emekli olabilirim?

ALPAY

YANIT: Sigorta başlangıç tarihiniz 23 Kasım 1998’den önceki bir tarih ise, askerlik sürenizi(18 ay kabul edilmiştir) borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5825 gün prim ödeme ve 56 yaş şartlarına tabi olursunuz. Ve toplam 5825 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 56 yaşınızı dolduracağınız 2 Ağustos 2026’de emekli olabilirsiniz.  Sigorta başlangıcınızı tarih(gün, ay, yıl) olarak, prim ödeme gün sayınızı ve askerlik sürenizi bildirmeniz halinde, sorunuza daha net cevap verebiliriz.

 

Yurtdışında yaşayan sosyal güvenlik bilgilerine nasıl ulaşabilir?

SORU: 12 senedir ve halen Amerika’da, ondan önce de 15 sene İngiltere’de yaşamış ve her iki ülkede de kendine ait işlerle uğraşmış olan ablam, tüm bunlardan önce, Türkiye’de bir belediyede, daha sonra da özel bir şirkette sigortalı olarak çalışmış. Türkiye’den emekli olabilmesi, borçlanması için hizmet dökümü bilgilerini alamadım, yönlendirme yapabilir misiniz?

Tijen Öge

YANIT: Sigortalılık hizmetlerine e-devlet üzerinden ulaşılabiliyor. E-devlet sistemine girebilmek için e-devlet şifresi gerekiyor. Yurtdışında yaşayanlar, bulundukları ülkedeki elçilik veya konsolosluk gibi dış temsilciliğe şahsen başvurarak e-devlet şifresi alabiliyorlar.

Ablanız bulunduğu ülkedeki elçilik ya da konsolosluğa şahsen başvurarak e-devlet şifresi alabilir. Alacağı e-devlet şifresi ile de e-devlet siteminden sigortalılık hizmetlerine erişebilir.

 

Askerlik süreniz şartları değiştirmeye yetersiz

SORU: 29 Temmuz 1968 doğumluyum. SSK giriş tarihim 1 Nisan 1995 olup 7000 günün üstünde prim ödemem var. 1993’de 9 ay kısa dönem askerlik yaptım ve borçlanma yapmadım. Acaba ne zaman emekli olabilirim?

HAMİT

YANIT: Emekli olmak için, 25 yıl sigortalılık süresi, 5750 gün prim ödeme ve 55 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan, bundan sonra prim ödemeseniz de, 55 yaşınızı dolduracağınız 29 Temmuz 2023’de emekli olabilirsiniz.  Askerlik süreniz emekli olma şartlarınız değiştirmediğinden borçlanmanıza gerek yok.

 

İhraç edilen ve hizmet birleşmesi ile emekli olan memur emekli ikramiyesi alamaz

SORU: 10 Ağustos 1997 doğumluyum. 1 Eylül 1991 ile 30 Kasım 1998 tarihleri arasında sigortalı çalışarak SSK'ya 4 yıl 1 ay 8 gün prim ödedim. 23 Ağustos 1994-22 Şubat 1996 tarihleri arasında 18 ay askerlik yaptım. Askerliğimi borçlanarak bedelini ödedim. 30 Haziran 2000 tarihinden itibaren Emniyet Hizmetleri Sınıfında memuriyete başladım. 1 Eylül 2016 tarihinde ihraç oldum. 4 yıl 12 gün fiili hizmet süresi zammım var. Ne zaman ve hangi şartlarda emekli olurum? Emekli ikramiyesi ödenmesi ile ilgili yasal olarak kazanılmış davalar var mı? SSK tazminatın ödenmez diye cevap verdi.

METİN

YANIT: Sosyal Güvenlik Kurumu haklı. Çünkü yasaya göre memuriyetten ihraç edilen ve hizmet birleşmesi ile emekli olan memur emekli ikramiyesi alamaz. SSK ve memuriyet hizmetlerinizi birleştirerek emekli olacağınızdan emekli ikramiyesi alamazsınız. Bu konuda da çıkmış bir yargı kararı da bulunmuyor. Verdiğiniz bilgilere göre, emekli olmak için: 25 tam yıl fiili hizmet süresi ve 52 yaş şartlarına tabisiniz. Hizmet süresi şartını sağlıyorsunuz. Kazandığınız 4 yıl 8 gün fiili hizmet süresi zammınız da 52 yaştan düşüldüğünde emekli olacağınız yaş 52’den 47 yıl 11 ay 22 güne düşmektedir. Doğum tarihinizi yanlış yazdığınızdan emekli olacağınız tarihi hesaplayamıyoruz. Ancak doğum tarihinizle 47 yıl 11 ay 22 günü topladığınızda emekli olacağınız tarihi bulursunuz.

 

3600 ek gösterge yeni yasama dönemine kaldı

SORU: Vaat edilen emekli öğretmenler, polisler, hemşireler ile bunların şu an çalışan kesimlerine hükümetçe söz verilen 3600 ek gösterge konusunu ne basın aracılığı ile ne de TV kanalları haber ve açık oturumlarında hiç bir kuruluşun dillendirmediğini gözlemliyorum. Özellikle sizlerden yazmış olduğunuz SÖZCÜ Gazetesinde güncel tutmanızı rica eder başarılarınız her zaman daim olmasını temenni ederim.

Hakkı Badem

YANIT: Seçim dönemi vaatleri arasında yer alan çalışan ve emekli öğretmen, polis, hemşire ve din görevlilerinin ek göstergesinin 3600’e çıkarılması için yasal düzenleme yapılması gerekiyor. Ancak yasayı çıkaracak olan TBMM 1 Ekim 2018 tarihine kadar tatilde. Dolayısıyla yasal düzenleme en erken ihtimalle yeni yasama döneminde (1 Ekim 2018 tarihinden sonra) mümkün olabilecek. O zaman geldiğinde konuyla ilgili girişimlerde bulunulmazsa hatırlatmalarımızı yaparız, merak etmeyin!

 

En az 1800 gün yeraltı maden işinde çalışanın emeklilik şartları

SORU: 6 Nisan 1973 doğumluyum. İlk işe giriş tarihim 4 Haziran 1991. Toplam 6417 gün sigorta primim bulunmakta. Bunun 2000 günü, 2000-2004 yılları arasında yeraltı sigortası. Şu anda çalışmıyorum. Ne zaman emekli olabilirim? Çalışmaya başlarsam, sigortalı olmamın maaş yönünden eksi veya artısı olur mu?

Cemal Özdemir

YANIT: Sigortalı olarak işe giriş tarihi 8 Eylül 1999 tarihinden önce olup, Ekim 2008’den önce maden işyerlerinin yer altı işlerinde sürekli veya münavebeli olarak çalışmaya başlayanlardan, 50 yaşını dolduran ve malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi çalışmalarının en az 1800 gününü maden işyerlerinin yer altı işlerinde geçirmiş olan sigortalılara, 5000 prim günü veya 15 yıl sigortalılık süresi ve en az 3600 prim gün sayısı koşullarını yerine getirmeleri halinde yaşlılık aylığı bağlanmaktadır. Yaş dışındaki tüm şartları sağlamışsınız. 50 yaşınızı dolduracağınız 6 Nisan 2023 tarihinde emekli olabilirsiniz.

Bundan sonraki süreçte primleriniz düşük kazanç üzerinden ödenirse, prim ödenen süreye bağlı olarak emekli aylığınızda az da olsa düşüş olur. Primlerinizin yüksek kazanç üzerinden ödenmesi halinde ise, prime esas kazanç tutarına göre artış söz konusu olabilir.

 

55 yaşı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz

SORU: 3 Nisan 1967 doğumluyum. 20 Eylül 1994 sigorta başlangıcımla Emekli Sandığına bağlı olarak öğretmenlik yapmaktayım. Hâlâ çalışıyorum. Ne zaman emekli olurum? (Askerliği yedek subay olarak öğretmenliğe devam ederken yaptım)

MUSTAFA

YANIT: Sorunuzu 20 Eylül 1994’de öğretmenliğe başladığınız varsayıma göre cevaplandırıyoruz. Emekli olmak için; 25 tam yıl fiili hizmet süresi ve 55 yaş şartlarına tabisiniz. Toplam hizmet sürenizi 25 tam yıla tamamlamanız şartıyla, 55 yaşınızı dolduracağınız 3 Nisan 2022’de emekli olabilirsiniz.

 

Çırak sigortasında alınan sicil numarası emekli olana kadar kullanılır

SORU: 25 Ekim 1974 doğumluyum. SGK girişim 18 Ekim 1989’dur. Çıraklık okuluna gittiğimde verilen SGK kartında yukardaki tarih yazıyor. Toplamda 6870 gün primim  var. Ne zaman emekli olabilirim?

