ARŞİV İÇİN TIKLAYINIZ 1 2

Kısa çalışma ödeneğiniz temmuz ayında da devam eder

SORU: Çalıştığım özel okul beni 3. ay itibarı ile kısa çalışma ödeneğinden faydalandırdı. 1 -31 Temmuz 2020 aralığında da ücretsiz izine çıkarttı. Konu hakkında detaylı bilgi almak için kurum insan kaynaklarından kimseye ulaşamadım. Temmuz ayında da kısa çalışma ödeneğim devam eder mi? Kurum maaş vermeyecek ama devlet kısa çalışma ödeneği ödemeye devam edecek mi?

 

YANIT: 30 Haziran 2020 öncesinde başvuruda bulunmuş olup, kısa çalışma uygulaması sona eren ya da devam etmekte olan işyerleri için kısa çalışma ödeneği süresi; yeni bir başvuru ve uygunluk testi yapılmasına gerek bulunmaksızın, daha önce kısa çalışmadan yararlanan aynı işçiler için ve aynı şartları aşmamak kaydıyla, 30 Haziran 2020 tarihinden önce kısa çalışma uygulaması biten işyerleri bakımından 1 Temmuz 2020 tarihinden itibaren, 30 Haziran 2020 tarihinde kısa çalışma uygulaması devam eden işyerleri bakımından ise kısa çalışma bitiş tarihinden başlamak üzere bir ay uzatıldı.

Süre uzatımı, kısa çalışma uygulaması 30 Haziran 2020 tarihinde ya da öncesinde sona eren işyerinizi de kapsamakta olup, daha önce kısa çalışmadan yararlanmış olduğunuzdan, kısa çalışma ödeneğiniz temmuz ayı için de aynı şartlarla devam eder.

 

1800 gün daha prim ödeyip 58 yaşı doldurmalısınız 

SORU: 1969 doğumluyum. SSK giriş tarihim Ocak 1985 fakat 1800 gün prim ödemem var. Sigorta başlangıcından sonra doğun iki çocuğum var. Çocukları borçlanıp ne zaman emekli olabilirim?

AYSEL

YANIT: Yaş haddinden emekli olmak için; 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. 1800 gün daha prim ödeyerek priminizi 3600 güne tamamlamanız şatıyla, 2027’de 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Doğumlarınız arasında iki yıllık süre varsa ve doğum sonrasındaki iki yıllık sürelerde prim ödemeniz yoksa iki doğumunuzu borçlanarak toplam 1440 gün kazanabilirsiniz. Doğum borçlanmasından sonra 360 gün daha prim ödeyerek priminizi 3600 güne tamamlayabilirsiniz.

 

7000 gün(veya 4500 gün) prim ödeyip 58 yaşı dolduracaksınız

SORU: Haziran 1989 doğumluyum. İlk SSK’lı(4/A) işe başlama tarihim 18 Eylül 2006 olup 3776 gün prim ödemem var. Bu şartlar altında ne zaman emekli olabilirim?

GÜLCAN

YANIT: Emekli olmak için; 7000 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. 3224 gün daha prim ödeyerek priminizi 7000 güne tamamlamanız şartıyla, 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Ayrıca 724 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 4500 güne tamamlamanız şartıyla, yine aynı tarihte yani 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmanız da mümkün.(25 yıl sigortalılık süresi, 4500 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabi olarak)

 

Memurun ikramiyesi de kaldırılabilir mi?

SORU: Ekim 1988 itibariyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi olarak işe başladım. Hizmet yılı ve yaş olarak emeklilik hakkını elde ettim. Hükümet tarafından getirilmek istenen kıdem tazminatı fonu, benim durumumda olanları etkileyebilecek benzeri bir düzenleme yapılma ihtimalini de beraberinde getirir mi? 4/c’liler için emekli ikramiyesine yönelik yeni bir düzenleme olabilir mi? Olursa, ben ve benim durumumda olanları da geçmişe dönük olarak kapsar mı?

 

YANIT: Endişenize ilişkin bir sendika başkanı tarafından da açıklamalar yapıldı. Bugün işçinin kıdem tazminatına el atanların, yarın kamu emekçilerinin emekli ikramiyelerine de göz dikebileceği ifade edildi. Ancak emekli ikramiyeleri için kıdem tazminatına benzer bir düzenleme bugüne kadar telaffuz edilmedi. Böyle bir düşünce varsa bile öncelikle kıdem tazminatının halledilmesi gerekir.

Kıdem Tazminatı Fonu yaklaşık 20 yıldır bu ülkenin gündeminde. Her defasında işçi ve işveren kesimine “Aranızda anlaşıp gelin” deniyor. Bugüne kadar önerilen düzenlemelerin hiçbir şeklini ne işçi ne de işveren kesimi kabul etmedi, aralarında da uzlaşamadılar.

Cumhurbaşkanı’nın konuya ilişkin yaptığı son açıklamadan çıkan sonuca göre, iktidar da her şeye rağmen racon kesip, riski üzerine alamıyor. Zira bunun siyasi bir bedeli mutlaka olacaktır. İşçi ve işveren temsilcilerine, kendi istediği şekliyle hallettirmek istiyor.

Sonuç itibarıyla, Kıdem Tazminatı Fonunun bile, yürürlüğe gireceği tarihten sonraki çalışma süreleri için geçerli olması öngörülüyor. Geçmişe dönük ikramiye haklarınızın kaybı söz konusu olmaz.

 

Başlangıcınıza göre 53 veya 54 yaşa tabisiniz

SORU: 1975 doğumluyum.  Sigorta girişim 1992’de olup 6200 gün prim ödemem var.  Ne zaman emekli olabilirim?

HASAN

YANIT: Prim ödemeniz yeterli. Sigorta başlangıç tarihiniz 23 Kasım 1992’den önceki bir tarih ise 53, sonraki bir tarih ise 54 yaşı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

İşverenin yeniden başvurması gerekir

SORU: Son 3 yılda 438 gün prim ödemem bulunduğundan kısa çalışma ödeneğinden faydalanamıyorum. Bunun yerine yazılarınızdan anladığım kadarı ile ücretsiz izin desteğinden faydalanacağım. Prim günüm 450 gün olduğunda kısa çalışma ödeneğinden faydalanmam mümkün olacak mı?

 

YANIT: Kısa çalışma ödeneğinden yararlanabilmeniz için gereken son üç yılda 450 gün prim ödemiş olma koşulunu sağladığınızda, kısa çalışma ödeneğinden yararlanmanız mümkün olabilir. Ancak bunun için işvereninizin yeniden kısa çalışma başvurusunda bulunması gerekiyor.

 

Prim tamam ancak 57 yaşta dolacak

SORU: 1980 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim 21 Temmuz 1997 olup toplam 7021 gün pirim ödemem var. Kaç yaş sınırına tabiyim? Ne zaman emekli olurum?

İSMAİL

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5900 gün prim ödeme ve 57 yaş şartlarına tabisiniz. Priminiz yeterli olduğundan, bundan sonra prim ödemeseniz bile, 57 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Cenaze ödeneği ne kadar?

SORU: 31 Mayıs 2020 tarihinde eşim vefat etti. Emekli maaşını SSK’dan alıyordu. Ben banka emeklisiyim, maaşımı bankanın özel emekli sandığından alıyorum. Eşimin maaşını alabilir miyim? Bir de ölüm yardımı varmış, ne kadar olduğunu ve nereye başvurmam gerektiğini bildirir misiniz?

 

YANIT: Öncelikle başınız sağ olsun. Kendi çalışmanızdan dolayı emekli aylığı aldığınızdan, eşinizin emekli aylığının yüzde 50'si ölüm (dul) ayılığı olarak, 1 Haziran’dan geçerli olmak üzere bağlanır. Ölüm yardımı (cenaze ödeneği) 2020 yılı için 801 TL olup, hem aylık bağlanması hem de ölüm yardımı için SGK il müdürlüğü/sosyal güvenlik merkezine Gelir/Aylık/Ödenek Talep Belgesi ile başvurmalısınız.

 

58 yaşı dolduracaksınız

SORU: 19 Mayıs 1983 doğumluyum. Sigorta başlangıç tarihim 1 Aralık 1998 olup şuanda 6000 bin gün primim var. Neye göre hangi tarihte emekli olabilirim? Yaş ve prim gün sayısı hakkında bilgi alabilir miyim?

SADIK

YANIT: Girişinizde adınıza prim ödemesi varsa, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5975 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. Priminiz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz dahi, 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Eksik prim yatırılması fesih sebebi sayılır mı?

SORU: Özel sektörde çalışmaktayım. Bayramda ve pandemi döneminde kısa çalışma ödeneği almamıza rağmen şirket avans ödemesi şeklinde maaş tutarında hesabımıza para yatırdı. Bunu bordroya yansıtmıyor, ancak kesim yapılırken, kestiği miktar kadar SGK eksik yatırılıyor. Bu yasal mı, iş akdinin haklı nedenle feshine giderek tazminat alınabilir mi? Şirketler her yıl çalışana ne kadar ve kaç defa zam yapabilirler? Her yıl yapılan zammın yapılmamasının kanuni bir yaptırımı var mıdır?

 

YANIT: Kısa çalışma ödeneği, kısa çalışma döneminde işyerinde uygulanan haftalık çalışma süresini tamamlayacak şekilde çalışılmayan süreler için işçiye yapılan ödemeyi ifade ediyor. Kısa çalışma uygulandığı dönemde, İŞKUR tarafından çalışılmayan süreye ilişkin kısa çalışma ödeneği ödenirken, çalışılan sürenin ücreti işveren tarafından ödeniyor.

Kısa çalışma ödeneği ödenen günler için, uzun vadeli sigorta kolları (emeklilik sigortası) primi yatırılmıyor. Sigortalının kısa çalışma ödeneği aldığı günler için Aylık Prim ve Hizmet Belgesinde/Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesinde “18 Kısa Çalışma Ödeneği” koduyla eksik gün bildirimi yapılıyor.

Örneğin, işyerindeki çalışma süresi 1/2 oranında azaltılmış ise İŞKUR tarafından çalışanlara 15 gün için kısa çalışma ödeneği verilir, 15 günün ücretini işveren öder. Çalışanlar da kısa çalışma uygulama şekline göre ay içinde 15 güne karşılık gelen süre kadar çalışır, prim günü olarak da SGK’ya 15 günlük bildirim yapılır.

Bu bağlamda, işveren tarafından ödenen avansın, çalıştığınız süreye karşılık gelen kısmının avans ödemesinden mahsup edilmesinde (kesilmesinde) ve çalıştığınız gün kadar SGK’ya prim günü bildirilmesinde yasaya aykırı bir durum yok. Bu nedenle de iş akdi haklı nedenle feshedilerek kıdem tazminatına hak kazanılamaz.

İş Kanununda işverenin zam yapmasını zorunlu kılan, zammın zamanını ve oranını düzenleyen bir yasal hüküm bulunmuyor. İş sözleşmesinde veya toplu iş sözleşmesinde zam konusunda bir düzenleme yoksa işveren işçinin ücretine zam yapmak zorunda değil. Bu bağlamda, işverenin çalışanların ücretlerine zam yapmaması, işçiye iş sözleşmesini haklı nedenle fesih hakkı vermez.

 

58 yaşı dolduracaksınız

SORU: 19 Mayıs 1983 doğumluyum. Sigorta başlangıç tarihim 1 Aralık 1998 olup şuanda 6000 bin gün primim var. Neye göre hangi tarihte emekli olabilirim? Yaş ve prim gün sayısı hakkında bilgi alabilir miyim?

SADIK

YANIT: Girişinizde adınıza prim ödemesi varsa, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5975 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. Priminiz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz dahi, 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

İşten çıkabilir ancak tazminat alamazsınız

SORU: Gıda sektöründe plasiyer olarak çalışmaktayım. 4 Mayıs 2020 gününde işyerimin kapanacağını ve yeni yasa gereği 3 ay boyunca işten çıkarılamayacağımı öğrendim. Bu 3 aylık zaman zarfında başka bir işe başlayabilir miyim? Şayet başlayabilirsem bir önceki işyerimden hakkım olan ihbar tazminatı, kıdem tazminatı vb. alacaklarımı alabiliyor muyum?

 

YANIT: Çalışmakta olduğunuz işyerinden çıkıp, başka bir işyerinde işe başlayabilirsiniz. Ancak işten kendiniz ayrılmış olacağınızdan ihbar tazminatına, işten ayrılmanız haklı nedene dayanmadığından kıdem tazminatına hak kazanamazsınız. Varsa hak kazanıp da kullanmadığınız yıllık ücretli izin sürelerine ilişkin izin ücretlerinizi alabilirsiniz.

 

Başlangıcınız 23 Mayıs’tan önceyse 54, sonraysa 55 yaşa tabiniz

SORU: 1974 doğumluyum. 1998 sigortalı oldum ve 12 sene prim ödemem var. Ne zaman emekli olabilirim?

AYŞE

YANIT: 1655 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5975 güne tamamlamanız şartıyla, sigorta başlangıcınız 23 Mayıs’tan önceki bir tarih ise 54 yaşınızı, sonraki bir tarih ise 55 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Pandemi döneminde ücretsiz izin uygulaması

SORU: Çalıştığı işyeri tarafından ücretsiz izne çıkarılan ve bu arada işveren tarafından ücret desteği talep edilen çalışanların, işletmenin gıda işletmesi olması nedeniyle paket servisini açması ve dolayısıyla bazılarının fiilen çalışması durumunda ne yapılmalıdır? Nisan ayında çalışılmayan günlerin gün bazında, çalışılan günlerin ise aylık ücret / 30 x fiilen çalışılan gün sayısı ile halletmek olası mıdır? SGK yönünden nasıl bir işlem yapılabilir?

 

YANIT: 4857 sayılı İş Kanununun geçici 10. maddesi uyarınca işveren, 17 Nisan – 17 Temmuz 2020 tarihleri arasında işçisini tamamen veya kısmen ücretsiz izne çıkarabiliyor. Ücretsiz izin kullanımına bağlı nakdi ücret desteği, ay içinde kullandırılan ücretsiz izin günleri için ödeniyor.  Ay içinde kısmen ücretsiz izin kullandırılması ve ayın bazı günlerinde çalışılması halinde, ayın çalışılan günlerine ilişkin ücret, işçinin normal ücreti esas alınarak işveren tarafından ödenir.

Ücretsiz izne ayrılan işçilere ilişkin aylık bildirimler, “https://uyg.sgk.gov.tr/IsverenSistemi” internet adresinden ücretsiz iznin verildiği ayı takip eden ayın 3’üne kadar işverenlerce yapılır. Bu bağlamda, ilgili ayda işçinin ücretsiz izne ayrıldığı gün sayısı, işçinin TC Kimlik Numarası ve IBAN numarası ile cep telefonu bilgileri SGK başvuru ekranı üzerinden bildiriliyor.

Bu şekilde bildirimi yapılan işçiler için ilgili aya ait Aylık Prim ve Hizmet Belgelerinde/Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamelerinde eksik gün nedeni, “28-Pandemi Ücretsiz İzin” olarak seçilir. Ayın çalışılan günleri için prim günü ve prime esas kazanç bildirimi yapılır.

 

Primi 5450 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz

SORU: 7 Temmuz 1967 doğumluyum. Askerlik hizmetimi yaptıktan sonra 25 Aralık 1989’da sigortalı oldum. Normal şartlarda nasıl emekli olurum? Birde 3600 günle emekli olabilir miyim?

ZİYA

YANIT: Askerlik sürenizin 40 gününü borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5450 gün prim ödeme ve 51 yaş şartlarına tabi olursunuz. 51 yaşı doldurduğunuzdan, 5450 gün prim ödemeniz varsa hemen, yoksa primi 5450 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.  3600 gün primle 60 yaşınızı dolduracağınız 7 Temmuz 2027’de emekli olabilirsiniz.

 

Ana ve babası boşanmış kız çocuğunun yetim aylığı

SORU: Eşim vefat etti, 11 aylık kızım var. Eşimin diğer iki evliliğinden iki çocuğu var. O çocukları benimle aynı maaşı alırken benim kızım yarısını alıyor. Sebebini sorduğumda o çocukların maaşının hem annesiz hem babasız olarak hesaplandığını, benim ise annesi olarak hesaplandığını söylediler. İkisinin de annesi sağ, bu nasıl bir haksızlık?

 

YANIT: Ölen sigortalının hak sahibi durumundaki çocuklarına bağlanan ölüm aylığının oranı, her çocuk için yüzde 25’tir. Ancak çocuklardan, sigortalının ölümü ile anasız ve babasız kalan veya sonradan bu duruma düşenlerle, ana ve babaları arasında evlilik bağı bulunmayan çocukların her biri için aylık bağlama oranı yüzde 50’dir.

Eşinizin önceki evliliklerinden olan çocukları eşinizin ölümü ile anasız ve babasız kalmamakla birlikte, ana ve babaları arasında evlilik bağı bulunmadığından, aylık bağlama oranları yüzde 50, yani sizin aylık bağlama oranınızla aynı olur. Kızınızın aylık bağlama oranı ise yüzde 25. Bu nedenle de aldıkları aylık, kızınıza bağlanan aylığın iki katı, sizinki ile aynı oluyor.

 

57 yaşı dolduracaksınız

SORU: 4 Şubat 1979 doğumluyum. İlk işe başlangıç tarihim 20 Mart 1998 olup 5487 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olabilirim?

MUSTAFA

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5900 gün prim ödeme ve 57 yaş şartlarına tabisiniz. 413 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5900 güne tamamlamanız şartıyla, 57 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

7000 günle kıdem tazminatını alan yeniden çalışabilir mi?

SORU: Sigorta girişim 24 Nisan 2000. 6314 gün SGK, 768 gün özel banka sandığı olmak üzere toplam 7082 gün prim ödemem var. 15 Ocak 2018 tarihinden bu yana özel bir şirkette çalışmaktayım. 7000 gün sigorta primim dolduğu için yaşı beklemek şartıyla SGK’dan alacağım emekli olabilir yazısı ile çalıştığım şirketten ayrılıp tazminat alabilir miyim? Tazminat alıp ayrıldığımda başka bir yerde işe başlamamda hukuken bir kısıtlama var mıdır?

 

YANIT: Emekliliğiniz için gereken yaş dışındaki 7000 prim günü şartını sağlamış olduğunuzdan, SGK’dan alacağınız yazı ile çalıştığınız şirketten ayrıldığınızda kıdem tazminatına hak kazanırsınız.

Emekliliği için gereken yaş dışındaki şartları sağlayıp, kıdem tazminatı alarak işten ayrıldıktan sonra, yeniden çalışmayı engelleyen bir yasal düzenleme yok. Emeklilik için yaşının dolmasını beklemek üzere kıdem tazminatını alarak işten ayrılan kişinin daha sonra yaşam şartlarının değişmesi veya ekonomik şartlar ya da kendisi için daha uygun bir iş bulması nedeniyle, yeniden çalışmaya başlaması söz konusu olabilir. Sadece işten ayrılmanız ile yeni işe başlamanız arasında illiyet bağı oluşmamasında yarar var.

 

5975 gün prim ödeyip 54 yaşı dolduracaksınız

SORU: 1975 doğumluyum. İşe giriş tarihim 14 Nisan 1998’dir.  Ne zaman emekli olabilirim?

AYTEN

YANIT: Emekli olmak için; 20 yıl sigortalılık süresi, 5975 gün prim ödeme ve 54 yaş şartlarına tabisiniz. Toplam 5975 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 2029’da 54 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Devre mülk de konut sayılıyor

SORU: 22 Mayıs 2020 tarihli SÖZCÜ'deki yazınızı okudum. Brüt 200 metrekareyi geçmeyen tek konut ve senede 10 gün kullanım hakkı olan 1/35 hisseli kira geliri olmayan bir devre mülk için (0) oranlı emlak vergisi uygulamasından yararlanılabiliyor mu? 2015 yılında (0) oranlı vergi uygulanmasından yararlanmak için belediyeye müracaat etmiştim. 2019 yılında geriye dönük 4 yıllık faiz ve ceza tahakkuk ettirdiler. Belediyenin yaptığı bu uygulama doğru mudur? Yıllık 10 gün kullanım hakkı olan ve kira getirisi olmayan bir devre mülk de konuttan mı sayılıyor?

 

YANIT: Devre mülk sahipleri, malik sıfatını kazandıkları tarihte emlak vergisi mükellefi sayılıyor. Devre mülke konu binanın toplam vergi değerinden, payına düşen kısımla ilgili bildirimde bulunup, emlak vergisi ödemeleri gerekiyor. Ancak indirimli orandan yararlanma şartlarını sağlayanlar, 200 metrekareyi geçmeyen devre mülkten paylarına düşen kısım için sıfır oranlı emlak vergisi uygulamasından yararlanırlar.

Bu bağlamda devre mülk konut sayılır. 1/35 hissesine sahip olduğunuz 200 metrekareyi aşmayan devre mülkten başka eviniz yoksa devre mülkünüz için sıfır oranlı emlak vergisi uygulamasından yararlanmanız gerekir. Ancak başka bir konutunuz daha varsa, devre mülk ikinci konut sayılır ve her ikisi için de emlak vergisi ödersiniz.

 

56 yaşın dolmasını bekleyeceksiniz

SORU: 27 Mart 1977 doğumluyum. 1 Nisan 1996’de sigortalı oldum ve askere giden  kadar 270 gün prim ödedim. Askerden geldikten sonra 8 Kasım 2003’den itibaren tekrar sigortalı çalışmaya başladım. Toplam 5703 sigorta gün prim ödemem var. Acaba  ne zaman emekli olurum?

KASIM

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5825 gün prim ödeme ve 56 yaş şartlarına tabisiniz. 122 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5825 güne tamamlamanız şartıyla, 56 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Organizasyon değişikliği işten çıkarma gerekçesi olur mu?

SORU: Eski eşim 11 ay önce çalışmaya başladığı firmadan “farklı organizasyon yapısına geçiyoruz” bahanesi ile işten çıkartılıyor. Bu dönemde işyeri iş akdini feshedebilir mi, bunun için ne yapılması gerekiyor?

 

YANIT: İşverenlere, 17 Nisan 2020 ila 17 Temmuz 2020 tarihleri arasında ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzeri sebepler dışında fesih yasağı getirilmiş, yasağa rağmen iş sözleşmesini fesheden işveren veya vekiline, sözleşmesi feshedilen her işçi için fiilin işlendiği tarihteki aylık brüt asgari ücret tutarında idari para cezası verileceği öngörülmüştür.

Buna göre, firmanın organizasyon yapısının değiştirileceği gerekçesiyle söz konusu tarihler arasında iş sözleşmesi feshedilemez. Yasağa rağmen fesih halinde işverene brüt asgari ücret tutarında idari para cezası verilir. Sözleşmesi feshedilen kişinin çalışma süresi bir yıldan az olduğundan kıdem tazminatına hak kazanamaz, ancak ihbar öneli verilmemesi durumunda ihbar tazminatı talebi söz konusu olabilir.

 

5375 gün prim ödeyip 50 yaşı dolduracaksınız

SORU: 10 Şubat 1972 doğumluyum. SSK giriş tarihim 1 Nisan 1988’dir. Acaba ne zaman emekli olurum?

AHMET

YANIT: Sigorta giriş tarihinizde adınıza prim ödemesi varsa, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5375 gün prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabisiniz. Toplam 5375 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 50 yaşınızı dolduracağınız 10 Şubat 2022’de emekli olabilirsiniz.

 

Geçici iş göremezlik ödeneği alabilir miyim?

SORU: Koronavirüs hastası oldum. Hastaneden 10+10+7 gün ayrı ayrı iş göremezlik raporu aldım. İlk 10 günün parası yattı. Geri kalan 10+7 gün için de ücret alabilir miyim?

 

YANIT: Geçici iş göremezlik ödeneği (rapor parası), istirahat süresinin bitiminden sonra raporun işveren tarafından onaylaması (sigortalının istirahatli olduğu sürede işyerinde çalışmadığına dair bildirim) üzerine ödeniyor.

İlk on günlük istirahat sürenize ilişkin raporun işveren tarafından onaylanması üzerine ilk on günlük rapor paranız ödenmiş. İkinci on günlük ve son yedi günlük istirahat sürelerinize ilişkin raporların da işveren tarafından onaylanmasından sonra rapor paralarınız ödenir.

 

5375 gün prim ödeyip 50 yaşı dolduracaksınız

SORU: 10 Şubat 1972 doğumluyum. SSK giriş tarihim 1 Nisan 1988’dir. Acaba ne zaman emekli olurum?

AHMET

YANIT: Sigorta giriş tarihinizde adınıza prim ödemesi varsa, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5375 gün prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabisiniz. Toplam 5375 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 50 yaşınızı dolduracağınız 10 Şubat 2022’de emekli olabilirsiniz.

 

İşten ayrılma halinde ücret desteği alınabilir mi?

SORU: Şu an ücretsiz izin ödeneği alıyorum. Ancak hazirandan sonra eşimin doğu görevi sebebiyle istifa etmem gerekiyor. Temmuz ayındaki ücretsiz izin desteğini alabilir miyim?

 

YANIT: 4857 sayılı İş Kanununun geçici 10. maddesi uyarınca işveren tarafından ücretsiz izne ayrılanlara, ücretsiz izinde bulundukları süre için nakdi ücret desteği ödeniyor.

İşten ayrıldığınız tarihte ücretsiz izniniz de sona erer. İşten ayrılacağınız tarihe kadar olan ücretsiz izin süresi için ücret desteği alır, işten ayrılacağınız tarih sonrası için ücret desteği alamazsınız.

 

Askerliğinizin 4 ayını borçlanıp 55 yaşı dolduracaksınız

SORU: 1974 doğumluyum. 18 Mart 1996 sigortalı oldum. Hiç  boşluk  yok. Ne zaman  emekli  olabilirim?  Askerden  önce  sigortam yok.

CENGİZ

YANIT: Askerliğinizin 4 ayını borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi,5750 gün prim ödeme ve 55 yaş şartlarına tabi olursunuz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan, 55 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Çalışması sona eren doktor ilave ödeme için ne yapmalı?

SORU: Emekli tıp doktoruyum. Emekli Sandığı statüsünden 2014 Ağustos ayında emekli oldum. Memuriyetimde hiç yöneticilik yapmadım, sonra değişik zamanlarda işyeri hekimliği yaptım. 31 Mart 2020 tarihinde işyeri hekimliğimi sona erdirdim ve bu tarihte işyeri hekimliği ile alakam kalmadı. Bunu SGK Ankara'ya bir dilekçe ile bildirdim. Emekli maaşıma ilaveten ek ödeme şu ana kadar (08.06.2020) yapılmadı. Üç aydan beri (nisan-mayıs-haziran) ek ödemeden faydalanamadım. Ek ödeme 1 Nisan 2020'den itibaren geçerli midir? Geçerli ise 1 Nisan 2020'den itibaren toplu ödeme alabilir miyim? Nereye ve nasıl müracaat edip nasıl bir yol izlemeliyim?

 

YANIT: Yasa hükmüne göre, ilave ödemeden yararlanma hakkı olanlardan, sosyal güvenlik destek primi ödemek suretiyle çalışanlar dâhil herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna tabi olarak çalışanların ilave ödemeleri, çalışmalarının sona erdiği tarihi takip eden ay başından itibaren ödenmeye başlanır.

31 Mart 2020 tarihi itibarıyla çalışmanızı sona erdirdiyseniz, ilave ödemeye 1 Nisan'dan itibaren hak kazanısınız ve birikmiş olarak ödenmesi gerekir. Ancak salgın nedeniyle kamu kurumları eksik personel ile işlerini yürüttüler/yürütüyorlar. İşleminiz bu nedenle gecikmiş olabilir. Ayrıca işleminiz SGK Kamu Görevlileri Emeklilik Daire Başkanlığınca yapılacak. Dilekçenizi farklı bir birime gönderdiyseniz, yerine ulaşması için de gecikmiş olabilir.

 

725 gün daha prim ödeyip 52 yaşı dolduracaksınız

SORU: 1973 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim 1 Nisan 1990 olup 4800 gün prim ödemem var.  Ne zaman emekli olurum?

SAMİ

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5525 gün prim ödeme ve 52 yaş şartlarına tabisiniz.  725 gün daha prim ödeyerek priminizi 5525 güne tamamlamanız şartıyla, 2025’de 52 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Kısa çalışma döneminde işçi çıkarılabilir mi?

SORU: İşyerimi 27 Mart 2020 tarihinde geçici olarak kapatmak zorunda kaldım. Çalışanlarım için kısa çalışma ödeneğine başvurduk, ödenek almaya başladılar. Maalesef bu süreçte kiraları ödeyemediğim için tamamen işletmemizin faaliyetini durdurma kararı aldım. İşçilerimizin bu nedenle iş akdini sonlandırmak istiyorum. Bunun bir cezası olur mu?

 

YANIT: Koronavirüs kaynaklı kısa çalışma uygulamasından yararlanabilmek için, işyerinde kısa çalışma uygulanan dönemde 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25/II. maddesinde yer alan ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzeri sebepler hariç olmak kaydıyla işveren tarafından işçi çıkarılmaması gerekiyor.

İşyerinizde başlatılan kısa çalışma uygulamasının ne zaman sona ereceğini belirtmemişsiniz. Kısa çalışma uygulaması haziran ayını da kapsıyorsa, haziran ayı sonuna kadar çalışanlarınızın iş akitlerini sonlandırmamalısınız. Aksi halde çalışanlarınıza ödenen kısa çalışma ödeneklerinin tarafınızdan yasal faizi ile birlikte tahsili söz konusu olabilir.

Ayrıca 17 Nisan 2020 ila 17 Temmuz 2020 tarihleri arasında 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25/II. maddesinde yer alan ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzeri sebepler dışında işçi çıkarmak yasaklanmış olup, yasağa uymayan işverene işten çıkarılan her işçi için aylık brüt asgari ücret tutarında idari para cezası verilmesi öngörülmüştür.

İşyerinizi kısa çalışma uygulama dönemi bittikten sonra kapatıp, çalışanlarınızı da bu sebeple işten çıkarabilirsiniz. Böylece ay sonuna kısa bir süre kala riske girmemiş olursunuz.

 

Ölüm aylığı için en az 900 gün prim aranmakta

SORU: Vefat eden babamın 500 gün sigortası var. Askerlik yapmamış. Acaba anneme aylık bağlatma ihtimalimiz var mı?

ERCAN

YANIT: Vefat eden sigortalının eş ve hak sahibi çocuklarına ölüm(dul-yetim) aylığı bağlanması için sigortalıdan 5 yıl sigortalılık süresi ve en az 900 gün prim ödeme şartları aranmaktadır. Babanız bu şartları sağlayamadığından maalesef annenize babanızdan dolayı aylık bağlatamazsınız.

 

Nisan ayı kısa çalışma ödeneğiniz fazla hesaplanmış olmalı

SORU: Çalıştığım işyeri 19.03.2020 – 31.03.2020 tarihleri arasında evden çalışmaya geçti. Bu süre zarfında sadece 7 gün evden çalıştım, kalan 4 gün için izin kağıdı doldurdum ama 11 günlük yıllık izin düşümü oldu. Konu ile ilgili fikirleriniz benim için önemli. İkinci olarak, kısa çalışma ödeneği olarak İŞKUR hesabıma nisan ayı için 2.619 TL, mayıs ayı için 1.222 TL yatırdı. Tutarlar arasında neden bu kadar fark var? Net maaşım 2.856  TL, brüt maaşım 3.994 TL. İşe gidiş günlerim, çarşamba, perşembe ve cuma.

 

YANIT: Evden çalıştığınız sürenin normal çalışma süresi olarak değerlendirilmesi ve ücretli izin sürenizden düşülmemesi gerekir. Buna göre de sadece çalışmadığınız 4 gün için yıllık ücretli izin kullandığınız kabul edilebilir. Günlük kısa çalışma ödeneği; son 12 aylık prime esas kazanca göre hesaplanan günlük ortalama brüt kazancın yüzde 60'ı olup, asgari ücretin brüt tutarının 1.5 katını geçemiyor. Kısa çalışma ödeneğinden binde 7.59 damga vergisi kesintisi yapılıyor.

Hesabınıza nisan ve mayıs ayları için yatan tutarların kaçar günlük kısa çalışma ödeneği karşılığı olduğunu belirtmemişsiniz. Bunu İŞKUR'un sitesinden ya da e-devlet üzerinden öğrenmeniz mümkün. 12 aylık prime esas kazanç ortalamanız 3.994 TL olsa bile nisan ayı için yatırılan tutar fazla. Nitekim nisan ayına ilişkin fazla yatırılan tutarlar söz konusu oldu ve fazla yatırılan tutarlar mayıs ayına ilişkin kısa çalışma ödeneği tutarlarından mahsup edildi. Sizde de benzer durum yaşanmış gibi gözüküyor.

 

1300 gün daha prim ödeyip 25 yılı dolduracaksınız

SORU: 5 Haziran 1971 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim 14 Temmuz 2006 olup 3200 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olabilirim?

Şenol

YANIT: Emekli olmak için; 7000 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. 3800 gün daha prim ödeyerek priminizi 7000 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Ayrıca 1300 gün daha prim ödeyerek priminizi 4500 güne tamamlamanız şartıyla 25 yıllık sigortalılık sürenizi dolduracağınız 14 Temmuz 2031’de emekli olmanızda mümkün. (25 yıl sigortalılık süresi, 4500 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabi olarak)

 

Banka çalışanı kıdem tazminatı alarak işten ayrılabilir mi?

SORU: Eşim 7 Şubat 1978 doğumlu. 25 Kasım 1999 tarihli sigorta girişi var. Son 14 yıldır özel bir bankada çalışmakta. 5 Haziran 2020 itibariyle 6975 gün sigortası var. 58 yaş ve 7000 gün şartı ile emekli olabileceği söylenmekte. 7000 günü dolduğunda yaşı beklemeden maaşsız olarak emekliye ayrılabilir mi? 7000 günü dolduğunda SGK'dan alacağı “emekli olabilir” yazısı ile çalıştığı bankaya başvurduğu zaman tazminatını alabilir mi? Herhangi bir zorluk çıkartabilirler mi?

 

YANIT: Eşinizin iş sözleşmesinde aksine bir hüküm yoksa 7000 prim gününü tamamladığında yaşını beklemek üzere işten ayrılabilir. SGK'ya tabi ise SGK'dan alacağı yazıyı işverenine ibraz ederek kıdem tazminatını da alabilir. Ancak bankanın kendi emekli sandığı varsa kıdem tazminatı ile ilgili yazıyı kendi emekli sandığından alması gerekir. Özel emekli sandığı olan işyerlerinde çalışanlara SGK bu belgeyi veremiyor.

Son durumu bilemiyorum, ancak bazı özel emekli sandıkları bu yazıyı vermiyordu. Bu durumda kıdem tazminatını yargı yoluyla almak mümkün olabiliyordu. Bunun için eşinizin işten ayrılmadan önce çalıştığı bankanın emekli sandığından, emeklilik için gereken yaş dışındaki şartları sağladığına ilişkin yazı talep etmesi gerekiyor.  Yazıyı verirlerse, sorun yok. Bu yazıyı çalıştığı bankaya ibraz ederek işten ayrılması halinde, kıdem tazminatının ödenmesi gerekir. Yazının verilmemesi halinde banka emekli sandığı aleyhine dava açması ve yargı kararının lehine sonuçlanmasına bağlı olarak alacağı yazı ile çalıştığı bankaya başvurması gerekir.

 

Emekli olmak için 28 Haziran 2021’i bekleyeceksiniz

SORU: 28 Haziran 1972 doğumluyum. SSK giriş tarihim  1 Ağustos 1985 olup 8650 gün prim ödemem var.  Ne zaman emekli olurum?

MEHMET

YANIT: İlk girişinizde adınıza prim ödemesi varsa, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5300 gün prim ödeme ve 49 yaş şartlarına tabisiniz. Priminiz yeterli olduğundan, 49 yaşınızı dolduracağınız 28 Haziran 2021’de emekli olabilirsiniz. 

 

Kısa çalışma döneminde çalışma usulü

SORU: Kısa çalışma ödeneği alıyorum, kalan ücretimi de işveren ödüyor, ama bizi gün olarak borçlandırıyor. Senelik iznimizi kullandık. Ayda 22 gün çalışıyoruz. Kısa çalışma ödeneği almamıza rağmen bizi 22 gün borçlandırabilir mi yoksa sadece ödediği ücret kadar mı borçlandırır?

 

YANIT: “İşvereninin gün olarak borçlandırması” ifadesi ile neyi kastettiğiniz yeterince açık değil. Kaç günlük kısa çalışma ödeneği aldığınızı belirtmemişsiniz. Verdiğiniz bilgilerden İŞKUR’a bildirilen kısa çalışma süresi ile işyerinizde fiilen uygulanan durum hakkında fikir edinmek de mümkün değil. Durumunuzu aşağıdaki bilgilere göre değerlendirebilirsiniz.

Kısa çalışma ödeneği, kısa çalışma döneminde işyerinde çalışılmayan süre için yapılan ödeme olup, işçi bu sürelerde çalıştırılamaz.

Örneğin, işyerindeki çalışma süresi 1/3 oranında azaltılmış ise İŞKUR tarafından çalışanlara 10 gün için kısa çalışma ödeneği verilir, 20 günün ücretini işveren öder. Çalışanlar da kısa çalışma uygulama şekline göre ay için 20 güne karşılık gelen süre kadar çalışır, 10 güne karşılık gelen süre için çalışmaz, çalışmaya da zorlanamaz. Aksi halde işçi iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir, yersiz ödenen kısa çalışma ödenekleri işverenden yasal faizi ile birlikte tahsil edilir.

 

1200 gün daha prim ödeyip 57 yaşı doldurmanız gerek 

SORU: 9 Temmuz 1980 doğumluyum. SSK girişim 1998 olup 4700 gün primim var.  Ne zaman emekli olurum?

RAMAZAN

YANIT: Girişiniz 23 Kasım’dan önceyse 1200 gün daha prim ödeyerek priminizi 5900 güne tamamlamanız şartıyla 57 yaşınızı, sonraysa 1275 gün daha prim ödeyerek priminizi 5975 güne tamamlamanız şartıyla, 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

17 Temmuz’da işten çıkarma yapılabilir mi?

SORU: 17 Nisan 2020 tarihinde yapılan yasal düzenleme ile 3 ay süreyle ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzeri sebepler dışında işveren tarafından işten çıkarma yapılamayacağı hükmü getirilmişti. İşyerimizin Ekim ayına kadar açılmayacağı söylendi. İşveren tarafından daha önceki bir tarihte yasal ihbar süresi kullandırılarak 17 Temmuz 2020 tarihinde ihbar ve kıdem tazminatı ödemeden işten çıkarma yapılabilir mi?

 

YANIT: 17 Nisan 2020 tarihinde yapılan yasal düzenleme ile getirilen fesih yasağı, Cumhurbaşkanı tarafından uzatılmaz ise 17 Temmuz 2020 tarihinde sona eriyor. 

Süre uzatımı olmayacağı varsayımıyla, 17 Temmuz 2020 tarihinden önce verilecek ihbar öneli ile ihbar süresi kullandırılarak 17 Temmuz 2020 tarihinde işten çıkarma yapılabilir. Bu durumda, ihbar öneli verilmiş olduğundan ihbar tazminatı ödenmez. Ancak fesih haklı nedenle olmayacağından, çalışma süresi bir yıl ve üzerinde olan çalışana kıdem tazminatı ödenmesi gerekir.

 

Askerliği saydırırsam ne zaman emekli olurum?

SORU: 27 Ocak 1975 doğumluyum. İlk SSK’lı işe giriş tarihim 6 Mayıs 1997 olup 4550 gün prim ödemem var. 18 ay askerlik yaptım. Askerliğimi saydırırsam ne zaman emekli olabilirim? Askerliği dâhil ettirdiğimde sigorta başlangıç tarihi 430 gün geriden mi sayılıyor?

ERDAL

YANIT: Sorunuzu askerliğinizi sigorta başlangıç tarihinden önce yaptığınız varsayımına göre cevaplandırıyoruz. Askerlik sürenizi borçlanmanız halinde, sigorta başlangıç tarihiniz 18 ay geri gider ve emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5750 gün prim ödeme ve 55 yaş şartlarına tabi olursunuz.   Borçlanmadan sonra 660 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5750 güne tamamlamanız şartıyla, 55 yaşınızı dolduracağınız 27 Ocak 2030’da emekli olabilirsiniz.

 

İş sözleşmemi haklı nedenle feshedebilir miyim?

SORU: Gıda sektöründe çalışıyordum. İşveren elden para veriyordu. Ben de “elden para istemiyorum hepsini bankaya yatırın” dedim, beni ücretsiz izine çıkardı. Ben istemedim, beni cezalandırdı aklınca. İşyerinde başkasını izne çıkarmadı. SGK'ya şikayet etsem ya da dava açsam yaptırım olur mu?

 

YANIT: Gerçek ücretinizin bordroya yansıtılmayıp, bir kısmının elden ödenmesi, buna göre de prime esas kazançlarınızın SGK'ya eksik bildirilmesi iş sözleşmenizi haklı nedenle fesih hakkı verir.

Bu gerekçe ile iş sözleşmenizi haklı nedenle feshedebilir ve işyerindeki çalışma süreniz 1 yıldan fazla ise kıdem tazminatına hak kazanırsınız. Ancak kıdem tazminatınızın ödenmemesi halinde önce arabulucuya başvurmanız, arabuluculuk görüşmelerinden sonuç alamamanız durumunda iş mahkemesinde dava açmanız gerekir.

 

Kıdem tazminatı alarak ayrılmak için 7000 gün prim lazım

SORU: 33 yaşındayım. Sigorta girişim 2004’de olup 4160 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olabilirim? 8 seneden beri aynı işyerinde çalışıyorum. Kendi isteğimle işten çıksam tazminat alabilir miyim?

MUSTAFA

YANIT: Emekli olmak için; 7000 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. 2840 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 7000 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Ayrıca 340 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 4500 güne tamamlamanız şartıyla, yine 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmanız da mümkün. İşinizden kdıem tazminatı alarak ayrılamazsınız. Çünkü işinizden kıdem tazminatı alarak ayrılmam için primi 7000 güne tamamlamanız gerek.

 

İşveren ilk yedi gün için ücret ödemek zorunda mı?

SORU: İşverenim 20 Mart 2020 de virüsten dolayı çalışmamı durdurdu. Kısa çalışma ödeneğine 1 Nisan 2020 tarihinde başvurmuş. Bana Nisan için 23 günlük ödeme çıktı. 7 günlüğünü işverenim bana vermek zorunda mı? Bir de Mart ayından 11 gün eksiğim var. Toplam 18 günlük eksik. Bunları işveren ödemek zorunda mı?

 

YANIT: İşyerinizde kısa çalışma uygulamasının başlatıldığı Nisan ayına ilişkin ilk 7 gün için İŞKUR tarafından kısa çalışma ödeneği ödenmiyor. Bu 7 günlük süre için işverenin size yarım ücret ödemesi, SGK’ya da 7 günlük prim günü ve prime esas kazanç bildirimi yapması gerekiyor. Günlük yarım ücretinizin 98,10 TL olan günlük prime esas kazanç alt sınırının altında olması halinde, bildirimin prime esas kazanç alt sınır üzerinden yapılıp, yarım ücretle arasındaki farkın primleri de işveren tarafından ödenecektir.   

Mart ayına ilişkin SGK prim günü ve eksik gün nedenini bilmeden Mart ayı için bir şey söylemek mümkün değil. Mart ayına ilişkin olarak SGK’ya 11 gün eksik bildirim yapılmış ise eksik gün nedenini hizmet dökümünüzden öğrenebilirsiniz. Ancak ondan sonra ne yapıp yapamayacağınız konusunda bir değerlendirme yapılabilir.

 

60 yaş dolacak

SORU: 20 Nisan 1982 doğumluyum. Sigorta başlangıç tarihim 1 Ekim 2001 olup 4.757 gün prim ödemem var. Acaba ne zaman emekli olabilirim?

KENAN

YANIT: Emekli olmak için; 7000 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. 2243 gün daha prim ödeyerek priminizi 7000 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Ayrıca 4500 günden fazla priminiz olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, yine aynı tarihte yani 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.(25 yıl sigortalılık süresi, 4500 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabi olarak)

 

Ücretsiz izin döneminde ilave ödeme alabilir miyim?

SORU: Özel hastanede uzman doktor olarak çalışıyorum. Pandemi döneminde iki ay ücretsiz izne ayrıldım. Çalıştığım sürece 7146 sayılı Kanun hükmü gereğince ek ödeme alamadım. Ücretsiz izin kullandığım iki aylık süre için Emekli Sandığından ek ödeme talep edebilir miyim?

 

YANIT: Ücretsiz izin kullandığınız dönemde iş sözleşmeniz askıda kalıyor. Ücretsiz izin döneminde sigorta primi ödenmese de sigortalılığınız sona ermiyor. Diğer bir deyişle çalışmanız sona ermemiş oluyor. Bu nedenle de ücretsiz izin dönemi için 7146 sayılı Kanun gereği hekimlere yapılan ilave ödemeye hak kazanamıyorsunuz. Talep etseniz de ödeme yapılmaz.

 

Başlangıcınız 23 Mayıs’tan önceyse 56 sonraysa 57 yaş dolacak

SORU: 1980 doğumluyum. SSK başlangıcım 1997 olup 4700 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olurum?

TALAT

YANIT: Başlangıcınız 23 Mayıs’tan önceyse 1125 gün daha prim ödeyerek priminizi 5825 güne tamamlamanız şartıyla 56 yaşınızı, sonraysa 1200 gün daha prim ödeyerek priminizi 5900 güne tamamlamanız şartıyla, 57 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Kısa çalışma ödeneğinden yararlanabilir miyim?

SORU: 2018 Temmuz ayında işten çıkarıldım, 4 ay işsizlik maaşı aldım. 2018 Kasım ayında başka işe başladım, 2019 Nisan sonunda ayrıldım, kalan işsizlik maaşlarımı aldım. Toplam işsizlik maaşı sürem 8 aydı, hepsini almış oldum. 2019 Ekim ayında şuan ki işime başladım. Kısa çalışma ödeneğinden faydalanabilir miyim?

 

YANIT: Daha önce hak kazanmış olduğunuz işsizlik ödeneğinin tamamını almışsınız. Önceki hak sahipliğinizden kalan bir işsizlik ödeneği süreniz olmadığından önceki hak sahipliğinize bağlı olarak kısa çalışma ödeneğinden yararlanamazsınız.

Yeni hak sahipliği için işsizlik ödeneği açısından 600, kısa çalışma ödeneği için 450 prim gününüz olması gerekiyor. 2019 Ekim ayından bu yana 450 prim gününüz olamayacağından sonraki çalışmanıza bağlı olarak da kısa çalışma ödeneğinden yararlanamazsınız.

 

348 gün daha prim ödeyip 60 yaşı dolduracaksınız

SORU: 12 Kasım 1964 doğumluyum. Sigorta girişim 15 Ocak 1987 olup 3252 gün prim günüm var. Ne zaman emekli olurum?

ALİ

YANIT: 2123 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5375 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.(25 yıl sigortalılık süresi, 5375 gün prim ödeme ve 55 yaş şartlarına tabi olarak) Ayrıca 348 gün daha prim ödeyerek priminizi 3600 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız 12 Kasım 2024’de emekli olabilirsiniz.( 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabi olarak) 

 

Yasağa rağmen işten çıkarılan işsizlik ödeneği alabilir mi?

SORU: Corona tedbirleri kapsamında işten çıkarmalar 3 ay süre ile yasaklandı. Yasanın Resmi Gazete’de yayımlandığı gün, son 3 yıl primim 597 gün idi. İşveren tarafından önümüzdeki günlerde çıkışımız yapılırsa, işsizlik ödeneğine başvurduğumuzda işsizlik ödeneği alabilir miyim? İşsizlik ödeneğine başvurmamda bir sorunla karşılaşır mıyım?

 

YANIT: Yasal düzenlemede, her türlü iş veya hizmet sözleşmesinin 17 Nisan 2020 tarihinden itibaren üç ay süreyle (17 Temmuz 2020’ye kadar) 4857 sayılı İş Kanununun 25/II. maddesinde ve diğer kanunların ilgili hükümlerinde yer alan ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzeri sebepler dışında işveren tarafından feshedilemeyeceği, madde hükmüne aykırı olarak iş sözleşmesini fesheden işveren veya vekiline, sözleşmesi feshedilen her işçi için fiilin işlendiği tarihteki aylık brüt asgari ücret tutarında idari para cezası verileceği öngörülmüş olup, bunun dışında bir yaptırım öngörülmemiş.

Bu bağlamda, yasağa rağmen ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzeri sebepler dışında bir nedenle işten çıkarılmanız halinde işverene idari para cezası verilir. Sizin açınızdan işsizlik ödeneğine başvurmanızda sorun olmaz.

Son üç yıl içinde 600 prim günü ile son 120 gün hizmet akdine tabi olma şartlarını sağlamış olup, iş sözleşmeniz de işveren tarafından 4857 sayılı İş Kanununun 25/II. maddesinde yer alan ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzeri sebepler dışında bir nedenle sona erdirilmiş olacağından işsizlik ödeneğine hak kazanırsınız.

 

Ya primi 5225 güne tamamlayacak ya da 60 yaşı dolduracaksınız

SORU: SSK başlangıç tarihim 28 Ağustos 1984 olup 338 gün prim ödemem var. 18 ay askerlik yaptım. Emekli olmam için ne yapmam gerekir?

ERSİN

YANIT: Doğum ve askerlik tarihinizi bildirmemişsiniz. Sorunuzu verdiğiniz bilgiyle sınırlı olarak cevaplandırabiliyoruz. Askerliğinizi borçlanıp, 4347 gün daha prim ödeyerek priminizi 5225 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.(muhtemelen bu tarihte 48 yaşı da doldurmuş olacaksınız)

Ayrıca askerliğinizi borçlanıp, 2722 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 3600 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmanızda mümkün. 

 

Kısa çalışma ve işsizlik ödeneği

SORU: İşyerinin tam kapalı olması ile çok kısa zamanlı çalışılması halinde kısa çalışma ödeneği açısından bir farklılık var mı? Kısa çalışma ödemesi alan bir kişi bu parayı işsiz kalması halinde alabileceği ödemelere mahsuben mi alıyor, işsizlik ödeneği ile arasında ne fark var?

 

YANIT: Kısa çalışma ödeneği, kısa çalışma döneminde işyerinde uygulanan haftalık çalışma süresini tamamlayacak şekilde çalışılmayan süreler için işçiye yapılan ödemeyi ifade ediyor. Bu bağlamda, işyerinde çalışma tamamen durdurulmuş ise aylık olarak 30 günlük (ilk ay hariç), kısmi olarak durdurulmuş ise çalışılmayan süre (gün sayısı) için kısa çalışma ödeneği ödeniyor.

Kısa çalışma ödeneği alan bir kişi bu parayı bir anlamda işsiz kalması halinde alabileceği ödemelere mahsuben alıyor. Zira kısa çalışma ödeneği olarak yapılan ödemeler, işsiz kalınması halinde belirlenen işsizlik ödeneği süresinden düşülüyor. Kısa çalışma ödeneği ile işsizlik ödeneği arasında, biri ödenme gerekçeleri, diğeri ödeme tutarları olmak üzere iki konuda farklılık söz konusu.

 

50 yaşı dolduracaksınız

Soru: 7 Temmuz 1974 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim 16 Mart 1988 olup 8644 gün prim ödemem var.  Ne zaman emekli olabilirim?

SALİH

Cevap:1988 girişiniz de adınıza prim ödemesi varsa, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5375 gün prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabisiniz. Priminiz yeterli olduğundan, bundan sonra prim ödemeseniz de, 50 yaşınızı dolduracağınız 7 Temmuz 2024’de emekli olabilirsiniz. 

 

Arsa için sıfır oranlı emlak vergisi uygulanmıyor

SORU: Emekliyim ve emekli maaşımdan başka gelirim yok. Oturduğum 96 metrekare apartman dairesinin 1/2’sine ve deniz kıyısında 123 metrekare gelir getirmeyen hisseli bir arsam var. Oturduğum ev için emlak vergisi ödemiyorum, ancak arsadan yıllardır hisseme düşen çok yüksek emlak vergisi ödüyorum. Yazılarınızda arsa için de emlak vergisi ödememem gerektiğini öğrendim. Uyarınız için çok teşekkür ederim. Konunun yasal dayanaklarını ve bu durumda ne yapılması gerektiğini de açıklarsanız, biz emeklilere daha faydalı olacaktır.

 

YANIT: Sizi hayal kırıklığına uğratmak istemezdim ama sanırım bir yanlış anlaşılma var.

Söz konusu yazılarımda sıfır oranlı emlak vergisinin brüt 200 metrekareyi geçmeyen tek mesken için uygulandığını, tek meskenin dışında gelir getirmeyen işyeri, arsa ve araziye sahip olunmasının, tek mesken için indirimli emlak vergisi oranı uygulamasına engel teşkil etmediğini, ancak sahip olunan işyeri, arsa ve arazinin emlak vergisinin ödeneceğini belirtiyorum. Dayanağı 38 Seri No.lu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliği.

Bu bağlamda, gelir getirmeyen arsanız, oturmakta olduğunuz eve ilişkin sıfır oranlı emlak vergisi uygulamasından yaralanmanıza engel olmaz ve hissenize düşen emlak vergisini ödemezsiniz. Ancak gelir getirmese de sahip olduğunuz arsa için sıfır oranlı emlak vergisi uygulamasından yararlanamazsınız ve arsanın emlak vergisini ödemeniz gerekir.

 

58 yaşı dolduracaksınız

SORU: Bağ-Kur başlangıç tarihim 1 Haziran 1999 olup halen prim ödemeye devam ediyorum. SSK’ya geçip nasıl emekli olurum? Kaç yaşında emekli olurum?

ALİ

YANIT: Doğum ve askerlik tarihiniz hakkında bilgi vermemişsiniz. Ara vermeden prim ödemişseniz, 5400 günden fazla priminiz olduğundan, 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte Bağ-Kurdan emekli olabilirsiniz. Sigortalı bir işte çalışarak SSK’ya 1260 gün prim ödemeniz halinde, 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte SSK’dan emekli olmanızda mümkün.(25 yıl sigortalılık süresi, 5975 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabi olarak)

 

Kısa çalışma dönemi için prim ödenebilir mi?

SORU: Kısa çalışma ödeneğine hak kazandım. Ancak emekliliğime kısa bir zaman kaldı. İşverenim sigorta primlerimi yatırmak istiyor. Bu mümkün mü?

 

YANIT: Sigortalıya kısa çalışma ödeneği ödenen günler için, uzun vadeli sigorta kolları (emeklilik sigortası) primi yatırılamaz. Zira işveren sigortalının bu günlerde çalışmadığını beyan etmekte olup, sigortalının kısa çalışma ödeneği aldığı günler için Aylık Prim ve Hizmet Belgesinde/Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesinde “18 Kısa Çalışma Ödeneği” koduyla eksik gün bildirimi yapılması gerekiyor. Ancak kısa çalışmanız sona erdirilerek (İŞKUR'a da bildirimde bulunmak suretiyle) sigorta primlerinizin yatırılması mümkün olabilir.

 

Emeklilik için 60 yaşı dolduracaksınız

SORU: 1 Aralık 1980 doğumluyum. Esnafım. 2004 yılında Bağ-Kurum başladı. Şuan esnaflığa devam etmekteyim. Emekli olmak için primim kaç gün olması gerekiyor? Kaç yaşında emekli olurum?

HASAN

YANIT: Emekli olmak için; 25 tam yıl(9000 gün) prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. Priminizi 9000 güne tamamlamanız şartıyla 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Ayrıca 5400 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 62 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmanızda mümkün.

 

İşsizlik ödeneği sonrası ücret desteği alınabilir mi?

SORU: 1 Nisan 2020 tarihinde işten çıkarıldım. 2019 yılında işsizlik maaşı almıştım. Yeni işe başladığımdan ödeneğim kesilmiş, içeride 330 TL kalmıştı. Şu an işsizlik maaşına başvurduğumda 330 TL hesabıma yattı ve işsizlik maaşımdan alacağım ödenek bitti. Şimdi nakdi ücret desteği alabilecek miyim?

 

YANIT: 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'nun 50. maddesinin dördüncü fıkrasının birinci cümlesi doğrultusunda daha önce hak ettiği işsizlik ödeneği süresini dolduruncaya kadar işsizlik ödeneği tekrar başlatılanlar, 4857 sayılı Kanun'un geçici 10. maddesinde yer alan fesih yapılamayacak süreyi geçmemek üzere, ödemenin bittiği tarihten itibaren nakdi ücret desteğine hak kazanıyor.

Buna göre, daha önce hak ettiğiniz işsizlik ödeneği süresinden kalan süre dolduktan sonra, 17 Temmuz 2020 tarihini geçmemek üzere işsiz kaldığınız süre için günlük 39.24 TL olarak belirlenen nakdi ücret desteği alabileceksiniz.

 

4500 güne mi? Yoksa 5400 güne mi tabiyim?

SORU: SSK’lı işe giriş tarihim 8 Mayıs 2008 olup SSK’ya 844 gün prim ödemem var. 2006 yılında 6 ay askerlik yaptım. Ne zaman emekli olurum? Yaştan emeklilikte 4500 güne mi? Yoksa 5400 güne mi tabiyim?

SERKAN

YANIT: Askerlik sürenizi borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 7000 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabi olursunuz. Doğum tarihinizi bildirmemişsiniz. Toplam 7000 gün prim ödemeniz şatıyla 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.  Ayrıca 25 yıl sigortalılık süresi,4500 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarını birlikte sağlayacağınız tarihte emekli olmanızda mümkün.

 

Ücretli izin hakkı varken ücretsiz izin kullandırılabilir mi?

SORU: 36 çalışanın bulunduğu orta ölçekli bir firmada çalışıyorum. Firma kısa çalışma uygulamasına (1/2 gün çalışma) geçti. Ben emekli olup çalıştığım için kısa çalışma ödeneği alamıyorum. Firma sahibi ücretsiz izin kullanmamı istedi. 26 gün ücretli izin hakkım var. Firma beni ücretli izin kullanmadan ücretsiz izne çıkarabilir mi?

 

YANIT: 17 Nisan 2020 tarihinde yapılan yasal düzenleme ile işverene, 17 Nisan 2020 tarihinden itibaren üç aylık süreyi geçmemek üzere işçiyi tamamen veya kısmen ücretsiz izne çıkarma yetkisi verildi. Ancak kullanmadığı ücretli izin hakkı olanlar açısından ücretli-ücretsiz izin kullandırılmasında öncelik sıralaması belirlenmeyince, kullanmadığı ücretli izin hakkı olan çalışan işverenin insafına bırakılmış oldu.

Yıllık ücretli izin dönemine ilişkin ücret peşin olarak ödenip, sigorta primleri tam olarak yatırılıyor. Ücretsiz izin döneminde ise iş sözleşmesi askıya alınmış oluyor. İşveren çalışana ücret ödemiyor, sigorta primi yatırmıyor. İşveren öncelikle ücretli izin kullandırabileceği gibi, hiçbir ücret ve prim ödemesi gerekmeyecek olan ücretsiz izin kullandırmayı tercih edebiliyor. Çalışma barışı ve iş ilişkisinin sürdürülebilirliğini sağlama açısından iki tarafın da konuya iyi niyetle yaklaşması gerektiğini değerlendiriyorum. Bu bağlamda, iki taraf da içinde bulunulan mevcut durumu objektif olarak değerlendirmeli. İmkânlar elverdiği ölçüde öncelikle yıllık ücretli izin kullanımı seçeneği üzerinde durulmalı.

 

830 gün daha prim ödemelisiniz

SORU: 16 Ekim 1965 doğumluyum. Sigorta başlangıç tarihim 1 Haziran 1985 olup 4245 gün prim ödemem var. Kaç yaşında emekli olurum?

HÜLYA

YANIT: Emekli olmak için; 20 yıl sigortalılık süresi, 5075 gün prim ödeme ve 42 yaş şartlarına tabisiniz. 830 gün daha prim ödeyerek priminizi 5075 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Sigorta başlangıç tarihinden sonra borçlanmadan yararlanan doğum veya doğumlarınız varsa, prim eksiğinizi doğum borçlanması yaparak hemen emekli olmanızda mümkün. Doğum tarihlerinizi ve doğum sonrasındaki iki yıl içinde prim ödeyip ödemediğinizi bildirmeniz halinde daha net bilgi verebiliriz.

 

Ücretsiz izin emeklilik tarihini öteler mi?

SORU: Günde kırk liraya eve gönderilen biz sigortalı çalışanların, bu üç aylık süre zarfında sigortası sıfır mı gösterilecek? Örneğin ben, normal şartlarda onuncu ayda emekli olacaktım. Bu durumda emekliliğim üç ay ötelenecek mi? Ya da geriye dönük bir borçlandırma ile aynı şartlarda bir kaybım olmadan emekli olabilecek miyim? Merak ve endişe içindeyim.

 

YANIT: Ücretsiz izin döneminde, emeklilik için gerekli olan ve uzun vadeli sigorta kolları olarak adlandırılan malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları da dahil olmak üzere hiç bir sigorta kolu için prim ödenmediği gibi, ücretsiz doğum ya da analık izin süreleri dışında, ücretsiz izin süreleri borçlanılamıyor. Salgın döneminde 4857 sayılı İş Kanunu'nun geçici 10. maddesi uyarınca işveren tarafından ücretsiz izne çıkarılıp, nakdi ücret desteğinden yararlananlardan genel sağlık sigortalısı veya genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi kapsamına girmeyenler, 5510 sayılı Kanun'un 60/g maddesi kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılıyorlar ve genel sağlık sigortası primleri İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanıyor. Ancak kullandırılan ücretsiz izin döneminde uzun vadeli sigorta kollarına ilişkin primlerin de ödenmesi ya da bu sürelerin borçlandırılmasına ilişkin bir düzenleme yapılmadı. Ücretsiz izin sürelerini borçlanma imkanı veren bir düzenleme ileriki dönemde belki yapılabilir.

Mevcut yasal duruma göre, ücretsiz izinli olduğunuz dönem için uzun vadeli sigorta kollarına prim ödenmez ve prim günü bildirilmez. Emeklilik için prim günü eksiğiniz olduğundan emeklilik tarihiniz de ücretsiz izin süresi kadar uzar. Bu süreçte ücretsiz izin kullandırılan süre için borçlanma hakkı verilirse, mağduriyetinizin telafisi mümkün olabilir.

 

İki ay askerlik borçlanması Ağustos 2021’de emekli eder  

SORU: 22 Ağustos 1966 doğumluyum. İlk sigorta girişim 15 Ocak 1996 tarihinde olup işten ayrılışım.31 Ocak 2019’da oldu. SGK’ dan 2 aylık askerlik borçlanması yaparsam bir yıl erken emekli olabileceğim söylendi. Ne zaman emekli olurum?

Özcan ÇETİN

YANIT: Askerlik sürenizin iki ayını borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5750 gün prim ödeme ve 55 yaş şartlarına tabi olursunuz. Sorunuza göre 5750 günden fazla priminiz olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 55 yaşınızı dolduracağınız 22 Ağustos 2021’de emekli olabilirsiniz.

 

17 Nisan öncesi için ücret desteğinden yararlanılabilir mi?

SORU: Otomotiv sektöründe faaliyet göstermekte olan bir firmayız. 30.03.2020-12.04.2020 tarihleri arasında Covid-19'dan ötürü üretime ara verildi. Bu süre zarfında kısa çalışma ödeneğine başvuru yaptık, fakat üretime 2 hafta ara verdiğimizden ve şartları sağlamama durumu söz konusu olduğundan başvurumuzu geri çektik. Şu an için ücretsiz izinden de 17 Nisan ve sonrasını kapsadığı için faydalanamama durumumuz olduğu söylenmekte. Bu doğru mu acaba? Faydalanabilmek için ne yapmalıyız?

 

YANIT: İşverene işçi çıkarma yasağı, bu süreçte işçileri ücretsiz izne çıkarabilme hakkı ve ücretsiz izne çıkarılan işçiler için nakdi ücret desteği ödemesine ilişkin düzenlemeler 17 Nisan 2020 tarihinden itibaren yürürlüğe girdi. Buna göre, üretime ara verilen 30.03.2020 – 12.04.2020 tarihleri arası dönem için nakdi ücret desteğinden faydalanılması mümkün olmaz.

 

5400 gün prim ödeyip 61 yaşı dolduracaksınız

SORU: 1972 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim 3 Ocak 2014’dür. Acaba ne zaman emekli olabilirim?

SONGÜL

YANIT: Emekli olmak için: 7200 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. Priminizi 7200 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Ayrıca priminizi 1 Ocak 2036’dan önce 5400 güne tamamlamanız şartıyla, 61 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmanızda mümkün. 

 

Eksik çalışılan ayda AGİ nasıl uygulanır?

SORU: Çalışanlarımızı Nisan ayında ücretsiz izine çıkardık. Nisan ayı için 16 gün çalışma şeklinde sigortalı göstereceğiz. 16 günlük vergileri 30 günlük AGİ tutarından fazla çıkmakta. AGİ tutarı da 16/30 çarpanı ile çarpılacak mı? Yoksa çıkan (16 günlük) verginin de altında kalıyor diye 30 günlük AGİ'yi tam mı ödeyeceğiz?

 

YANIT: Aylık ücretin kısmi döneme ait olması halinde de ay kesirleri tam ay sayılmak suretiyle bu süreye isabet eden asgari geçim indirimi (AGİ) tutarı esas alınacak.

Buna göre, 16 günlük ücret üzerinden hesaplanan gelir vergisi tutarını aşmamak üzere aylık AGİ tutarının 16 günlük ücret üzerinden hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilmesi gerekiyor. Diğer bir deyişle, 16 günlük ücretin vergisi 30 günlük (aylık) AGİ tutarından fazla ise 30 günlük AGİ'yi tam ödeyeceksiniz.

 

 

5300 gün primle Temmuz 2021’de emekli olabilirsiniz

SORU: 1 Temmuz 1972 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim 1 Haziran 1986’dır. SSK başlangıç tarihinde yaşım 14 idi. Ama o dönemde fırın işletmesinde  70 gün SSK primi yatırdım. Buna göre ne zaman emekli olurum?

KURTULUŞ

YANIT: Adınıza prim ödenmişse başlangıç tarihiniz 1 Haziran 1986’dır. Buna göre emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5300 gün prim ödeme ve 49 yaş şartlarına tabisiniz. Toplam 5300 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 49 yaşınızı dolduracağınız 1 Temmuz 2021’de emekli olabilirsiniz.

 

Nakdi ücret desteğinden yararlanabiliyor muyum?

SORU: Ben emekliyim. 17 Nisan 2020 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan 7244 sayılı Covid-19 Salgının Ekonomik ve Sosyal Hayata Etkilerinin Azaltılması Hakkında Kanun kapsamında 20 Nisan 2020 ila 17 Temmuz 2020 tarihleri arasında işveren tarafından ücretsiz izne çıkarıldım. Acaba yapılacak 38.94 TL’lik nakdi ücret desteği ödemesine hak kazanabiliyor muyum?

 

YANIT: 4857 sayılı İş Kanununun geçici 10. maddesi uyarınca işveren tarafından ücretsiz izin kullandırılanlara yapılması öngörülen nakdi ücret desteğinden yararlanabilmek için herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan yaşlılık (emekli) aylığı almıyor olmak gerekiyor. Emekli aylığı aldığınızdan, günlük net 38,94 TL olan nakdi ücret desteği ödemesine maalesef hak kazanamıyorsunuz.

 

Askerliğinizin 402 günü borçlanıp 56 yaşın dolmasını bekleyebilirsiniz

SORU: 30 Nisan 1968 doğumluyum. İlk sigorta girişim 1 Ağustos 1997 olup şuan 5423 gün primim var. 1988  yılında 18 Ay askerlik yaptım. Şimdi yaştan dolayı iş bulamıyorum. Borçlanma yapsam ne zaman emekli olabilirim yapmasam ne zaman emekli olabilirim?

HACI

YANIT: Askerlik sürenizin 402 gününü borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5825 gün prim ödeme ve 56 yaş şartlarına tabi olursunuz. Borçlanmayla priminizi de tamamlamış olacağınızdan borçlanmadan sonra prim ödemeseniz de, 56 yaşınızı dolduracağınız 30 Nisan 2024’de emekli olabilirsiniz.

 

İşveren kısa çalışmaya bağlı ücret kaybını karşılayabilir mi?

SORU: İşyerimizde 1/3 oranında kısa çalışma kararı alınması halinde, işçilere ödenecek 20 günlük ücret ile işçilerin alacağı kısa çalışma ödeneği toplamının işçinin 30 günlük ücretinin altında kalan kısmını işverenin iyi niyet çerçevesinde işçisine ödemesinde herhangi bir sakınca olur mu? Bu farkı ikramiye olarak tahakkuk ettirmek uygun mudur?

 

YANIT: Kısa çalışma ödeneğine ilave olarak herhangi bir ücret ödeme zorunlulukları bulunmamakla birlikte imkanı olan işverenlerin bu süreçte çalışanlarına ellerinden geldiğince destek olma çabaları, içinde bulunduğumuz ortamda en çok ihtiyaç duyduğumuz toplumsal dayanışma ruhu açısından önemli bir yaklaşım olup, bu çabaların engellenmesi değil, desteklenmesi gerekir.