RAMAZAN

YANIT: Çırak sigortasında kişileri emekli eden sigorta kollarına prim ödenmediğinden, emeklilik açısından sigorta başlangıcı sayılmaz. Ancak bu dönemde alınan sigorta sicil numarası emekli olana kadar kullanılır. Emekli olma şartlarını sigorta başlangıç tarihi belirliyor. Sigorta başlangıç tarihi, kuruma kişi adına ilk defa çalışma süresi bildirilen gündür. Sigorta başlangıç tarihinizi bildirdiğinizde sorunuzu cevaplayabiliriz.

 

Uygun görülmesi halinde 72 yaşına kadar çalışabilirsiniz

SORU: Ben bir devlet hastanesinde halen 657 sayılı Kanuna tabi olarak çalışan uzman doktorum. 65 yaşımı 10 Ağustos’ta dolduruyorum. Çalışmaya devam edebilir miyim? Bu konuda ne yapmalıyım? Kafam karışık, bilgilendirirseniz sevinirim.

Şahin Kültepe

YANIT: 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanununun 40. maddesine göre, iştirakçilerin görevleri ile ilişiklerinin kesilmesini gerektiren yaş haddi, 65 yaşını doldurdukları tarihtir. Buna göre, 65 yaşınızı dolduracağınız 10 Ağustos 2018 tarihi mesai saati sonunda Kurumunuz tarafından görevinizle ilişiğiniz kesilir.

Ancak OHAL kapsamında yayımlanan 694 sayılı KHK’nın 85. maddesiyle 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununa eklenen ek 17. madde ile Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarına ait sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan tabip ve uzman tabiplere, her yıl Bakanlıkça uygun görülmek şartıyla 72 yaşına kadar çalışma imkânı getirildi. Bakanlığın uygun görmesi halinde 72 yaşına kadar çalışmanız mümkün olabilir.

 

Borç üç aylık primi geçtiğinde isteğe bağlı sigortalılık sonlandırılıyordu

SORU: 1 Eylül 1982 doğumluyum. 25 Mayıs 2005 sigorta girişim var. Çok prim yatırsam emekli maaşını etkiler mi? Mesela 8000 gün. 11 Ocak 2003’te 6 aylık isteğe bağlı Bağ-Kurum var. Ama hiç para yatırmadım. Borcum var. Borcu ödemeli miyim? Sigorta başlangıcı sayılır mı?

MEHMET

YANIT: Çok özet olarak anlatmak gerekirse; emekli aylığını prim ödeme gün sayısı ile üstünden prim hesaplanan kazanç tutarı birlikte belirliyor. Bu nedenle ne kadar çok prim gün sayısı olursa(örneğin, 10.000, 12.000 gün ve daha fazla) ve ne kadar yüksek kazanç tutarı üstünden(bu gün için prime esas kazancın üst sınırı 15.221.40 TL’dir)  prim ödenirse, emekli aylığı da o kadar yüksek olur. Emekli aylığınızın yüksek olması için, prim gün sayınızı artırmanız ve prim hesabına esas kazancın üst sınırdan veya üst sınırına yakın bir kazanç tutarı üstünden prim ödemelisiniz.  Belirttiğiniz dönemde Bağ-Kurlunun prim borcunun üç aylık prim tutarından fazla olması halinde, ödenen primlerin tam olarak karşıladığı ay sonu itibariyle, hiç prim ödenmemişse tescil tarihi itibariyle sigortalılık sonlandırıyordu. Tescil yaptırıp hiç prim ödenmediğinizden dosyanız kapatılmıştır. İsteseniz de prim ödeyemezsiniz.

 

Part-time çalışan hekim ilave ödeme alabilecek mi?

SORU: Ben emekli bir uzman hekimim, ancak özel bir OSGB firmasında part-time ve sigortalı olarak çalışıyorum. Bu durumda benim bu ilave ödemeden istifade edebilmem için işten ayrılmam mı gerekir veya istifade edemeyecek miyim?

Drozatay

YANIT: Yasa hükmüne göre, ilave ödemeden yararlanacaklardan, sosyal güvenlik destek primi (SGDP) ödemek suretiyle çalışanlar dahil herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna tabi olarak çalışanlara ilave ödeme yapılmayacak.

Part-time da olsa sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalıştığınızdan ilave ödeme alamazsınız. İlave ödeme alabilmeniz için çalışmakta olduğunuz işten ayrılmanız gerekecek.

 

Emekli çalışan hangi durumda kıdem tazminatı alabilir?

SORU: 2005 yılında devlet üniversitesinden 20 yıl 4 ay hizmet süresiyle emekli oldum. 2007 yılından itibaren özel bir üniversitede halen aktif olarak görev yapmaktayım. e-devletten incelediğim kadarıyla sigorta primleri (prim mi denir bilmiyorum) düzenli olarak yatıyor. 4/a gibi bir sınıflandırma var. Sorum şu; bu kurumda çalışma hayatım bittiğinde kıdem tazminatı almaya hak kazanır mıyım? Hangi durumlarda ayrılırsam alabilirim? Alırsam nasıl hesaplanır? Aslında beni böyle bir hakkın olduğu konusunda araştırma yapmaya, kapı görevlimiz ve gece bekçisi emekli olmalarına rağmen apartmana hizmet verdikleri süreler için bizden yasal haklarını talep etmeleri üzerine her ikisine tazminatlarını ödemiş olmamız yönlendirmiştir.

Betül Turgay

YANIT: Emekli olduktan sonra 4/a (SSK) kapsamında çalışanlar için sosyal güvenlik destek primi (SGDP) ödenir. SGDP ödenmiş süreler ikinci bir emeklilik hakkı vermediğinden, emeklilik nedeniyle işten ayrılmanız ve buna bağlı olarak da kıdem tazminatına hak kazanmanız söz konusu olmaz. Ancak işveren tarafından haklı sebepler dışında bir nedenle işten çıkarılmanız ya da haklı sebeplerle işten ayrılmanız halinde kıdem tazminatına hak kazanabilirsiniz.

Sözünü ettiğiniz çalışanlara da haklı sebep gösterilmeden işten çıkarılmaları ya da kendilerinin haklı sebeple işten ayrılmış olmaları nedeniyle kıdem tazminatları ödenmiş olmalı. Yoksa kıdem tazminatı ödenmesi gerekmez.

 

Nisan 2022’de emekli olabilirsiniz

SORU: 3 Nisan 1972 doğumluyum, İşe başlama tarihim 2 Kasım 1987’dir. Ne zaman emekli olurum?

BÜLENT

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5375 gün prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabisiniz. 5375 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 50 yaşınızı dolduracağınız 3 Nisan 2022’de emekli olabilirsiniz.

 

SSK’lı eş ve babadan ayrı ayrı aylık bağlanmıyor

SORU: Kendi adına çalışması olmayan kadın, SSK emeklisi merhum eşinden dul aylığı alıyor. SSK emeklisi merhum babasından yetim aylığı alabilir mi?

Belma Akkaya

YANIT: Her ikisi de SSK emeklisi olan eşinden ve babasından aylığa hak kazanan kadına hem dul hem yetim aylığı bağlanmıyor. Tercih ettiği aylığı alabiliyor.

 

Kıdem tazminatı alarak işinizden ayrılabilirsiniz

SORU: 27 Mart 1970 doğumluyum. İlk işe giriş tarihim 29 Aralık 1989 olup 7800 gün prim ödemem bulunmakta. Son 18 aydır sigorta primlerim 4000 lira brüt maaş üzerinden ödenmektedir. İşyerinden kendi isteğimle ayrılmayı düşünüyorum. İstifa ettiğim takdirde emeklilik için gereken şartları taşıyıp sadece yaş beklediğimde kıdem tazminatı alabilir miyim? Normal şartlarda ne zaman emekli olabilirim? Erken emekli olabilmem için başka herhangi bir seçenek var mıdır?

ENVER

YANIT: Emekli olmak için aranan şartlardan yaş dışındaki şartları sağlayanlar, işlerinden kıdem tazminatı alarak ayrılabiliyor. Emekli olmak için, 25 yıl sigortalılık süresi, 5525 gün prim ödeme ve 52 yaş şartlarına tabisiniz. Süre ve prim şartını sağladığınızdan işinizden kıdem tazminatı alarak ayrılabilirsiniz. Bunun için yapmanız gereken bulunduğunuz yerdeki sosyal güvenlik il veya merkez müdürlüğünden alacağınız “ kıdem tazminatı alabilir yazısı” işverene ibraz etmekten ibarettir.

 

Aranan yaştan gün alma değil aranan yaşın doldurmanız gerek 

SORU: 20 Mayıs 1958 doğumluyum. 1994 yılında sigorta girişim yapıldı. 3400 gün primim var. Emekli olmak için 60 yaşından mı? Yoksa 61 yaşından mı gün almam gerekiyor.

İZZET

YANIT: Yaş haddinden emekli olmak için; 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. 200 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 3600 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız 20 Mayıs 2018’ de emekli olabilirsiniz.

 

Kademeli yaş uygulamasından yararlanamıyorsunuz

SORU: 14 Nisan 1976 doğumluyum. 14 Ekim 1999’da öğretmenlik görevime başladım. Halen devam etmekteyim. 1997 yılının Temmuz ve Ağustos aylarından 15'er günlük, toplamda 30 günlük sigortamı da yakın bir zamanda hizmet birleştirme ile  birleştirdim. Acaba hangi yıl emekliliği hak ediyorum?

Saniye Ayyıldız

YANIT: Sigorta (SSK) başlangıcınız 8 Eylül 1999 tarihinden önce olmakla birlikte, 23 Mayıs 2002 tarihi itibarıyla SSK dahil hizmet süreniz 3 tam yıldan az olduğundan, kademeli geçiş hükümlerinden yararlanamıyorsunuz. Buna göre de emeklilik için 20 yıl fiili hizmet süresi ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. 58 yaşınızı dolduracağınız 14 Nisan 2034 tarihinde emekli olmaya hak kazanırsınız.

 

Emekli olup SSK’dan yetim aylığı alan kız çocuğu yoktur

SORU: SSK emeklisiyim. Eşimden boşandım.  SSK emekli olup vefat eden babamın maaşını alabilir miyim? Herkese çift maaş bağlanıyor.  Bu nasıl kanundur anlamış değilim.

HÜLYA

YANIT: Yasalar maalesef bırakın sizi, uzmanların bile zaman zaman anlamakta zorlandığı kadar karmaşık. Bu yüzden yasayı anlamamanız gayet normal. SSK emekli kız çocuğunu ana veya babasında yetim aylığı bağlamaz. Herkes olarak kast ettiğiniz: SSK emeklisi olup, Emekli Sandığı emeklisi olan babasından yetim aylığı bağlananlar ve kendisi emekli olmayıp, vefat eden eşi ve babasından aylık bağlananlar olabilir. Yoksa emekli olup ana veya babasından dolayı SSK’dan yetim aylığı bağlanan kız çocuğu yoktur.

 

Hesabınıza yatan ilave ödeme değil emekli aylığı artış farkı

SORU: 27 Temmuz 2018 tarihli “SÖZCܔ Gazetesi’ndeki yazınızda emekli uzman doktora ek ödeme tutarını 2.005 TL olarak bildiriyorsunuz. Oysa Emekli Sandığından 26 Temmuz 2018 tarihinde banka hesabıma 1.709,79 TL yatırıldı. Hesap hatası olabilir mi? Tıp Fakültesinden emekli profesörüm.

Mithat Yılmaztürk

YANIT: Sayın Hocam, hesabınıza yatan tutar, emekli doktor ve diş hekimlerine yapılması öngörülen ilave ödeme değil. Zira ilave ödeme ile ilgili yasa henüz yürürlüğe girmedi. Hesabınıza yatan tutar, emekli aylığınıza 2018/Temmuz ayında yapılan zamdan kaynaklanan fark tutar.

Diğer yandan ilave ödeme, 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanununa göre tabip veya diş tabibi kadro ve pozisyonları esas alınarak emekli, adi malullük veya vazife malullüğü aylığı bağlanmış olup, makam tazminatı ödenmesine hak kazanamamış olanlara yapılacak olup, makam tazminatı ödenmesine hak kazanmış emekli öğretim üyelerini kapsamıyor.

 

Engelli hakkıyla emeklilikte yaş aranmaz 

SORU: 1981 doğumluyum. Haziran 2000’den 2004’e kadar SSK’ya 300 gün prim ödedim. Ekim 2004’de normal kadro ile memur oldum. Şu an memur olarak çalışıyorum.2016 yılında biz kaza sonucu sürekli yüzde elli engelli oldum. Sürekli vergi indirimi aldım. Bu raporla 16 yılda erken emekli olabilir miyim?

MUSTAFA

YANIT: Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Kurulunca; raporunuz ve dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesi sonucu, yüzde 50 oranında çalışma gücü kaybına uğradığınıza karar verilirse, emekli olmak için; en az 5760 gün prim ödeme(16 yıl) şartına tabi olursunuz.  Ve hizmet sürenizi 16 yıla tamamlayacağınız 1 Ocak 2020’de yaş aranmadan emekli olabilirsiniz.  Çalışma gücü kayıp oranının yüzde 50’nin altında olduğunu kabul edilirse, hizmet sürenizi 18 yıla tamamlayacağınız tarihte yani 1 Ocak 2022’de emekli olabilirsiniz. 

 

GSS primi ödeyerek sağlık hizmeti alabilirsiniz

SORU: Özel bir bankanın sandığına bağlı olarak çalışıyorum. Hizmet ve gün sürem doldu, emeklilik için yaşı bekliyorum. Eğer kendi isteğimle tazminatımı da alarak ayrılırsam, yaşım dolana kadar geçecek süre içerisinde banka sandığına prim ödeyerek kendim ve ailem için sağlık hizmetlerinden faydalanmaya devam edebilir miyim?

İsmi saklı

YANIT: Banka sandığınızın kuruluş senedine göre böyle bir hakkınız olacağını sanmıyorum. Ancak genel sağlık sigortası (GSS) kapsamında aylık olarak asgari ücretin yüzde 3’ü kadar (bugün için 61 TL) genel sağlık sigortası primi ödeyerek siz ve aileniz sağlık hizmeti almaya devam edebilirsiniz. Ayrıca eşiniz çalışıyorsa buna da gerek yok. Eşinizin bakmakla yükümlü olduğu kişi olarak sağlık hizmeti alabilirsiniz.

 

İlave ödeme emekli öğretim üyelerini kapsıyor mu?

SORU: 27 Temmuz 2018 tarihli SÖZCܒdeki yazınıza istinaden bir sorum var. İlave ödeme, tıp fakültelerinden emekli öğretim üyelerini de kapsıyor mu?

Burcu Ege

YANIT: Yasal düzenlemede ilave ödeme, 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanununa göre tabip veya diş tabibi kadro ve pozisyonları esas alınarak emekli, adi malullük veya vazife malullüğü aylığı bağlanmış olup, aylıklarıyla birlikte makam tazminatı ödenmesine hak kazanamamış olanlar için öngörülüyor. Dolayısıyla ilave ödeme, makam tazminatı ödenmesine hak kazanmış öğretim üyesi kadro ve pozisyonları esas alınarak emekli, adi malullük veya vazife malullüğü aylığı bağlanmış olanları kapsamıyor.

 

2023’de emekli olabilir miyim?

SORU: 5 Eylül 1977 doğumluyum. 13 Haziran 2013 tarihinde sigorta girişimi yaptım. 4 çocuğum var. Hepsi sigorta girişimden önce doğdu. 2023 tarihinde emekli olabilir miyim?

HATİCE

YANIT: 2023’de emekli olamazsınız. Çünkü yaş haddinden emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 4500 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabisiniz.  Prim ödemenizi 13 Aralık 2025’e kadar devam ettirerek toplam priminizi 4500 güne tamamlamanız şartıyla, 58 yaşınızı dolduracağınız 5 Eylül 2035’de emekli olabilirsiniz.

 

Emekli olup SSK’dan yetim aylığı alan kız çocuğu yoktur

SORU: SSK emeklisiyim. Eşimden boşandım.  SSK emekli olup vefat eden babamın maaşını alabilir miyim? Herkese çift maaş bağlanıyor.  Bu nasıl kanundur anlamış değilim.

HÜLYA

YANIT: Yasalar maalesef bırakın sizi, uzmanların bile zaman zaman anlamakta zorlandığı kadar karmaşık. Bu yüzden yasayı anlamamanız gayet normal. SSK emekli kız çocuğunu ana veya babasında yetim aylığı bağlamaz. Herkes olarak kast ettiğiniz: SSK emeklisi olup, Emekli Sandığı emeklisi olan babasından yetim aylığı bağlananlar ve kendisi emekli olmayıp, vefat eden eşi ve babasından aylık bağlananlar olabilir. Yoksa emekli olup ana veya babasından dolayı SSK’dan yetim aylığı bağlanan kız çocuğu yoktur.

 

Babamdan da aylık alabilir miyim?

SORU: Babam Bağ-Kur emeklisiydi. 29 Nisan 1991’de vefat etti. Aylığı anneme bağlandı. 10 Aralık 2013’de annem de vefat etti. Eşim Emekli Sandığına bağlı öğretmendi. Eşim de 22 Temmuz 2014’de vefat etti. Emekli Sandığından eşimden aylık alıyorum. Babamdan da aylık alabilir miyim?