Bu bağlamda, kısa çalışma uygulanan işyerlerinde, çalışanların uygulamadan kaynaklanan ücret kayıplarının işveren tarafından karşılanmasında bir sakınca olmayacağını, işyerinizdeki faaliyetin kısmen durdurulması (azaltılması) nedeniyle oluşan ücret kaybını telafi amacıyla çalışanlara, ikramiye veya ilave ödeme ya da telafi ödemesi adı altında ödeme yapılabileceğini, yapılan telafi ödemelerinin aylık prim ve hizmet belgesinde “ikramiye” olarak prime esas kazanca dahil edilmesi gerektiğini değerlendiriyorum.

 

Primi tamamlayıp 60 yaşı dolduracaksınız

SORU: 6 Nisan 1976 doğumluyum. Tarım Bağ-Kur başlangıç tarihim 1 Eylül 2003 olup 839 gün prim ödemem var. 19 Temmuz 2006’da SSK’lı oldum. Ve SSK’ya da 3133 gün prim ödedim ve halen çalışıyorum. Askerden 1998’de geldim. Ne zaman emekli olurum?

BURHAN

YANIT: Emekli olmak için; 7000 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. 3028 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 7000 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız 6 Nisan 2036’de emekli olabilirsiniz. Ayrıca 528 gün daha prim ödeyerek priminizi 4500 güne tamamlamanız şartıyla yine 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmanızda mümkün.

 

Ücretsiz izne çıkarılmanız haklı fesih hakkı vermez

SORU: Özel bir şirkette çalışmakta iken 24 Mart 2020 tarihinde kronik hastalığımdan dolayı işyeri hekimi tarafından idari izine ayrıldım. Nisan ayında ücretli iznim kullandırıldı, 25 Nisan’da ücretli iznim bitti. Sonrası için belirsiz bir durum var. Sorum şu; şirket beni ücretsiz izine ayırır ve hiç bir ücret ödemez ise haklı fesih hakkım doğar mı?

 

YANIT: 17 Nisan 2020 tarihinde yapılan son düzenlemeye göre, işveren sizi 17 Nisan 2020 tarihinden itibaren üç aylık süreyi geçmemek üzere tamamen veya kısmen ücretsiz izine ayırabilir. Ücretsiz izin süresi için, adından da belli olduğu gibi işveren ücret ödemez. Ancak İŞKUR tarafından nakdi ücret desteği ödemesi yapılır. Yasa hükmüne göre de, işveren tarafından ücretsiz izne ayrılmanız size haklı nedene dayanarak iş sözleşmenizi fesih hakkı vermez.

 

Emeklilik tarihiniz 11 Eylül 2021

SORU: 11 Eylül 1971 doğumluyum. İşe başlama tarihim 1 Mart 1988’dir. Tam olarak ne zaman emekli olabilirim?

GÜRCAN

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5375 gün prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabisiniz. Süre şartını sağladığınızdan 5375 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 50 yaşınızı dolduracağınız 11 Eylül 2021’de emekli olabilirsiniz. 

 

Kronik hastalara izin günleri için ücret ödenir mi?

SORU: Özel sektörde mavi yaka çalışan biriyim. Kronik diyabet hastasıyım. Özel sektörde çalışan kronik hastalığı olanların izinli günlerinde maaşı tam mı yatırılmalı? Yoksa bizler de kısa çalışma ödeneğinden mi yararlanacağız?

 

YANIT: Kronik hastalığınızdan dolayı izin kullandığınız günler için işveren ücret ödemek, diğer bir deyişle izin kullandığınız ayların ücretini tam ödemek zorunda değil.

İşveren tarafından kısa çalışma başvurusunda bulunulur ve kısa çalışma ödeneğinden yararlanma şartlarını sağlarsanız İŞKUR tarafından ödenen kısa çalışma ödeneğini alırsınız.

İşveren tarafından kısa çalışma başvurusunda bulunulmasına ve başvurunun kabul edilmesine karşın, gerekli prim şartlarını sağlayamadığınız için kısa çalışma ödeneğine hak kazanamaz ya da doğrudan ücretsiz izne çıkarılırsanız, İŞKUR tarafından ödenen günlük 39,24 lira nakdi ücret desteğini alırsınız.

 

1376 gün daha prim ödemelisiniz

SORU: 1972 doğumluyum. Sigortam Nisan 1986 ayında başlamış olup, 3924 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olurum?

MEHMET

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5300 gün prim ödeme ve 49 yaş şartlarına tabisiniz. 1376 gün daha prim ödeyerek priminizi 5300 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Ayrıca 3600 günden fazla priminiz olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmanızda mümkün.(15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabi olarak) 

 

Kısa çalışma döneminde ikramiye ödenir mi?

SORU: İşyerimizde kısa çalışma uygulanıyor. 30 saat çalışıyoruz. Normalde maaş+ikramiye (10 yevmiye) alıyoruz. Kısa çalışma döneminde 10 yevmiye ikramiye almaya devam edecek miyiz?

 

YANIT: İşveren isterse kısa çalışma döneminde de 10 yevmiye tutarındaki ikramiyenizi ödemeye devam edebilir. Ancak haftalık çalışma süreniz 1/3 oranında azaltıldığı için, haftalık 45 saat çalışma esasına göre ödenen 10 yevmiye tutarındaki ikramiyenin, kısa çalışma dönemindeki 30 saatlik (2/3 oranındaki çalışma süreniz için ödenecek) 2/3 oranındaki ücretinize karşılık gelen kısmı ödenebilir.

 

1710 gün daha prim ödeyip 53 yaşı dolduracaksınız

SORU: Sigorta başlangıç tarihim 15 Ağustos 1991 olup toplam 3890 prim ödemem var. Şuan sigortasızım. Acaba nasıl emekli olabilirim?

MUSTAFA

YANIT: Doğum ve askerliğiz hakkında bilgi vermemişsiniz.  Sorunuzu verdiğinizi bilgiyle sınırlı cevaplandırabiliyoruz.  1710 gün daha prim ödeyerek priminizi 5600 güne tamamlayacağınız tarihte 53 yaşınızı da doldurursanız emekli olabilirsiniz. Dolduramazsanız 53 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Ayrıca 3600 günden fazla priminiz olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmanızda mümkün.

 

Emekli olana ücret desteği yok

SORU: Emekli çalışanım. 23 Mart tarihinden beri kronik rahatsızlığım nedeniyle sokağa çıkmam yasak olduğu için çalışmakta olduğum işyerine gidememekte ve bu nedenle maaş alamayacağım söylendiği için birikmiş olan izinlerimi kullanmaktayım. Ne yazık ki iznim bitmek üzere. Bana iznim bitince ücretsiz izin kullanabileceğim ama emekli maaşı aldığım için herhangi bir ücret alamayacağım söylendi. Aldığım 1.400 TL emekli maaşıyla geçinmek mümkün olmadığına göre bu durumu aşabilecek bir yöntem var mıdır? Benim durumumda olan insanlar ne olacak? Bize bir yol gösterebilir misiniz?

 

YANIT: İşveren tarafından ücretsiz izin kullandırılanlara yapılması öngörülen nakdi ücret desteği için herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan aylık almıyor olmak gerekiyor. Emekli aylığı olmayıp nakdi ücret desteği alabilecek olanların durumu da sizin durumunuzdan pek farklı değil. Alabilecekleri aylık nakdi ücret desteği en fazla 1.168 lira. Onların da bu parayla geçinmesi mümkün değil ama bu durumu değiştirebilecek bir yöntem maalesef yok.

 

724 gün daha prim ödeyip 60 yaşı dolduracaksınız

SORU: SSK girişim 5 Kasım 1979 olup 2876 gün prim ödemem var. 3600 günden ne zaman emekli olurum?

CİHAN

YANIT: Yaş haddinden emekli olmak için; 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. 724 gün daha prim ödeyerek priminizi 3600 güne tamamlayacağınız tarihte 60 yaşınızı da doldurursanız emekli olabilirsiniz. Doldurmazsanız 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Nisan ayı ücret desteği 14 günlük

SORU: Ücretsiz izne ayrılan işçinin nakdi ücret desteği ile ilgili olarak Nisan ayı için işveren tarafından müracaatların başladığı belirtildi. SGK işveren sayfasından giriş yaptım, ancak 14 günden fazlasını onaylamıyor. Bu konuyu aydınlatabilir misiniz?

 

YANIT: Ücretsiz izne ayrılan işçi için nakdi ücret desteği ödemeleri 17 Nisan 2020 tarihinden itibaren başlıyor. 17-30 Nisan arası 14 gün olduğundan, Nisan ayı için en fazla 14 günlük ücret desteği ödemesi söz konusu olabilecek. Bu nedenle de 14 günden fazlasını sistem onaylamıyor.

 

3600 günden emekli olabilir miyim?

SORU: 21 Temmuz 1972 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim 1 Eylül 1990’dır.  SSK’da 3600 günden emekli olabilir miyim?

ADNAN

YANIT: 3600 günle emekli olma hakkınız var. Ancak 3600 güne emeklilik için 60 yaşı doldurmanız gerek. Oysa toplam priminizi 5525 güne tamamlamanız şartıyla, 52 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Emekli olduğunuzdan SSK’dan yetim aylığı alamazsınız

SORU: Emekli Sandığı emeklisiyim. SSK emeklisi olup 1982’de vefat eden babamdan yetim maaşı alabilir miyim?  9 yıl önce babamın bir ay maaşını aldım. Sonra emeklisin diyerek geri aldılar ve aylığı kestiler. Şimdiki yasalardan faydalanma biliyor muyum? Tekrar müracaat edebilir miyim?

SEVİNÇ

YANIT: SSK; emekli kız çocuğuna ana veya babasından dolayı yetim aylığı bağlamaz. Emekli olduğunuzdan maalesef babanızdan yetim aylığı alamazsınız. Yasalarda değişiklik yok. Tekrar başvuru yapsanız da aylık bağlanmaz. Ancak tersi olsaydı, yani siz SSK emeklisi, babanızda Emekli Sandığı emeklisi olsaydı, babanızdan yetim aylığı alabilirdiniz. Çevrenizde bu durumda olup aylık alanlar olabilir. Yasalar arasındaki farktan kaynaklanan bu durum sizi yanıltmasın.

 

12 Haziran 2024’de emeklisiniz

SORU: 12 Haziran1972 doğumluyum.  SSK başlangıç tarihim 16 Ekim 1990 olup

5888 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olurum?

MURAT

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5525 gün prim ödeme ve 52 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ve süre şartını sağladığınızdan bundan sonra prim ödemseniz de, 52 yaşınızı dolduracağınız 12 Haziran 2024’de emekli olabilirsiniz. 

 

İşveren emeklilik nedeniyle çıkış yapılabilir

SORU: Malulen emekli olmak için SGK’ya başvuru yaptık. SGK görevlileri işten çıkışımın yapılması gerektiğini söylediler. Fakat işten çıkarma yasağı sebebiyle, ahlak ve iyi niyet kuralları dışında bir durumda çıkış yapılması cezai bir durum oluşturur mu emin olamadık. Sizin yorumunuz nedir, bu konuda nasıl davranmamız gerekir?

 

YANIT: 7244 sayılı Kanunla getirilen ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzeri sebepler dışında fesih yasağı işveren için getirilen bir yasaklama. İşçi için getirilen fesih sınırlaması ise işçinin işveren tarafından ücretsiz izne çıkarılma hali için söz konusu.

Emeklilik nedeniyle işten ayrılmanızda, diğer bir deyişle iş sözleşmenizi emeklilik nedeniyle sona erdirmenizde sakınca yok. İşveren de talebiniz üzerine emeklilik nedeniyle çıkışınızı yapacağından, ceza gerektiren bir durum oluşturmaz.

 

15 Mart’ta işsiz kalan ücret desteği alabilir mi?

SORU: Mart ayının 16'sında da çalışmamıza rağmen, işyerimiz geriye dönük olarak 15 Mart’ta çıkışımızı vermiş. Ben ne kısa çalışma ödeneği ne de işsizlik maaşı alabilirim. Sormak istediğim, bu Yasa 15 Mart’ta işten çıkarılanları da kapsıyor mu, yoksa kapsamıyor mu?

 

YANIT: İlgili maddede, “… 15.3.2020 tarihinden sonra 51. madde kapsamında iş sözleşmesi feshedilen…” ifadesine yer verilmiş. Maddenin yazılış şekline göre nakdi ücret desteği 15 Mart 2020 tarihinden sonra, yani 16 Mart 2020 ile izleyen tarihlerde feshedilen iş sözleşmelerini kapsıyor. Ancak nakdi ücret desteği ödemelerine ilişkin usul ve esaslar henüz belirlenmedi. İş sözleşmesi 15 Mart 2020 tarihinde feshedilmiş olanlar da kapsama dahil edilebilir.

Diğer yandan, işvereninizin çıkış tarihinizi 15 Mart’a çekmesine anlam veremedim. Fesih tarihinizin düzeltilmesini işverenden talep edebilirsiniz. Mart ayına ait Aylık Pim ve Hizmet Belgelerinin 24 Nisan’a kadar (24 Nisan dahil) verilmesi mümkün.

 

Emeklilik tarihiniz 21 Eylül 2021

SORU: 21 Eylül 1973 doğumluyum.  SSK girişim 25 Haziran 1991 olup 7000 gün prim ödemem var.  25 yılımda geçti.  Ne zaman emekli olurum?

REYHAN

YANIT: Emekli olmak için; 20 yıl sigortalılık süresi, 5525 gün prim ödeme ve 48 yaş şartlarına tabisiniz. Priminiz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 48 yaşınızı dolduracağınız 21 Eylül 2021’de emekli olabilirsiniz. 

 

İstifa eden nakdi ücret desteği alabilir mi?

SORU: 17 Nisan tarihli “1.177 lira hangi işsize ödenecek?” başlıklı yazınızı okudum. Ben 24 Nisan 2019’dan beri bir firmada çalışıyordum. Corona sebebiyle bu sene 6 Nisan’da işten kendim ayrıldım. Çünkü hiçbir önlem alan, maske kullanan ve bilinçli çalışan yoktu. Bunu kendilerine e-posta ile yazılı bildirdim, öncelikle ücretli izin istedim bu isteğim kabul edilmezse iş akdimin fesh edilmesini istedim. Akabinde istifa etmiş oldum. Şimdi bu durumda ben 1.177 lira desteği alabilir miyim? Alabilirsem ne yapmam gerekir?

 

YANIT: Yasal düzenlemede nakdi ücret desteğinin, 15 Mart 2020 tarihinden sonra 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun 51. maddesi kapsamında iş sözleşmesi feshedilen ve 4447 sayılı Kanunun diğer hükümlerine göre işsizlik ödeneğinden yararlanamayan işçilere verilmesi öngörülüyor. 

İşsizlik ödeneğinden yararlanabilmek için; iş sözleşmesinin sona erme nedeni, prim günü ve sözleşme devamlılığı olmak üzere üç koşul aranıyor. Buna göre, nakdi ücret desteğinden yararlanabilmek için prim günü ve sözleşme devamlılığı şartları aranmıyor. Ancak iş sözleşmesinin 4447 saylı Kanunun 51. maddesi kapsamında feshedilmiş olması gerekiyor.

İş sözleşmesinin 4447 sayılı Kanunun 51. maddesi kapsamında feshedilmiş sayılması için işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı dışında bir nedenle işveren tarafından ya da haklı nedenle işçi tarafından feshedilmiş olması gerekiyor.

Bu bağlamda, iş sözleşmenizin fesih nedeni önem arz ediyor. Fesih nedeni işveren tarafından istifa olarak bildirilirse, iş sözleşmeniz 51. madde kapsamında feshedilmemiş olacağından nakdi ücret desteğinden yararlanamazsınız.

İş sözleşmenizi, koronavirüs salgını nedeniyle işyerinde alınması gereken tedbirlerin alınmadığı gerekçesiyle, noterden çekeceğiniz ihtarname ile haklı nedenle feshetmiş olsaydınız nakdi ücret desteğinden yararlanabilirdiniz.

Diğer yandan, işyerinde önlem alınmasına, öncelikle ücretli izin talebinize ve bu isteğinizin kabul edilmemesi halinde iş akdinizin feshi talebinize ilişkin e-postanız, iş sözleşmenizi haklı nedenle feshettiğinizin ispatında delil sayılabilir.

Nakdi ücret desteğine ilişkin ödeme usul ve esasları belirleme yetkisi Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nda olup, henüz belirleme yapılmadı. Başvuru usul ve esasları belirlendiğinde durumunuzun yeniden değerlendirilmesi söz konusu olabilir.

 

175 gün daha prim ödeyip 58 yaşı dolduracaksınız

SORU: 13 Kasım 1982 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim 28 Kasım 1998 olup 5800 gün prim ödemem var. Askerliğimi 28 Ağustos 2002’de yaptım. Ne zaman emekli olabilirim? Birde EYT çıkarsa faydalanabilir miyim?

KUDRET

YANIT: Girişiniz de adınıza prim ödemesi varsa, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5975 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. 175 gün prim ödeyerek priminizi 5975 güne tamamlamanız şartıyla, 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Emekli çalışan kısa çalışma ödeneğinden yararlanabilir mi?

SORU: Çalışan emekliyim. 14 yıldır bir firmada çalışıyorum. Kullanmadığım yıllık ücretli izinim olduğundan, salgın nedeniyle mecburi izine çıkarıldım. Kısa çalışma ödeneğinden emekliler de faydalanabiliyor mu? İzinim bittiğinde ben de faydalanabilecek miyim? Ayrıca tazminatımı nasıl alabilirim? Kendim çıktığımda alma hakkım olmuyor?

 

YANIT: İşçinin kısa çalışma ödeneğine hak kazanabilmesi için, hizmet sözleşmesinin feshi hariç işsizlik sigortası hak etme koşullarını yerine getirmesi gerekiyor. Emekli çalışanlar sosyal güvenlik destek primine tabi olup, işsizlik sigortası primi ödemediklerinden kısa çalışma ödeneğinden de yararlanamıyorlar.

İzniniz bittiğinde kısa çalışma ödeneğinden yararlanamazsınız. Ancak çalıştığınız işyerinde bir haftadan fazla süreyle iş durdurulursa, iş sözleşmenizi haklı nedenle feshedebilir ve kıdem tazminatına hak kazanabilirsiniz.

 

Süreniz yeterli ancak 54 yaşta dolacak

SORU: 10 Eylül 1970 doğumluyum. 3 Ekim 1992’de başlayan sigortamla SSK’ya 608 gün prim ödedim. 19 Aralık 1996’da memur oldum. 1990-1991 arasında 18 ay askerlik yaptım. 2003 de askerliğimi borçlandım. Halen çalışıyorum. 25 yılım doldurdum. Acaba ne zaman emekli olabilirim?

ÖMER

YANIT: Emekli olmak için; 25 tam yıl fiili hizmet süresi ve 54 yaş şartlarına tabisiniz. Hizmet şartını sağladığınızdan, 54 yaşınızı dolduracağınız 10 Eylül 2024’de emekli olabilirsiniz.

 

Askerlik borçlanması emekliliği öne çeker mi?

SORU: 1973 doğumluyum. SSK başlangıcım 1 Ekim 199?!, 345 günüm var. Bağ-Kur başlangıcım 1 Kasım 1996 olup, devam ediyor. 18 ay askerlik yaptım. Bağ-Kur’dan, askerlik borçlanması yapmazsam ne zaman, yaparsam ne zaman emekli olurum?

 

YANIT: Sigorta başlangıç tarihinizin son rakamı faksınızda çıkmamış. Ancak bu durum emeklilik şartlarınızın tespitine engel oluşturmuyor. Zira Bağ-Kur statüsünden emeklilik şartlarının tespitinde sigorta başlangıç tarihi değil, 1 Haziran 2002 tarihi itibarıyla mevcut olan prim gün sayısı dikkate alınıyor.

Askerlik yaptığınız tarihi belirtmemişsiniz. Askerliğinizi 1 Kasım 1996 tarihinden önce yaptığınız varsayımıyla, Bağ-Kur statüsünden emeklilik için (askerlik borçlanması yapmazsanız) 25 tam yıl (9000 gün) prim günü ve 55 yaş şartlarına tabi olursunuz. 9000 prim gününüz Kasım 2020’de, 55 yaşınız 2028’de dolar. 2028 yılında 55 yaşınızı doldurduğunuzda emekli olmaya hak kazanırsınız. Askerlik sürenizin 530 gününü borçlanırsanız, emeklilik yaşınız 54’e iner, 9000 prim gününü de tamamlamış olursunuz. 54 yaşınız dolduğunda emekli olabilirsiniz.

 

Primi 3600 güne tamamlamanız gerekiyor

SORU: 1966 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim Haziran 1995 olup 1630 gün prim ödemem var. Emekli olmanın bir yolu var mı?

BURHAN

YANIT: Yaş haddinden emekli olmak için; 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. 1970 gün daha prim ödeyerek(veya muhtemelen 18 ay askerlik yaptınız. Askerliğinizi borçlanıp, ayrıca da 1430 günde prim ödeyerek)  priminizi 3600 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Şirket ortağı kısa çalışma ödeneği alabilir mi?

SORU: Şirket ortakları başka bir kurumda 4/a kapsamında sigortalı olarak çalışırken kısa çalışma ödeneğinden yararlanabilir mi?

 

YANIT: 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu kapsamına giren bir işyerinde bir hizmet akdine dayalı olarak çalışan ve çalıştığı süre içerisinde işsizlik sigortası primi ödeyen kişi, İşsizlik Sigortası Kanunu kapsamında sigortalı sayılıyor.

Kısa çalışma ödeneği de, kısa çalışma talebi uygun bulunan işyerlerinde kısa çalışma döneminde çalışılmayan süreler için, aranan şartları sağlayan işçiye (sigortalıya) 4447 sayılı Kanun kapsamında yapılan ödemeyi ifade ediyor.

Şirket ortağı olmakla birlikte, 4/a kapsamında başka bir işyerinde çalışanlar işsizlik sigortasına da prim ödediklerinden, kısa çalışma uygulaması açısından da sigortalı sayılırlar. Bu bağlamda, şirket ortağı olmakla birlikte başka bir işyerinde 4/a kapsamında çalışanlardan prim günü ve hizmet sözleşmesi şartlarını sağlayanlar, kısa çalışma ödeneğinden yararlanabilirler.

 

4500 güne mi? Yoksa 5400 güne mi tabiyim?

SORU: SSK’lı işe giriş tarihim 8 Mayıs 2008 olup SSK’ya 844 gün prim ödemem var. 2006 yılında 6 ay askerlik yaptım. Ne zaman emekli olurum? Yaştan emeklilikte 4500 güne mi? Yoksa 5400 güne mi tabiyim?

SERKAN

YANIT: Askerlik sürenizi borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 7000 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabi olursunuz. Doğum tarihinizi bildirmemişsiniz. Toplam 7000 gün prim ödemeniz şatıyla 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.  Ayrıca 25 yıl sigortalılık süresi,4500 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarını birlikte sağlayacağınız tarihte emekli olmanızda mümkün.

 

Asgari ücret artışının işsizlik ödeneğine etkisi

SORU: Taşeron firmada asgari ücretle temizlik işinde çalışırken 16 Ekim 2019 tarihinde işten çıkarıldım. İşsizlik parasına başvurdum, maaş 1.015,59 lira. 2020 de üç aydır aynı parayı alıyorum. Yılbaşında asgari ücrete zam geldi. Gazetede okudum, 1.177 lira olmuş. Üç aydır 1.015,59 lira alıyorum. Bu farkı niye alamıyorum, bana bir yol gösterir misiniz?

 

YANIT: İşsizlik maaşının (ödeneğinin) hesabında, sigortalının son 4 aylık prime esas kazançları dikkate alınıyor. Aylık brüt asgari ücretin yüzde 80’ini aşmamak üzere, 4 aylık brüt kazancın aylık ortalamasının yüzde 40’ı işsizlik maaşı olarak ödeniyor. İşsizlik maaşından sadece damga vergisi kesintisi yapılıyor.

İşsizlik maaşı son 4 aylık kazanç ortalamasına göre hesaplandığından, asgari ücretteki 2020 yılı artışı, asgari ücret üzerinden işsizlik maaşı almakta olanların maaşlarını artırmıyor. 1.177 lira, 2020 yılında işsiz kalıp işsizlik maaşı almaya başlayacak asgari ücretlilerin alacağı tutar olup, asgari ücretteki artış, işsizlik maaşınızın artırılmasını gerektirmiyor.

 

900 gün daha prim ödeyip 60 yaşı dolduracaksınız

SORU: 28 Aralık 1980 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim 19 Kasım 1999 olup şuan 6100 gün prim ödemem var. Tam olarak ne zaman emekli olurum.

ALİ

YANIT: Emekli olmak için; 7000 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. 900 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 7000 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Kısa çalışma ödeneğinde son 60 gün koşulu

SORU: Kısa çalışma ile ilgili yazınızı okudum. Bir konuda sizden bilgi almak istiyorum. AVM personeliyim. Ayın 18’inde firma kendisi ay sonunda kadar izin verdi, ay sonundan itibaren de mağazalar kapandı. Bu süreçte rahatsızlığımdan dolayı doktor 3 gün rapor verdi. Çalıştığım işyerinde 5 yıllık personelim. Son 60 gün diye bir şart var. Şimdi bu süreçte ben kısa çalışma ödeneğinden faydalanabiliyor muyum?

 

YANIT: İşsizlik ödeneğine hak kazanabilmek için aranan koşullardan biri olan son 60 gün koşulu, son 60 günde prim ödeyerek sürekli (kesintisiz) çalışmış olmayı gerektirmiyor. Son 60 günde hizmet sözleşmesine tabi olmayı gerektiriyor. Diğer bir deyişle, arada kullanılmış izin ve rapor süreleri olsa da son 60 gün hizmet sözleşmesinin devam etmiş olması yeterli oluyor.

Bu bağlamda, son 60 gün içinde işveren tarafından verilen izin ve kullandığınız rapor süreleri hizmet sözleşmenizi kesintiye uğratmadığından kısa çalışma ödeneğinden faydalanabilirsiniz.

 

57 yaşı dolduracağınız tarihte emekli olmanız mümkün

SORU: 10 Mart 1975 doğumluyum. 22 Ağustos 1998’de askere gittim ve 550 gün askerlik yaptım. Askerlikten önce sigorta girişim yoktur. SSK başlangıcım 1 Şubat 2001 olup 5000 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olurum?

METİN

YANIT: Askerlik sürenizi borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5900 gün prim ödeme ve 57 yaş şartlarına tabi olursunuz. Borçlanmadan sonra 350 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5900 güne tamamlamanız şartıyla, 57 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Hem emekli hem yetim aylığı alanın bayram ikramiyesi

SORU: Daha önce EYT’liydim. Artık yaşı da doldurdum ve SSK statüsünden emekli oldum. Bu ay ilk bayram ikramiyem de hesabıma yatmış. Ayrıca vefat eden Emekli Sandığı emeklisi babamın maaşını da annemle birlikte paylaşarak alıyorum. Babamdan da ikramiye alabiliyor muyum?

 

YANIT: Birden fazla dosyadan gelir veya aylık alanlara, en fazla ödemeye imkân veren bir dosya üzerinden bayram ikramiyesi ödeniyor. Örneğin, hem emekli aylığı hem dul veya yetim aylığı alana sadece en fazla ödeme imkânı veren emekli aylığı dosyası üzerinden ikramiye ödeniyor.

Babanızdan bağlanan aylığın oranı yüzde 30 olmalı. Buna göre, kendi emekli aylığınızı tamdan aldığınızdan 1.000 TL, babanızdan yetim aylığını yüzde 30 oranında aldığınızdan 300 TL ödeme imkanı veriyor. Yasa gereği, en fazla ödemeye imkan veren bir dosya üzerinden ödeme yapılacağından, sadece kendi emekli aylığınıza bağlı olarak 1.000 TL ikramiye alırsınız. Babanızdan bağlanan yetim aylığından dolayı bayram ikramiyesi alamazsınız.

 

Bir yıl erken emekli ettiğinden 280 gün borçlanmalısınız

SORU: 14 Haziran 1968 doğumluyum. Askerden sonra 1 Mart 1992’de SSK’ya girdim. Yaklaşık 9 bin gün ödenmiş pirimim var. Şuan yaşa takıldım bekliyorum. Öğrenmek istediğim askerliğimin kaç gününü ödesem girişimi 1 yıl geri çeker. Ve ödeyince alacağım emekli aylığına etkisi ne kadar olur?  Askerliğimi ödememi tavsiye eder misiniz? Ödesem 9 ay ödemesem 21 ay var emekli olmama. Emekli maaşına iyi etki ederse ödeyeyim diyorum. Tavsiyenizi belirtmenizi rica ederim?

İBRAHİM

YANIT: Askerliğinizin 280 gününü borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5525 gün prim ödeme ve 52 yaş şartlarına tabi olursunuz.  Priminiz yeterli olduğundan borçlanmadan sonra prim ödemeseniz de, 52 yaşınızı dolduracağınız 14 Haziran 2020’de emekli olabilirsiniz.  Bir yıl erken emekli ettiğinden askerliğinizin 280 gününü borçlanmalısınız. 

 

Aynı ay içinde iki işyerinde çalışılabilir mi?

SORU: 25 Mayıs 1970 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim 1 Ocak 1988 olup 5379 gün prim ödemem var. Fakat bunun 97 gününde aynı anda iki farklı yerde sigortam var. Askerliğimi 1990-1991 arasında yaptım. Ne zaman emekli olurum?

AHMET

SORU: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5375 gün prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan, 50 yaşınızı dolduracağınız 25 Mayıs 2020’de emekli olabilirsiniz.  Aynı anda iki işyerinden sigortalı çalışmanın sakıncası yok. Ancak ay içinde 30 günden fazla bildirilen gün 30 gün olarak dikkate alınır. Prime esas kazanç tutarı da prime esas kazancın üst sınırını aşmamak üzere birleştirilir. Bu nenenle iki işyerinden bildirilen 97 gün, ay içinde 30 günü aşmıyorsa problem yok. Ay içinde 30 günü aşıyorsa 30 günü aşan kısmı dikkate alınmaz. Şayet dikkate alınmayan gününüz varsa, priminizi emekli olmadan önce 5375 güne tamamlamanız gerekir.

 

Aynı sigortalılık statüsünden çift aylık alınamıyor

SORU: Annem eşinden dolayı Emekli Sandığından emekli maaşı almaktadır. Geçen sene annesi vefat ettiğinden dolayı, annesinin babasından dolayı Emekli Sandığından almakta olduğu maaşını da almak için Emekli Sandığına müracaat etti. Emekli Sandığı aynı sandığa bağlı kişilerin iki maaş alamayacağını belirterek babasının maaşını alamayacağını bildirdi.  Annem Emekli Sandığından emekli hem eşinden hem babasından maaş alamaz mı? Bu iki Maaşı alabilmek için mahkemeye başvursak bizden yana olumlu bir karar çıkabilir mi?  Aynı Sandığa bağlı iki maaşı alabilmek için kazanılmış mahkeme kararları var mıdır?

AYŞE

YANIT: Anneniz hem eşinden, hem de babasından olmak üzere Emekli Sandığından çift aylık alamaz. Dava açarak da sonuç alamazsınız. Çünkü bu durum yasa hükmü. Ancak annenizin yüksek olan aylığı tercih etme hakkı var. Eşi veya babasından biri farklı sigortalılık statüsünde(örneğin SSK’lı veya Bağ-Kurlu) olsaydı, iki aylığı da alabilirdi. Ne Emekli Sandığında, ne de diğer sigortalılık statülerinde eş ve ana veya babadan dolayı çift aylık alınamıyor.

 

Alt sınır ödemesi yetim aylıklarını artıracak mı?

SORU: Sorum 3 Nisan 2020 tarihli “Emekli aylığında 1.500 liralık alt sınır uygulaması” başlıklı yazınızla ilgili. Anne ve babama ağabeyimin vefatıyla aylık bağlandı. İkisine ayrı ayrı 1.070 lira civarı maaş yatıyor. İkisinin toplamı 2.150 kadar olduğu için onların aylıklarında artış olmayacak mı?

 

YANIT: Emekli, dul ve yetim aylıklarında 1.500 liralık alt sınır, kişi bazında değil aylık bağlanmasına esas olan dosya bazında uygulanıyor.

Anne ve babanıza, ağabeyinize ait aynı dosyadan 1.070'şer liradan toplam 2.140 lira, yani dosya bazında öngörülen 1.500 liranın üzerinde aylık ödendiğinden, aylıklarında artış olmayacak. Ancak emekli aylıklarına altı ayda bir yapılacak zamdan yararlanacaklar.

 

İşten ayrılırsam emekli aylığım kesilir mi?

SORU: Yaklaşık 7-8 yıldır SGK'dan emekli hemşireyim. Özel hastanede çalışmaya devam ediyorum. Sağlığım ve ailevi problemlerim nedeni ile işten ayrılmak için çalıştığım hastanenin başhekimine şifahen ayrılmak istediğimi ilettim, ayrılırsam SGK'dan aldığım emekli maaşımın kesileceğini söyledi (yeni düzenleme geldiğini için). Bunun gerçek olup olmadığını öğrenmek istiyorum.

 

YANIT: Emekli olarak özel hastanedeki çalışmanız sosyal güvenlik destek primine tabi çalışma olmalı. Yani emekli aylığınızı kestirmemiş, çalışırken emekli aylığınızı da alıyor olmalısınız. Bu durumda, çalışmanız sona erdiğinde emekli aylığınızın kesilmesi söz konusu olmaz.

Emekli aylığınızı kestirip tüm sigorta kollarına tabi çalışıyor olsanız da, çalışmanız sona erdiğinde SGK'ya başvuruda bulunmanız üzerine emekli aylığınızın yeniden bağlanması mümkün olur.

Sonuç itibarıyla, emeklilik sonrası özel sektördeki çalışmanızın sona ermesi nedeniyle emekli aylığınızın kesilmesi söz konusu olmaz. Bu konuda yapılmış yeni bir düzenleme de yok.

 

Prim yeterli ancak 56 yaşta dolacak

SORU: 10 Ekim 1974 doğumluyum. Sigorta başlangıç tarihim 1 Temmuz 1996 olup 8300 günün üzerinde prim ödemem var. Ayrıca 1 Ekim 1991’de öğrenci staj sigortam var. Ne zaman emekli olabilirim?

FERUDUN

YANIT: Staj sigortasında emeklilik primi ödenmediğinden başlangıç sayılmıyor. Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5825 gün prim ödeme ve 56 yaş şartlarına tabisiniz.  Priminiz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 56 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Şayet askerliğinizi sigorta başlangıç tarihinden önce yapmışsanız, 220 gününü borçlanmanız halinde, 55 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

GSS prim ödemeleri ertelendi mi?

SORU: SGK prim ertelemesine ilişkin son düzenleme ile genel sağlık sigortası primlerinin ödemesi de ertelendi mi?

 

YANIT: SGK Yönetim Kurulu'nca alınan erteleme kararı ve yayınlanan genel yazıya göre prim ödemesine ilişkin erteleme, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nca 1 Nisan 2020 ila 30 Haziran 2020 (bu tarihler dâhil) tarihleri arasında mücbir sebep halinde olduğu kabul edilen; ticari, zirai ve mesleki kazanç yönünden gelir vergisi mükellefiyeti bulunan, korona virüs salgınından doğrudan etkilenen ya da İçişleri Bakanlığı'nca alınan tedbirler kapsamında geçici süreliğine faaliyetlerine ara verilmesine karar verilen işyerlerinin bulunduğu sektörlerde faaliyette bulunan mükelleflerin 4/a (SSK) kapsamında çalıştırdıkları sigortalılara ilişkin primler ile köy ve mahalle muhtarları ile isteğe bağlı sigortalılar hariç 4/b (Bağ-Kur) kapsamında sigortalı olanların primlerini kapsıyor.

65 yaşını doldurmuş olması veya kronik rahatsızlığı bulunması nedeniyle sokağa çıkma yasağı kapsamına giren gerçek kişi işverenler ile isteğe bağlı sigortalılar hariç 4/b kapsamındaki sigortalılara ilişkin erteleme de işverenlerin 4/a kapsamında çalıştırdıkları sigortalılara ilişkin primler ile 4/b kapsamındaki sigortalıların kendi sigorta primlerini kapsıyor. Yönetim kurulu kararı ile genel yazıda genel sağlık sigortası primlerine ilişkin herhangi bir açıklama bulunmuyor. Bu bağlamda isteğe bağlı sigorta primleri ile zorunlu genel sağlık sigortalılarının genel sağlık sigortası primleri erteleme kapsamına girmiyor.

 

Başlangıcınıza göre 53 veya 54 yaşa tabisiniz

SORU: 1975 doğumluyum.  Sigorta girişim 1992’de olup 6200 gün prim ödemem var.  Ne zaman emekli olabilirim?

HASAN

YANIT: Prim ödemeniz yeterli. Sigorta başlangıç tarihiniz 23 Kasım 1992’den önceki bir tarih ise 53, sonraki bir tarih ise 54 yaşı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Yurtdışında çalışanın yetim aylığı kesilir mi?

SORU: 2009 yılında Emekli Sandığından emekli olup, maalesef aynı yıl vefat eden annemden yetim aylığı alıyorum. Daha önce özel sektörde çalışırken maaşım kesilmemişti. Yurtdışında çalışmaya başlarsam bu aylık kesilir mi öğrenmek istiyorum. Çok yerde araştırdım ancak yanıt bulamadım.

 

YANIT: Emekli Sandığından bağlanan yetim aylığı, 4/c (Emekli Sandığı) kapsamında çalışmaya başlama halinde kesilir. Yurtiçinde 4/a (SSK) veya 4/b (Bağ-Kur) kapsamında ya da yurtdışında çalışmanız halinde annenizden aldığınız yetim aylığı kesilmez.

 

5375 gün prim ödeyip 50 yaşı dolduracaksınız

SORU: 10 Şubat 1972 doğumluyum. SSK giriş tarihim 1 Nisan 1988’dir. Acaba ne zaman emekli olurum?

AHMET

YANIT: Sigorta giriş tarihinizde adınıza prim ödemesi varsa, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5375 gün prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabisiniz. Toplam 5375 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 50 yaşınızı dolduracağınız 10 Şubat 2022’de emekli olabilirsiniz.

 

Salgın döneminde ücretli izin kullanımı

SORU: Çalıştığım işyerinde coronavirus sebebiyle birikmiş izinleri olan işçilere ücretli izinleri kullandırılıyor. Ben de geçen hafta itibarıyla izne çıktım. Önümüzdeki iki hafta da iznim devam edecek. Benim sorum, toplamda 120 gün birikmiş iznim vardı, üç haftalık izin sonrasında, kalan iznime kendi isteğimle kesintisiz devam edebilir miyim, mevcut koşullar nedeniyle işverenimden böyle bir talepte bulunabilir miyim? Eğer işe davet edilirsem, işyerinin çalışma durumu söz konusu olursa çalışmaktan imtina edebilir miyim (ailemle birlikte yaşıyorum ve +65 yaşlarındalar). İşyerinde virüs ile ilgili tedbirler alınmakta. Kıdem hakkımı talep edebilir miyim?

 

YANIT: Genel olarak yıllık ücretli izin çalışanın talebi üzerine kullandırılır. İşveren çalışanın istediği izin kullanma tarihi ile bağlı olmamakla birlikte çalışanın talebini ve iş durumunu dikkate alır. Normal şartlarda yıllık izne kendi isteğinizle kesintisiz devam edemezsiniz. İzin bitiminde işe başlamanız gerekir.

Ancak içinde bulunulan süreç hem işveren hem de çalışan açısından zor bir süreç. Çalışma barışı ve iş ilişkisinin devamlılığı açısından iki tarafın da olaylara iyi niyetle yaklaşması gerekiyor. İki taraf da içinde bulunulan mevcut durumu kendi özel koşullarında objektif olarak değerlendirmeli.

Bu bağlamda, izninizin bitiminde özel durumunuzu da belirterek yeniden yıllık ücretli izin talebinde bulunabilirsiniz. İşvereniniz de işyerinde yapılan işin özelliğine ve sizin çalışmanıza olan ihtiyaca göre durumu değerlendirerek, kesintisiz olmasa da belirli aralıklarla izninizi kullandırabilir. Normal ücretli izninizin kullandırılmaması iş sözleşmenizi haklı nedenle feshetmeniz için gerekçe olur ve kıdem tazminatına hak kazanabilirsiniz. Ancak birikmiş izninizin tamamını kullanma talebinizin karşılanmamasının haklı neden oluşturmayacağını, ayrıca işyerinde virüsle ilgili tedbirler alınıyor ve sağlığınız açısından tehdit söz konusu değil ise çalışmaktan imtina edemeyeceğinizi değerlendiriyorum.

 

Hizmetlerin birleştirilmesi zorunlu

SORU: 6 Temmuz 1963 doğumluyum. 26 Nisan 1999-31 Ağustos 1999 arasında İsteğe bağlı olarak Bağ-Kura 125 gün prim ödedim. SSK giriş tarihim 20 Nisan 2000 olup SSK’ya da 5799 gün prim ödedim. Ve toplam günü doldurmak için işten ayrıldıktan sonra  Tekrar isteğe bağlı Bağ-Kura 20 Eylül 2017-30 Kasım 2017 arsında 71 gün daha prim ödedim. Toplam 5995 gün primim var. Geçen sene SGK’ya Bağ-Kur ve SSK primlerinin birleştirilmesi için dilekçe verdim.(Dilekçenin işleme girip girmediğini kontrol edebileceğim bir yer bulamadım.) Bu şartlarda SSK'dan 26 Nisan 2019’da emekli olabiliyorsunuz, o tarihten sonra dilekçe verebilirsiniz diye bir bilgi verdiler. Bu  doğru mudur? Siz de kontrol edebilir misiniz?

MİTHAT

YANIT: Yaş haddinden emekli olmak için; 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 60 yaşınızı dolduracağınız 6 Temmuz 2023’de emekli olabilirsiniz.

Askerlik durumunuz hakkında bilgi vermemişsiniz.  Sigorta başlangıç tarihinden önce 18 ay askerlik yapmış olmalısınız. Askerlik sürenizi borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5900 gün prim ödeme ve 57 yaş şartlarına tabi olursunuz.  Prim ödemeniz yeterli olduğundan 25 yıllık sigortalılık sürenizi dolduracağınız 26 Ekim 2022’de emekli olabilirsiniz. Hizmet birleştirilmesi zorunludur. Emekli olmadan önce hizmetleriniz birleştirilir ve birleştirilen hizmetler üstünden emekli olursunuz. İşlerin uzamaması için emekli olmadan önce(örneğin 6 ay önce) hizmetlerinizin birleştirilmesini talep edebilirsiniz.

 

Tazminat için işverenin haksız yere emeklinin işine son vermesi lazım

SORU: 1989 sigorta girişli babam 3600 gün prim ve 60 yaş şartıyla emekli oldu. 2011’den beri emekli olduğu işyerinde çalışmaya devam ediyor. Acaba kıdem tazminatı alabilir mi?

HASAN

YANIT: Çalışan emekli kendi isteği ile işinden ayrıldığında kıdem tazminatı alamaz. Çalışan emeklinin kıdem tazminatı alabilmesi için ya işveren haksız yere iş akdini fesih edecek, ya da haklı bir nedenle(yıllık izin kullandırılmaması, fazla çalışma ücreti ödenmemesi, mobbing uygulanması vb. nedenle) iş akdini kendisinin fesih etmesi gerekiyor.

 

Aynı ay içinde iki işyerinde çalışılabilir

SORU: 25 Mayıs 1970 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim 1 Ocak 1988 olup 5379 gün prim ödemem var. Fakat bunun 97 gününde aynı anda iki farklı yerde sigortam var. Askerliğimi 1990-1991 arasında yaptım. Ne zaman emekli olurum?

AHMET

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5375 gün prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan, 50 yaşınızı dolduracağınız 25 Mayıs 2020’de emekli olabilirsiniz.  Aynı anda iki işyerinden sigortalı çalışmanın sakıncası yok. Ancak ay içinde 30 günden fazla bildirilen gün 30 gün olarak dikkate alınır. Prime esas kazanç tutarı da prime esas kazancın üst sınırını aşmamak üzere birleştirilir. Bu nenenle iki işyerinden bildirilen 97 gün, ay içinde 30 günü aşmıyorsa problem yok. Ay içinde 30 günü aşıyorsa 30 günü aşan kısmı dikkate alınmaz. Şayet dikkate alınmayan gününüz varsa, priminizi emekli olmadan önce 5375 güne tamamlamanız gerekir.

 

Aynı sigortalılık statüsünden çift aylık alınamıyor

SORU: Annem eşinden dolayı Emekli Sandığından emekli maaşı almaktadır. Geçen sene annesi vefat ettiğinden dolayı, annesinin babasından dolayı Emekli Sandığından almakta olduğu maaşını da almak için Emekli Sandığına müracaat etti. Emekli Sandığı aynı sandığa bağlı kişilerin iki maaş alamayacağını belirterek babasının maaşını alamayacağını bildirdi.  Annem Emekli Sandığından emekli hem eşinden hem babasından maaş alamaz mı? Bu iki Maaşı alabilmek için mahkemeye başvursak bizden yana olumlu bir karar çıkabilir mi?  Aynı Sandığa bağlı iki maaşı alabilmek için kazanılmış mahkeme kararları var mıdır?

AYŞEGÜL

YANIT: Anneniz hem eşinden, hem de babasından olmak üzere Emekli Sandığından çift aylık alamaz. Dava açarak da sonuç alamazsınız. Çünkü bu durum yasa hükmü. Ancak annenizin yüksek olan aylığı tercih etme hakkı var. Eşi veya babasından biri farklı sigortalılık statüsünde(örneğin SSK’lı veya Bağ-Kurlu) olsaydı, iki aylığı da alabilirdi. Ne Emekli Sandığında, ne de diğer sigortalılık statülerinde eş ve ana veya babadan dolayı çift aylık alınamıyor. 

 

Kendi isteği ile ayrılan ihbar ve kıdem tazminatı alabilir mi?

SORU: 3 Mayıs 1977  doğumluyum. İlk SSK’lı işe giriş tarihim 1 Aralık 1989 olup 120 gün prim ödemem var. 4 Kasım 1998 –30 Nisan 2004 arası Bağ-Kura 1976 gün prim ödedim. 21 Mayıs 2004’den bugüne kadar da SSK’ya 5450 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olabilirim?  Ayrıca; 1999’dan önce sigorta girişim olduğu için, SGK’dan evrak alıp kıdem ve ihbar tazminatımı alabilir miyim?

HASAN

YANIT: 1 Aralık 1989 girişinizde adınıza prim ödemesi varsa, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5525 gün prim ödeme ve 52 yaş şartlarına tabisiniz.  Prim ödemeniz yeterli olduğundan, bundan sonra prim ödemeseniz de, 52 yaşınızı dolduracağınız 3 Mayıs 2029’da emekli olabilirsiniz. Emekli olmak için aranan  şartlardan yaş dışındaki şartları sağlayanlar işlerinden kıdem tazminatı alarak ayrılabiliyor. Yaş dışındaki şartları sağladığınızdan işinizden kıdem tazminatı alarak ayrılabilirsiniz. Bunun için yapmanız gereken bulunduğunuz yerdeki SGK il veya merkez müdürlüğünden  alacağınız “ kıdem tazminatı alabilir yazısı” nı işveren ibraz etmekten ibarettir. Ancak işten kendi isteğinizle ayrılacağınızdan ihbar tazminatı alamazsınız.

 

Kısa çalışma Bağ-Kur’a geçme nedeni olur mu?

SORU: Uzun yıllardan beri SSK'lı olarak çalışıyorum. Aynı zamanda aileme ait ticari bir işletme üzerime kayıtlı. Dolayısıyla Bağ-Kur kaydım var ama hiç prim başlangıcım veya ödemem yok. İşyerimin gelişen ekonomik kriz dolayısı ile devletin sağladığı kısa çalışma ödeneği sistemine geçme ihtimali var. Bu durum benim SSK sisteminden çıkıp Bağ-Kur'a geçmeme neden olur mu? Bunu durdurmak için ne yapmam gerekir?

 

YANIT: Kısa çalışma ödeneği, işyerinde uygulanan haftalık çalışma süresini tamamlayacak şekilde, çalışılmayan süreler için aylık olarak hesaplanıyor. Kısa çalışma yapan işçinin çalışılmayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günlerine ilişkin ücret ve kısa çalışma ödeneği miktarı, kısa çalışma yapılan süreye orantılı olarak işveren ve İŞKUR tarafından ödeniyor.

İşçinin kısa çalışma ödeneği aldığı sürelere ilişkin kısa ve uzun vadeli sigorta primi ödenmiyor, ancak genel sağlık sigortası primleri İŞKUR tarafından İşsizlik Sigortası Fonundan Sosyal Güvenlik Kurumuna aktarılarak ödeniyor.

Kısa çalışma döneminde hizmet sözleşmesi sona ermiyor. Kısa çalışma yapılan süreler için, kısa çalışmaya tabi tutulan işçiler adına SGK Aylık Prim ve Hizmet Belgesi ile eksik gün gerekçesi “18-Kısa Çalışma Ödeneği” olarak bildiriliyor.

Kısa çalışma döneminde hizmet sözleşmesi sona ermediğinden, işyerinde kısa çalışma uygulaması yapılması ve kısa çalışma ödeneği almanız 4/a (SSK) kapsamındaki sigortalılığınızı sona erdirmez ve Bağ-Kur’a geçmenizi gerektirmez.

 

Askerlik borçlanması bir yıl erken emekli eder

SORU: 9 Şubat 1968 doğumluyum. 1988 yılında başlamak üzere 18 ay askerlik yaptım. Bağ-Kur girişim 1 Ocak 1997. Askerlik borçlanması yaparsam ne zaman emekli olabilirim?

 

YANIT: Bağ-Kur başlangıç tarihiniz ile 1 Haziran 2002 tarihleri arasında kesintisiz olarak prim ödediğiniz varsayımıyla 4/b (Bağ-Kur) statüsünden emeklilik için 25 tam yıl (9000 gün) prim günü ve 56 yaş şartlarına tabisiniz. 14 ay askerlik borçlanması yaparsanız emeklilik yaşınız 55’e iner. 9000 gün prim ödemiş olmak şartıyla 55 yaşınızı dolduracağınız 9 Şubat 2023 tarihinde emekli olmaya hak kazanırsınız.

 

Vergi indirimi alıp primi 3600 güne tamamlayacaksınız

SORU: 1971 doğumluyum. Yüzde 48 engelliyim. SSK girişim 1986’da olup 250 günde primim mevcut. Bu şartlar altında ne zaman ve nasıl emekli olabilirim?

CAHİT

YANIT: Maliyeden vergi indirim hakkı almanız halinde, 6 Ağustos 2003 itibariyle 12 yıldan fazla süredir sigortalı olan vergi indirimi almış engelli olarak emekli olmak için; 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 gün prim ödeme şartlarına tabi olursunuz.  Ve 3350 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 3600 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Vergi levhalarıyla geçmişten Bağ-Kura kayıt olunamaz

SORU: 29 Ekim 1964 doğumlu babamın sigorta girişi 1 Ocak 1984 olup 3500 gün prim ödemesi var. Vergi levhası açılış 1 Ocak 1988,7 kapanış 2 Şubat 1992 Fakat Bağ-Kur kaydı yapılmamış. Tekrar vergi levhası açılış 1 Ocak 1996 kapanış 5 Nisan 2002 ancak yine Bağ-Kur kaydı yine yapılmamıştır.  Babam ne zaman emekli olabilir? Vergi levhalarından bir şey elde edebilir miyiz?

BİLAL

YANIT: Babanız vergi levhalarıyla Bağ-Kur kaydı yaptıramaz. Çünkü babanız gibi Bağ-Kur zamanında Kayıt ve tescilini yaptırmayanların sigortalılık hak ve yükümlülüğü, 1 Ekim 2008’den itibaren başlatılıyor. Yeni bir kanun çıkmadığı sürece bu tarihten önceki bir tarih itibariyle  Bağ-Kura kayıt mümkün değil. Babanız 100 gün daha prim ödeyerek primini 3600 güne tamamlaması şartıyla, 60 yaşını dolduracağı tarihte emekli olabilir. Babanızın askerliği hakkında bilgi vermemişsiniz. Muhtemelen 18 ay askerlik yaptı. Askerlik süresini borçlanıp, 1185 gün daha prim ödeyerek toplam primini 5225 güne tamamlayacağı tarihte emekli olması da mümkün.

 

Faaliyet devam ettiği sürece prim ödenmesi zorunlu 

SORU: Temmuz 1972 doğumluyum. 1998’den buyana Bağ-Kurluyum. Yaşa takıldım. Yaşımı beklerken dükkânı mı çalıştırıp prim ödemesem olur mu?

SAFİYE

YANIT: Bağ-Kurlu olmayı gerektiren faaliyet devam ettiğini sürece prim ödenmesi gerekir. Vergi kaydınızı ve dükkânınızı kapatmadığınız sürece prim ödemek zorundasınız.

 

Ek Madde 5 kapsamında ödenen prim SSK’ya sayılıyor

SORU: 6 Haziran 1970 doğumluyum. Sigorta başlangıcım 10 Ekim 1995’de olup 570 gün prim ödemem var. 10 yıldır da çiftçi Bağ-Kurluyum. Askerliğimi 1993-1995 arasında yaptım. Bu durumda SSK’ya geçsem ne zaman emekli olurum?

HASAN

YANIT: Ek Madde 5 kapsamında tarım sigortasına ödenen primler SSK’ya sayılıyor. Ek Madde 5 kapsamında 1260 gün prim ödeyip, askerlik sürenizin de 17 ayını borçlanmanız halinde, SSK’da emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5675 gün prim ödeme ve 54 yaş şartlarına tabi olursunuz. Ve 1260 günden sonra prim ödemseniz de, 54 yaşınızı dolduracağınız 6 Haziran 2024’de SSK’dan emekli olabilirsiniz.

 

Sigorta başlangıç tarihi ilk defa emeklilik primi ödenen gündür

SORU: SSK’lı işe başlama tarihim 1 Mayıs 1995’dir. Fakat adıma ilk prim ödemesi 1 Ağustos 1999’dur. .Bu durumda sigorta başlangıç tarihim 1995 mi? Yoksa 1999 mu oluyor.

AHMET

YANIT: Sigorta başlangıç tarihi kişileri emekli eden uzun vadeli sigorta kollarına( malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına) ilk defa çalışma süresi bildirilen gündür. Bu nedenle sigorta başlangıç tarihi olarak; adınıza ilk defa uzun vadeli sigorta kollarına çalışma süresi bildirilen 1 Ağustos 1999 tarihi dikkate alınacaktır. 

 

Toplu prim ödeyerek emekli olma usulü yok

SORU: 15 Eylül 1980 doğumluyum. SGK kayıtlarında işe başlama tarihim 1 Ekim 1996’dır. Şu ana kadar SGK’ ye yatırılan gün sayısı 0(sıfır). 5900 gün ve 53 yaşa tabisinin diyor sistem. Ben bu 5900 günü nasıl tamamlarım. Ev hanımıyım. 4A’dan emekli olmak istiyorum. 2033 yılında 53 yaşına girince gitsem SGK’ ya toplu olarak bu parayı yatırsam emekli olabilir miyim?

                                                                                                                                                                                                                                                  A.T.

YANIT: Toplu prim ödeyerek emekli olma usulü yok. Maalesef toplu prim ödeyerek emekli olamazsınız. 1996 girişinizde adınıza prim ödenmediğinden, girişiniz emeklilik açısından sigorta başlangıcı sayılmaz. Bugün sigortalı olarak çalışmaya başlayıp 5400 gün prim ödemeniz şartıyla, 61 yaşınızı dolduracağınız 15 Eylül 2041’de emekli olabilirsiniz

 

Emekli aylığından feragat edilebilir mi?

SORU: SSK’dan emekli bayanım. Babam İş Bankası'ndan müdür emeklisiydi. Şubat 1987'de vefat etti. Babamdan yetim aylığı bağlatmak istedim fakat SSK'dan gelirim olduğu için banka yetim maaşı bağlanamayacağını söyledi. Feragat hakkımı kullanarak miktarca yüksek olan babamdan bağlanacak olan aylığı tercih edip, kendi aylığımdan vazgeçmek istiyorum. Böyle bir prosedür var mıdır? Bu durumda sağlıkla ilgili olarak bankanın haklarından mı faydalanacağım?

 

YANIT: Kendi emekli aylığınızdan feragat ederek babanızdan bağlanacak yetim aylığını tercih etme hakkınız yok. Ancak dul veya bekârsanız, 4/a (SSK) kapsamında tüm sigorta kollarına tabi olarak çalışmaya başlayıp, emekli aylığınızı kestirebilirsiniz. 15-20 gün çalıştıktan sonra çalıştığınız işten ayrılırsınız. Yeniden başvurmadığınız sürece kendi emekli aylığınız bağlanmaz. Babanızdan aylık bağlanması için başvurduğunuzda sigortalı olarak çalışmıyor ve kendi çalışmanızdan dolayı emekli aylığı almıyor olacağınızdan, babanızdan yetim aylığı bağlanması gerekir. Bu durumda sağlık yardımlarını da yetim aylığını bağlayacak olan banka emekli sandığı üzerinden alırsınız.

 

2022’de emekli olabilirsiniz

SORU: 1970 doğumluyum. Memuriyet başlangıç tarihim Kasım 1991’dir. Askerliğimi memuriyetten önce 18 ay olarak yaptım.  Askerliğimin tamamını borçlanarak bedelini yatırdım. Hangi tarihte emekli olabilirim?

SEZGİN

YANIT: Emekli olmak için; 25 tam yıl fiili hizmet süresi ve 52 yaş şartlarına tabisiniz. Hizmet süreniz yeterli olduğundan 2022’de 52 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

SSK’dan emekli doktora ilave ödeme yapılır mı?

SORU: Emekli Sandığından emekli uzman hekimlere ilave ödeme verilmiş, ancak SSK emeklilerine bu hak tanınmamıştı. 25 yılını 657’de doldurup daha sonra istifa ederek SSK’lı olanlar bu duruma karşı yargı yoluna gitmişlerdi. Bu ilave ödemeyi kazandıkları konusunda duyumlar var, ancak kesin bir bilgim yok, doğru mudur? Ben 22 yıl 657 sonrası istifa ettim, 4 yıl SSK’lılıktan sonra tekrar 657’ye döndüm. 3 yıl daha çalışıp SSK emeklisi olsam bu hakkı kazanır mıyım, yoksa 3,5 yıl çalışıp 657 emeklisi olmak zorunda mıyım? SSK’lı iken primlerim tavandan ödenmişti.

 

YANIT: Emekli Sandığından emekli olan tabip veya diş tabiplerine yapılan ilave ödemenin SSK veya Bağ-Kur statüsünden emekli olanlar için öngörülmemiş olmasına ilişkin dava açılıp açılmadığını bilemiyorum. Ancak Emekli Sandığından tabip veya diş tabibi olarak emekli aylığı almalarına rağmen, emeklilik öncesi son prim ödemeleri SSK veya Bağ-Kur kapsamında olduğu için ilave ödeme yapılmayanlar tarafından açılan davalar var ve açılan davaların lehe sonuçlandığını söyleyebilirim.

İlave ödeme için Emekli Sandığından emekli olmanız, bunun için de SSK kapsamındaki çalışmanızdan sonra en az 3,5 yıl (1260 gün) Emekli Sandığı kapsamında hizmet süreniz olması gerekiyor. Aksi halde SSK statüsünden emekli olursunuz. Mevcut yasal düzenlemeye göre de SSK statüsünden emekli olduğunuzda ilave ödeme alamazsınız.

 

Priminiz yeterli 57 yaşın dolmasını bekleyeceksiniz

SORU: 27 Mart 1979 doğumluyum. İlk işe giriş tarihim SSK 4 Ağustos 1997 olup 6950 gün prim ödemem var. 1999-2000 arasında 18 ay askerlik yaptım.  Ne zaman emekli olabilirim?

İSMAİL

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5900 gün prim ödeme ve 57 yaş şartlarına tabisiniz.  Priminiz yeterli olduğundan, 57 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.  Askerliğiniz sigorta başlangıç tarihinden sonra olduğundan, borçlanma emekli olma şartlarını değiştirmez. Sadece primi artırır. Prim ödemenizde yeterli olduğundan askerliğinizi borçlanmanıza gerek yok.

 

Varislere ölüm yardımı yapılır mı?

SORU: Ölen SSK emeklisi için varislerine ölüm yardımı yapılır mı? 700 Liralık belediye mezar makbuzu var. Ölenin eşi yok. Varisleri 18 yaş üstü, evli kız çocukları.

 

YANIT: SSK emeklisinin vefatı halinde ölüm yardımı (cenaze ödeneği), sırasıyla eşine, yoksa çocuklarına, o da yoksa ana babasına, o da yoksa kardeşlerine verilmekte olup, kızlarına ölüm yardımı yapılır.

Kızlarından herhangi birinin Gelir/Aylık/Ödenek Talep Belgesi ya da dilekçe ile SGK’ya başvurması yeterlidir. Mezar makbuzunu ibraz etmeye de gerek yok. Ölüm tarihi nüfus kütüğüne kaydedilmemişse, ölüm tarihini belirten ilgili makamlarca düzenlenen bir belgenin (defin ruhsatı, ölüm tutanağı vb.) SGK’ya verilmesi gerekir. 2020 yılı için 801 TL olan ödenek tutarı, kızlarına eşit olarak paylaştırılarak ödenir.

 

56 yaşı dolduracağınız tarihte emekli olacaksınız

SORU: 1 Mart 1980 doğumluyum. SSK’lı olarak işe 1 Ekim 1996’da girdim. O zamandan beri sigortalıyım. Şuanda 5850 gün prim ödemem var. 18 ay askerlik yaptım. Ne zaman emekli olurum? Halen çalışmaktayım.

YUSUF

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5825 gün prim ödeme ve 56 yaş şartlarına tabisiniz. Priminiz yeterli olduğundan, bundan sonra prim ödemeseniz dahi, 56 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.  

 

Bağ-Kur kaydı yaptırmamak sorun olur mu?

SORU: Doğum tarihim 20 Ocak 1971. Sigorta başlangıcım 5 Mart 1995. Mevcut prim günüm 5270. Aktif olarak çalışmaya devam ediyorum. 2 Mart 2007 tarihinde vergi mükellefi oldum, bir yılı doldurmayan bir iş yaptım ve kapattım. Bu sürede Bağ-Kur’a kayıt yaptırmadım. Benim sorum, emeklilikte bu karşıma çıkar mı? Şimdiden bununla ilgili yapmam gereken var mı?

 

YANIT: 4/b (Bağ-Kur) kapsamında sigortalılık niteliği taşıdıkları halde, 1 Ekim 2008 tarihine kadar kayıt ve tescillerini yaptırmayanların sigortalılık hak ve yükümlülükleri 1 Ekim 2008 tarihinden itibaren başlıyor. 4/b kapsamında sigortalı olmanız gereken dönem 1 Ekim 2008 tarihinden önce olduğundan, bu dönemde 4/b kapsamında sigortalılık tescilinizi yaptırmamış olmanız emekliliğinizde sorun çıkarmaz.

 

Anneniz primini 3600 güne tamamlayıp 58 yaşı dolduracak

SORU: Annemin 1995 yılında sigorta başlangıcı bulunmaktadır. Arada yaklaşık 15 yıllık boşluk olup 2012 yılından 2014 yılına kadar olan sürede 560 günlük 4b hizmeti ve şuan 1700 gün olan ve devam eden 4a hizmeti vardır. Annem normal şartlarda nasıl emekli olabilir?

YAVUZ

YANIT: Annenizin doğum tarihini belirtmemişsiniz. 1995’deki girişinde prim ödemesi varsa, yaş haddinden emekli olmak için; 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabi. 1340 gün daha prim ödeyerek toplam primini 3600 güne tamamlayacağı tarihte 58 yaşını doldurması şartıyla emekli olabilir. Annenizin doğum tarihini, sigorta başlangıç tarihini( gün, ay, yıl olarak) ve çocuğu veya çocuklarının doğum tarihlerini ve çocuklarının doğum tarihlerinden sonraki iki yıllık sürelerde prim ödemesi olup olmadığını bildirmeniz halinde, sorunuza daha net cevap verebiliriz.

 

Göz kaybı malulen emeklilik sağlar mı?

SORU: SSK girişim 14 Şubat 2005. Şu anda 2333 gün uzun vadeli prim günüm mevcut. Halen çalışmaya devam ediyorum. Kaza sonucu tek göz kaybı sebebiyle malulen emekli maaşı alabilir miyim? Malulen emeklilik için ne yapmalıyım? SGK’ya başvurdum, sonucu ekte gönderdim.

 

YANIT: Malulen emeklilik için en az 10 yıl sigortalılık süresi ve 1800 prim günü ile malul sayılmak gerekiyor. Sigortalılık süresi ve prim günü şartlarını sağlıyorsunuz. Ancak bir de malul sayılmanız, bunun için de hastane sağlık kurulunca düzenlenen rapor ve dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesi sonucu çalışma gücünün en az yüzde 60’ını kaybetmiş olduğunuzun, SGK Sağlık Kurulunca kabul edilmesi gerekiyor. İletiniz ekindeki belgeye göre SGK Sağlık Kurulunca malul sayılmamışsınız. Bu durumda malulen emekli olamazsınız.

Çalışma gücünüzün en az yüzde 40’ını kaybetmiş olduğunuz kabul edilir ve üçüncü derece engelli olarak vergi indirimi hakkı alırsanız, yaş şartı aranmaksızın 20 yıl sigortalılık süresi ve 4400 prim günü şartlarını sağladığınızda, engellilere sağlanan özel emeklilik şartlarıyla emekli olabilirsiniz.

 

1380 gün isteğe bağlı 1280 gün sigortalı çalışarak prim ödemelisiniz

SORU: SSK giriş tarihim 24 Temmuz 2003 olup 1840 gün prim ödemem var. Çalışmıyorum. 4500 prim gün ile SSK 'dan 59 yaşında nasıl emekli olabilir miyim? Kalan günlerimi isteğe bağlı Bağ-Kura mı ödemem gerekir?

SEVCAN

YANIT: Doğum tarihinizi bildirmemişsiniz. 4500 günle emekli olmak için, 25 yıl sigortalılık süresi ve 58 yaşı da doldurmanız gerekiyor. Belirttiğimiz şartlarda SSK’dan emekli olabilmeniz için, prim eksiğiniz olan 2660 günün 1380 gününü(46 ayını) isteğe bağlı olarak Bağ-Kura ödedikten sonra kalan son 1280 gününü sigortalı bir işte çalışarak ödemeniz gerekir.

 

Bağ-Kur prim ödemesi durdurulabilir mi?

SORU: 1995 Ekim ayından SSK girişim ve 4744 prim günüm var. 2016'da Bağ-Kur'a geçtim, toplam günüm 5800 oldu. Bağ-Kur primi ödemeye devam ediyorum. Kendi işimi yapıyorum, vergiye tabiyim, prim ödemeyi durdurabiliyor muyum?

 

YANIT: Bağ-Kur kapsamında sigortalı olmanızı gerektiren vergi mükellefiyetiniz devam ettiği sürece prim ödemeyi durduramazsınız. Ayrıca Bağ-Kur kapsamındaki prim ödemeniz 1259 günü aşarsa, emeklilik şartlarınız Bağ-Kur statüsüne göre belirlenir ve Bağ-Kur statüsünden emekli olmak durumunda kalabilirsiniz. Bağ-Kur kapsamında prim ödemeyi ancak işyerinizi devrederek ya da başka bir işyerinde 4/a (SSK) kapsamında çalışarak durdurabilirsiniz.

 

1500 gün daha prim ödemelisiniz

SORU: 1972 doğumluyum. Nisan 1986 ayında sigortalı oldum ve 3800 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olurum?

MEHMET

YANIT: Nisan 1986 girişinizde adınıza prim ödemesi varsa, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5300 gün prim ödeme ve 49 yaş şartlarına tabisiniz. 1500 gün daha prim ödeyerek priminizi 5300 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.  

Ayrıca, 3600 günden fazla prim ödemeniz olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmanız da mümkün.

 

Banka sandığı mı sigorta mı?

SORU: 7 Mart 1979 doğumluyum. 1 Haziran 1989 sigorta girişim, sigortalı olarak 1071 günüm var. Sonrasında 16 Ağustos 2004’te özel bir bankada çalışmaya başladım, 31 Ekim 2016’da ayrıldım. 1 Ekim 2018’te ofis açtım ve Bağ-Kur’lu olarak halen çalışmaktayım. İşimi yılsonunda kapatıp, Bağ-Kur’la bağlantımı kesmeyi düşünüyorum. Banka çalışmalarımla sigorta çalışmalarımı birleştirdim. Bankadan “46 yaşımda, farklı iki kurumda çalışmamak şartı ile emekli olabilirsiniz” şeklinde yazımı aldım, ancak 12 senelik banka çalışmamla mı yoksa sigortadan mı emekli olmam daha avantajlı olur?

 

YANIT: Emekli olurken SSK, Banka Sandığı ve Bağ-Kur prim günleriniz birleştirilir. Son 2520 günlük prim ödemeniz daha çok hangi sigortalılık kapsamında olursa o sigortalılık statüsünden, yine o sigortalılık statüsünün şartlarıyla emekli olursunuz.