Süheyla Yıldıran

YANIT:  Herhangi bir sigortalılık kapsamında çalışmıyor ya da kendi çalışmanızdan dolayı emekli aylığı almıyorsanız, eşinizden dolayı Emekli Sandığından dul aylığı aldığınızdan, Bağ-Kur sigortalısı babanızdan da aylık alırsınız. Hatta eşinizin vefatıyla hak sahibi olduğunuz Ağustos 2014 tarihinden itibaren birikmiş aylıkları da toplu olarak alırsınız.

 

SSK veya Bağ-Kur emeklisi doktora ilave ödeme yok

SORU: 1927 doğumlu olan babam 3 ihtisas yapmış uzman dahiliye hekimi olarak uzun yıllar çalışmıştır. Son günlerde tüm (SSK-SGK emeklisi) emekli hekimlerin emekli maaşının 2.000 TL artacağı söylenmekte. Bu ne kadar doğru, babam da bundan faydalanabilir mi, müracaat etmek gerekir mi yoksa otomatik olarak sistem işler mi? Aydınlatırsanız sevinirim.

Dürdane Koçak

YANIT: Emekli uzman hekim ve diş hekimlerine 2.005 TL, uzman olmayanlara 1.533 TL her ay ilave ödeme yapılmasına ilişkin düzenleme Meclis Genel Kurulunda kabul edildi. Cumhurbaşkanınca onaylanıp, Resmi Gazete’de yayımlandıktan sonra yürürlüğe girecek. İlave ödeme için herhangi bir başvuru şartı aranmayacak. Ancak 27 Temmuz 2018 tarihli SÖZCܒdeki köşemde de belirttiğim gibi ilave ödeme, Emekli Sandığından emekli olan ve herhangi bir sosyal güvenlik kanunu kapsamında çalışmayan hekim ve diş hekimlerine yapılacak. SSK veya Bağ-Kur emeklisi olan hekim ve diş hekimlerine ilave ödeme yapılmayacak.

 

Bir yıl askerlik borçlanması emekli olacağınız yaşı 55’e düşürür

SORU: 27 Kasım 1992’de SSK girişim var. Kasım 1996’dan beri de aralıksız olarak Bağ-Kura prim yatırıyorum. Askerliğimi 25 Ağustos 1991-25 Kasım 1992 arasında yaptım. Ne zaman hangi kurumdan emekli olabilirim?

BÜLENT

YANIT: Askerlik sürenizin bir yılını borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 tam yıl(9000 gün) prim ödeme ve 55 yaş şartlarına tabi olursunuz.  Prim ödemenizi Temmuz 2020’ye kadar devam ettirerek toplam priminizi 9000 güne tamamlamanız şartıyla, 55 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. 

 

Kıdem tazminatı alıp işten ayrılanın izin yönünden kıdemi sıfırlanmaz

SORU: Askerlik nedeniyle(veya başka nedenle emeklilik vb.) Kıdem tazminatı alarak işten ayrılan ancak daha sonra(bir kaç yıl sonra) tekrar aynı işyerinde çalışmaya başlayanın yıllık izin süresi nasıl hesaplanacak? Yani önceki hizmetleri dikkate alınacak mı? Yoksa son hizmetimi dikkate alınacak?

FİKRİ

YANIT:  Bu konuda yasa da açık bir hüküm yok. Son yıllara kadar yargı, kıdem tazminatını alarak işinden ayrılanların izin yönünden de kıdeminin sıfırlandığı yönünde kararlar vermekte ve uygulamada bu karar doğrultusunda yönlenmekteydi. Oysa yasada açık hüküm olmadığı durumlarda “ işçi lehine yorum ilkesi” gereğince, konunun işçinin lehine yorumlanması ve izin yönünden işçinin kıdeminin sıfırlanmaması gerekir. Nitekim Yüksek yargıda; son yıllarda bu yönde kararlar vermeye başladı. Sonuç olarak daha önce kıdem tazminatı alarak işinden ayrılan, ancak daha sonra aynı işyerinde çalışmaya başlayanların, yıllık izinlerinin tüm hizmet süreleri dikkate alınarak hesaplanması gerekir.

 

53 yaşınız dolduğunda emekli olmayı hak edersiniz

SORU: Aile hekimiyim. 10 Kasım 1992 yılında göreve başladım. 10 Kasım 2018’de 26 senelik hizmetim olacak (Emekli Sandığı). Kaç yaşında emekli olursam, emekli maaşını hak ederim acaba (52 mi, 53 mü)?

Cem Bozcuk

YANIT: Emeklilik için 25 yıl fiili hizmet süresi ve 53 yaş şartlarına tabisiniz. Hizmet süresini tamamlamışsınız. 53 yaşınızı doldurduğunuzda aylıklı olarak emekli olmayı hak edersiniz.

 

Tespit davasını kazanırsanız primler işverenden tahsil edilir

SORU: Emeklilikle ilgili dilekçemi verdim. 22 Şubat 2019 itibarıyla emekli olacağım. 1986 yılı SGK girişliyim ve 22 Şubat 1970 doğumluyum. 1995-2000 yılları arasında çalıştığım şirket maaşımı asgari ücret olarak gösteriyordu, ben ziraat mühendisi olarak daha yüksek bir maaş alıyordum. Tespit davası açarak bu yıllara ait eksik ödenmiş primlerimi kendim borçlanarak SGK'ya ödeyebilir miyim?

Uğur Ertok

YANIT: Düşük gösterilen prime esas kazançlarınız için tespit davası açabilirsiniz. Ancak prime esas kazançlarınızın, bildirildiğinden daha yüksek olduğunu ispatlamanız gerekir. Mahkemece gerçek prime esas kazançlarınızın daha yüksek olduğuna karar verilirse, aradaki prim farkını borçlanamazsınız. Zira bu primleri ödeme yükümlüsü siz değilsiniz. Fark primlerin işveren tarafından ödenmesi gerekiyor. SGK’nın prim farklarını işverenden tahsil edip edememesinin de önemi bulunmuyor. Önemli olan mahkemenin lehinize karar vermiş olması.

 

Primi 5400 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz

SORU: 12 Nisan 1966 doğumluyum. SSK giriş tarihim 1 Ağustos 2011 olup 1477 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olabilirim?

Filiz BİLEGEN

YANIT: Yaş haddinden emekli olmak için; 5400 gün prim ödeme ve 61 yaş şartlarına tabisiniz. 3923 gün daha prim ödeyerek priminizi 5400 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.(ara vermeden prim öderseniz 2 Haziran 2028’de)

 

Kıdem tazminatı alıp işten ayrılanın izin yönünden kıdemi sıfırlanmaz

SORU: Askerlik nedeniyle(veya başka nedenle emeklilik vb.) Kıdem tazminatı alarak işten ayrılan ancak daha sonra(bir kaç yıl sonra) tekrar aynı işyerinde çalışmaya başlayanın yıllık izin süresi nasıl hesaplanacak? Yani önceki hizmetleri dikkate alınacak mı? Yoksa son hizmetimi dikkate alınacak?

FİKRİ

YANIT:  Bu konuda yasa da açık bir hüküm yok. Son yıllara kadar yargı, kıdem tazminatını alarak işinden ayrılanların izin yönünden de kıdeminin sıfırlandığı yönünde kararlar vermekte ve uygulamada bu karar doğrultusunda yönlenmekteydi. Oysa yasada açık hüküm olmadığı durumlarda “ işçi lehine yorum ilkesi” gereğince, konunun işçinin lehine yorumlanması ve izin yönünden işçinin kıdeminin sıfırlanmaması gerekir. Nitekim Yüksek yargıda; son yıllarda bu yönde kararlar vermeye başladı. Sonuç olarak daha önce kıdem tazminatı alarak işinden ayrılan, ancak daha sonra aynı işyerinde çalışmaya başlayanların, yıllık izinlerinin tüm hizmet süreleri dikkate alınarak hesaplanması gerekir.

 

Ağır engelli çocuğu olan anne erken emekli olabilir mi?

SORU: Eşim 25 Mayıs 1956 doğumlu. İlk sigorta başlangıcı 26 Eylül 2002. 11 Haziran 2018 tarihi itibarıyla 2596 gün prim ödemesi var. Hangi tarihte emekli olabilir? Yüzde 98 ağır engelli ve süresiz raporu bulunan bir oğlumuz var. Sigortalı olarak çalışmakta olan eşim 2008’de çıkan yasadan yararlanır mı? Yararlanması halinde erken emekli olabilir mi ve nasıl bir yol izlemeliyiz? Kurum tekrar rapor ister mi?

Remzi Davarcı

YANIT: Eşinizin emeklilik için yaş sorunu yok. 7000 prim gününü tamamladığında ya da 4500 prim günüyle, 25 yıllık sigortalılık süresinin dolacağı 26 Eylül 2027 tarihinde 4/a (SSK) statüsünden emekli olabilir. Diğer bir seçenek olarak, son 1260 gün isteğe bağlı prim ödeyerek 5400 prim gününü tamamladığında 4/b (Bağ-Kur) statüsünden emekli olabilir.

Başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğu bulunan kadın sigortalıların, 1 Ekim 2008 tarihinden sonra geçen prim ödeme gün sayılarının dörtte biri prim ödeme gün sayıları toplamına ekleniyor ve eklenen bu süreler emeklilik yaş haddinden de indiriliyor. Bu da emeklilik yaşının ve prim gününün daha erken dolmasını ve erken emeklilik avantajı sağlayabiliyor.

Eşinizin yaş sorunu olmadığından, yaş indiriminin eşinize sağlayacağı bir avantaj yok. 2008 Ekim ayı başından sonraki prim ödeme gün sayısının dörtte biri prim gün sayısına ilave edilir. İlave edilecek prim günü; 7000 prim günüyle 4/a, 5400 prim günüyle 4/b statüsünden emeklilik seçeneklerinde prim gününü daha erken tamamlamasını ve erken emekli olmasını sağlayabilir. 4500 prim günü ve 25 yıl sigortalılık süresiyle emeklilik seçeneğinde emeklilik tarihini etkilemez. Çocuğunuzun raporu süresiz olduğundan, yeniden rapor istenmemesi gerekir. Emeklilik başvurusunda raporun ibraz edilmesi yeterli olur.

 

50 yaşı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz

SORU: 1 Ekim 1971 doğumluyum. Sigorta başlangıç tarihim 1987 yılı 2 nci dönem olup, 6168 gün prim ödemem var. 1991 de 15 ay askerlik yaptım. Ne zaman emekli olurum?

YÜKSEL

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5375 gün prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabisiniz. Sigortalılık süreniz ve prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 50 yaşınızı dolduracağınız 1 Ekim 2021’de emekli olabilirsiniz. 

 

Kızınıza aylık bağlandığında oranlar değişir

SORU: Vefat eden Emekli Sandığı emeklisi eşimden, Bağ-Kur emeklisi olan bana maaş bağlandı. Daha sonra, SSK’lı olarak çalışan ve evli olan kısım eşinden ayrıldı. Kızım da başvursa annesinden maaş bağlatabilir mi? Eş ve çocuğa bağlanan maaş oranları ile mevcut maaş oranı arasında fark var mıdır?

Ayhan Güner

YANIT: Başvurması halinde kızınıza da annesinden aylık bağlanır. Mevcut durumda tek hak sahibi olarak size eşinizin emekli aylığının yüzde 75’i bağlanmış olmalı. Kızınız da aylık için başvurduğunda, kızınıza yüzde 30 oranında aylık bağlanır, sizin oranınız da yüzde 60’a düşer. Buna göre, tek başınıza eşinizin emekli aylığının yüzde 75’ini alırken, kızınızla birlikte yüzde 90’ını alırsınız.

 

SSK'lı günleriniz bir yıl erken emekli ediyor

SORU: 1/3'ünde bir öğretmenim.1969 doğumluyum.1987 yılında başlatılan ve ara ara olmak şartıyla toplam 550 gün prim ödenmiş sigortam varken, 1995 yılından beri Devlet memuru olarak çalışıyorum. Bu şartlarda kaç yaşımda emekli olabilirim? Sigorta başlangıç tarihimin emekli olma zamanıma nasıl bir faydası olabilir?

BİROL

YANIT: Memurlarda emeklilik şartlarını 23 Mayıs 2002 deki hizmet süresi belirliyor. Memuriyet başlangıcınızı tarih(gün, ay, yıl) olarak bildireceğiniz yerde sadece yıl olarak bildirmişsiniz.  Oysa başlangıçta bir gün bile emekli olma şartlarını değiştirebiliyor. 25 tam yıl fiili hizmet süreniz olması şartıyla,  memuriyet başlangıcınız 15 Aralık 1995’den önceki bir tarih ise 54 yaşınızı, sonraki bir tarih ise 55 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Memuriyet öncesi 550 gün prim ödemeniz emeklilik yaşınızı bir yıl öne çekiyor.  

 

Engelli hakkıyla emeklilik başvurum kabul olur mu?

SORU: Yaklaşık iki ay içinde kalpte iki, sol bacakta bir olmak üzere anjiyo oldum ve anjiyodan doğan sıkıntıdan dolayı sol kasıktan ameliyat oldum. Şu an raporluyum. Engelli hakkıyla emekli olmak için başvuruda bulundum. Sizce başvurum kabul olur mu? Kabul edilmez ise neler yapabilirim?

Özkan

YANIT: Durumunuzla ilgili çok sınırlı bilgi vermişsiniz. Engelli hakkıyla emeklilik için sigortalılık süresi ve prim gün sayısı şartlarının yanı sıra, 1 Mayıs 2008 tarihinden önce sigortalı olanların öncelikle maliyeye başvurup vergi indirim belgesi almaları, vergi indirim belgesi için de çalışma gücünü en az yüzde 40 oranında kaybetmiş olduğuna dair sağlık kurulu raporu gerekiyor. Sigorta başlangıcınız 1 Mayıs 2008 tarihinden önce ise engelli hakkıyla emeklilik için başvurmadan önce vergi indirim belgesi almanız gerekiyordu.

Sigorta başlangıcınız 30 Nisan 2008 tarihinden sonra ise yüzde 40-59 aralığında çalışma gücü kayıp oranı yanı sıra en az 16 yıllık sigortalılık süresi arandığından ve 16 yıllık sigortalılık süreniz olmadığından, diğer şartları sağlasanız da engelli hakkıyla emekli olamazsınız.

 

Emekli Sandığı emeklisi olduğunuzdan babanızdan aylık alamazsınız

SORU: Emekli öğretmenim.  19 Nisan 2008 yılında eşimden boşandım. Babam 11 Nisan 1988 yılında vefat etti. Kendisi emekli astsubaydı. Emekli maaşını annem alıyordu. Annem 3 Temmuz 2017’de vefat etti. Babamın emekli maaşını alabiliyor muyum?

HÜLYA

YANIT: Emekli Sadığı emeklisi olduğunuzdan babanızdan dolayı Emekli Sadığından yetim aylığı alamazsınız. Şayet SSK veya Bağ-Kur emeklisi olsaydınız, babanızdan dolayı Emekli Sandığından yetim aylığı alabilirdiniz. Çevrenizde bu durumda olup aylık alanlar olabilir. Kanunlar arasındaki farktan kaynaklanan bu durum sizi yanıltmasın.

 

Anne ve babanın kira bedeli kira gelirinden indirilebilir mi?

SORU: Anne ve babam bana ait olan evde ikamet ediyorlar. Ancak ben başka ilçeye taşındığım ve kendileri yaşlı olduğundan, yakın oturmak istediğimiz için benim oturduğum semtte kiraya çıkmayı düşünüyorlar. Benim üstüme olan evden aldığımız kira geliri ile onların kirada oturacağı evin kirası tarafımdan karşılandığı takdirde gelir vergisi ödemek zorunda kalır mıyım?

Seda Muhtaranlar

YANIT: Kendiniz kirada oturmanız halinde, kirada oturduğunuz konutun kira bedelini kira gelirinizden indirmeniz mümkün olabilir. Ancak anne ve babanızın kirada oturacakları konutun kira bedelini kira gelirinizden indiremezsiniz.

 

Bağ-Kurdan daha erken emekli olabilirsiniz

SORU: 12 Nisan 1966 doğumluyum. SSK girişim 1 Ağustos 2011 olup 1477 gün primim var. Ne zaman emekli olabilirim?

FİLİZ

YANIT: Bağ-Kurdan daha erken emekli olabilirsiniz. Bağ-Kurda yaş haddinden emekli olmak için; 5400 gün prim ödeme ve 61 yaş şartlarına tabisiniz. İsteğe bağlı prim ödemeleri Bağ-Kura sayılıyor. İsteğe bağlı olarak 3923 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5400 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Annem hem eşinden  hem de babasından aylık alabilir mi?

SORU: Bağ-Kur emeklisi babam 2012’de vefat etti. Hiçbir sosyal güvencesi ve emekliliği olmayan anneme eşinden dul maaşı bağlandı. Annemin babası da SSK emeklisi 2005’de vefat etti. İki ayrı kurum olması dolayısıyla babasından da yetim maaşı alabilir mi?

TACETTİN

YANIT: Annenizin Bağ-Kurlu olan eşinin 1 Ekim 2008 den sonra, SSK’lı olan babasında 1 Ekim 2008’den önce vefat etmesi nedeniyle, anneniz eşinden dolayı dul aylığı alırken babasından dolayı SSK’dan da yetim aylığı alabilir.

 

Emekli Sandığı’ndan emeklilik için daha fazla mı çalışmalıyım?