Bağ-Kur kapsamındaki prim ödemeniz 1259 günü aşmadığı sürece, 46 yaşınızı doldurduğunuzda banka sandığından emekli olursunuz. Bağ-Kur prim gününüz 1259 günü aşarsa, emeklilik şartlarınız Bağ-Kur statüsüne göre belirlenir ve Bağ-Kur statüsünden emekli olmak durumunda kalabilirsiniz.

Sigortadan kastınız 4/a (SSK) statüsünden emeklilik ise 4/a kapsamında çalışmaya başlayıp, son 2520 günlük prim ödemenizin fazlasının 4/a kapsamında olması şartını sağlamalısınız. Ancak buna gerek yok. Banka sandığından bağlanacak emekli aylığınız sadece banka sandığına tabi hizmetiniz üzerinden değil, diğer prim günleriniz de birleştirilerek hesaplanacak. Hesaplama da 4/a emekli aylığı hesabı ile aynı olacak.

 

3600 günle 58 yası da doldurmanız gerekiyor

SORU: 16 Nisan 1964 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim 17 Eylül 1987 olup 4111 gün primim var. Ancak iş bulamadığım için çalışamıyorum. 3600 günden emekli olabilir miyim? SSK’ya başvuru yaptığımda maaş alabilecek miyim?

NEŞE

YANIT: Yaş haddinden emekli olmak için; 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. 3600 günden fazla priminiz olduğundan, bundan sonra prim ödemeseniz de 58 yaşınızı dolduracağınız 16 Nisan 2022’de emekli olabilirsiniz.

 

Polis okulunda geçen süre borçlanılabilir mi?

SORU: 1998 yılında Samsun Polis Okulundan mezun oldum ve polis memuru olarak göreve başladım. Polis okulunda 9 ay süre eğitim gördüm. Bu süreyi borçlanarak hizmet süresinden saydırabilir miyim?

 

YANIT: Polis nasbedilmek üzere Polis Meslek Eğitim Merkezlerinde polislik eğitimine tabi tutulan adaylar, 2 Ağustos 2013 tarihinde yapılan yasal düzenleme ile bu tarihten itibaren 4/c (Emekli Sandığı) kapsamında sigortalı sayılmaya başlandı. Eğitimlerini tamamlayıp göreve başlayanların eğitim merkezlerinde geçen eğitim süreleri sigortalılıklarından sayılıyor. Ancak bu tarihten önce Polis Eğitim Merkezlerinde polislik eğitiminde geçen süreler için borçlanma hakkı verilmedi. Dolayısıyla polis okulunda geçen sürenizi borçlanarak hizmetinize saydıramazsınız.

 

2330 gün daha prim ödemelisiniz

SORU: 26 Aralık 1971 doğumluyum. Sigorta başlangıcım 1 Ocak 1988 olup 3045 gün prim  ödemem var. Ne zaman emekli olabilirim?

İLKER

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi 5375 gün prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabisiniz. 2330 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5375 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

İkramiye hesabında hangi yılın parametreleri dikkate alınır?

SORU: 27 Aralık 1971 doğumluyum. Memuriyet başlangıcım 19 Ağustos 1993, ayrılışım 28 Şubat 2019. Hizmet süremi tamamladım ve yaşımın dolacağı tarihi bekliyorum, yani EYT’liyim. Yaşımı doldurduğum tarihte emekli ikramiyemi alırken, 2019 yılı rakamları ile mi hesaplanacak, yoksa yaşımın dolacağı tarihteki (2025 yılı) güncel katsayılarla mı hesaplanacak?

 

YANIT: Emekli ikramiyeniz, görevden ayrıldığınız tarihteki derece/kademe ve göstergeniz ile emekli aylığınızın bağlanacağı tarihteki memur maaş katsayıları esas alınarak hesaplanacak.

Diğer bir deyişle, görevden ayrıldığınız 2019 yılındaki derece/kademe ve göstergeniz ile emekli olacağınız 2025 yılındaki memur maaş katsayıları esas alınarak hesaplanacak.

 

SSK’ya 7000, Bağ-Kura 9000 gün prim ödemeniz gerek

SORU: 1979 doğumluyum. Sigorta başlangıç tarihim 14 Eylül 2006 olup SSK’ya 1727 gün prim ödemem var. Şuan esnafım olduğumdan Bağ-Kurluyum. Bağ-kurada da 2167 gün prim ödemem var. Emekli olmak için, hangi şartlara tabiyim. Ve SSK’dan emekli olmak için, Bağ-Kura prim ödemeyi bırakıp sigortalımı olsam?

YAVUZ

YANIT: SSK da da Bağ-Kurda da 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olacaksınız. Ancak emekli olmak için SSK’da 7000 gün, Bağ-Kurda 9000 gün prim ödemeniz gerekir. Bağ-Kurlular faaliyetlerine son vermeden sigortalık bir işte çalışarak SSK’ya prim ödeyebiliyor. Son 1260 günü sigortalı bir işte çalışarak SSK’ya ödemek şartıyla, 3106 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 7000 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte SSK’dan emekli olabilirsiniz.

 

Düzeltilmiş yaş emeklilikte esas alınır mı?

SORU: Sigorta girişim 1983 yılında oldu. Girişim var, fakat primler yatırılmadığından dolayı mahkemeye verdim ve kazandım. Ancak 1983 yılını çıraklık kısmına dahil edip, 1990 yılına tescil edildi. 1983 yılında işe girdiğimde  doğum tarihim 1972 olarak yanlış yazılmıştı ve ben bunu da 1985 yılında mahkemeye verdim, ana  yaşım olan 1968 olarak düzeltildi. Şimdi benim emekliliğimde doğum tarihim 1968 olarak mı yoksa 1972 olarak mı dikkate alınacak? Şayet 1990 girişli, 1972 doğumlu olarak dikkate alınırsa tekrar mahkemeye verme hakkım var mıdır?

 

YANIT: Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına ilişkin yaş ile ilgili hükümlerin uygulanmasında, ilk defa uzun vadeli sigorta kolları olarak adlandırılan malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olunan tarihte, nüfus kütüğünde kayıtlı bulunan doğum tarihi esas alınıyor. İlk defa uzun vadeli sigorta kollarına tabi olunan tarihten sonra kesinleşen mahkeme kararlarındaki yaş tashihleri (düzeltmeleri) dikkate alınmıyor.

Verdiğiniz bilgilerden yaş düzeltmesini 1985 yılında yaptırdığınız, dolayısıyla yaş düzeltmenizin, ilk defa uzun vadeli sigorta kollarına tabi olduğunuzun mahkeme kararıyla kabul edildiği 1990 yılından önce kesinleştiği anlaşıyor. Bu durumda ilk defa uzun vadeli sigorta kollarına tabi olduğunuz tarihte nüfus kütüğünde düzeltilmiş doğum tarihiniz (1968 yılı) kayıtlı olacağından, emeklilik işlemlerinizde doğum tarihiniz olarak 1968 yılının dikkate alınması gerekir. Aksi halde dava açmanız söz konusu olabilir.

 

53 yaşı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz

SORU: Eylül 1971 doğumluyum. 16 Ağustos 1993 sigorta başlangıcımla 6500 gün prim ödemem var. Askerliğimi 1991-1992 arasında yaptım. Askerlik borçlanması yapsam ne zaman emekli olabilirim?

FUAT

YANIT: Askerlik sürenizin 9 ayını borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5600 gün prim ödeme ve 53 yaş şartlarına tabi olursunuz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan, borçlanmadan sonra prim ödemeseniz de, Eylül 2024’de 53 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Eski belediye başkanlarının makam tazminatı

SORU: 1999-2004 yılları arasında belde belediye başkanlığı yaptım. 2016 yılında SSK’dan emekli oldum. 1 Eylül 1960 doğumluyum. Makam tazminatı ne zaman bağlanmalı? Ayrıca belediye başkanlığı yaptığım belde, ilimiz büyükşehir olunca bir ilçeye bağlı mahalle oldu. Makam tazminatı, belde statüsünde mi, ilçeye bağlandığımız için ilçe statüsünde mi ödenir?

 

YANIT: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun geçici 4. maddesinin onbirinci fıkrasında, 2008/Ekim ayından önce, seçimler neticesinde belediye başkanı olarak görev yapmış olup, sosyal güvenlik kanunlarına göre emeklilik veya yaşlılık aylığı almakta olanlar ile daha sonra emekli olacaklardan 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunun mülga 39. maddesindeki şartları yerine getirenlere, yine 5434 sayılı Kanunun mülga ek 68. maddesinde belirtilen şartlar da dikkate alınarak, emsali belediye başkanının almakta olduğu makam tazminatı ve buna bağlı olarak temsil veya görev tazminatı tutarının, almakta oldukları emeklilik veya yaşlılık aylıklarına ilave edilmek suretiyle ödeneceği öngörülmüştür.

Makam tazminatı ödemesi için, 5434 sayılı Kanunun;

- Mülga 39. maddesine göre, kadın ise 58, erkek ise 60 yaş ve 9000 gün veya kadın ve erkek için 61 yaş ve 5400 gün,

- Mülga ek 68. maddesine göre de, en az iki yıl belediye başkanlığı görevinde bulunma,

şartlarının yerine getirilmesi gerekiyor.

5510 sayılı Kanunun geçici 4. maddesinde aranan şartları;

- 2008/Ekim aybaşı itibariyle (özel sektörden emekli olanlar için 1 Ekim 2008, kamu sektöründen emekli olanlar için 15 Ekim 2008 tarihinden itibaren) yerine getirenler, 2008/Ekim aybaşı itibariyle,

- 2008/Ekim aybaşından sonra yerine getirenler, şartları sağladıkları tarih itibariyle,

makam tazminatı ve buna bağlı olarak temsil veya görev tazminatı tutarı almaya hak kazanıyorlar.

Aranan şartlardan, 2008/Ekim ayından önce seçilmiş olarak belediye başkanlığı yapmış ve bu görevi en az iki yıl sürdürmüş olma şartlarını sağlıyorsunuz. Toplam prim gününüz 9000 günün üzerinde ise 60 yaşınızı dolduracağınız 1 Eylül 2020 tarihinde, 9000 günden az ancak 5400 gün ve üzerinde ise 61 yaşınızı dolduracağınız 1 Eylül 2021 tarihinde, makam tazminatı ve buna bağlı olarak temsil veya görev tazminatı tutarı almaya hak kazanırsınız.

Toplam prim gününüze göre doldurmanız gereken 60/61 yaşınızı doldurduğunuzda, emeklilik dosyanızın bulunduğu sosyal güvenlik il müdürlüğü/sosyal güvenlik merkezine başvurabilirsiniz.

Yasal düzenlemede, emsali belediye başkanının almakta olduğu tazminat tutarlarının ödenmesi öngörülmüş olup,  ödenecek tazminat tutarlarının belirlenmesinde, fiilen görev yapılan dönemde geçerli olan belediye yapılanma çeşidi esas alınmaktadır.

Fiilen belde belediye başkanı olarak görev yaptığınızdan, tazminatınız belde belediye başkanı statüsünden ödenecektir.

 

Prim yeterli ancak 57 yaşta dolacak

SORU: 11 Kasım 1979 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim 1 Kasım 1997 olup 5565 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olabilirim?

ALİ

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5900 gün prim ödeme ve 57 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan, bundan sonra prim ödemeseniz dahi 57 yaşınızı dolduracağınız 11 Kasım 2036’da emekli olabilirsiniz.

 

SSK’lı babadan emekli kızına aylık bağlanır mı?

SORU: Üç yıl önce Emekli Sandığından emekli oldum. Eşimden ayrıldım. Babam SSK emeklisi idi. 1994 yılında vefat etti. Annem halen babamdan dul maaşı alıyor. Bana babamdan maaş bağlanır mı?

 

YANIT: SSK emeklisi babadan kız çocuğuna aylık bağlanabilmesi için evli olmaması, evli olmakla birlikte sonradan boşanmış veya dul kalmasının yanı sıra, sosyal güvenlik kanunları kapsamında veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmaması veya kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık almıyor olması gerekiyor.

Eşinizden ayrılmış olsanız da kendi sigortalılığınız nedeniyle Emekli Sandığından emekli aylığı aldığınızdan SSK emeklisi babanızdan aylık bağlanmaz.

 

Ya primi 5375 güne tamamlayacak ya da 60 yaşı dolduracaksınız

SORU: 1966 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim Aralık 1986’dır. 2004-2008 arası Bağ-Kura 1472 gün prim ödedim. 2012’den sonra SSK’ya 1570 gün prim ödemem var. Acaba  ne zaman emekli olurum?

AHMET

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5375 gün prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabisiniz. 2333 gün daha prim ödeyerek toplam prim ödemenizi 5375 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.  Ayrıca, 558 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 3600 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmanızda mümkün.

 

Fazla ödenen primler geri alınabilir mi?

SORU: 2016 Şubat ayında 8400 prim gün sayısı ile SSK'ya başvuru yaptım, 5400 prim gün sayısı ile emekli oldum. 5400 günden artan günlerin prim tutarını SSK'dan talep edebilir miyim?

 

YANIT: Emekliliğe hak kazanmak için aranan prim günü şartı olarak belirlenen gün sayısı, asgari prim gün sayısıdır. Emekli aylığının hesabında, emeklilik başvuru tarihi itibarıyla mevcut olan prim gün sayısı dikkate alınır. Bu nedenle de emeklilik için gereken prim gün sayısını aşan günlerin primi iade edilmez.

Her ne kadar emekliliğiniz için gereken prim gün sayısı 5400 gün olsa da emekli aylığınızın hesabında 8400 olan prim gününüz dikkate alınmış, aylık bağlama oranlarınız 8400 gün üzerinden hesaplanmıştır.

 

Borçlanmazsanız 54, borçlanırsanız 53 yaşı doldurmanız gerek

SORU: 3 Haziran 1967 doğumluyum. Sigorta başlangıç tarihim 1 Şubat 1994 olup 8202 gün prim ödemem var. Askerliğimi 26 Mayıs 1989-26 Kasım 1990 arasında yaptım. Askerliğimi borçlanırsam ne zaman, borçlanmazsam ne zaman emekli olabilirim?

MEHMET

YANIT: Priminiz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 54 yaşınızı dolduracağınız 3 Haziran 2021’de emekli olabilirsiniz. Askerlik sürenizin 430 gününü borçlanmanız halinde, 53 yaşınızı dolduracağınız 3 Haziran 2020’de emekli olmanız da mümkün.

 

Primi 5900 güne tamamlayıp 57 yaşı dolduracaksınız

SORU: 1978 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim 20 Aralık 1997 olup 3914 gün prim ödemem var. Şuan çalışıyorum. Ne zaman emekli olurum?

MUSTAFA

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5900 gün prim ödeme ve 57 yaş şartlarına tabisiniz. 1986 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5900 güne tamamlamanız şartıyla, 2035’de 57 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Askerlik borçlanması erken emekli eder mi?

SORU: 10 Şubat 1977 doğumluyum. 1994 yılından staj sigortam var. 21 Ağustos 1997 tarihinden başlayarak 18 ay askerlik yaptım. 1 Nisan 1999’dan başlayarak 650 gün 4/a (SSK) hizmetim var. Daha sonra 2003 yılından başlayan 7 yıl (2520 gün) tarım Bağ-Kur ödemem var. 2019 yılından bu yana 4/a hizmetim devam ediyor. Toplam kaç gün prim ödemem gerekiyor, kaç yaşında emekli olurum? Askerlik borçlanması yapmam halinde kaç yaşında emekli olurum?

 

YANIT: Staj sigortanız, emeklilik açısından sigorta başlangıcı sayılmaz. 1 Nisan 1999 sigorta başlangıcıyla 4/a (SSK) statüsünden emeklilik için 25 yıl sigortalılık süresi, 5975 prim günü ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. En az 5975 gün prim ödemiş olmak koşuluyla 58 yaşınızı dolduracağınız 10 Şubat 2035 tarihinde emekli olmaya hak kazanırsınız.

Askerlik sürenizin 130 gününü borçlanırsanız, emeklilik yaşınız 57’ye, prim şartınız 5900 güne iner. Bu durumda 57 yaşınız dolduğunda, yani bir yıl daha erken emekli olabilirsiniz. Prim gününüz eksik kalırsa, askerliğinizin kalan süresini de borçlanabilirsiniz.

 

Çırak sigortasında emeklilik primi ödenmiyor 

SORU: Ocak 1980 doğumluyum. İşe giriş tarihim Temmuz 1995 elimde SSK kartım var. Ancak çalıştığım iş yeri beni askere gidene kadar çıraklık sigortasında göstermiş. Geriye dönük bir şeyler yapabilir miyim?

ENGİN

YANIT: Çırak sigortasında kişileri emekli eden malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına prim ödenmediğinden emeklilik açısından sigorta başlangıcı sayılmaz. Ancak çırak döneminde alınan sigorta sicil numarası emekli olana kadar kullanılır. Çırak sigortasında, kısa vadeli sigorta kollarına prim ödenerek çırak; hastalık, iş kazası ve meslek hastalığı risklerine karşı güvenceye alınır. Sonuç olarak, çırak sigortası için geriye dönük yapacağınız bir iş ve işlem bulunmuyor.

 

FHZ süresi sigorta başlangıcını geri çeker mi?

SORU: Sigorta başlangıcım yedek subay okulu sonrası 15 Mart 1993 tarihi olarak gözükmekte olup, yedek subay okulunda geçen 3 aylık süreyi borçlanıp hizmet başlangıcımı 2 Aralık 1992 tarihine çektim. Toplam 68 gün fiili hizmet süresi zammı süresi, benim sigorta başlangıç tarihimi 34 gün geriye çekerek 29 Ekim 1992 olarak değiştirir mi?

 

YANIT: Sigorta başlangıcından önce yapılan askerlik süresi borçlanmalarında, sigorta başlangıç tarihi borçlanılan süre kadar geri gelir, ancak borçlanılan süreler ilgili aylara maledilir, yani ilgili ayların prim günleri sayılır. Buna göre, 15 Mart 1993 olan Emekli Sandığı kapsamındaki sigorta başlangıç tarihiniz, 3 aylık askerlik borçlanmasıyla 3 ay geri gelir ve 15 Aralık 1992 olur. Hizmet dökümünüzde 2 Aralık 1992 tarihinin gözükmesi, borçlandığınız sürelerin sınıf okulunda olduğunuz 1992 Aralık ve 1993 Ocak-Şubat aylarına maledilmiş olmasından kaynaklanıyor.

Yedek subaylık döneminize ilişkin olarak hak kazandığınız 68 günlük fiili hizmet süresi zammı (FHZ) süresinin tamamı prim gün sayınıza eklenirken, yedek subay okul dönemi borçlanmasıyla 15 Aralık 1992 tarihine geri gelen sigorta başlangıç tarihiniz, farazi olarak 68 gün daha geri gelir ve 7 Ekim 1992 olur. Buna göre de emeklilik yaşınız 54’ten 53’e iner.

 

Yurtdışı borçlanmasıyla kıdem tazminatı

SORU: 1 Ocak 1996 SSK girişliyim. 2003-2006 yıllarında Amerika’da çalıştım. 2007 yılında Türkiye’ye dönüp, çalışmaya başladım ve halen çalışmaktayım. Türkiye’de SSK’lı olarak toplam 2631 prim günüm var. 15 yıl ve 3600 günle kıdem tazminatından yararlanabilmek için Amerika’daki çalışma günlerimi borçlanarak 3600 günü tamamlayıp kıdem tazminatı için başvurmayı plânlıyorum, böyle bir şey mümkün mü?  Ayrıca, yurtdışı borçlanma tutarı olarak ne kadar ödeme yapmam gerektiği ve alabileceğim kıdem tazminatı tutarının ne kadar olabileceği konusunda bilgi verebilir misiniz? Aylık brüt ücretim 6.870 TL’dir.

 

YANIT: Yurtdışı borçlanmasıyla 3600 prim gününü tamamlayabilir, 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 prim günüyle kıdem tazminatına hak kazanarak işten ayrılabilirsiniz.

Yurtdışı borçlanmasına ilişkin olarak, borçlanacağınız her bir gün için günlük asgari ücret (98,10 TL) ile günlük asgari ücretin 7,5 katı (735,75 TL) arasında kalmak koşuluyla, belirleyeceğiniz kazanç tutarının yüzde 45'i kadar prim ödersiniz.

Çalışmakta olduğunuz işyerindeki çalışma sürenizin her tam yılı için 30 günlük ücretiniz tutarında, bir yıldan artan süre için oransal olarak kıdem tazminatı ödenir. Ancak her bir çalışma yılı için ödenecek tazminat tutarı 1 Ocak 2020 tarihinden itibaren 6.730,15 TL olan kıdem tazminatı tavanını aşamıyor. Brüt ücretiniz kıdem tazminatı tavanının üzerinde olduğundan, kıdem tazminatınızın hesabında 6.730,15 TL olan tavan tutar dikkate alınır.

 

56 yaşı dolduracaksınız

SORU: 30 Haziran 1978 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim 1 Aralık 1996 olup 3321 gün prim ödemem var. 18 ay askerlik yaptım. Hangi şartlarda emekli olurum? 

TAYFUN

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5825 gün prim ödeme ve 56 yaş şartlarına tabisiniz. 2504 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5825 güne tamamlamanız şartıyla, 56 yaşınızı dolduracağınız 30 Haziran 2034’de emekli olabilirsiniz.

 

EYT’li hangi koşulda yetim aylığı talep edebilir?

SORU: EYT’li kişi, emekli aylığı bağlanıncaya kadar hangi koşullarda, emekli olmuş ve ölmüş anne ve/veya babasından maaş bağlanmasını talep edebilir?

 

YANIT: Emekli olan anne ve/veya babanın vefatı halinde kız çocuğuna aylık bağlanması için aranan şartlar, anne veya babanın SSK ve Bağ-Kur ya da Emekli Sandığı emeklisi olmasına göre değişiyor.

Aranan ortak şart, kız çocuğunun evli olmaması, evli olmakla birlikle sonradan boşanmış veya dul kalmış olması. Dolayısıyla evli olan kız çocuğuna hiç bir statüden yetim aylığı bağlanmıyor. Diğer şart ise, Emekli Sandığı statüsünden bağlanacak yetim aylığında, kız çocuğunun Emekli Sandığına tabi çalışmıyor olması; SSK veya Bağ-Kur statüsünden bağlanacak yetim aylıklarında ise herhangi bir sigortalılık kapsamında çalışmıyor olması.

Buna göre, evli olmayan, evli olmakla birlikte sonradan boşanmış veya dul kalmış olan EYT’li (emeklilikte yaşa takılan) kız çocuğuna, yaşını beklerken SSK veya Bağ-Kur kapsamında çalışıyor olsa da Emekli Sandığı emeklisi olan anne veya babasından yetim aylığı bağlanır. SSK veya Bağ-Kur emeklisi olan anne ve/veya babasından aylık bağlanması için ise herhangi bir sigortalılık kapsamında çalışmıyor olması gerekiyor.

 

700 gün daha prim ödeyip 57 yaşı doldurmanız gerek

SORU: 18 Temmuz 1982 doğumluyum. SSK giriş tarihim 1 Eylül 1997 olup 5200 gün prim ödemem var. Normal şartlarda ne zaman emekli olurum?

MEHMET

YANIT: 1997’deki girişinizde adınıza prim ödemesi varsa, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5900 gün prim ödeme ve 57 yaş şartlarına tabisiniz. 700 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5900 güne tamamlamanız şartıyla, 57 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Yurtdışı borçlanmasıyla SSK’dan emeklilik şansı yok

SORU: Oğlum SSK’lı olarak Şubat 1990’da işe başladı. 1997 yılına kadar toplam 955 gün prim ödemesi var. 1997 yılında Amerika’ya gitti ve o zamandan beri Amerika’da çalışmakta. Türkiye’de SSK’lı olarak emekli olma şansı var mıdır, varsa koşulları nedir? Ödediği sigorta primlerini geri alabilir mi, alabilirse ne yapmalıdır?

 

YANIT: Oğlunuzun borçlanacağı yurtdışı çalışma süreleri Bağ-Kur kapsamında geçen sigortalılık süresi olarak değerlendirileceğinden, yurtdışı borçlanmasıyla SSK statüsünden emekli olması maalesef mümkün değil. Ancak Türkiye'ye dönüp, emekliliği için gereken prim gün sayısının son 1260 gününü SSK kapsamında çalışarak tamamlaması halinde SSK statüsünden emekli olması mümkün olabilir. SSK statüsünden normal emekliliği için 5525, yaştan emekliliği için ise 3600 prim günü gerekiyor.

Yurtdışı borçlanmasıyla, 5400 prim gününü tamamlayıp 58 yaşını doldurduğunda Bağ-Kur statüsünden emekli olmaya hak kazanması mümkün olabilir.   

Emekliliği için gereken prim gününü tamamlayamaması durumunda, 60 yaşı dolduğunda, ödenen primlerin emeklilik sigortasına ait olan yüzde 20’lik kısmının iadesini talep edebilir. İade edilecek prim tutarına 1 Ekim 2008 tarihine kadar faiz hesaplanmaz. 1 Ekim 2008’den iade tarihine kadar geçecek süre için güncelleme katsayına göre faiz hesaplanır.

 

2543 gün daha prim ödeyip 60 yaşı dolduracaksınız

SORU: 6 Ağustos 1983 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim 19 Ocak 2006 olup 4457 gün prim ödemem var.

HÜSEYİN

YANIT: 2543 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 7000 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Ayrıca 43 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 4500 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmanızda mümkün.(25 yıl sigortalılık süresi, 4500 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabi olarak)

 

Prim ödemeyi kesin ve yaşınızı bekleyin

SORU: 27 Şubat 1963 doğumluyum. 1 Ağustos 1995 tarihinde sigortalı, 1 Kasım 1995’ten itibaren isteğe bağlı sigortalı oldum. 1 Ekim 2008’den itibaren 4/b isteğe bağlı olarak prim ödemeye devam ettim. 4/b’ye geçtiğimde 4510 gün ödemem vardı. 4/b’de ise ödemelerim toplamı şu anda 4110 gündür. Toplam 8620 gün prim ödemiş oldum. Hangi tarihte emekli olmaya hak kazanırım?

 

YANIT: Emeklilik planlamanızı maalesef iyi yapamamışsınız. Boşuna fazladan prim ödemiş ve halen de ödüyorsunuz. Emekliliğinizi 4/a (SSK) statüsünden emeklilik üzerine planlayabilir ve daha az prim günüyle daha erken emekli olabilirdiniz.

Şöyle ki; 4/a (SSK) statüsünden emeklilik için 25 yıl sigortalılık süresi, 5750 prim günü ve 55 yaş şartlarına tabiydiniz. 1 Ekim 2008’den itibaren 1240 gün 4/b kapsamında isteğe bağlı sigortalı olarak prim ödediğinizde (10 Mart 2012’de), hem 5750 prim gününü tamamlamış hem de son 2520 gün içinde daha çok 4/a kapsamında prim ödemiş olma şartını sağlamış olurdunuz. 55 yaşınız 27 Şubat 2018 tarihinde, 25 yıllık sigortalılık süreniz de 1 Ağustos 2020 tarihinde dolar ve 4/a statüsünden emekli olmaya hak kazanırdınız.

4/b (Bağ-Kur) statüsünden normal emeklilik için 9000 prim günü ve 55-56 yaş, yaştan emeklilik için ise 5400 prim günü ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. Normal emeklilik için yaşınız dolmuş ama 9000 gün için 380 gün daha prim ödemeniz gerekiyor. Oysa yaştan emekliliğiniz için 5400 prim gününüz var ve 380 gün sonra 58 yaşınız da doluyor. Prim gününüz 5400 günden fazla olduğundan isteğe bağlı prim ödemenizi hemen sonlandırıp, 58 yaşınızı dolduracağınız 27 Şubat 2021 tarihinde emekli olmaya hak kazanabilirsiniz.

 

SSK’ya da 1260 gün prim ödemelisiniz

SORU: 1 Ağustos 1973 doğumluyum. SSK(4/a) başlangıç tarihim 19 Eylül 1996 olup 2000’e kadar 2000 gün prim ödedim. 2005-2018 arası Bağ-Kura(4/b) 5000 gün prim ödemem var. Ağustos 1993’de 18 ay askerlik yaptım. Şimdi SSK’dan ne şekilde emekli olurum? Bu aydan itibaren SSK’ya (4a’ya) geçsem ne kadar prim ödeyip yaşı bekleyebilirim?

ALİ

YANIT: Sigortalı bir işte çalışarak 1260 gün(3.5 yıl) prim ödemeniz ve askerlik sürenizin de 10 ayını borçlanmanız halinde, SSK’da emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5750 gün prim ödeme ve 55 yaş şartlarına tabi olursunuz.  Priminiz yeterli olduğundan 1260 günden sonra prim ödemeseniz de, 55 yaşınızı dolduracağınız 1 Ağustos 2028’de emekli olabilirsiniz.

 

Vergi indirimi alıp emekli olabilir miyim?

SORU: 1969 doğumlum. SSK girişim 1985, primim 2890 gün. Yüzde 40.2 engelli raporum var. Vergi indirimi alıp, askerliğimi borçlanıp 3600 günle emeli olabilir miyim?

 

YANIT: Vergi indirimi alarak emeklilik için 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 prim günü şartlarına tabisiniz. Sigortalılık süreniz 15 yıldan fazla olduğundan, vergi indirimi alırsanız, 3600 prim günüyle emekli olabilirsiniz. Eksik prim gününüz için askerlik borçlanması yapabilirsiniz.

 

5300 günle 45 yaşı, 3600 günle 58 yaşı doldurmanız gerek

SORU: Sigorta başlangıç tarihim10 Ekim 1988 olup 2733 gün prim ödemem var. 90 günde isteğe bağlı ödemiştim. Ama SSK görünmüyor dedi. 31 Mayıs 1991 ve 16 Eylül 1996 doğumlu iki kızım var. Emekli olabilme şartım nedir? Acaba çocuklara doğum borçlanması yapabiliyor muyum? İlk çocuğumda çalışıyordum. İkinci çocuğumda çalışmıyordum. Çocuk 2.5 yaşındayken tekrar sigortalı işe girdim.

AYŞE

YANIT: Doğum tarihinizi bildirmemişsiniz. Emekli olmak için; 20 yıl sigortalılık süresi, 5300 gün prim ödeme ve 45 yaş şartlarına tabisiniz. Doğumlarınız sonrasındaki iki yıllık sürelerde prim ödenmeyen boş günleri borçlanma hakkınız var. İkinci doğumunuzu borçlanarak 720 gün kazanabilirsiniz. Borçlanmadan sonra 1847 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5300 güne tamamlayacağınız tarihte 45 yaşınızı da dolduruyorsanız emekli olabilirsiniz. Doldurmuyorsanız 45 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.  Ayrıca, doğum borçlanmasından sonra 147 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 3600 güne tamamlamanız şartıyla, 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmanızda mümkün. Görünmeyen 90 gün isteğe bağlı prim ödemenizin makbuzlarını bularak dosyanıza işletebilirsiniz. 

 

SSK’ya ne zaman geçmeliyim?

SORU: 17 Mart 1972 doğumluyum. SSK başlangıcım 1990, prim gün sayım 3249. 2005 yılında Bağ-Kur’lu oldum. 5357 prim günüm var ve halen Bağ-Kur’luyum. SSK statüsünden emekli olmak istiyorum. Bu şartlarda ne zaman emekli olurum ve ne zaman SSK’ya geçmem gerekir?

 

YANIT: SSK (4/a) statüsünden emeklilik için 25 yıl sigortalılık süresi, 5525 prim günü ve 52 yaş şartlarına tabisiniz.

Sigortalılık süreniz ve prim gününüz dolmuş. Ancak emeklilik statüsü, son 7 yıllık (2520 günlük) prim ödemesine göre belirlenip, daha çok hangi sigortalılık kapsamında prim ödenmiş ise o sigortalılık statüsünden emekli olunduğundan, Bağ-Kur'dan sonra en az 1260 gün SSK kapsamında prim ödemiş olmanız gerekiyor.

52 yaşınız 17 Mart 2024 tarihinde doluyor. 52 yaşınız dolduğunda 3,5 yıl (1260 gün) SSK kapsamında prim ödemiş olma şartını sağlayabilmeniz için en geç 17 Eylül 2020 tarihinde SSK kapsamına geçmeniz gerekiyor.

 

Primi 3600 güne tamamlamanız lazım

SORU: 1962 doğumluyum. 18 ay askerlik yaptım. SSK başlangıcım 1979’de olup 600 gün prim ödemem var. Sigortalı çalışmadığıma pişmanım. Sigortalı bir iş arıyorum. Bu gün işe başlasam hangi tarihte emekli olurum?  Kaç yıl çalışmam lazım?

HASAN

YANIT: Yaş haddinden emekli olmak için; 15 yıl sigortalılık süresi,  3600 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. Askerlik sürenizi borçlanıp, sigortalı çalışarak 2460 gün daha prim ödeyerek toplam prim ödemenizi 3600 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Yurtdışında yaşayan kız çocuğu yetim aylığı alabilir mi?

SORU: Çifte vatandaşlığı olan kadın halen Almanya’da yaşıyor. Almanya’da çalışıp emekli olmuş ve oradan emekli maaşı alıyor. Alman olan kocası vefat etmiş ve ondan da dul maaşı alıyor. Türkiye’de Emekli Sandığından emekli olan babası vefat etti. Bu durumda babadan da yetim maaşı alabilir mi?

 

YANIT: 1 Ekim 2008 tarihinden önce 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanununa göre iştirakçi olanlar ile bunların dul ve yetimleri hakkında 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre işlem yapılmakta olup, bunların aylıklarının bağlanması, artırılması, azaltılması, kesilmesi, yeniden bağlanması hakkında 5434 sayılı Kanun hükümleri uygulanıyor.

5434 sayılı Emekli Sandığı Kanununa göre kız çocuğuna yetim aylığı bağlanabilmesi için aranan koşul, evli olmaması, evli olmakla birlikte sonradan boşanmış veya dul kalmış olmasının yanı sıra Emekli Sandığına tabi çalışmaması ve kendi çalışmasından dolayı Emekli Sandığından aylık almıyor olması. Çifte vatandaş olmak, yurtdışında yaşadığı ülkenin sosyal güvenlik kanununa göre emekli ve/veya dul aylığı alıyor olmak, Emekli Sandığından yetim aylığı almaya engel değil. Buna göre, sorunuzdaki kadın vefat etmiş olan Emekli Sandığı emeklisi babasından yetim aylığı alabilir.