SORU: 31 Temmuz 1970 doğumluyum. 2 Ekim 1992 SSK’lı olarak ilk işe başlama tarihim. 4 Şubat 1993’de öğretmen oldum ve Emekli Sandığına geçtim. 4 Mart 1996’da istifa edip (öğretmenken 9 aylık askerliğim var, borçlanmadım), SSK’lı olarak özel sektöre geçtim, 1 Eylül 2007’ye kadar kesintisiz çalıştım. Bu tarihten 4 Mart 2009’a kadar çeşitli işlerde 5 ay SSK’lı olarak çalıştım. Bu çalışmalar sonrası 4187 gün SSK primim oldu. 4 Mart 2009 tarihinde tekrar memurluğa geçtim ve hala devam ediyorum. 15 Haziran 2002 tarihine kadar SSK’dan 2124 prim günüm, Emekli Sandığından 2 tam yıl, +80 gün hizmetim var. Bu durumda kaç yaşında emekli olurum? Yaşım dolduğunda SSK’dan mı yoksa Emekli Sandığından mı? Hangisi avantajlı? Emekli Sandığından emekli olmak için daha fazla çalışmam mı gerekir?

Erol Çankırlı

YANIT: 4/a (SSK) statüsünden emeklilik için 25 yıl sigortalılık süresi, 5600 prim günü ve 53 yaş; 4/c (Emekli Sandığı) statüsünden emeklilik için 25 yıl fiili hizmet süresi ve 54 yaş şartlarına tabisiniz. Son 1260 günlük prim ödemeniz (hizmet süreniz) 4/c kapsamında olduğundan, 4/c statüsünden emekli olursunuz. 54 yaşınız dolduğunda 25 yıllık fiili hizmet süresini de tamamlamış olacağınızdan emekli olmaya hak kazanırsınız. Emekli aylığı açısından 4/c statüsünden emekli olmanız daha avantajlı. Ayrıca 4/a (SSK) statüsünden emeklilik için 53 yaş şartına tabi olmakla birlikte, memuriyetten ayrılıp en az 1260 gün 4/a kapsamında prim ödemeniz gerekiyor.

 

Askerde vazife malulü olanın hizmetleri birleştirilir mi?

SORU: 4 Şubat 1970 doğumluyum.  İlk işe 5 Mayıs 1986 tarihinde SSK'lı olarak başladım. 20 Mayıs 1990'da askere gittim. Bu dönemde 1550 iş günüm vardı. Askerde 7 aylık iken yaralandım ve vazife malulü oldum. 1992'de vazife malulü maaşı bağlandı.  3 Ocak 2011 tarihinde SSK'lı olarak tekrar işe girdim. 31 Ağustos 2014 tarihinde işten ayrılarak 1 Eylül 2014’de vazife malullerine tanınan hak ile devlet memuru oldum. Halen devlet memuru olarak şoför kadrosunda çalışmaktayım. Benim sizden öğrenmek istediğim şeyler:

1) Ne zaman emekli olurum?

2) Şimdi kurumumda birleştirme yapayım mı? Milli Eğitim Bakanlığı personeliyim.

3) Bizler de askerlik borçlanması olur mu?

ERKAN

YANIT: Sizin gibi vazife malulü aylığı bağlananlardan daha sonra çalışmaya başlayanların, vazife malulü aylığı bağlanmadan önceki hizmetleri ile sonraki hizmetleri birleştirilmiyor. Askerlik görevi nedeniyle malul olup vazife malulü aylığı almakta iken memur olanların da, malul olmadan önce askerlikte geçen süreleri borçlandırılmıyor. 

3 Ocak 2011 tarihinden önceki sigortalı çalışmalarınızın tamamı vazife malulü aylığı bağlanmadan önce geçmişse, 5510 sayılı Kanunun 4/c sigortalısı olarak emekli olmak için: 25 tam yıl fiili hizmet süresi ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. Vazife malulü olduktan sonraki hizmet sürenizi 25 tam yıla tamamlamak şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız 4 Şubat 2030 tarihinde emekli olabilirsiniz.

 

Aylık bağlama oranı birleştirilmiş hizmet süresine göre hesaplanır

SORU: Hizmet birleştirmesi yapıp da Emekli Sandığından emekli olanların sigortada geçen süreleri emekli maaşını artırmakta idi. Örneğin 1 yıl sigorta süresi, emekli maaşını yüzde 1 oranında artırıyordu. Bu durum şimdi kaldırılmış. Ben Ekim 2017’de emekli oldum, bu durumdan yararlanamıyorum. Acaba bu durum hangi tarihten itibaren kaldırılmıştır?

İsimsiz

YANIT: Birleştirilmiş hizmet süreleri üzerinden emekli aylığı bağlananların aylık bağlama oranlarının tespitinde, birleştirilen SSK ve Bağ-Kur kapsamındaki prim günlerinin dikkate alınması uygulaması kaldırılmadı. Sizin de birleştirilen hizmet sürenizin, aylık bağlama oranınızın tespitinde dikkate alınmış olması gerekir. Aksi bir durum söz konusu ise SGK Kamu Görevlileri Emeklilik Daire Başkanlığına yazılı olarak başvurabilirsiniz.

 

Yıllık izin kullanımında yol izni 

SORU: Bursa’da özel sektörde çalışıyorum. İki hafta yıllık iznimi Bursa dışında farklı bir ilde geçireceğim. İşveren bana yol izni verebilir mi?

Ercan Çelik

YANIT: Yıllık ücretli izinleri işyerinin kurulu bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek olanlara istemde bulunmaları ve bu hususu belgelemeleri koşulu ile gidiş ve dönüşlerinde yolda geçecek süreleri karşılamak üzere işveren toplam dört güne kadar ücretsiz izin vermek zorunda. İzninizi Bursa dışında geçireceğinizi belgelemeniz koşuluyla, dört güne kadar ücretsiz yol izni talep edebilirsiniz. İşveren bu talebinizi karşılamak zorunda.

 

29 Eylül 2018’de emekli olabilirsiniz 

SORU: 29 Eylül 1969 doğumluyum. Sigorta girişi 1 Haziran 1986 olup 8350 gün prim ödemem var. 31 yıldır çalışmaktayım. Ne zaman emekli olabilirim?

CİHAN

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5300 gün prim ödeme ve 49 yaş şartlarına tabisiniz.  Prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 49 yaşınızı dolduracağınız 29 Eylül 2018’de emekli olabilirsiniz. 

 

Asgari ücretle çalışmadığınızdan emekli aylığınız düşmez

SORU: 21 Nisan 1966 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim 1 Nisan 1988 olup 6200 gün prim ödemem var. Belediyede kadrolu olarak çalışıyorum. Emekliliği hak ettim. Bundan sonra çalışmaya devam edersem, her yıl için emekli maaşımdan düşüş olur mu?

SADIK

YANIT: Sizin gibi ilk defa 2000’den önce sigortalı çalışmaya başlayan ve emekli aylığı karma sisteme göre hesaplanacak olanlardan, asgari ücret üstünden prim ödeyenlerin emekli aylıklarında az da olsa düşme oluyor. Ücretinizin asgari ücretten fazla olması gerekir.(bildiğimiz kadarıyla belirttiniz belediyede ücretler yüksek) Bu nedenle çalıştıkça emekli aylığınız düşmez. Aksine yükselir.

 

Huzurevine yapılan ödeme kira gelirinden indirilebilir mi?

SORU: Alzheimer hastası, huzurevinde kalan teyzemin sahip olduğu tek daireden elde ettiği ev kirası, huzurevine ödediği fatura bedelinden mahsup edilebilir mi? Emekli maaşından başka geliri de bulunmamaktadır.

Mustafa Altınörs

YANIT: Sanırım teyzeniz için huzurevine yapılan ödemenin, kira gelirinden indirilip indirilemeyeceğini soruyorsunuz. Sahibi bulundukları konutu kiraya verip kirada oturanlar, kira gelirinin beyanında gerçek gider usulünü seçerek, kira ile oturdukları konutun kira bedelini kira gelirlerinden indirebiliyorlar. Ancak huzurevine yapılan ödeme kira ödemesi olarak kabul edilmediğinden, kira gelirinden indirilemiyor.

 

ÖTV’siz taşıt alımında yüzde 90 engellilik oranı aranıyor

SORU: Devlet üniversitesinden emekli profesörüm. Oğlum 1975 doğumlu, 20 yaşında şizofreni tanısı kondu. Babası öldü, benimle yaşıyor. Yüzde 80 engelli çalışamaz raporu var. Oğlum üstünden araba alsam vergiden muafiyet alabilir miyim?