 

5400 günle 58 yaşı dolduracağınız tarihte emeklisiniz 

SORU: 11 Haziran 1975 doğumluyum. 4 Nisan 1994’de SSK’lı oldum.  6 Mart 1995’de 550 gün askerlik  yaptım. Toplam SSK primim 967 gündür. 24 Aralık 2004 tarihinden bu güne kadar kendi iş yerimi açtım  ve halen devam etmekteyim. 24 Aralık 2004 tarihinden itibaren kesintisiz bağ-kura prim yatırıyorum. Ne zaman emekli olabilirim?

ATAKAN

YANIT: Bağ-Kurda emekli olma şartlarını 1 Haziran 2002 tarihi itibariyle sahip olunan prim gün sayısı belirliyor. Bu tarih itibariyle prim ödeme gün sayınız bilinmeden emekli olabileceğiniz yaşı hesaplamak mümkün değil. Ancak, 5400 günden fazla prim ödemeniz olduğundan, 58 yaşınızı dolduracağınız 11 Haziran 2033’de emekli olabileceğinizi belirtebiliriz. 1 Haziran 2002 itibariyle prim gün sayınızı bildirirseniz sorunuza daha net cevap verebiliriz.

 

Hizmet birleştirerek emekli olursanız emekli ikramiyesi alamazsınız

SORU: Ben polis memuru iken ihraç edildim. Görev sürem askerlik ve yıpranma ile birlikte 25 yıl 3 ay 15 gün herhangi bir sigorta birleştirme yok. Benim sorum ne zaman emekli olurum maaşımı ve tazminatımı alabilir miyim? 2.sorum şuan sigortalı bir iş bulsam çalışsam tazminatım yanar mı?

FATİH

YANIT: Emekli olacağınız tarihi hesaplayabilmek için, doğum, memuriyete başlama ve askerlik tarihlerininiz( gün, ay, yıl olarak) ile askerlik sürenizin bilinmesi gerekiyor. Bu bilgiler olmadan emekli olacağınız tarihin hesaplanması mümkün değil.

Sadece memuriyet hizmetiniz ile emekli olmanız halinde emekli ikramiyenizi alabilirsiniz. Ancak sigortalı bir işte çalışarak SSK’ya prim ödeyip veya bağımsız olarak kendi nam ve hesabınıza  çalışarak Bağ-Kura prim ödeyerek hizmetlerinizi birleştirerek emekli olmanız halinde, emeklilik ikramiyesi ödenmez. Bu durumda emekli ikramiyenizi yargı yoluyla almanız mümkün olabilir. Çünkü yargı emekli olmaya yetecek kadar memuriyet hizmeti olanlara emekli ikramiyesi ödenmesi yönünde kararlar vermekte.

 

Emekli olacak kadar primi olan prim iadesi alamaz

SORU: 15 Haziran 1961 doğumluyum. SSK başlangıcım 22 Ekim 1991 olup 4254 gün prim ödemem var. Primlerimi geri alma şartlarına sahip miyim? Aydınlatırsanız sevinirim.

İBRAHİM

YANIT: Emekli olmak için aranan yaşı doldurduğu halde emekli olacak kadar primi olmayanlar, talep etmeleri halinde ödedikleri prim, “yaşlılık toptan ödemesi” adı altında kendilerine iade edilmektedir. Yaş haddinden emekli olmak için aranan 3600 günden fazla prim ödemeniz olduğundan prim iadesi alamazsınız. Bundan sonra prim ödemeseniz de, 60 yaşınızı dolduracağınız 15 Haziran 2021’de emekli olabilirsiniz.

 

Yıpranma süresi emekli aylığına katkı sağlar mı?

SORU: 1981-1990 arasında 212 sayılı Basın Yasasına tabi olarak çalıştım. SSK'dan 2890 çalışma günüm var. 1990 Kasım ayından bugüne devlet üniversitesinde öğretim üyesi olarak çalışıyorum. SSK'daki prim gün sayıma basın sektöründeki çalışma için verilen 720 gün yıpranma payını da ekleterek hizmet birleştirmesi ile emekli olduğumda, bu durum emekli maaşıma ya da emeklilik ikramiyeme katkı sağlar mı?

 

YANIT: 1 Ekim 2008 tarihi öncesinde 506 sayılı Kanunun ek 5. maddesine göre basın çalışanlarına verilen ilave süre (yıpranma), fiili hizmet süresi değil, itibari hizmet süresiydi. Dolayısıyla hak kazanılan yıpranma süresi fiili hizmet süresini artırmıyor, sigortalılık süresini artırıyor. Emekli Sandığı statüsünden emeklilik şartlarının tespiti ile emekli aylığı ve ikramiye hesabında, sigortalılık süresi değil, fiili hizmet süresi dikkate alınıyor. Bu nedenle de hak kazandığınız itibari hizmet (yıpranma) süresi, emekli aylığınıza ve emekli ikramiyenize katkı sağlamaz.

 

Emeklilik yaşınızı 55’e düşürebilirsiniz 

SORU: 1 Ekim 1974 doğumluyum. SSK giriş tarihim 24 Ocak 1997 olup 6950 gün prim ödemem var. 1994-1995 arasında 19 ay askerlik yaptım. Acaba ne zaman emekli olabilirim?

AHMET

YANIT: 5825 günden fazla priminiz olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz dahi, 56 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Askerlik sürenizin 430 gününü borçlanmanız halinde, 55 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Staj sigortası borçlanmaya engel olur mu?

SORU: 28 Şubat 1971 doğumluyum. 4 Nisan 1993’ten beri aynı işyerinde çalışıyorum. Yaklaşık 9500 prim günüm var. 28 Şubat 2025’te yani 54 yaşımda emekliliği hak edeceğim. Kafama takılan, Eylül 1987’den staj sigortası girişim var ve aynı sigorta numarasını kullanıyorum. 1991-1992 yıllarında 15 ay askerlik yaptım. Askerlik ödemesi yapmak istersem “Senin primin yatmamış olabilir ama sigorta numaranı alışın askerden önce olduğu için böyle bir hakkın yok” denebilir mi? Diğer konu da askerlik borçlanmasını kaç gün ödersem emekliliğimi 1 yıl geriye çekebilirim?

 

YANIT: Askerden önce staj sigortanızın olması askerlik borçlanması yapmanıza engel değil. Emeklilik açısından sigorta başlangıcı olarak staj sigortanız değil, uzun vadeli sigorta kollarına tabi olarak adınıza ilk defa prim ödenmeye başlandığı 4 Nisan 1993 tarihi dikkate alınacak. Askerliğinizi bu tarihten önce yaptığınızdan, 4 Nisan 1993 tarihi borçlanacağınız süre kadar geri gelir. 4,5 ay (135 gün) askerlik borçlanması yaparsanız, emeklilik yaşınız 54’ten 53’e iner ve bir yıl erken emekli olursunuz.

 

53 yaşı dolduracaksınız

SORU: 27 Ekim 1971 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim 1 Ocak 1992 olup 8836 gün prim ödemem var. SSK başlangıcından sonra yaptım 19 ay askerlik yaptım. Ne zaman emekli olurum?

SEDAT

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5600 gün prim ödeme ve 53 yaş şartlarına tabisiniz. Priminiz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemedeniz de, 53 yaşınızı dolduracağınız 27 Ekim 2024’de emekli olabilirsiniz.  Askerliğiniz SSK başlangıcınızdan sonra olduğundan borçlanma emekli olma şartlarını değiştirmez. Sadece prim ödeme gün sayısını artırır. Priminiz de yeterli olduğundan askerliğinizi borçlanmanıza gerek yok.

 

Net ücret brütleştirilir ve prim brüt ücret üstünden hesaplanır 

SORU: İşverenle net maaş olarak 3.000.00 YL’ye anlaşmıştım. İşveren ücret bordolarımı asgari ücret üstünden düzenledi. İşten ayrıldığımda da kıdem tazminatını asgari ücret üzerinden hesapladı. Bu işlem doğru mudur?

HÜSEYİN

YANIT: Aylık net 3.000 lira net ücretle çalışmışsanız, işverenin net ücret tutarı olan 3.000 lirayı brütleştirip, prim ve vergi kesintilerini brüt ücret üzerinden yaparak SGK’ya ve vergi dairesine bildirmesi gerekiyordu. İşverenin gerçek ücret yerine, asgari ücret üstünden prim hesaplayarak SGK’ya bildirmesi, kayıt içinde kayıt dışılıktır. İşveren; sigortanızı yapmış. Ancak prim ve vergi kesintilerini gerçek ücret üstünden yapmamış. SGK ve vergi idaresinin bu durumu öğrenmesi ve bir inceleme başlatması halinde, işverenin başı ağrır.

 

Grev nedeniyle çalışılmayan süre borçlanılabilir

SORU: 1 Nisan 1973 doğumluyum. İlk işe giriş tarihim 7 Ocak 1999 olup hala kesintisiz çalışıyorum. Askerliğimi işe girmeden önce 18 ay olarak yaptım. Ayrıca grev nedeniyle 45 gün çalışmadım. Acaba ne zaman emekli olurum?

HASAN

YANIT: Askerlik sürenizin 50 gününü borçlanmanız halinde emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi,  5900 gün prim ödeme ve 57 yaş şartlarına tabi olursunuz.  Prim ödemeniz yeterli olduğundan, borçlanmadan sonra prim ödemeseniz bile, 57 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Grev nedeniyle çalışmadığınız süreyi borçlanma hakkınız var. Ancak priminiz yeterli olduğundan, borçlanmanıza gerek yok.

 

Eksik günleri borçlanarak emekli olma usulü yok

SORU: Eşimin 1981’den SSK’lı 1800 gün prim ödemesi var. 2006’da isteğe bağlı ödemeye başladı. Ancak 4 aydan sonra ödeyemedi. Eşim kilolu ve ayaklarından rahatsız. Topuk dikeni rahatsızlığı çalışamıyor. Emekli olması için 3600 günü doldurması gerektiği söylendi. Borçlanma ile ilgili yasa var mı? Eşim borçlanarak emekli olabilir mi?

YUNUS

YANIT: Eksik günlerin borçlanmasına izin veren bir yasa yok. Ancak eşinizin şartları taşıyan doğumu veya doğumları varsa, doğum borçlanması yaparak gün kazanabilir. Sigorta başlangıç tarihinden sonraki doğumlarda,  doğum sonrasındaki iki yılda prim ödenmeyen günler borçlanılabiliyor. Bu yolla bir doğum için 720 gün, iki doğum için 1440 gün ve üç doğu için 2160 gün kazanmak mümkün. Eşinizin şartları taşıyan üç doğumu olduğunu varsayarsak, üç doğumu için 1800 gün doğum borçlanması yaparak primini 3600 güne tamamlayabilir. 1981’deki başlangıcı 8 Eylül 1981’den önceki bir tarih ise,  50 yaşını, sonraki bir tarih ise 58 yaşını dolduruyorsa borçlanma bedelini ödediği tarihte, doldurmuyorsa söz konusu yaşları dolduracağı tarihlerde emekli olabilir. 

 

Erkek eşe çeyiz parası ödenir mi?

SORU: 2005 yılında SSK’dan emekli oldum. Eşim Emekli Sandığına bağlı çalışırken 2008 yılında vefat etti. Bana eşimden dolayı dul maaşı bağlandı. Yeniden evlenmek istesem, dul maaşım kesileceği için çeyiz parası alabilir miyim?

 

YANIT: 506 sayılı SSK ve 5510 sayılı SS ve GSS Kanununa göre, evlenmeleri nedeniyle yetim aylıkları kesilmesi gereken kız çocuklarına almakta oldukları yetim aylığının iki yıllık tutarı evlenme yardımı/ödeneği olarak ödenirken; 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanununa göre, evlenmeleri nedeniyle dul ve yetim aylığı kesilen eş ve kız çocukları ile anaya almakta oldukları dul veya yetim aylıklarının 12 aylık tutarı evlenme ikramiyesi olarak ödeniyor.

Diğer bir deyişle, evlenme yardımı/ödeneği/ikramiyesi, 506 ve 5510 sayılı Kanunlara göre sadece kız çocuklarına evlenmeleri halinde ödenirken; Emekli Sandığı Kanuna göre, dul aylığı almakta olan eşe de erkek/kadın ayrımı yapılmaksızın evlenmesi halinde ödeniyor.

Dul aylığını Emekli Sandığı Kanununa göre aldığınızdan, yeniden evlenmeniz halinde dul aylığınız kesilir ve almakta olduğunuz dul aylığının 12 aylık tutarı evlenme ikramiyesi (çeyiz parası) olarak ödenir.

 

Askerliğinizi borçlanmanıza gerek yok

SORU: 1 Aralık 1973 doğumluyum. Sigorta girişim 2 Ekim 1996 olup Ekim 2018’e kadar 5570 gün prim ödemem var. 2001’de 18 ay askerlik yaptım. Emeklilik durumum nedir.

EKREM

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5825 gün prim ödeme ve 56 yaş şartlarına tabisiniz.  255 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5825 güne tamamlamanız şartıyla, 56 yaşınızı dolduracağınız 1 Aralık 2029’da emekli olabilirsiniz. Askerliğiniz sigorta başlangıç tarihinizden sonra olduğundan borçlanma emekli olacağınız tarihi değiştirmez. Sadece primi artırır. Priminizde yeterli olduğundan askerliğinizi borçlanmanıza gerek yok.

 

Emekli Sandığı emeklisi yurtdışında çalışırsa aylığı kesilir mi?

SORU: 12 Ocak tarihli Sözcü’deki köşenizde değindiğiniz "Emekli kişinin yurtdışında çalışması halinde Türkiye’deki emekli aylığı kesilir mi?" konusuna ilişkin yazıyorum. Emekli Sandığından profesör olarak emekli oldum. Yurtdışında bir üniversiteden teklif aldım. Yurt dışında çalışırsam Türkiye'de Emekli Sandığı  (4/c) statüsünden aldığım emekli aylığım kesilir mi?

 

YANIT: 1 Ekim 2008 tarihinden önce 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanununa göre iştirakçi olanlar ile bunların dul ve yetimleri hakkında 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre işlem yapılmakta olup, bunların aylıklarının bağlanması, artırılması, azaltılması, kesilmesi, yeniden bağlanması hakkında 5434 sayılı Kanun hükümleri uygulanıyor.

Emekli aylığınız 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanununa göre bağlanmış olup, 5434 sayılı Kanunda da yurtdışında çalışmaya başlama halinde, bağlanan emekli aylığının kesileceğine ilişkin hüküm bulunmadığından, yurtdışında çalışmaya başlamanız durumunda emekli aylığınız kesilmez.

 

60 yaşı dolduracağınız tarihte emeklisiniz

SORU: 42 yaşındayım. SSK girişim 2004’de olup 4784 gün prim ödemem var. Acaba ne zaman emekli olabilirim?

ŞEVKİ

YANIT: İki şekilde emekli olabilirsiniz. 1) 2216 gün daha prim ödeyerek priminizi 7000 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte.

2) 4500 günden fazla prim ödemeniz olduğunuzdan, bundan sonra prim ödemeseniz de, 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte.(25 yıl sigortalılık süresi, 4500 gün prim ödemem ve 60  yaş şartlarına tabi olarak)

 

Memur emeklisi kız çocuğu memur emeklisi babasından aylık alabilir mi?

SORU: Annem emekli memur ve kendi maaşını alıyor aynı zamanda emekli memur olan babamın dul maaşını da alıyor. Vefat eden memur kocasından dul aylığı alan anneannem de vefat etti.  Annem şimdi anneannemin dedemden aldığı dul maaşını yetim aylığı olarak alabilir mi? Konu biraz karışık anlatabildim umarım.

TUFAN

YANIT: Sorunuzu gayet güzel anlatmışsınız. Anneniz memur emeklisi olduğundan, memur emeklisi olup vefat eden babasından dolayı maalesef yetim aylığı alamaz.

 

Engellilerde SSK başlangıcı ve engel oranı belirleyici

SORU: 1977 doğumluyum. Yüzde 48 raporum ve 3652 gün prim ödemem var. Acaba ne zaman emekli olabilirim?

MESUT

YANIT: Emekli olma şartlarını sigorta başlangıç tarihi belirliyor. Hangi tarihte ve hangi şartlarda emekli olacağınız sigorta başlangıç tarihinize göre değişir. Sigorta başlangıç tarihinizi ve vergi indirim hakkı alıp almadığınızı bildirmeniz halinde sorunuzu cevaplandırabiliriz.

 

İkramiyeniz aylık bağlandığı tarihteki katsayılara göre hesaplanır

SORU: 2019 yılında memuriyetteki 25 yıllık hizmet süremi doldurdum ve istifa ettim. 2025 yılında yaşı doldurarak emekli maaşı ve emekli ikramiyesi alacağım. Memurlar için emekli ikramiyesi tutarı malum, her hizmet yılı için yaklaşık 1 maaş kadardır. Demek oluyor ki ben yaklaşık 25 maaş tutarım kadar emekli ikramiyesi alabileceğim. Sorum şu; Emekli Sandığından 2025 yılında alacağım ikramiye tutarım 2019 yılındaki 25 maaş rakamlarına göre mi yoksa 2025 yılındaki güncel 25 maaş rakamlarına göre mi ödenir?

 

YANIT: Emekli ikramiyeniz, görevden ayrıldığınız tarihteki emekli keseneğine esas aylık tutarınız üzerinden ve emekli aylığınızın başlangıç tarihindeki katsayılar dikkate alınarak ödenir. Diğer bir deyişle, emekli ikramiyenizin hesabında, görevden ayrıldığınız tarihteki (2019 yılındaki) derece/kademe ve ek göstergeniz ile emekli aylığınızın bağlanacağı tarihteki (2025 yılındaki) memur maaş katsayıları dikkate alınacak.

 

55 yaşı dolduracaksınız

SORU: 25 Temmuz 1975 doğumluyum. Sigorta giriş tarihim 1 Kasım 1994’dür.Acaba ne zaman emekli olabilirim?

MURAT

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5750 gün prim ödeme ve 55 yaş şartlarına tabisiniz. Toplam 5750 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 55 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. 

 

Borçlanarak emekli olmanız mümkün

1988 yılında Sağlık Bakanlığı mecburi hizmet atamasıyla Gaziantep'te doktor olarak çalışmaya baş­ladım. Bir yıl çalış­tıktan sonra askerlik yaptım ve tekrar göre­ve döndüm. 1992 yılında istifa ettim. 1992'den beri Güney Afrika'da çalışıyorum. Borçlanarak emeklilik hakkım var mı? Eğer varsa ne yapmam ge­rekiyor?

 

Yurtdışındaki çalışma sürelerinizi borçlanarak 5400 prim günü ve 58 yaş şartlarıy­la 4/b (Bağ- Kur) statü­sünden emekli olmaya hak kazanmanız mümkün. Borçlanaca­ğınız her bir gün için borçlanma başvuru tarihindeki günlük asgari ücret ila günlük asgari ücretin 7,5 katı arasında kalmak koşuluyla belirle­yeceğiniz kazanç tuta­rının yüzde 45'i kadar prim ödersiniz. Emeklilik şartlarını sağladıktan sonra aylığınızın bağlan­ması için yurtdışındaki çalışmanızın sona ermiş olması gerekir. Çalışmanız devam ettiği sürece emekli aylığınız bağlanmaz.

 

Emeklilik yaşınızı 55’ten 54’e düşürmeniz mümkün

SORU: 28 Temmuz 1970 doğumluyum. SSK başlangıcım 4 Kasım 1994 olup 7200 gün prim ödemem var. Askerliğimi 1992’de bitirdim. Askerliğimi borçlanırsam emekli olma yaşım kaça düşer?

CENGİZ

YANIT: Priminiz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 55 yaşınızı dolduracağınız 28 Temmuz 2025’de emekli olabilirsiniz. Askerlik sürenizin 170 gününü borçlanmanız halinde, emeklilik yaşınız 54’e düşer.  Ve 54 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olursunuz. 170 gün borçlanma bir yıl emekli olmanızı sağlar.

 

Çalışma devam ederken kıdem tazminatı ödenmez

SORU: Yaklaşık on beş yıldır binamızda çalışan kapıcımız var, 40 yaşında. On iki yıldır SGK primini yatırıyoruz. Elimizde 10 bin lira kadar paramız varken beş-altı yıllık emeklilik tazminatını kendisine ödeyebilir miyiz? Kendisi almak istemiyormuş, kanunen böyle bir hakkımız var mı yok mu?

ALİ

YANIT: Kanunen böyle bir hakkınız yok.  Kıdem tazminatını çalışanınız emekli olduğunda veya işine haksız yere son verdiğinizde veya haklı bir nedenle iş akdini kendisi fesih ettiğinde kıdem tazminatı ödemeniz gerekir. Zaten kıdem tazminatı olarak yapacağınız ödemeyi çalışanınız kabul etse bile, bu kıdem tazminatı değil kıdem tazminatı avansı olur. Ve ileride emekli olurken veya işine son verdiğinizde, hiç kıdem tazminatı ödenmemiş gibi, tüm çalışma süresi için son aldığı ücret üstünden kıdem tazminatı hesaplayıp, avans olarak yaptınız ödemeyi düştükten sonra kalanı ödemeniz lazım. Bu da bugün yapacağınız ödemenin size hiçbir yararı olmadığı anlamına gelir.

 

Emeklilik şartlarınız işgücü kaybı oranınıza göre değişir

SORU: 1971 doğumluyum. SSK başlangıcım 1985 olup 1300 güm prim ödemem var. Askeriyeden kalp yetmezliği raporum var. Emekli olabilir miyim?

OSMAN

YANIT: Rahatsızlığınız vücudunuzda yarattığı işgücü kaybı önemli. Çünkü emeklilik şartlarınızı işgücü kaybı oranınıza belirliyor. Şöyle’ ki; Rahatsızlığınız ilk defa sigortalı olduğunuz tarihte mi? Yoksa sigortalı olduktan sonra mı meydana geldiği de önemli. Çünkü ilk defa sigortalı olunan tarihte malul derecesinde hastalığı veya rahatsızlığı olanlar malulen emekli olamıyor.  İlk defa sigortalı olduğunuz tarihte rahatsızlığınız yoksa ve hastalığınız sigortalı olduktan sonra meydana gelmişse ve yüzde 60 oranında işgücü kaybınız varsa, 500 gün daha prim ödeyerek priminizi 1800 güne tamamlayacağınız tarihte malulen emekli olabilirsiniz.

Şayet yüzde 60 oranında işgücü kaybınız yoksa ve en az yüzde 40 oranında işgücü kaybınız varsa; bu durumda Maliye’den de vergi indirimi almanız halinde, emekli olmak için; 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 gün prim ödeme şartlarına tabi olursunuz. Ve 2300 gün daha prim ödeyerek priminizi 3600 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Prim ödemeye devam edip etmemenin emekli aylığına etkisi

SORU: 1993 yılı Şubat ayında çalışmaya başladım. 30 Haziran 2019 itibarıyla da çalıştığım bankadan ayrıldım. Prim günü ve çalışma sürem dolmuş olmasına rağmen yaşa takıldım. 1969 doğumluyum ve 54 yaşında emekli olacağım. Çalıştığım süre içinde tüm SGK primlerim tavandan yatırıldı. Emekliliğe kalan 4 yıl içinde sigorta primi ödemek ile ödememek arasında farklı görüşler var. Ödeme ya da ödememe durumunda emekli maaşım nasıl etkilenir?

 

YANIT: Emekli aylığı, en basit anlatımıyla, üzerinden prim ödenen kazançların ortalaması ile prim gün sayısına göre hesaplanan aylık bağlama oranının çarpımından oluşuyor.

Bundan sonraki süreçte prim ödememeniz halinde, bugün itibarıyla bağlanacak emekli aylığınızda azalma söz konusu olmaz.

Son prime esas kazancınızın altında olmamak koşuluyla çalışmaya devam etmeniz halinde aylık bağlama oranınız, dolayısıyla emekli aylığınız artar. Ancak son prime esas kazancınızın altında kazanç üzerinden prim ödemek suretiyle çalışmaya devam etmeniz halinde emekli aylığınız artmaz. Hatta bundan sonraki prime esas kazanç tutarlarınıza ve prim ödeme süresine bağlı olarak prime esas kazanç ortalamanız düştüğü ölçüde emekli aylığınızda azalma söz konusu olabilir.

 

Mayıs 2025’de emekli olmanız mümkün

SORU: 11 Mayıs 1971 doğumluyum. SSK başlangıcım 15 Aralık 1994’de olup 5700 gün prim ödemem var. Askerliğime 27 Mayıs 1991’de başlayıp 16 ay 15 gün askerlik yaptım. Ne zaman emekli olabilirim? Askerliğimi yatırırsam emeklilik günümde bir değişiklik olabilirimi?

ZEKİ

YANIT: 50 gün daha prim ödeyerek priminizi 5750 güne tamamlamanız şartıyla, 55 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.  Askerlik sürenizin 7 ayını borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5675 gün prim ödeme ve 54 yaş şartlarına tabi olursunuz. Priminiz yeterli olduğundan borçlanmadan sonra prim ödemeseniz de, 54 yaşınızı dolduracağınız 11 Mayıs 2025’te emekli olabilirsiniz. 

 

Borçlanma için yurtdışı çalışmalarınızı belgelemelisiniz

SORU: İngiltere'de yaşadığım ve zaman zaman çalıştığım ancak belgelendiremediğim, buna rağmen havalimanı giriş çıkışlardan (pasaport polisi kayıtlarından) ispatlayabildiğim 5 yılımı (1800 günü) borçlanma veya isteğe bağlı sigortaya çevirme imkanım var mıdır? 1 Haziran 1985 sigorta başlangıç tarihim. 49 yaş, 5300 gün şartlarına tabiyim. Askerliğimi borçlanıp 530 gün ödedim. 4/a kapsamında 3479, 4/b kapsamında 267 gün olmak üzere toplam 3746 günüm var. 1554 günü nasıl borçlanıp 5300 güne tamamlayıp emekli olabilirim?

 

YANIT: Borçlanma için yurtdışındaki çalışma sürelerinizi belgelemeniz gerekiyor. Yurda giriş çıkış kayıtlarıyla borçlanma yapamazsınız. İsteğe bağlı sigortaya çevirme imkanınız da yok.

Ancak son 2520 günlük prim ödemeniz içinde 1259 günü aşmamak koşuluyla ileriye dönük isteğe bağlı sigortalı olarak prim ödeyebilirsiniz. Geri kalan eksik süreyi 4/a kapsamında prim ödemek suretiyle tamamlamanız gerekiyor. Ayrıca bundan sonra prim ödemeseniz de 3600 prim günüyle  60 yaşınız dolduğunda emekli olmanız da mümkün.

 

Emeklilik için 50 yaşın dolmasını bekleyeceksiniz

SORU: 1975 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim 1 Ocak 1994  olup 6040 iş gün prim ödemem var. Hala çalışıyorum. Ne zaman emekli olurum?

NERMİN

YANIT: Emekli olmak için; 20 yıl sigortalılık süresi, 5675 gün prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 2025’de 50 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Birlikte yaşadığınız tespit edilirse yetim aylığı kesilir

SORU: Emekli doktorum. Eşim SSK'lı. Eşimden anlaşmalı ayrıldım. Şu an gidecek yerini halledemedik, yanımda kalıyor. Babası Emekli Sandığı emeklisi idi. Yanımda kalırken onun maaşının yarısını almasında sakınca var mı?

 

YANIT: Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesiliyor, ödenmiş olan tutarlar da geri alınıyor. İhbar ve şikâyet olması ya da Kurumca gerekli görülmesi halinde yapılacak incelemede eşinizin sizinle birlikte yaşadığının tespit edilmesi durumunda babasından bağlanan aylık kesilir ve yersiz ödenen aylıklar da yasal faizi ile geri istenir.

 

Kıdem tazminatı alarak ayrılabilirsiniz

SORU: 2 Şubat 1973 doğumluyum. SGK başlangıç tarihim 21 Eylül 2000 olup 540 gün askerlik borçlanmamı da ödedim. Şuan toplam 5400 gün prim ödemem var. Birinci sorum; kaç yaşında emekli olurum? İkinci sorum: 15 yıl ve 3600 gün yasasından yararlanarak tazminatımı alabilir miyim?

RAMAZAN

YANIT: 1) Askerliğiniz sigorta başlangıç tarihinden önce olmalı. Askerlik borçlanması sigorta başlangıç tarihinizi 540 gün geri götürerek, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5975 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabi olmanızı saylıyor. 575 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5975 güne tamamlamanız şartıyla, 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

2) Yaş haddinden emekli olmak için aranan şartlardan, yaş dışındaki şartlar olan 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 gün prim ödeme şartlarını sağladığınızdan, işinizden kıdem tazminatı alarak ayrılabilirsiniz.

 

Borçlanma tutarını sigortalı kendisi belirler

SORU: Benim iki sorum olacak. Birincisi iki çocuk için yapılan 1440 günlük doğum borçlanmasının tutarı ne kadardır, herkes için aynı bedel midir yoksa farklı mıdır? Ne kadar olduğunu nasıl öğrenebilirim? İkincisi, emekli olabilmem için doğum borçlanması yaptıktan sonra 1000 gün eksiğim kalıyor. İsteğe bağlı ödeme ile tamamlamak  istersem, alabileceğim en yüksek dilimden emekli maaşını alabilmem için nasıl bir ödeme yapmalıyım?

 

YANIT: Borçlanma tutarı, prime esas kazanç alt sınırı (günlük asgari ücret) ila üst sınırı (günlük asgari ücretin 7.5 katı) arasında kalmak koşuluyla sigortalının kendisi tarafından belirlenen kazanç tutarı üzerinden hesaplanıyor. Borçlanacağınız her bir gün için, günlük asgari ücret (2020 yılı için 98.10 TL) ila günlük asgari ücretin 7.5 katı (735.75 TL) arasında kalmak koşuluyla, belirleyeceğiniz prime esas kazanç tutarının yüzde 32'si kadar prim ödersiniz.

Emekli aylığının hesabında, tüm sigortalılık sürenizce üzerinden prim ödenen (borçlanmalar dahil) kazanç tutarları dikkate alınıyor. Ayrıca prim ödeme dönemleri ile bu dönemlerin prime esas kazanç ortalamaları, emekli aylığını farklı ağırlıkta etkiliyor. Dolayısıyla 1000 gün isteğe bağlı primlerinizi tavandan ödemeniz tek başına en yüksek dilimden emekli aylığı almanızı sağlamaz.

 

Kıdem tazminatı için primi 7000 güne tamamlamalısınız

SORU: 1982 doğumlu, 2002 SSK girişliyim. Primi doldurup, 25 yıl çalışınca yaşı beklemeden tazminat hakkım var mı?

İSA

YANIT: Emekli olmak için aranan şartlardan yaş dışındaki şartları sağlayanlar, işlerinden kıdem tazminatı alarak ayrılabiliyor. Emekli olmak için; 7000 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. Priminizi 7000 güne tamamlayacağınız tarihte işinizden kıdem tazminatı alarak ayrılabilirsiniz.

 

Sigorta başlangıcı için tespit davası açmalısınız

SORU: 1995 yılından 2001 yılına kadar her yıl 3 ay yaz tatilinde bir işyerinde çalıştım ama sigortam 6 yıl geç başlamış. Sigorta başlangıcım 2002 yılında gözüküyor. SGK ile görüştüm, işe giriş bildirgesi gelirse düzeltilebileceğini söylediler. Halen aynı işyerinde çalışmaktayım ve muhasebecimiz de aynı. İlk işe giriş tarihimi nasıl düzelttirebilirim?

 

YANIT: Size SGK'da bu bilgiyi kim verdi bilemiyorum ama sonradan verilecek işe giriş bildirgesiyle sigorta başlangıcı düzeltilmez. Sigorta başlangıcı için söz konusu dönemde uzun vadeli sigorta kollarına ilişkin prim günü bildirimi de yapılmış olması gerekiyor. Bu da ancak hizmet tespit davası açmakla mümkün olabilir.

Sigorta bildiriminizi geç yapan işyeri ile ilgili olarak hizmet tespit davası açmanız ve bildirilmeyen sigortalı çalışmanızı her türlü delil ve tanık ifadesi ile ispatlamanız gerekir.

 

Başlangıcınız 23 Mayıs’tan önceyse 54, sonraysa 55 yaşa tabisiniz

SORU: 1975 doğumluyum. Sigorta başlangıcım 1994 olup 3300 gün primim var. Askerliğimi 1995’de yaptım. Ne zaman emekli olurum?

HAKAN

YANIT: Sigorta başlangıcınızı tarih(gün, ay, yıl) olarak bildireceğiniz yerde sadece yıl olarak bildirmişsiniz. Oysa başlangıçta bir gün bile emekli olma şartlarını değiştirebiliyor. Başlangıcınız 23 Mayıs’tan önceki bir tarih ise, 2375 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5675 güne tamamlamanız şartıyla 54 yaşınızı, sonraki bir tarih ise 2450 gün daha prim ödeyerek priminizi 5750 güne tamamlamanız şartıyla 55 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Ölüm yardımı için harcamaları belgelemeniz gerekiyor

SORU: 20 Ağustos 2019 tarihinde vefat eden ve kanuni mirasçısı olduğum, Merkez Bankası'ndan emekli halamın cenaze masraflarına ilişkin olarak ölüm yardımı talebinde bulundum. Ancak SGK, bu yardımın tarafıma tahakkuk edilebilmesi için harcamalara ilişkin faturalar olması gerektiğini, bu nedenle ödemenin yapılamayacağını ileri sürdü.

Çevreden yaptığım araştırmalardan, bugüne kadar böyle bir fatura zorunluluğu olmadığını öğrendim. Konu üzerinde bilgilendirilmek istiyorum.

 

YANIT: Emekli Sandığı statüsünden emekli olanların vefatı halinde sağlığında bildirdiği kişiye, yoksa eşine, yoksa çocuklarına, yoksa ana-babaya, yoksa kardeşlerine ölüm yardımı ödeniyor.

Bu kişiler yoksa cenazeyi kaldıran kişiye faturalandırması koşuluyla masrafları ödeniyor. Sayılan kişiler arasında yer almadığınızdan, tarafınıza ölüm yardımı ödemesi yapılabilmesi için harcamaları faturalandırmanız gerekiyor.

 

Doğumunuzu borçlanıp 2856 günde prim ödemelisiniz

SORU: 42 yaşındayım. 1995 yılında 24 gün prim ödedim. 12 yaşında oğlum var. Kaç yıl daha prim ödersem emekli olabilirim?

PAMUK

YANIT: Yaş haddinden emekli olmak için; 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. Doğumuzu borçlanarak 720 gün kazanabilirsiniz. Doğum borçlanmasından sonra 2856 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 3600 güne tamamlamanız şartıyla, 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Sigorta başlangıcından önceki doğumlara borçlanma yok

SORU: 12 Mart 1968 doğumlu bayanım. İlk işe giriş tarihim 12 Eylül 2002 hangi şartlarda emekli olabilirim? Çocuklarım çalışmaya başlamadan önce oldu. Çocuk borçlanması yapabilir miyim?