Zeynep Fidan Koçak

YANIT: Malul veya engelliler adına taşıt alımlarında özel tüketim vergisi (ÖTV) istisnasından yararlanabilmek için engellilik derecesinin yüzde 90 ve daha fazla olması gerekiyor. Mevcut engellilik oranıyla, ÖTV istisnasından yararlanarak oğlunuz adına taşıt alamazsınız.

 

Primi 5225 güne tamamlamanız gerek

SORU: 4 Eylül 1967 doğumluyum. 1984 yılında sigorta girişim var. 2003’den 2014’e kadar olan Bağ-Kur prim borcumu sildirdim.  Askerlik ödemesi de yapmadım.  1983’de isteğe bağlı var. Nasıl emekli olabilirim?

ÖZCAN

YANIT: SSK’da emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5225 gün prim ödeme ve 48 yaş şartlarına tabisiniz.  SSK prim ödeme gün sayınızı bildirmemişsiniz.  Yaş ve süre sorununuz olmadığından, priminizi 5225 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Ayrıca 3600 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız 4 Eylül 2027’de emekli olmanız da mümkün.

 

Babamdan yetim aylığı alabilir miyim?

SORU: Emekli Sandığı emeklisiyken Mayıs ayı başında kısmi zamanlı sigortalı olarak kamu iştiraki bir şirkette işe başladım ve 1 Mayıs itibarıyla emekli maaşım kesildi. Eşimden boşanmış durumdayım. Emekli Sandığı emeklisi ve 1970 yılında vefat etmiş olan babamdan dul/yetim aylığı alabilir miyim? Alırsam yarısını mı alırım? Maaş bağlanırsa Mayıs ayından itibaren mi bağlanır? Bu işten ayrıldığımda kendi emekli maaşım bağlanırken zorluk yaşar mıyım?

İsmi saklı

YANIT: Emekli aylığınız 5335 sayılı Kanunun 30. maddesi hükmüne göre kesilmiş olduğundan ve 4/a (SSK) kapsamında çalıştığınızdan, babanızdan yetim aylığı alabilirsiniz. Sizden başka hak sahibi yoksa babanızın aylığının yüzde 50’si bağlanır. Bağlanacak aylığın başlangıç tarihi, kendi emekli aylığınızın kesildiği tarihi izleyen aybaşı olur. Çalışmaya başladığınız işten ayrıldığınızda, babanızdan bağlanan aylığı kestirip, kendi emekli aylığınızın bağlanmasında zorluk yaşamamanız gerekir.

 

Anneniz primini 7000 güne tamamlamalı

SORU: 25 Kasım 1967 doğumlu annem 24 Kasım 2006 sigorta girişli olup, su an SSK’ya 3422 gün prim ödemesi var. Ne zaman emekli olabilir?

MURAT

YANIT: Anneniz SSK’dan iki şekilde emekli olabilir.

1) 3578 gün daha prim ödeyerek toplam primini 7000 güne tamamlayacağı tarihte SSK’dan emekli olabilir.(ara vermeden prim öderse Haziran 2028’de)

2) 1078 gün daha prim ödeyerek toplam primini 4500 güne tamamlaması şartıyla 25 yıllık sigortalılık süresini dolduracağı 24 Kasım 2031’de.

Anneniz isteğe bağlı olarak Bağ-Kura 1978 gün daha prim ödeyerek toplam prim ödemesini 5400 güne tamamlaması şartıyla, 60 yaşını dolduracağı 25 Kasım 2027’de Bağ-Kurdan emekli olabilir.

 

Yaş haddinden emekli edilenlere ikramiyesi farkı ödenir

SORU: Yaş haddinden 20 Nisan 2018 tarihinde resen emekliye sevk edildim. Temmuz ayında yapılan katsayı artışından doğan emekli ikramiyesi farkı tarafıma ödenmesi gerekmiyor mu? Sorduğum yerden net cevap alamadım.

SAMİ

YANIT:  Emekli Sandığından yaş haddinden re’sen emekli edilenlere, emeklilik tarihinden sonraki ilk katsayı artışından dolayı emekli ikramiyesi farkı ödenir. Emekliye sevk edildiğinizden sonraki ilk katsayı artışı olan Temmuz 2018’deki memur maaş katsayısı artışından dolayı yüzde 8,65 oranında emekli ikramiyesi farkı ödenmesi gerekiyor. Ödeme Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından otomatik olarak yapılacak ve size de bilgi verilecektir.

 

SSK’dan emekli olma şansım yok mu?

SORU: Hollanda’da Amsterdam şehrinden oturuyorum. Türkiye'de 6 yıl 2 ay Emekli Sandığı hizmetim var. 26 Haziran 2017’de Hollanda'dan öğretmenlikten emekli oldum. Şimdi Türkiye’den emekli olmak istiyorum. Emekli Sandığı 110 bin TL, SSK 31 bin TL istiyor. SSK’dan emekli olmak istiyorum. Görüştüğüm bazı uzmanlar “Emekli Sandığından emekli olmak zorundasın” diyorlar, bu doğru mu? Bir haftalık sigortalı çalışarak SSK’dan emekli olma şansım yok mu? Bu konuda beni bilgilendirirseniz çok memnun olurum.

İsmail Ercan

YANIT: Yurtdışı borçlanmasına ilişkin 3201 sayılı Kanuna göre, Türkiye’de çalışması olanlar borçlanma için son tabi oldukları sosyal güvenlik kuruluşuna başvurmak suretiyle Kanunla getirilen haklardan yararlanırlar. Yurtdışı hizmet borçlanmasına ait sürelerin hangi sigortalılık haline göre geçmiş sayılacağının belirlenmesinde; Türkiye’de sigortalılığı olanların borçlanma talep tarihindeki en son sigortalılık haline göre, sigortalılıkları yoksa 4/b (Bağ-Kur) kapsamında geçmiş sigortalılık süresi olarak kabul edilir.

Buna göre, Türkiye’de 4/a (SSK) kapsamında sigortalılığınızı başlatıp, sonra yurtdışı hizmet borçlanması talebinde bulunmanız halinde, borçlanacağınız süre 4/a kapsamında geçmiş sigortalılık süresi olarak değerlendirilir. 1380 gün borçlanarak, 3600 prim günüyle 4/a statüsünden emekli olabilirsiniz.

 

Emekli kız çocuğu SSK’dan yetim aylığı alamaz

SORU: Memur emeklisiyim. 2001’de boşandım. Babam 26 Ağustos 1999’de babam vefat etti. Babamın SSK maaşını alan annemde 10.8.2017’de vefat etti. Babamın maaşı bana bağlanabilir mi? 

HAYRİYE

YANIT: SSK emekli kız çocuklarına, ana veya babalarından dolayı yetim aylığı bağlamaz. Memur emeklisi olduğunuzdan maalesef babanızdan dolayı SSK’dan yetim aylığı alamazsınız.  

 

Askerlik borçlanması emeklilik tarihini etkiler mi?

SORU: Babam 18 Ocak 1966 doğumlu. 1 Temmuz 1994’de Bağ-Kur girişi var. 2017 Mart ayından beri ek-5 sigorta primi ödemeye başladı. Tarım Bağ-Kur’dan 5367 prim günü var. 1986 yılında 18 ay askerlik yapmış. En erken ne zaman emekli olabilir, askerlik borçlanması yapmamız emeklilik tarihini etkiler mi?

Vedat Yılmaz

YANIT: Babanız, 1 Temmuz 1994 sigorta (Bağ-Kur) başlangıcıyla 4/a (SSK) statüsünden emeklilik için, ek-5 kapsamında ya da bir işverene bağlı olarak 4/a kapsamında en az 1260 gün prim ödemiş olmak koşuluyla, 25 yıl sigortalılık süresi, 5750 prim günü ve 55 yaş şartlarına tabi. 40 gün askerlik borçlanması yaparsa, emeklilik yaşı 54’e iner. Mart 2017 tarihinden itibaren 1260 gün (3,5 yıl) 4/a kapsamında prim ödediğinde, 54 yaşı da dolmuş olur ve emekli olmaya hak kazanır.

 

Yüzde 40 rapor ve vergi indirimi alabilirseniz hemen emekli olabilirsiniz

SORU: 10 Nisan 1978 doğumluyum. 1 Temmuz 1995 olan sigorta girişimle 8000 gün prim ödemem var. Askerlikten çürük raporu aldım. Gözümün biri görmüyor. Hiç bir yere başvurmadım. Ne zaman emekli olabilirim?

EMRE

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5750 gün prim ödeme ve 55 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan, 55 yaşınızı dolduracağınız 10 Nisan 2023’de emekli olabilirsiniz.  Ayrıca, en az yüzde 40 oranında işgücü kaybına uğradığınıza dair rapor ve vergi indirim hakkı alabilirseniz, engelli hakkıyla hemen emekli olmanız da mümkün.