NUR

YANIT: Sigorta başlangıç tarihinden önceki doğumlar borçlanılamadığından maalesef doğum borçlanması yapamazsınız. Emekli olmak için; 7000 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. Toplam 7000 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Ayrıca toplam 4500 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 25 yıllık sigortalılık sürenizi dolduracağınız 12 Eylül 2027’de emekli olmanız da mümkün.(25 yıl sigortalılık süresi, 4500 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabi olarak)

 

Doğum borçlanmasıyla emekliliğimi öne çekebilir miyim?

SORU: 1974 doğumluyum. 1993 Ocak ayında 4/c'li devlet memuru olarak işe başladım. 1995 yılındaki doğumda 3 ay, 2003 yılındaki doğumunda 10 ay, eşimin yurtdışı görevi nedeniyle de 3 yıl ücretsiz izin kullandım. Maaşlı olarak emeklilik tarihim 2023 Ocak ayı olarak görünüyor. Halen devlet memuruyum. Doğum borçlanması yapabilir miyim, yaparsam emeklilik tarihimi öne çekebilir miyim?

 

YANIT: Verdiğiniz bilgilere göre emeklilik için 20 yıl hizmet süresi ve 49 yaş şartlarına tabi olmalısınız. Doğum nedeniyle kullandığınız ücretsiz izin sürelerini borçlanabilirsiniz. Ancak yapacağınız borçlanmalar emeklilik yaşınızı değiştirmez, sadece hizmet sürenizi artırır. Dolayısıyla doğum borçlanmasıyla emeklilik tarihinizi öne çekmeniz mümkün olmaz.

 

55 yaşın dolmasını bekleyeceksiniz

SORU: 20 Ocak 1977 doğumluyum. Çırak sigortam 1990’da başladı. Prim ödemeye başlama tarihimde 1 Ocak 1995’dur. 5970 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olurum?

MURAT

YANIT: Çırak sigortasında emeklilik primi ödenmediğinden emeklilik açısından sigorta başlangıcı sayılmıyor. Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5750 gün prim ödeme ve 55 yaş şartlarına tabisiniz.  Prim şartını sağladığınızdan bundan sonra prim ödemeseniz bile, 55 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Eşim hem benden hem babasından aylık alabilir mi?

SORU: Emeklilik hakkında birçok yorum okudum, fakat her yorum farklı düşüncelere sebep oldu. Ben ve eşim SSK emeklisiyiz. Eşimin babası Emekli Sandığı'ndan emekli maaşı alıyor. Eşi daha önceki yıllarda vefat etmişti, şu anda ileri yaşta iki oğlu ve eşim olan kızı hayatta. Eşimin babası vefat ettiğinde, SSK'dan emekli maaşı alan eşim, babasından da maaşa hak kazanır mı? Ben vefat ettiğimde, sağ kalan eşim hem benden hem de babasından maaş alabilir mi?

 

YANIT: Eşinizin babası vefat ettiğinde, siz sağ iken ve evlilik birliğiniz devam ederken eşinize babasından aylık bağlanmaz. Ancak, Allah geçinden versin vefatınız halinde eşinize sizden aylık bağlanır. Babası da vefat etmiş olursa, eşiniz ve siz SSK emeklisi, eşinizin babası Emekli Sandığı emeklisi olduğundan,  babasından da aylık bağlanır.

 

363 gün daha prim ödeyip 57 yaşı dolduracaksınız

SORU: 15 Mart 1978 doğumluyum. SSK girişim 18 Nisan 1994 olup 5312 gün prim ödemem var. Kısa dönem askerlik yaptım. Ne zaman emekli olabilirim?

CENK

YANIT: İlk girişinizde adınıza prim ödemesi varsa, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5675 gün prim ödeme ve 54 yaş şartlarına tabisiniz. 363 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5675 güne tamamlamanız şartıyla, 54 yaşınızı dolduracağınız 15 Mart 2032’de emekli olabilirsiniz.

 

Sigortalılık süresi nasıl hesaplanıyor?

SORU: 1975 doğumluyum. 1 Aralık 1989 SSK girişliyim. 4292 günüm var. Emeklilik için 52 yaş, 5525 prim günü ve 25 yıl sigortalılık süresine tabi olduğumu biliyorum. Sorum şu; “25 yıl sigortalılık süresi” deniyor ya benim dolu dolu 25 yılım yok, ara verdim. 1989 yılında sigortam başladı ancak 2003'ten sonra sigortalı çalışmaya başladım. 1989'dan sayarsam 30 yıl, 2003'ten sayarsam 16 yıl oluyor.

 

YANIT: 4/a (SSK) sigortalılarının 25 yıllık sigortalılık süresinin hesabında, ilk defa uzun vadeli sigorta kollarına prim ödenmeye başlandığı tarih, sigorta başlangıç tarihi olarak esas alınıyor. Arada boşlukların olması önemli değil. Ancak sigorta başlangıcı 1 Nisan 1981 tarihinden sonra ise 18 yaşın doldurulduğu tarih dikkate alınıyor. Emeklilik şartlarının tespitinde ise 18 yaş uygulamasına bakılmaksızın, ilk defa uzun vadeli sigorta kollarına tabi olunan tarih esas alınıyor.

Buna göre, emeklilik şartlarınızın tespitinde, uzun vadeli sigorta kollarına prim ödenmiş olması koşuluyla ilk defa sigortalı olduğunuz 1 Aralık 1989 tarihi esas alınır ve sizin de belirttiğiniz gibi emeklilik için 25 yıl sigortalılık süresi, 5525 prim günü ve 52 yaş şartlarına tabi olursunuz. 25 yıllık sigortalılık sürenizin hesabında ise 18 yaşınızı doldurulduğunuz 1993 yılı esas alınır. Buna göre de 25 yıllık sigortalılık süreniz 2018 yılında dolmuş olur.

 

Primi 9000 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz  

SORU: 11 Kasım 1965 doğumluyum. SSK girişim 1989’de olup 752 gün prim ödedim.

Bağ-Kur başlangıç tarihim 9 Eylül 1996 olup halen prim ödüyorum. SSK ve Bağ-Kur yaklaşık 7.800 gün prim ödemem var. Askerlik borçlanması ile ne zaman emekli olabilirim?

RECEP

YANIT: Askerlik sürenizi(18 ay kabul edilmiştir) borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 tam yıl(9000 gün) prim ödeme ve 54 yaş şartlarına tabi olursunuz. Borçlanmadan sonra 660 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 9000 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Emekli aylığımın düşmemesi için ne yapabilirim?

SORU: 31 Ağustos 1970 doğumluyum. İlk SSK girişim 1 Eylül 1989 olup, toplam 6545 gün prim ödemem var. Emekli olmak için 51 yaşı bekliyorum. Yaklaşık 16 aydır işsizim. Emekli aylığı bağlanırken son 7 seneye bakıldığını, bağlanan emekli aylığının yüksek olması için özellikle son 3 yıla bakıldığını okudum. Buna göre, yaş dolana kadar iş bulamazsam bağlanacak emekli maaşımda azalma ne kadar olur? Düşük maaş bağlanmasını engellemek için ne yapabilirim?

 

YANIT: Okuduğunuz bilgiler biraz yanlış, biraz eksik, biraz da bayatlamış bilgiler. Bu da internetin bilgi çöplüğüne dönmüş olmasından kaynaklanıyor.

Emekli aylığı bağlanırken son 7 yıla bakılması, birden fazla sigortalılık kapsamında prim ödenmiş olması durumunda emeklilik statüsünün belirlenmesi ile ilgili. Birden fazla sigortalılık kapsamında prim ödenmiş ise son 7 yıllık prim ödemesi daha çok hangi sigortalılık kapsamında ise o sigortalılık statüsünden emekli olunuyor.

Emekli aylığının hesabında ise belirli bir dönemin değil, tüm sigortalılık süresince üzerinden prim ödenen prime esas kazanç tutarları dikkate alınıyor. Son beş yılın prime esas kazanç tutarlarına 2000 yılı öncesinde bakılıyordu. Şimdi de sadece 2000 öncesi kısmi aylığın hesabında bakılıyor. Emeklilik yaşınız dolana kadar çalışmaz ve prim ödemeniz olmaz ise bugün için bağlanacak emekli aylığınızda azalma olmaz.

 

5675 gün prim ve 54 yaşı birlikte sağlamanız gerek

SORU: SSK giriş tarihim 1 Mart 1993’tür. 1993-1994 yıllarında 19 ay askerlik yaptım. Halen çalışmaktayım. Acaba ne zaman emekli olurum?

MUHAMMET

YANIT: Doğum ve askerlik tarihiniz ile askerlik süreniz ve prim ödeme gün sayınızı bildirmemişsiniz. Sorunuzu verdiğiniz bilgiyle sınırlı olarak cevaplandıracak olursak; emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5675 gün prim ödeme ve 54 yaş şartlarına tabisiniz. Süre şartını sağladığınızdan, prim ve yaş şartlarını birlikte sağlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Staj sigortasının başlangıç sayılması için kanun lazım

SORU: 7 Kasım 1977 doğumluyum. Meslek lisesi mezunuyum. 16 Eylül 1996’de sigorta başlangıcım var. 1 Kasım 2000’de işe girdim. Toplam 6.454 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olabilirim? Staj başlangıç işe giriş tarihim bana bir faydası olur mu?

MURAT

YANIT: Sorunuzdan, 16 Eylül 1996 başlangıcınız staj sigortası olduğu anlaşılıyor. Staj sigortasında emeklilik primi ödenmediğinden, emeklilik açısından sigorta başlangıcı sayılmıyor.   546 gün daha prim ödeyerek priminizi 7000 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.  1 Kasım 2000’den önce yaptığınız 14 ay askerlik süreniz varsa borçlanmanız halinde, 5975 günden fazla priminiz olduğundan borçlanmadan sonra prim ödemeseniz de, 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Staj sigortasının sigorta başlangıcı sayılması ancak yeni bir kanun çıkartılmasıyla olur.

 

Toplu prim ödeyerek emekli olma usulü yok

SORU: Annemin Bağ-Kuru 2000’ler de başlatılmış.  Ancak sadece yaklaşık 90 günlük prim ödemesi var. Şuan annem 57 yaşında. Acaba toplu para yatırıp emekli olabilme şansı var mıdır? Ya da emekli olabilmesi için ne yapmamız lazım?

İSMAİL

YANIT: Maalesef anneniz toplu para yatırarak emekli olamaz. Çünkü böyle bir usul yok. Anneniz 105 ay isteğe bağlı olarak Bağ-Kura prim ödedikten sonra, son 1260 gün primi de sigortalı bir işte çalışarak SSK’ya ödemek şartıyla, toplam 4410 gün daha prim ödeyerek primini 4500 güne tamamlayacağı tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Anneniz emeklilik başvurusu yapabilir

SORU: Annem 9 Ekim 1958 doğumlu. Sigorta başlangıç tarihi 19 Eylül 2000 olup, 4/a kapsamında toplam 1841 gün prim ödemiş. Daha sonra 4/b kapsamında 3627 gün prim ödemesi var. Emeklilik hakkını elde etmiş midir? Yaşlılık aylığı bu şartlarla bağlanabilir mi? Sizce ne yapmalıyız?

 

YANIT: Anneniz 4/b (Bağ-Kur) statüsünden yaştan emeklilik için 5400 prim günü ve 60 yaş şartlarına tabi olup, her iki şartı da sağlamış olduğundan, 4/b statüsünden emekli olmaya hak kazanmış.

İstediği zaman Gelir/Aylık/Ödenek Talep Belgesi ile Bağ-Kur primlerini ödediği sosyal güvenlik il müdürlüğüne/sosyal güvenlik merkezine emeklilik başvurusunda bulunabilir. Ocak ayı sonuna kadar başvurması halinde Şubat ayından geçerli olmak üzere emekli aylığı bağlanır.

 

5900 gün prim ödeme ve 57 yaş şartlarına tabisiniz

SORU: Sigorta başlangıç tarihim 15 Ekim 1997’dir. Acaba ne zaman emekli olabilirim?

VOLKAN

YANIT: Doğum tarihiniz ve askerlik durumunuz hakkında bilgi vermemişsiniz. Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5900 gün prim ödeme ve 57 yaş şartlarına tabisiniz. Bu üç şartı birlikte sağlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Emeklilik için üç seçeneğiniz var

SORU: 1 Eylül 1996 tarihinden başlamak üzere 2 yıl 2 ay 21 gün sigortam var. 8 ay da kısa dönem askerlik yaptım. 10 Ekim 1999 tarihinde MEB’de öğretmenliğe başladım. Sigortamı hizmet birleştirmesi yaptım, 8 ay askerliği de borçlandım. 1 Eylül 2016 tarihinde KHK ile görevden alındım. Toplam 19 yıl 10 ay hizmetim olmuş. Nasıl emekli olabilirim? SSK’dan mı yoksa Emekli Sandığından mı emekli olabilirim? Göreve geri dönemezsem 25 yılımı nasıl tamamlayabilirim?

 

YANIT: Emekli Sandığı statüsünden normal emeklilik için 25 yıl hizmet süresi ve 56 yaş şartlarına tabisiniz. 5 yıldan fazla eksik hizmet süreniz var. Bu durumda, memuriyete dönmeniz mümkün olmaz ise Emekli Sandığı statüsünden normal emekli olmanız da mümkün olmaz. Ancak bundan sonra herhangi bir şekilde prim ödemeniz gerekmeksizin 61 yaşınızı doldurduğunuzda Emekli Sandığı statüsünden yaştan emekli olmanız mümkün olabilir.

Bunun dışında, en az 1260 gün 4/a (SSK) kapsamında prim öderseniz, 56 yaşınız dolduğunda 4/a statüsünden emekli olabilirsiniz. En az 1260 gün zorunlu veya isteğe bağlı olarak 4/b (Bağ-Kur) kapsamında prim öderseniz 58 yaşınız dolduğunda, prim gününüzü 9000 güne tamamlarsanız 56 yaşınız dolduğunda Bağ-Kur statüsünden emekli olabilirsiniz.

 

Temmuz 2022’de emekli olacaksınız

SORU: 8 Temmuz 1971 doğumluyum. 8 Temmuz 1989’daki Bağ-Kur başlangıcımı 6 yıl 9 ay 11 gün prim ödemem var. SSK başlangıcım 1994’de olup toplam 7400 gün prim ödemem var.

AYKUT

YANIT: SSK prim ödemenizin Bağ-Kurdan sonra olduğu anlaşılıyor.  Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5450 gün prim ödeme ve 51 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 51 yaşınızı dolduracağınız 8 Temmuz 2022’de emekli olabilirsiniz.  

 

Sigortalı çalışan öğrencinin yetim aylığı kesilir mi?

SORU: 19 Nisan 1996 doğumluyum. Üniversite öğrencisiyim ve 4 Ocak 2012 tarihinde vefat eden babamdan maaş almaktayım. Part-time sigortalı olarak çalışmaya başladım. Bu çalışmamdan dolayı babamdan aldığım maaş kesilir mi?

 

YANIT: Öğrenciliğiniz devam ettiği sürece

25 yaşınız dolana kadar, 4/a (SSK) kapsamında sigortalı çalışmanız yetim aylığı almanıza engel değil. Öğrenciliğiniz devam ettiği sürece 25 yaşınız dolana kadar yetim aylığınız kesilmez. 25 yaşınız dolar veya 25 yaşınız dolmadan öğrenciliğiniz sona ererse, sigortalı çalışmanız nedeniyle aylığınız kesilir.

 

Askerliğinizi borçlanıp 767 günde prim ödemelisiniz

SORU: 1 Şubat 1962 doğumluyum. 1 Temmuz 1991 de başlayan sigortamla SSK’ya 550 gün prim ödedim. 10 Nisan 2006-8 Temmuz 2011 arası Bağ-Kura, 8 Temmuz 2011-18 Nisan 2016 arasında da SSK’ya prim ödedim. Askerliğimi yatırmadım. Acaba ne zaman emekli olabilirim?

HAKKI

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5600 gün prim ödeme ve 53 yaş şartlarına tabisiniz. 1442 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5600 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Ayrıca 3600 günden fazla prim ödemeniz olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 60 yaşınızı dolduracağınız 1 Şubat 2022’de emekli olmanız da mümkün. Şayet askerliğinizi(20 ay kabul edilmiştir) borçlanırsanız, borçlanmadan sonra 767 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5525 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olmanız da mümkün.

 

Emekli ikramiyesi haczedilebilir

SORU: Uzman çavuş olarak göreve başlama tarihim 12 Kasım 2006’dir.  Daha önce 2003’de SSK’lı olup girişimle 600 gün prim ödemem olup hizmetlerimi birleştirdim.  Sorum şu: bugün malulen emekli olsam tazminatı alabilir miyim? Diğer sorum: üzerimde icra var. Malulen emekli olsam, toplu alacağım paraya icra yoluyla el konulur mu?

ALİ

YANIT: Emekli Sandığı'ndan malulen emekli olursanız emekli emekli ikramiyenizi de almaya hak kazanırsınız. Ancak icra dosyanız Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirilirse emekli ikramiyenize haciz edilebilir.

 

Malulen emekli olmak için en az 1800 gün prim lazım

SORU: Şuan 49 yaşında olup kanser hastası olan babam 1995 yılında sadece bir yıllık prim ödemesi var. Acaba malulen emekli olma durumu olabilir mi?

NACİYE

YANIT: Malulen emekli olmak için; 10 yıl sigortalılık süresi, 1800 gün prim ödeme ve en az yüzde 60 oranında işgücü kaybı aranıyor. Babanızın süre sorunu yok. Pek çok kanser hastası malul sayılıyor. Babanızın tek eksiği prim. Askerlik durumunu bildirmemişsiniz. Muhtemelen 18 ay askerliği vardır. Askerlik süresini borçlanıp, ayrıca da 900 gün daha prim ödeyerek toplam primin, 1800 güne tamamlayacağı tarihte malulen emekli olabilir.

 

Ortalama kazanç tutarının düşmesi emekli aylığını azaltır

SORU: 20  Kasım 1979 dogumluyum.1998 yılında 18 ay askerlik yaptım. SSK girişim 26 Mart 2001 olup 6100 gün prim ödemem var.  Hangi şartlarda emekli olabilirim? Son 5 yıldır primlerim aldığım maaşın brütü üzerinden yatıyor. Yani yüksek yatıyor. Ola’ki iki 2 yıl sonra işten çıksam belki bu şekilde yüksek maaşla iş bulamam. Daha düşük ücret üstünden prim ödemenin zararı olur mu?

OĞUZHAN

YANIT: 900 gün daha prim ödeyerek priminizi 7000 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız 20 Kasım 2039’da emekli olabilirsiniz.  Yüksek kazanç tutarı üstünden prim ödedikten sonra düşük kazanç üstünden prim ödeme emekli aylığı hesabına esas ortalama kazanç tutarını aşağı çeker, bu da emekli aylığını düşürür.

 

Yurtdışında çalışma emekli aylığını etkiler mi?

SORU: Ben ve eşim 2005 yılında emekli olduk ve Kanada’ya göç ettik. Hem Kanada hem Türk vatandaşıyız. Ben Kanada'da hiç çalışmadım, eşim ise 2005’den beri çalışıyor. Türkiye'den 1 Ekim 2008 tarihinden evvel emekli olduğumuz için eşimin Kanada'daki çalışmasının Türkiye'deki emekli maaşını etkilemediğini biliyoruz, bu hususu teyit eder misiniz? Ayrıca eşim ve ben Kanada şartlarında emekli olduğumuz taktirde Türkiye’deki emekliliğimiz etkilenir mi?

 

YANIT: Bilginiz doğru. Emeklilik tarihi 2008/Ekim ayından önce olduğundan, eşinizin Kanada'da çalışıyor olması SGK’dan almakta olduğu emekli aylığını etkilemez. Diğer bir deyişle emekli aylığı kesilmez. Aynı durum, Kanada sosyal güvenlik sisteminden emekli olmanız halinde de geçerlidir. Kanada sosyal güvenlik sisteminden emekli olduğunuzda da emekli aylıklarınız kesilmez.

 

Toplu prim ödenemiyor

SORU: 1958 doğumlu babamın SSK başlangıcı 1981’de olup 2000 gün prim ödemesi var. Babanım primlerini toplu ödeyerek emekli olabilir mi?

MUSTAFA

YANIT: Toplu prim ödeyerek emekli olunamıyor. Maalesef babanız prim eksiğini toplu ödeyerek emekli olamaz. Babanız muhtemelen 600 gün askerlik yaptı. Askerlik sürenizi borçlanıp, ayrıca da 1000 gün prim ödeyerek toplam primini 3600 güne tamamlayacağı tarihte emekli olabilir.

 

Eski eşiyle evlenen çeyiz parası alabilir mi?

SORU: Annem ve babam 25 yıllık evlilikten sonra boşandılar. Annem Emekli Sandığı emeklisi olan babasından yetim aylığı alıyor. Babam Emekli Sandığı emeklisi. Babam 85, annem 80 yaşındalar ve sağlıklılar. Ben ikisini de yeniden evlenmeye ikna ettim. Evlenirlerse ileride vefat halinde annem babamdan maaş alabilir mi? Evlendiği için maaşı kesileceğinden çeyiz yardımı alabilir mi?

 

YANIT: 5510 sayılı SS ve GSS Kanununun geçici 4. maddesinde, 2008/Ekim ayından önce 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanununa tabi olanlar ile bunların dul ve yetimleri hakkında 5434 sayılı Kanuna göre işlem yapılacağı; bunların aylıklarının bağlanması, artırılması, azaltılması, kesilmesi, yeniden bağlanması, diğer ödemeler ve yardımlar hakkında 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılacağı hüküm altına alınmış.

5434 sayılı Kanunun 90. maddesinde de evlenmeleri sebebiyle dul ve yetim aylığı kesilen eş ve kız çocuklarla anaya bir defaya mahsus olmak üzere almakta oldukları dul veya yetim aylıklarının 12 aylık tutarının evlenme ikramiyesi olarak ödeneceği hüküm altına alınmış. Yasa hükmünde, eski eşle evlenilmiş olması hali ile ilgili bir sınırlamaya yer verilmemiş, sadece evlenme ikramiyesinin bir defaya mahsus olarak verileceği belirtilmiş.

Buna göre, anneniz ilk evlendiğinde evlenme ikramiyesi (çeyiz parası) almamış ise eski eşi de olsa babanızla yeniden evlendiğinde, babasından aldığı aylık kesileceğinden ve yasada eski eşiyle evlenme hali için bir sınırlama bulunmadığından, evlenme ikramiyesi ödenmesi gerekir.

Anneniz ile babanız evlendikten sonra babanızın vefatı halinde de annenize babanızdan aylık bağlanır. Ancak kendi babasından aylık bağlanmaz.

 

Süper emeklilere yapılan haksızlık ne zaman düzeltilecek?

SORU: 20 yıllık SSK süper emeklisiyim. Süper emeklilik için nasıl avantajlar vaat edildiği ve alınan primler hatırlardadır. Bu konudaki haksızlık ne zaman düzeltilecek?

 

YANIT: Sizin gibi tüm süper emekliler maalesef mağdur oldular. Süper emeklilik için 1987’de ödenen paralar ile çoğu yerleşim yerinde daire alınabiliyordu. Ancak süper emekli olduktan sonra kısa bir süre, aldıkları aylığın üç katı aylık alabildiler. Sonra, Anayasa Mahkemesi süper emeklilikle ilgili yasal düzenlemeyi iptal etti, süper emeklilik donduruldu. Ne maaşları artırıldı, ne de ödedikleri paralar iade edildi.

Çeşitli hükümetler döneminde süper emeklilerin haklarının iade edileceği söylenmekle birlikte, bir düzenleme maalesef yapılmadı. Son iktidar döneminde gündeme dahi gelmedi. Dolayısıyla bundan sonra düzeltilir mi düzeltilmez mi, düzeltilirse ne zaman düzeltilir bir şey söyleyebilmek mümkün değil.

 

2765 gün prim ödeyip 56 yaşı dolduracaksınız

SORU: SSK giriş tarihim 15 Nisan 1996 olup 3100 gün prim ödemem var. Kaç günle ve hangi yıl emekli olurum?

HAKAN

YANIT: Doğum ve askerlik tarihiniz ile askerlik sürenizi belirtmemişsiniz. Sorunuzu verdiğiniz bilgilere göre cevaplandıracak olursak; emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi,5825 gün prim ödeme ve 56 yaş şartlarına tabisiniz. 2725 gün daha prim ödeyerek priminizi 5825 güne tamamlayacağınız tarihte 56 yaşınızda dolduruyorsanız emekli olabilirsiniz. Doldurmuyorsanız 56 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Prim iadesi hangi durumda yapılır?

SORU: 23 Kasım 1971 doğumlu ağabeyim Aralık 2019’da vefat etti. Kendisi bekâr ve hiç evlenmemişti, çocuğu yok. Ağabeyimin SSK giriş tarihi 2 Kasım 1988, 5010 gün SSK, daha sonra da  675 gün Bağ-Kur prim ödemesi var. Vefat ettiğinde çalışmıyordu. Emekli olmak için yaşını bekliyordu. Annem ve ben SSK emeklisiyiz. Primlerini toplu olarak geri almak için SGK’ya başvurduk. SGK başvurumuzu reddetti. Emekli olmak için yeterli prim günü olduğu için para geri ödenmezmiş. Bu ne kadar doğru? Dava açsak, parayı geri alabilir miyiz?

 

YANIT: Emeklilik için ödenen primlerin iki şekilde geri alınması mümkün. Bunlardan biri sigortalı sağ iken kendisine yapılan yaşlılık toptan ödemesi, diğeri ise vefatı halinde hak sahiplerine yapılan ölüme bağlı toptan ödemedir.

 Yaşlılık toptan ödemesi, aylık bağlanması için gereken yaşını doldurmasına rağmen prim günü yeterli olmayan sigortalıya, ölüme bağlı toptan ödeme ise sigortalının ölümü halinde hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanamaması durumunda hak sahiplerine yapılıyor.

Ağabeyiniz emekliliği için gereken yaş dışındaki şartları sağlamış olduğundan sağ olsaydı kendisine prim iadesi yapılmayacaktı. Ağabeyinizin hak sahipleri olsaydı, ölüm (dul/yetim) aylığı bağlanması da mümkün olduğundan, hak sahiplerine aylık bağlanacak, yine prim iadesi yapılmayacaktı. Siz ve anneniz hak sahibi olmadığınızdan, ağabeyinizden aylık bağlanması mümkün olmadığı gibi prim iadesi de mümkün değil. Sonuç itibarıyla SGK'dan söylenen doğru. Dava açsanız da sonuç alamazsınız.

 

Babanız 60 yaşını doldurmalı

SORU: 52 yaşındaki babam 1986 sigorta girişi var. Bugüne kadar 2078 gün prim ödemesi bulunuyor. Acaba ne zaman emekli olabilir?

ERCAN

YANIT: Babanız yaş haddinden emekli olmak için; 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabi. 1522 gün daha prim ödeyerek primini 3600 güne tamamlaması şartıyla, 60 yaşını dolduracağı tarihte emekli olabilir.

 

Bağ-Kur emekli kız çocuğuna yetim aylığı bağlamaz

SORU: Hem yetim, hem de dul bir kadınım. İki çocuk sahibiyim. Aynı zamanda Yapı Kredi Bankası emeklisiyim. (Bankamız, SSK muadili bir özel sandığa sahiptir. Fiilen memurduk ama şeklen işçi idik. Çünkü sendikamız mevcuttu) Babam BAĞKUR emeklisiydi ve 20 yıl önce vefat etti. Babamdan Bağ-Kur maaşı alabiliyor muyum?

SAKİNE

YANIT: Bağ-Kur emekli kız çocuğuna ana ve babasından dolayı yetim aylığı bağlamaz. Emekli olduğunuzdan maalesef babanızdan dolayı Bağ-Kurdan aylık alamazsınız.

 

5 Yıllık Zamanaşımı Süresi Var

SORU: SSK girişim 2002 yılında gözüküyor. 1999 Ağustos ayından 2000 Ocak ayına kadar bir kitapçıda çalışmıştım. Ama SSK girişim yapılmamış. Çalıştığımı ispat edebilirsem, SSK girişim o tarihe alınabilir mi? Bu davalarda zaman aşımı var mıdır?

BURCU

YANIT: İşten ayrıldığınız tarihten itibaren 5 yıllık zamanaşımı süresi içinde “Hizmet Tespit Davası” açmadığınızdan, maalesef hakkınız zamanaşımına uğramış. Davayla da olsa bir hak elde edemezsiniz.

 

Yurtdışında çalışsa da oğlunuza aylık bağlanır

SORU: Oğlum 11 Kasım 1968  doğumlu. Önce 27 Eylül 1988’de Bağ-Kur başladı, 5 yıl 3 ay 4 gün. 4 Ağustos 1995’de 15 gün SSK, sonra isteğe bağlıya geçildi, 2006  Şubat’a  kadar ödendi. 11 Kasım 2019’da 5450 günle  emekli olacak dendi. Amerika’da serbest çalışıyor. Türkiye’de emekli olabilecek mi, müracaat edelim mi?

 

YANIT: Verdiğiniz bilgilere göre, oğlunuzun prim ödemelerinin tamamı 2008/Ekim ayı öncesine ait. Bu durumda, emeklilik başvurusu 2008/Ekim ayından sonra olsa da kendisine sadece 2008/Ekim ayından önceki yurt içi çalışmalarına göre aylık bağlanacağından, Amerika’da çalışıyor olması, emekli aylığı bağlanmasına engel değil.

Sigorta başlangıç tarihine göre emekliliği için tabi olduğu 25 yıl sigortalılık süresi, 5450 prim günü ve 51 yaş şartlarını sağlamış olduğundan, emeklilik başvurusunda bulunabilirsiniz.

 

1259 gün daha prim ödeyip 55 yaşı dolduracaksınız

SORU: 17 Aralık 1971 doğumlu bayanım. 15 Ağustos 1998 SSK girişimle 4716 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olurum?

ONUR

YANIT: Emekli olmak için; 20 yıl sigortalılık süresi, 5975 gün prim ödeme ve 55 yaş şartlarına tabisiniz. 1259 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5975 güne tamamlamanız şartıyla, 55 yaşınızı dolduracağınız 17 Aralık 2026’da emekli olabilirsiniz.  Ayrıca 3600 günden fazla prim ödemeniz olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 58 yaşınızı dolduracağınız 17 Aralık 2029’da emekli olabilirsiniz. 

 

Anneye aylık bağlanması için muhtaçlık belgesi gerekiyor

SORU: Ordu mensubu olan kardeşim, izine geldiği memleketinde rahatsızlık geçirerek vefat etti. Kendisi anneme “Ana ben her yıl bana bir şey olursa sana da maaşımdan verilsin diye bildirimde bulunuyorum” diye söylüyormuş. SGK’ya dilekçe yazarak rahmetli kardeşimden maaş bağlanmasını istedik. Annemden muhtaçlık belgesi ve rahmetli babamdan kalan emekli maaşının (1.405 TL) belgesi istendi. Bunları tamamlayarak ilçe kaymakamlığına teslim ettik, bize soruşturma neticesini bildireceklerini söylediler. Annemin bu maaşı alabilmesi için böyle soruşturmalara gerek var mı?

 

YANIT: Ölen Emekli Sandığı iştirakçisinin, Emekli Sandığı iştirakçisi olmayan dul ve muhtaç annesine aylık bağlanıyor. 16 yaşından büyük işçiler için tespit edilen asgarî ücretin net tutarından (2019’da 1.829,02 TL’den, 2020’de 2.103,98 TL’den) daha az aylık geliri olup, kendisini ve bakmaya mecbur olduğu ailesi fertlerini geçindirmeye yetecek kadar malı da (para veya o mahiyetteki kıymetler dahil) olmayanlar muhtaç sayılıyorlar. Annenize aylık bağlanması için de muhtaçlık belgesi gerekiyor.

 

55 yaşı dolduracaksınız

SORU: 1 Ocak 1972 doğumluyum. SSK girişim 1995’de olup  3500 günüm var. Ne zaman emekli olabilirim?

MUSTAFA

YANIT: Sigorta başlangıcınız 23 Kasım 1995’den önceki bir tarihse, 2250 gün daha prim ödeyerek priminizi 5750 güne tamamlamanız şartıyla, 55 yaşınızı dolduracağınız 1 Ocak 2027’de, sonraki bir tarihse 2325 gün daha prim ödeyerek priminizi 5825 güne tamamlamanız şartıyla, 56 yaşınızı dolduracağınız 1 Ocak 2028’de emekli olabilirsiniz.

 

Doğum borçlanması primi artırır ama emekli olma şartlarını değiştirmez

SORU: 23 Ocak 1973 doğumluyum. İşe giriş tarihim 25 Temmuz 1990, işten çıkış tarihim 30 Haziran 2018 olup 5160 gün prim ödemem var. 1996 ve 1998 yıllarında iki doğum yaptım. Doğum borçlanması yaparak ne zaman emekli olabilirim?

HÜLYA

YANIT: Emekli olmak için; 20 yıl sigortalılık süresi, 5450 gün prim ödeme ve 47 yaş şartlarına tabisiniz. 290 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5450 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

Doğum borçlanması primi artırır. Ancak emekli olma şartlarınızı değiştirmez.  Doğumlarınız sonrasındaki iki yıllık sürelerde prim ödenmeyen günleri borçlanma hakkınız var. Söz konusu sürelerden 290 gününü borçlanarak prim eksiğinizi tamamlayıp, 47 yaşınızı dolduracağınız 23 Ocak 2020’de emekli olmanız da mümkün. 

 

Bugünden tercih yapmanız gerekmiyor

SORU: Ağustos 1975 doğumluyum. 1 Ocak 1995 SSK girişliyim. 4421 prim günüm var ve bekârım. 5 senedir bulunduğumuz yerde iş imkânı olmadığından çalışmıyorum. Dışardan isteğe bağlı prim ödeme gücüm yok. Annem Bağ-Kur, babam SSK emeklisi. Allah gecinden versin vefat ettiklerinde ben 58 yaşında emekliliğe yaştan hak kazandığımda alacağım maaş, yetim maaşına denk geliyor mu? Yani ikisini de alamayacağımdan, hangisi tercih edilir? Yoksa maaşımın yüksek olması için, illa prim günümü tamamlamam mı lazım?

Elif Güzel

YANIT: 58 yaşında yaştan emekli olmanız için daha çok zaman var. Bu süreçte anne ve babanızın emekli aylıkları ile size bağlanacak emekli aylığının tutarı değişecektir. Dolayısıyla tercihinizi bugünden yapmanız gerekmiyor. Durum değerlendirmesini ve tercihinizi emekliliğiniz geldiğinde yapabilirsiniz.