 

Sağ kalan emekli eşe vefat eden emekli eşinden aylık bağlanır

SORU: Ben SSK emeklisiyim, eşim Emekli Sandığı emeklisi. Eşim benden önce vefat ederse bana ondan, ben önce vefat edersem benden ona maaş bağlanır mı?

Atilla Şimşek

YANIT: Allah geçinden versin, herhangi birinizin vefatı halinde sağ kalan eşe, vefat eden eşten aylık bağlanır. Eşiniz önce vefat eder ve başka hak sahibi olmaz ise size eşinizin emekli aylığının yüzde 75’i, siz önce vefat ederseniz eşinize sizin emekli aylığınızın yüzde 50’si bağlanır.

 

Prim ödenmeye devam edilmesi emekli aylığınıza olumlu yansır

SORU: 8000 prim günüm var. 4/a (SSK)’lıyım.  Halen primim 9.000 TL üzerinden yatıyor. Yaşım 48 ve emekli olma yaşım 52. Bu yüksek prim bana emekli olunca çok daha özel bir maaş faydası sağlar mı, yoksa boşuma mı gidiyor binlerce liralık primler?

Bir de eşime doğum borçlanması yaptık. Staj SSK’dan önce olduğundan zar zor kabul ettiler. Şimdi bu özel durum SSK başlangıcını geriye çekecek değil mi?

Nadir Güney

YANIT: Emekli aylığı en basit anlatımıyla, üzerinden prim ödenen kazançların ortalaması ile prim gün sayısına göre hesaplanan aylık bağlama oranlarının çarpımından oluşuyor. Dolayısıyla, yüksek kazanç üzerinden prim ödenmeye devam edilmesi, bağlanacak emekli aylığını artırır. 

Eşinizin tüm sigorta kollarına tabi olarak çalışmaya başladığı sigorta başlangıç tarihi, borçlandığı süre kadar geri gider.

 

Askerlik borçlanması emekli olma şartlarınızı değiştirmiyor

SORU: 1973 doğumluyum. İlk sigortalılık tarihim 20 Haziran 2002 olup yaklaşık 5400 gün prim ödemem var. 1993-1995 yılları arasında 18 ay askerlik yaptım. Askerlik borçlanması emeklilik tarihimi ne zamana çeker?

GÜNGÖR

YANIT: Askerliğinizin tamamını borçlansanız da emekli olma şartlarınızı değişmez. Çünkü emekli olma şartlarınızın değişmesi için; sigorta başlangıç tarihinizi 7 Eylül 1999’a götürecek kadar askerlik süresi lazım. Bu nedenle askerliğinizi borçlanmanıza gerek yok. Emekli olmak için: 7000 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. Toplam 7000 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 2033’de 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

4200 günlük primi talep edebilir miyim?

SORU: 1992 yılında Vakıfbank’da, Vakıf Emekli Sandığına bağlı 11 yıl çalıştım, 2003’te işten ayrıldım. Daha sonra, 2017 yılında 4 ay SSK’lı çalıştım. Toplamda 25 yılım ve 4200 gün prim ödemem mevcut. Yaşı beklemeden nasıl emekli olurum? Şu an 15 yıl 3600 günden ancak 58 yaşında emekli oluyorum (yaşım 50). Emekli olmasam, ödediğim 4200 günlük primi geri talep edebilir miyim?

Cenk Kavala

YANIT: Sigorta başlangıcınız 23 Kasım 1992 tarihinden önce ise emeklilik için 25 yıl sigortalılık süresi, 5600 prim günü ve 53 yaş; sonra ise 5675 prim günü ve 54 yaş şartlarına tabi olursunuz. Eksik prim gününüz için askerlik borçlanması yapabilirsiniz. Hatta askerliğinizi sigorta başlangıcınızdan önce yaptıysanız, emeklilik yaşınız bir yaş geri gelir. Yaklaşık 1200 güne kadar isteğe bağlı sigortalı olarak prim ödeyebilirsiniz. Prim günü ve yaş şartını sağladığınızda da emekli olabilirsiniz.

55 yaşınızı 23 Mayıs 2014 tarihinden sonra dolduracağınızdan, 3600 prim günüyle 58 değil, 60 yaşınızı doldurduğunuzda emekli olabilirsiniz. Ödediğiniz primleri geri alabilmeniz için ise prim gününüzün emeklilik için yeterli olmaması ve 60 yaşınızı doldurmanız gerekiyor. Oysa 60 yaşınızı doldurduğunuzda zaten 3600 prim günüyle yaştan emekli olabiliyorsunuz.

 

49 yaşı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz

SORU: 22 Kasım 1973 doğumluyum. Sigorta başlangıç tarihim 1986’dır. Ne zaman emekli olabilirim?

OSMAN

YANIT: Sigorta başlangıcınızı tarih(gün, ay, yıl) olarak bildireceğiniz yerde sadece yıl olarak bildirmişsiniz. Oysa başlangıçta bir gün bile emekli olma şartlarını değiştirebiliyor.  Sorunuzu 23 Kasım 1986’dan önce sigortalı olduğunuz varsayımına göre cevaplandırıyoruz. Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5300 gün prim ödeme ve 49 yaş şartlarına tabisiniz. Toplam 5300 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 49 yaşınızı dolduracağınız 22 Kasım 2022’de emekli olabilirsiniz.

 

Anayasa Mahkemesi iptal başvurusunu reddetti

SORU: 20 Mart 1981 doğumluyum. Stajyerlik sigorta girişim 8 Ağustos 1998, ilk sigorta girişimde 23 Eylül 1999’dur. 20 Kasım 2001’de 18 ay askerlik yaptım. Emeklilik yaşım 60 çıkıyor. Acaba askerlik ödemesini yaparsam, sigortam stajyerlik yaptığım tarih olarak baz alınır mı? Son çıkan Eylül 1999 yasasından dolayı çok mağduruz. 1 ayla 58 değil de 60 yaşı bekleyeceğim. Bu saçma değil mi? Şu an yeni bir iş bulup Eylül 1999 yasasından önce sigorta girişim olsaydı, tazminatımı alıp işten çıkabiliyordum. Bu konuda ne yapabilirim?

SİNAN

YANIT: 8 Eylül 1999’da yürürlüğe konan 4447 sayılı yasa ile çok kişinin emekli olacağı tarih uzadı. Sizin de 2 yıl uzamış. 14 yıl, 15 yıl uzayanlar var. Maalesef yapılacak bir şey yok. Çünkü bu yasanın iptali için Anayasa Mahkemesine gidildi. Ancak Anayasa Mahkemesi; “… sosyal güvenlikte kazanılmış hak yoktur. Beklenen hak vardır. beklenen haklarda değiştirilebilir….” gerekçesiyle iptal başvurusunu reddetti.

 

Ortağın şirketten sigortalı gösterilmesi yasaklandı

SORU: 1 Mart 2005 tarihinden bu güne kadar hiç ara vermeden halen aynı şirkette satış elemanı (SSK'lı) olarak çalışmaktayım. 1 Aralık 2011 tarihinde yine çalışmış olduğum bu şirketten hisse devri aldım. SGK' da bu hisse devri nedeni ile beni Bağ-Kur kapsamına aldı. Bende SGK' ya konu ile ilgili itirazda bulunmama rağmen  yapılan işlemin doğru olduğunu savunarak itirazımı geri çevirdi. Buna göre ben ne yapmalıyım? 

AKTAŞ

YANIT: Kurum haklı. Çünkü 1 Ekim 2008’den itibaren kişilerin kendi işyerlerinden veya ortağı oldukları işyerlerinden sigortalı bildirmeleri yasaklandı. Bu nedenle ortağı olduğunuz şirketten sigortalı bildirilemezsiniz. Fakat sizin gibi Bağ-Kurlu olması gerekenler, kendi işyerleri dışında başka bir işyerinde sigortalı çalışarak SSK’ya prim ödediklerinde, Bağ-Kurlu olmaları gerekmiyor. Maalesef yasa da, uygulamada bu şekilde.

 

Engelli hakkıyla emekli olmanız mümkün olabilir 

SORU: 1975 doğumluyum. 1 Eylül 1994 sigorta girişim, 3925 prim günüm var. 27 Aralık 2012’den beri Bağ-Kur’luyum. Bir ay önce kalp krizi geçirdim ve stent takıldı. Erken emekli olabilir miyim, nasıl emekli olabilirim?

Ramazan Akkaya

YANIT: SGK tarafından yetkilendirilen hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenecek rapor ve dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesi sonucu, SGK Sağlık Kurulu tarafından en az yüzde 40 oranında çalışma gücü kaybınız olduğu kabul edilirse, 18 yıldan fazla sigortalılık süreniz ve 4680 günden fazla prim ödemeniz olduğundan, yaş şartı aranmaksızın emekli olabilirsiniz.

 

 

ARŞİV İÇİN TIKLAYINIZ 1 2