Allah gecinden versin, emekliliğe hak kazanacağınız tarihten önce anne veya babanızdan birinin vefatı halinde, çalışmıyor olmanız koşuluyla size yüzde 25 oranında aylık bağlanacaktır. Her ikisinin de vefatı halinde, anne ve babanızdan aylığa hak kazanırsınız. Bu durumda aylık bağlama oranı yüzde 50 olur, yüksek olan aylığın tamamı, düşük olanın yarısı bağlanır. Emekliliğe hak kazandığınız tarihte biri veya her ikisi de sağ olursa sonuçlar farklı olacaktır.

 

Anneniz işe girerse yetim aylığı kesilir

SORU: Babam 2006’da vefat etti. Annem dedemden dolayı Bağ-Kurdan aylık alıyor. 2007’den annemin 20 gün SSK girişi var. Annemin şuan 52 yaşında. İleride sigorta primlerini elden ödeyip emekli edebilir miyim? Birde şuanda SSK’lı bir işe girerse dedemden aldığı aylık kesilir mi?

ALİ

YANIT: Anneniz sigortalı bir işe girdiğinde babasından aldığı aylık kesilir. Hatta Bağ-Kurdan aldığı yetim aylığını kendisi kestirmesi gerekir. Çünkü aylık bağlatırken, sigortalı çalışmaya başladığında aldığı aylığı kestireceğini beyan ve taahhüt etti.(2007’de SSK’lı çalıştığı sürede de aylığını kestirmesi gerekirdi) Anneniz isteğe bağlı olarak prim ödemeye başlayıp 5380 gün daha prim ödeyerek toplam primini 5400 güne(15 yıla) tamamlayacağı tarihte emekli olabilir.

 

Borçlanma için prim ödenmemiş süre olmalı

SORU: Eşim 4 Şubat 1976 doğumlu. 6 Ağustos 1996 yılında 60 gün SSK primi yattı. 1 Temmuz 2005 tarihinden 29 Aralık 2014 tarihine kadar isteğe bağlı Bağ-Kur’lu olarak 3419 gün prim yatırdı. 2010 yılında ikiz çocuğumuz oldu. İki çocuk için doğum borçlanması yapabilir miyiz ve ne zaman emekli olur?

 

YANIT: Doğum borçlanması, doğum tarihinden itibaren iki yıl içinde kalan prim ödenmemiş süreler için yapılabiliyor. Çocuklarınızın doğum tarihlerinden itibaren geçen iki yıllık sürede eşiniz isteğe bağlı sigorta primi ödemiş. Yani borçlanabileceği prim ödenmemiş süre yok.  Bu nedenle doğum borçlanması yapamaz. 

Çalışması mümkün olmayacak ise isteğe bağlı prim ödeyerek prim gününü 5400 güne tamamlayıp, 56 yaşını doldurduğunda 4/b (Bağ-Kur) statüsünden emekli olmaya hak kazanır.

 

İki seçenekte de 58 yaşı doldurmanız gerekiyor

SORU: 22 Mayıs 1984 doğumluyum. SSK girişim 3 Aralık 2004 olup 3549 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olabilirim?

SONGÜL

YANIT: 3451 gün daha prim ödeyerek priminizi 7000 güne tamamlamanız şartıyla, 58 yaşınızı dolduracağınız 22 Mayıs 2042’de emekli olabilirsiniz.  Ayrıca 951 gün daha prim ödeyerek priminizi 4500 güne tamamlamanız şartıyla, yine 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.(25 yıl sigortalılık süresi, 4500 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabi olarak)

 

Yarım zamanlı çalışma yönetmeliği ne durumda?

SORU: 2016 yılında Kanunu çıkan, fakat hala yönetmelik yayımlanmadığı için uygulamaya konulamayan memurlarda yarı zamanlı çalışmayla ilgili bir gelişme yok. Bu konuda bir bilginiz var mı?

 

YANIT: Doğum sonrası yarım zamanlı çalışma uygulamasından yararlanamayacak memurların belirlenmesi konusunda kamu kurumları ile Bakanlık arasında mutabakat sağlanamadığından, Yönetmeliğin yayımı gecikti. Son bilgi, gelen talepler sonucu hazırlanan Yönetmelik Taslağının kurumların görüşüne açıldığı şeklinde.

 

Ocak 2021’de emekli olmanız mümkün

SORU: 1 Ocak 1969 doğumluyum. SSK girişim 1 Ağustos 1992’de olup 8700 gün prim ödemem var. 1989 /1990 arası 18 ay askerlik yaptım. Askerliğimi borçlanmam halinde ne zaman emekli olabilirim?

K.T.

YANIT: Askerlik sürenizin 430 gününü borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5525 gün prim ödeme ve 52 yaş şartlarına tabi olursunuz. Ve toplam 5525 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 52 yaşınızı dolduracağınız 1 Ocak 2021’de emekli olabilirsiniz.

 

Hekimlerin ilave ödemesi hangi durumda kesilir?

SORU: Mart 2004’de diş tabibi görev unvanı ile Emekli Sandığından emekli oldum. 1 Ocak 2019 tarihinden itibaren emekli hekim ve diş hekimlerine verilen ilave ödemeyi alıyorum. Özel muayenehane açarsam ilave ödeme kesilir mi? Bir polikliniğe fiilen çalışmak kaydıyla ortak olursam, Bağ-Kur mu SSK mı statüsüne tabi olurum? SSK’ya tabi olursam ilave ödeme kesilir mi? Tekrar çalışmaya başlamam nedeniyle ilave ödeme kesilirse, çalışmam sona erdiğinde ilave ödemeyi tekrar almaya devam edebilecek miyim?

 

YANIT: Emekli Sandığından emekli olup ilave ödeme hakkı olan tabip ve diş tabiplerinden, muayenehane açan veya şirket ortağı olanlar, 4/b Bağ-Kur kapsamında sosyal güvenlik destek primi ödemedikleri ve sosyal güvenlik kurumuna tabi olarak çalışan da sayılmadıklarından, muayenehane açtığınızda ya da polikliniğe ortak olduğunuzda ilave ödemenizin kesilmemesi gerekiyor.

Ancak ortağı olmadığınız bir şirket ya da işyerinde 4/a (SSK) kapsamında çalışmanız halinde, 4/a kapsamında sosyal güvenlik destek primine tabi olacağınızdan ilave ödemeniz kesilir. 

4/a kapsamında sosyal güvenlik destek primine tabi çalışmanız nedeniyle ilave ödemenizin kesilmesi durumunda, çalışmanız sona erdiğinde ilave ödemeyi güncel tutarıyla yeniden almaya başlarsınız.

 

9 Şubat 2020’da emekli olabilirsiniz

SORU: 9 Şubat 1968 doğumluyum. Sigorta başlangıç tarihim 1 Mayıs 1992 olup toplam 7050 gün prim ödemem var. 1988-1989 arasında 18 ay askerlik yaptım. Erken emekli olmak için askerliğimin kaç gününe borçlanmalıyım?

ADEM

YANIT: Askerlik sürenizin 340 günlük borçlanmanız halinde, emekli olmak için: 25 yıl sigortalılık süresi, 5525 gün prim ödeme ve 52 yaş şartlarına tabi olursunuz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan, borçlanmadan sonra prim ödemeseniz dahi, 52 yaşınızı dolduracağınız  9 Şubat 2020’de emekli olabilirsiniz.

 

Ağır engelli çocuğu olan anneye erken emeklilik hakkı 

SORU: 17 Ekim 1977 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim Kasım 1995’de. Ama düzenli, bir çalışma hayatım olmadı. Yüzde 92 engelli annesiyim. Engelli annesi haklarımla ne zaman emekli olabilirim?

BAŞAK

YANIT: Emekli olmak için; 20 yıl sigortalılık süresi, 5825 gün prim ödeme ve 52 yaş şartlarına tabisiniz. Çocuğunuz sürekli bir başkasının bakımına muhtaç derecede engelliyse,(sorunuzdan öyle olduğu anlaşılıyor)  1 Ekim 2008’den sonra ödediğiniz primler ¼ (dörtte bir) oranında artırılacak. Ve artırılan prim gün sayısı ayrıca emekli olacağınız yaştan düşülecek. 1 Ekim 2008’den önce ve 1 Ekim 2008’den sonraki prim ödeme gün sayını bildirmeniz halinde sorunuza daha net cevap verebiliriz.

 

EYT’li sayılır mıyım?

SORU: 14 Temmuz 1975 doğumluyum. 6 Eylül 1994 tarihinde işe girdim. 25 yıl sigortalılık süresi, 5750 prim günü ve 55 yaş şartlarına tabi olduğumu daha önce öğrenmiştim. 7 yıla yakın zamandır tüm çabalarıma rağmen iş bulup çalışamıyorum. Bu nedenle 18 aylık askerlik borçlanması yaptım, geriye 755 gün eksik prim günüm kaldı. Kalan 755 günü isteğe bağlı olarak ödemek istiyorum. Ödemeye Ocak 2020'de başlayacağım. 5750 prim gününü 2022 yılının ilk aylarında tamamlayacağıma göre, bu tarihlerde EYT’lilere bir çözüm getirilirse, ben bu gruba dahil oluyor muyum? Yani EYT’lilerle ilgili bir kanun çıktığı tarihte benim de 5750 prim günüm tamamlandığı taktirde yaşıma bakılmaksızın EYT’li sayılabiliyor muyum?

 

YANIT: Hizmet başlangıcınız 8 Eylül 1999 tarihinden önce olduğundan EYT’lisiniz. Ancak bugüne kadar EYT ile ilgili bir yasa taslağı ortaya çıkmadığından EYT’liler için öngörülen emeklilik şartları konusunda da bir veri yok. EYT’lilerin talebi, 8 Eylül 1999 öncesi emeklilik şartlarının uygulanması.

EYT yasası çıkar ve 8 Eylül 1999 öncesi emeklilik şartları uygulanırsa, 4/a (SSK) statüsünden emeklilik için yaş şartı aranmaksızın erkeklerin 25, kadınların ise 20 yıl sigortalılık süresi ve 5000 prim günü şartlarıyla emekli olmaları mümkün olabilecek. Buna göre, sigortalılık süreniz 25 yıldan fazla olduğundan, 5 gün daha prim ödediğinizde 5000 prim günü şartını da sağlamış olacaksınız ve EYT’li olarak emekli olmanız mümkün olabilecek.

EYT’lilerle ilgili olarak kademeli emeklilik şartlarına göre aranan prim gününü tamamlamış olup da yaşının dolmasını bekleyenler için bir düzenleme yapılması halinde ise 5750 prim gününü tamamladığınızda EYT’li olarak yaş şartı aranmaksızın emekli olmanız yine mümkün olabilecek.

 

Emekli olmak için 60 yaş dolacak

SORU: 21 Mayıs 1975 doğumluyum. SSK başlangıcım 20 Eylül 2001 olup şuan 5150 gün prim ödemem var. En erken ne zaman emekli olabilirim?

CİHAT

YANIT: Emekli olmak için; 7000 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. 1850 gün daha prim ödeyerek priminizi 7000 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız 21 Mayıs 2035’de emekli olabilirsiniz. Ayrıca; 4500 günden fazla priminiz olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, yine 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmanız da mümkün.(25 yıl sigortalılık süresi, 4500 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabi olarak)

 

Doğum borçlanması sigorta başlangıcımı geri çeker mi?

SORU: 23 Nisan 1974 doğumluyum. 1 Ekim 1989 tarihinde staj nedeniyle sigortalı oldum. 12 Ağustos 1996’da tam sigortalı olarak işe başladım, 21 Kasım 2004’e kadar çalıştım. 1 Ocak 2005’de isteğe bağlı sigortalı oldum, 1 Ekim 2008’den itibaren isteğe bağlı sigorta Bağ-Kur’a sayıldı. 2 Ocak 2012’de SSK kapsamında işe başladım, 31 Ağustos 2016’da işten ayrıldım. 5293 gün SSK, 1171 gün Bağ-Kur olmak üzere toplam 6464 günüm var. 7 Şubat 2004 ve 23 Ocak 2010 tarihlerinde doğum yaptım. Doğum borçlanması yaparak sigorta başlangıç tarihimi geriye çekebilir miyim?

 

YANIT: Doğumlar, staj sigortanızın başladığı tarih ile tam sigortalı olarak çalışmaya başladığınız tarih arasında olsaydı, tam sigortalı olarak çalışmaya başladığınız 12 Ağustos 1996 tarihi borçlanacağınız süre kadar geri gelirdi. Doğumlar tam sigortalı olduğunuz 12 Ağustos 1996 tarihinden sonra olduğundan, doğum borçlanması sigorta başlangıcınızı geri götürmez. Ayrıca doğumun gerçekleştiği tarihten itibaren iki yıl içinde kalan prim ödenmemiş süreler borçlanılabiliyor. Verdiğiniz bilgilere göre sizin borçlanabileceğiniz pek bir süre de yok.

 

Emeklilik tarihiniz 23 Ekim 2023

SORU: 23 Ekim 1973 doğumluyum. SSK başlangıcım 1 Şubat 1988’dır. 1995-2006 yılları arası 3500 gün çiftçi Bağ-Kuruna prim ödedim. 2006 tarihinden bu yana SSK’lı olarak çalışıyorum. Bağ-Kur ve SSK’ya toplam 7000 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olabilirim?

BAYRAM

YANIT: 1 Şubat 1988’deki girişinizde adınıza prim ödemesi varsa, SSK’da emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5375 gün prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabisiniz. Süre ve prim şartını sağladığınızdan, bundan sonra prim ödemeseniz de, 50 yaşınızı dolduracağınız 23 Ekim 2023’de emekli olabilirsiniz.

 

Emeklilik statüsünün belirlenmesinde son 7 yılın önemi

SORU: 25 Eylül 1970 doğumluyum. SSK başlangıcım 26 Aralık 1989 olup, 1989-1998 arası 803 prim günüm var. 1995-1996 yıllarında yedek subay olarak 360 gün Emekli Sandığı hizmetim var. 4 Ekim 2000’de Bağ-Kur sigortam başladı ve halen devam ediyor. Bağ-Kur’dan emeklilik şartlarım nedir? Vergi mükellefiyetim devam ederken SSK’ya geçsem ve primlerim ayda 5 veya 30 gün üzerinden ödense SSK’dan emeklilik şartlarım ne olur?

 

YANIT: Emekli Sandığına tabi geçen yedek subaylık hizmetinizin dörtte biri kadar fiili hizmet süresi zammı (FHZ) süreniz olmalı. FHZ süreniz 360 güne dahilse 4/b (Bağ-Kur) statüsünden emeklilik için 25 yıl (9000 gün) prim günü ve 57 yaş şartlarına tabi olursunuz. Dahil değilse 90 gün FHZ süresiyle birlikte Emekli Sandığı hizmetiniz 450 gün olur. Bu durumda emeklilik yaşınız 56 olur.

 4/a (SSK) statüsünden emeklilik için ise 25 yıl sigortalılık süresi, 5450 prim günü ve 51 yaş şartlarına tabisiniz. Sigortalılık süresi ve prim günü şartlarını sağlıyorsunuz. Ancak 1 Mayıs 2008 tarihinden önce sigortalı olanların emeklilik statüsünü son 7 yıllık (2520 günlük) fiili prim ödemesi belirliyor. Son 2520 günde daha çok hangi sigortalılık kapsamında prim ödenmiş ise o sigortalılık statüsünden emekli olunuyor.

4/a statüsünden emeklilik için son 2520 günlük prim ödemenizin yarıdan fazlası 4/a kapsamında olması gerektiğinden, son 3,5 yıl (1261 gün) 4/a kapsamında prim ödemeniz gerekiyor. Bunun için de vergi mükellefiyetiniz devam ederken başlatacağınız 4/a kapsamında ay içinde 30 gün çalışmalısınız. Bu durumda 3,5 yıl sonra 4/a statüsünden, 4/b statüsüne göre daha erken emekli olmanız mümkün olabilir.

Ay içinde 4/a kapsamındaki çalışmanız 30 günden az olursa, ayın kalan günlerinde 4/b sigortalısı sayılırsınız. Bu durumda da 4/a statüsünden emekli olabilmek için son 2520 günlük prim ödemesinin yarıdan fazlasının 4/a kapsamında olması şartını çok geç sağlarsınız. Hatta 4/a kapsamında 1-15 gün arası prim ödemeniz olursa bu şartı hiç sağlayamaz ve 4/a statüsünden emekli olamazsınız.

 

Prim ödemeseniz de 58 yaşı dolduracağınız tarihte emeklisiniz

SORU: 1 Ocak 1971 doğumluyum. SSK girişim 1997 olup yaklaşık 3.634 gün primim var. Ne zaman emekli olabilirim?

MELEK

YANIT: Sigorta başlangıcınızı tarih(gün, ay, yıl olarak) bildireceğiniz yerde sadece yıl olarak bildirmişsiniz. Oysa başlangıçta bir gün bile emekli olma şartlarını değiştirebiliyor. Başlangıcınız 23 Mayıs 1997’den önceki bir tarih ise, 2266 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5900 güne tamamlayacağınız tarihte, sonraki bir tarihse 2341 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5975 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Ayrıca 3600 günden fazla prim ödemeniz olduğundan, bundan sonra prim ödemeseniz de, 58 yaşınızı dolduracağınız 1 Ocak 2029’da emekli olabilirsiniz. 

 

Ekim 2008 öncesi aylık bağlama oranları

SORU: 2007 Eylül ayında 4/a statüsünden emekli oldum. Çalışma hayatım boyunca primlerim asgari ücret civarında ödendi. Bana 2000 öncesi yüzde 60, 2000-2008 arası yüzde 41 aylık bağlama oranları üzerinden yaşlılık aylığı bağlandı. Bu oranlar düşük değil mi? 2000 öncesi çalışma sürem 3355 gün, 2000-2008 arası 1660 gün.

 

YANIT: 2000 öncesi kısmi aylığı gösterge tablosundan hesaplananlar için aylık bağlama oranı yüzde 60.  Bu oran 5000 prim günü için olup, kadın sigortalılar için 50, erkek sigortalılar için 55 yaşından sonra doldurdukları her yaş için ve 5000 günden sonraki her 240 gün için 1 puan artırılıyor. 5000 günden eksik her 240 gün için de 1 puan eksiltiliyor. Toplam 5015 prim gününüz olduğuna göre, 2000 öncesi dönem için aylık bağlama oranınız yüzde 60 olur.

2000-Ekim 2008 dönemine ilişkin aylık bağlama oranı ise ilk 3600 günün her 360 günü için yüzde 3.5, sonraki 5400 günün her 360 günü için yüzde 2'dir. Buna göre, 5015 prim gününüzün 3600 günü için yüzde 35, sonraki 1415 gün için yüzde 6 olmak üzere aylık bağlama oranınız yüzde 41 olur. Sonuç itibarıyla aylık bağlama oranlarınız doğru.

 

4800 gün prim ödeyip 61 yaşı dolduracaksınız

SORU: 1967 doğumluyum. 2010 sigorta başlangıcım var. Ne zaman emekli olabilirim?

ZELİHA

YANIT: Emekli olmak için; 7200 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. Priminizi 7200 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Ayrıca, priminizi 4800 güne tamamlamanız şartıyla, 61 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmanızda mümkün.

 

Erkek çocuğa yaş aranmadan yetim aylığı bağlanabilir mi? 

SORU: Bağ-Kurlu baba 1995’de rahmetli oldu. Anneme ve kardeşlerime babamdan dul-yetim aylığı bağlandı. Yaşları dolunca aylıklar kesildi. 37 yaşında yüzde 52 oranında özürlü raporum var. Bu raporla babamın maaşını alabilir miyim?

MUSTAFA

YANIT: Yüzde 52 oranında raporla babanızdan yetim aylığı alamazsınız. Çünkü erkek çocuklara yaş aranmadan yetim aylığı bağlanabilmesi için; malul derecesinde yani en az yüzde 60 oranında işgücü kaybına uğramış olmak gerekiyor.

 

Emeklilik yaş hesabım nasıl yapılıyor?

SORU: Doğum tarihim 27 Temmuz 1968. Öğretmen olarak 6 Ekim 1999 tarihinden beri görev yapmaktayım. Daha öncesinde SSK’lı olarak 10 Eylül 1985’de iş hayatıma başladım. 2005 yılında hizmet birleştirmesi yaptım. SSK’lı hizmet günüm sistemde 5 yıl 4 ay 12 gün. Emeklilik yaş hesabım nasıl yapılıyor? İlçe milli eğitim müdürlüğü emeklilik isteğime red cevabı verdi. SGK’nın son yayınladığı genelgeye göre, başlangıç tarihi esas alındığında 51 yaşa tabi olmam gerektiğini düşünüyorum, ancak 54 yaşa tabisin denilmekte.

 

YANIT: İlk defa 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigorta başlangıcı olanların Emekli Sandığı statüsünden emeklilikleri için gereken yaş şartı, 23 Mayıs 2002 tarihi itibarıyla kadınlar için 20, erkekler için 25 tam yıl fiili hizmet süresini doldurmaları için kalan hizmet süresine göre tespit ediliyor. Diğer bir deyişle yaş şartı, sigorta başlangıç tarihine göre değil, 23 Mayıs 2002 tarihi itibarıyla mevcut olan fiili prim günü/hizmet süresine göre tespit ediliyor.

Bu bağlamda, 10 Eylül 1985 tarihindeki sigorta başlangıcınız dikkate alınmaz. 5 yıl 4 ay 12 günlük prim gün sayınız 23 Mayıs 2002 öncesi hizmet sürenize eklenir. Buna göre de emeklilik için 54 yaş şartına tabi olursunuz. 4/a (SSK) statüsünden emekli olacak olsaydınız, 10 Eylül 1985 tarihi esas alınır ve 51 değil, 49 yaş şartına tabi olurdunuz.

 

Borçlanılabilecek eksik prim günleri

SORU: “Kod 7 puantaj”la mı yoksa “Kod 6 kısmi istihdam”la mı çalıştığımızda eksik günlerimizi borçlanabiliriz?

 

YANIT: 25 Şubat 2011 tarihinden sonraki sürelere ilişkin olmak üzere, 4857 sayılı İş Kanununa göre kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışanlar, kısmi süreli çalıştıkları aylara ait eksik kalan süreleri, diğer bir deyişle aylık prim ve hizmet belgesinde eksik gün nedeni (06 Kısmi istihdam) olan süreleri borçlanabiliyorlar. Buna göre, part-time (kısmi süreli) çalışmanızdan doğan eksik günleriniz için borçlanabilir, puantaj usulü çalışmadan doğan eksik günler için borçlanma yapamazsınız.

 

Nisan 2033’ü bekleyeceksiniz

SORU: 27 Nisan 1978 doğumluyum. 1 Haziran 1995’den itibaren sigortalı çalışmaya başladım. 24 Aralık 1998’de askere gittim. Askerden sonra tekrar 1 Mayıs 2000’den itibaren sigortalı çalışmaya başladım. Acaba ne zaman emekli olabilirim?

HÜSEYİN

YANIT: 1 Haziran 1995 girişinizde adınıza prim ödenmişse, emekli olmak için: 25 yıl sigortalılık süresi, 5750 gün prim ödeme ve 55 yaş şartlarına tabisiniz. Toplam 5750 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 55 yaşınızı dolduracağınız 27 Nisan 2033’te emekli olabilirsiniz

 

SSK kapsamında dul ve yetim aylığı oranları

SORU: Ablamın eşi 1991 öncesi  SSK’dan süper emekli olmuştu.  40 gün önce kaybettik. SGK’dan ablama ve çalışmayan kızına maaş bağlanacağına dair yazı geldi. Ablama yüzde 50, kızına yüzde 25 oranında maaş bağlanmış görünüyor. Benim araştırdığıma göre ablama yüzde 60, kızına yüzde 30 olması gerekmiyor mu? İkinci sorum, kızı hakkından feragat ederse ablama yüzde 75 mi bağlanır?

 

YANIT: Vefat eden SSK emeklisinin emekli aylığının; dul eşine yüzde 50’si, aylık bağlanmış çocuğu bulunmayan dul eşine ise herhangi bir sigortalılık veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmaması veya kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış olması halinde yüzde 75’i; şartları sağlayan çocuğuna yüzde 25’i oranında aylık bağlanıyor.

SSK emeklisi olan eşinden ablanıza yüzde 50, kızına yüzde 25 oranında aylık bağlanması doğru. Yüzde 60 ve yüzde 30 oranları, vefat eden Emekli Sandığı iştirakçisi/emeklisinin, Emekli Sandığı iştirakçisi/emeklisi olmayan eşi ve bir çocuğu için geçerli olan aylık bağlama oranları.

Ablanız herhangi bir sigortalılık kapsamında çalışmıyor veya kendi çalışmasından dolayı emekli aylığı almıyor olması ve kızının aylıktan vazgeçmesi halinde aylık bağlama oranı yüzde 75 olur. Ancak bu durumda total olarak bağlanan aylık oranı değişmemiş olur. Ablanızın herhangi bir sigortalılık kapsamında çalışıyor veya kendi çalışmasından dolayı emekli aylığı alıyor olması halinde ise kızı aylıktan vazgeçse de aylık bağlama oranı değişmez ve yüzde 50 olur.

 

İstediğiniz zaman emekli olabilirsiniz

SORU: 3 Nisan 1972 doğumluyum. SSK girişim 1 Temmuz 1987 olup 7000 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olurum?

SEVGİ

YANIT: Girişinizde adınıza prim ödemesi varsa,  emekli olmak için; 20 yıl sigortalılık süresi, 5225 gün prim ödeme ve 44 yaş şartlarına tabisiniz. Aranan şartları sağladığınızdan istediğiniz zaman emekli olabilirsiniz.

 

Borçlanacağınız süre Bağ-Kur’a sayılır

SORU: 26 Haziran 1976 doğumluyum. 29 Temmuz 1998’de işe başladım. 693 günlük çalışmanın ardından İrlanda'ya yerleştim. Orada 10,5 yıl çalıştıktan sonra 2011'in başında Türkiye'ye döndüm. Şu anda 4/a (SSK) gün sayım 3732. 2011 yılından beri primlerim tavandan yatırıldı. Emekliliğim için gerekli olan 5975 günü tamamlamak için 2243 gün için yurtdışı borçlanma yapmak istersem yeni yasaya göre Bağ-Kur’a mı sayılacak? Böyle bir şey olursa 4/a mı yoksa 4/b statüsünden mi emekli olurum?

 

YANIT: Borçlanacağınız yurtdışı çalışma süreleriniz 4/b (Bağ-Kur) kapsamında geçen sigortalılık süresi olarak değerlendirilir. Ancak son 2520 günlük prim ödemenizin tamamı 4/a (SSK) kapsamında olduğundan, 4/a şartlarıyla 4/a statüsünden emekli olursunuz.

Diğer yandan emekliliğiniz için 55 yaşınızı doldurmanız gerekiyor. 55 yaşınız dolana kadar prim gününüzü tamamlamanız mümkün olabileceğinden, yurtdışı borçlanması için acele etmenize gerek yok diye düşünüyorum. Zira seçeceğiniz prime esas kazancın yüzde 45'i kadar borçlanma primi ödemeniz gerekecek. Ayrıca 2011'den bu yana primleriniz tavandan ödendiğine göre, alt sınırdan borçlanırsanız emekli aylığınız olumsuz etkilenir, tavandan borçlanırsanız maliyeti yüksek olur.

 

5600 gün prim ödeyip 53 yaşı dolduracaksınız

SORU: Sigorta başlangıcım 1992’de olup SSK’ya 2000 gün prim ödemem var. Kaç yaşında emekli olabilirim?

VELİ

YANIT: Sigorta başlangıcınızı tarih(gün, ay, yıl) olarak bildireceğiniz yerde sadece yıl olarak bildirmiş, doğum tarihiniz ve askerlik durumunuz hakkında bilgi vermemişsiniz. Sorunuzu verdiğiniz bilgiyle sınırlı olarak ve 23 Kasım 1992’den önce sigortalı olduğunuz varsayımına göre cevaplandırıyoruz. Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi,5600 gün prim ödeme ve 53 yaş şartlarına tabisiniz.  Bu üç şartı birlikte sağlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Malul sayılmayan engelli koşullarıyla emekli olabilir

SORU: Arkadaşım adına birkaç şey danışmak istiyorum. Tarım Bağ-Kur sigortasında 20 yılı (7400 iş günü) var ve kendi işinden başka yerde çalışmamış. İşe giriş tarihi 26 Haziran 1999. Yüzde 60 çalışma gücü kaybı olmasına rağmen 5510 sayılı Kanunun 25. maddesinin birinci fıkrasına göre emekli olamamış. “Başka hangi yollardan emekli olabilirim?” diyor.

 

YANIT: Verdiğiniz bilgiye göre arkadaşınız SGK Sağlık Kurulunca malul sayılmamış. Ancak 5510 sayılı Kanunun 28. maddesinin beşinci fıkrasına göre, SGK Sağlık Kurulunca çalışma gücündeki kayıp oranı;

- Yüzde 50-59 arasında olduğu kabul edilenler 16 yıl sigortalılık süresi ve 4320 prim günü,

- Yüzde 40-49 arasında olduğu kabul edilenler 18 yıl sigortalılık süresi ve 4680 prim günüyle,

emekli olabiliyorlar.   

Arkadaşınızın sigortalılık süresi 18 yıldan, prim günü de 4680 günden fazla olduğundan, çalışma gücü kayıp oranı yüzde 40 kabul edilse bile engellilere sağlanan özel emeklilik koşullarıyla emekli olabilir.

 

58 yaşı dolduracaksınız

SORU: 1970 doğumluyum. 1992'de staj girişi var. İlk defa sigortam 2001'de başladı. Bir bayan olarak kaç yılında emekli olabilirim?

NURSEL

YANIT: Staj sigortasın da emeklilik primi ödenmediğinden emeklilik açısından sigorta başlangıcı sayılmıyor. 2001’deki başlangıcınıza göre,  emekli olmak için; 7000 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. Priminizi 7000 güne tamamlamanız şartıyla, 2028’de 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Ayrıca priminizi 4500 güne tamamlamanız şartıyla yine aynı tarihte yani 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.(25 yıl sigortalılık süresi, 4500 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabi olarak)

 

Yaşımı büyütsem emekli olabilir miyim?

SORU: Aslında 1 Mart 1970 doğumluyum. Kimliğimde doğum tarihim 29 Mart 1973 görünüyor. Sigorta başlangıcım 1 Mayıs 1991 olup 6350 gün prim ödemem var. Sormak istediğim kemik yaşımdan 1970 çıkarsa, yani yaşımı büyütürsem emeklilikte hangi yaşa tabi olurum? Emeklilik yaşım değişir mi? Ne zaman emekli olurum?

İHSAN

YANIT: Emeklilik işlemlerinde; ilk defa sigortalı olunan tarihte nüfus ta kayıtlı olan doğum tarihi dikkate alınır. Sigorta başlangıç tarihinden sonraki yaş düzeltmeleri dikkate alınmaz. Bu nedenle yaşınızı büyütseniz de, emeklilik işlemlerinizde doğum tarihi olarak 29 Mart 1973 dikkate alınacaktır. Prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 52 yaşınızı dolduracağınız 29 Mart 2025’de emekli olabilirsiniz.

 

Çalışmazsam ilave ödeme alabilir miyim?

SORU: Son 40 sene devlette doktor olarak çalıştım. Tıp öğrencisi iken 1875 gün SSK’lı çalıştım. SSK’lı hizmetlerimi de yaş haddinden devletten emekli olurken birleştirdim. Şu anda halen özel bir tıp kurumunda çalışıyorum. Çalışmazsam ek ödeme alabilir miyim?

 

YANIT: Yasal düzenlemede ilave ödeme, 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanununa göre tabip ve diş tabibi kadro ve pozisyonları esas alınarak emekli, adi malullük veya vazife malullüğü aylığı bağlanmış olup, aylıklarıyla birlikte makam tazminatı ödenmesine hak kazanamamış olan tabip ve diş tabipleri için öngörülüyor. SSK hizmetleriniz birleştirilmiş olsa da Emekli Sandığı Kanununa göre tabip kadrosundan emekli olduğunuzdan ilave ödeme hakkınız var.

Çalıştığı için ilave ödeme yapılmayan tabip ve diş tabipleri ile çalışmaya başlamaları nedeniyle ilave ödemeleri kesilen tabip ve diş tabiplerinin çalışmalarının sona erdiği tarih yazılı istek tarihi kabul edilerek ilave ödemeleri, çalışmalarının sona erdiği tarihi takip eden aybaşından itibaren ödenmeye başlanıyor. Siz de çalıştığınız işten ayrılacağınız tarihi takip eden aybaşından itibaren ilave ödeme alabilirsiniz.

 

30 yıl çalışırsanız maaşınız daha yüksek olur

SORU: Emekli Sandığı sigortalısı olarak emekli olacağım. İki yıllık üniversite mezunuyum. Şu anda 1/4 olarak  28. yılı çalışmaya başladım. 30 yıl çalışırsam emekli maaşımda yükselme olur mu?

 

YANIT: Yükselebileceğiniz derece/kademeye gelmiş durumdasınız. Çalışmaya devam etmeniz derece/kademenizi artırmaz. Ancak 28 yıl hizmet süresi üzerinden emekli aylığınız yüzde 78 aylık bağlama oranıyla hesaplanırken, 30 yıl hizmet süresi üzerinden yüzde 80 aylık bağlama oranı ile hesaplanır. Bu da bugünkü katsayılara göre iki yıl için 80 lira civarında artış sağlar. Ayrıca 2 yıl sonra memur maaş katsayıları da artacağından, 30 yıl hizmet süresi üzerinden hesaplanacak emekli aylığınız daha yüksek olur.

 

7000 gün(veya 4500 gün) prim ödeyip 58 yaşı dolduracaksınız

SORU: 22 Mayıs 1979 doğumluyum. 2003 yılında bir fabrikada sigorta girişim yapıldı. Bir ay çalışıp ayrıldım. 2005’te güvenlik oldum. 11 yıl çalıştım. 2 yıldır çalışmıyorum. Emekli olmak için kaç yıl daha çalışmam gerekiyor?

CANAN

YANIT: Emekli olmak için; 7000 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. Priminizi 7000 güne tamamlamanız şartıyla, 58 yaşınızı dolduracağınız 22 Mayıs 2037’de emekli olabilirsiniz. Ayrıca 510 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 4500 güne tamamlamanız şartıyla, yine aynı tarihte yani 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmanızda mümkün.(25 yıl sigortalılık süresi, 4500 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabi olarak)

 

Almanya sigorta başlangıcıyla 50 yaş şartına tabisiniz

SORU: 15 Ocak 1964 doğumlu kadınım. 1 Ekim 1980 Almanya’da işe başlangıç tarihim. 1 Temmuz 2015 tarihine kadar aralıksız çalıştım. Çocuğum yok. 28 Temmuz 2019 tarihinde 3600 gün borçlanma başvurusu yaptım. Henüz ödeme dekontu gelmedi. SGK’yı