ARŞİV İÇİN TIKLAYINIZ 1 2

 

Emekli Sandığı hem eşten hem babadan aylık bağlamaz

SORU: Annem, 1991 yılında vefat eden Emekli Sandığı emeklisi babamdan aylık alıyor. 2003 yılında babası vefat etti, o da Emekli Sandığına tabiydi. Annesi vefat ettikten sonra, 2007’den beri babasının maaşı daha yüksek olduğu için onu almaya başladı. Annemin hiçbir kurumdan emekliliği yok. Eşinden de maaş alabilir mi? SGK’dan emekli olmuş aynı durumdaki bazı kişilerin çift maaş aldıklarını duyduk. Sorduğumuz kimse net bir şey söyleyemedi.

 

YANIT: Dul ve yetim aylığına hak kazanılması, aylık bağlanacak kişi ile kendisinden aylık bağlanacak kişilerin sigortalılık statülerine göre farklılık gösteriyor.

1 Ekim 2008 tarihinden önce Emekli Sandığı iştirakçisi olanların hak sahipleri hakkında 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu hükümleri uygulanıyor. 5434 sayılı Kanunun 94. maddesine göre de iki yönden aylığa hak kazananlara tercih ettikleri aylık bağlanıyor.

Babanız SSK veya Bağ-Kur emeklisi olsaydı, annenize hem eşinden hem de Emekli Sandığı emeklisi olan babasından aylık bağlanırdı.

Annenize, her ikisi de Emekli Sandığı emeklisi olan hem eşinden hem babasından aylık bağlanmaz, ancak tercih hakkını kullanabilirdi. Anneniz de zaten bu hakkını kullanmış ve yüksek olan babasından bağlanacak aylığı tercih etmiş.

 

Kaç yaşında emekli olacağım?

SORU: 1983 doğumluyum. Sigorta başlangıç tarihim 26 Mart 1999 olup şimdiye kadar 1500 gün prim ödemem var. Kaç günden, kaç yaşında emekli olabilirim?

FERHAT

YANIT: Mart 1999 girişinizde adınıza prim ödemesi varsa, emekli olmak için;25 yıl sigortalılık süresi, 5975 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. 4475 gün daha prim ödeyerek priminizi 5975 güne tamamlamanız şartıyla, 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Ayrıca 2100 gün daha prim ödeyerek priminizi 3600 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmanız da mümkün.

 

Malul memur emeklisi çalışırsa emekli aylığı kesilir mi?

SORU: 15 Nisan 2016 tarihinde 1’inci derece 4’üncü kademe 3600 ek gösterge ve 28 yıl hizmet üzerinden TSK’dan “Adi Malül” olarak emekli oldum. Ekonomik nedenlerimden dolayı tekrardan yeni bir işte çalışma ihtiyacı duydum. Ta ki bu güne kadar Malulen Emekli olanların sigortalı bir işte çalışmasının uygun olmadığını bilmiyordum. Sigortalı işte çalıştığım takdirde, emekli maaşımın iptal olacağı ve o güne kadar bana ödenen tüm maaş ödemelerinin ve tazminatlarının geri alınacağı söyleniyor. Ben taksi şoförlüğü veya personel/öğrenci servis şoförlüğü yapmayı düşünüyordum. Adi Malul emekli olmam bu işleri yapmama engel mi? Konu hakkında beni aydınlatır mısınız?

MEHMET

YANIT: Malul memur emeklisi olduğunuzdan, sigortalı bir işte destek primine tabi olarak çalışmanız halinde veya Bağ-Kur sigortalısı olarak kendi nam ve hesabınıza bağımsız çalışmanız halinde emekli aylığını kesilmez. Emekli aylığınız, sadece memur olarak çalışmaya başlamanız halinde kesilir. Bu nedenle sorunuzda belirttiğiniz işlerde emekli aylığınız kesilmeden çalışabilirsiniz.

 

Askerlik borçlanması hangi durumda emeklilik tarihini değiştirir?

SORU: 16 Aralık 1969 doğumluyum. 15 Aralık 1986 sigorta başlangıcım, halen çalışıyorum. Ne zaman emekli olabilirim? Aralık 1989’da askere gittim, 18 ay askerlik yaptım. Askerlik borçlanması yapsam emeklilik tarihim değişir mi?

 

YANIT: Borçlanılan sürelere ilişkin prim gün sayıları, borçlanılan ilgili aylara maledilmekte olup, borçlanılan sürenin sigorta başlangıç tarihinden önceki süreye ait olması halinde sigorta başlangıç tarihi, borçlanılan süre kadar geriye götürülür. Buna göre de emeklilik tarihinin değişmesi söz konusu olabilir.

Askerliğinizi ilk defa sigortalı olduğunuz tarihten sonra yaptığınızdan, askerlik borçlanması sigorta başlangıcınızı geri götürmez, dolayısıyla emeklilik şartlarınız değişmez, sadece 1989-1990 yılları için prim günü kazanırsınız.

Emeklilik için 25 yıl sigortalılık süresi, 5375 prim günü ve 50 yaş şartlarına tabisiniz. Prim gününüz yeterli ise 50 yaşınızı dolduracağınız 16 Aralık 2019 tarihinde emekli olmaya hak kazanırsınız. Prim gününüz yeterli değilse, eksik prim gününüz için askerlik borçlanması yapabilirsiniz.

 

Asgari ücretin altında ücret ödenebilir mi?

SORU: 4/c statüsünde memur emeklisiyim. 4-5 yıldır bir inşaat şirketinde belirsiz süreli sözleşme kapsamında birinci dereceden sorumlu inşaat mühendisi olarak çalışmaktayım. Sigortam şirket tarafından ödenmektedir. Geçen sene asgari ücret net 1.603 lira olmasına rağmen bana ödenen maaş aylık 1.550 lira net olmuştur. Evvelki yıllarda da hep asgari ücretin altında aylık aldım. Ele geçen aylık net maaş tutarının net asgari ücretin altında bir rakam olması doğru olabilir mi? Çalıştığım şirketten ayrıldığım veya işten çıkarıldığım takdirde kıdem tazminatı hakkım var mıdır? Varsa kriterleri nedir?

 

YANIT: 2018 yılında 1.603 lira asgari ücret, tüm sigorta kollarına tabi bekâr asgari ücretlinin asgari geçim indirimi dahil ücretidir. Emekli çalışan olarak ücretinizden yüzde 14 sigorta primi ve yüzde 1 işsizlik sigortası primi yerine yüzde 7,5 oranında sosyal güvenlik destek primi kesildiğinden, bekâr asgari ücretli için belirlenen asgari geçim indiriminden yararlandırılsanız dahi net ücretinizin 1.732,51 lira olması gerekir. Bu tutar yılsonunda vergi diliminden dolayı 1.638,64 liraya iner. Ama hiçbir zaman 1.550 lira olmaz.

Asgari ücretin altında ücret ödenmesi Kanun ile yasaklanmış ve asgari ücretin altında ödeme yapan işveren için idari para cezası öngörülmüştür. İş Kanununun 102. maddesine göre, belirlenen asgari ücreti işçiye ödemeyen veya eksik ödeyen işverene, bu durumda olan her işçi ve her ay için verilecek idari para cezası tutarı 2018 yılı için 191 lira, 2019 yılı için 236 liradır.

Kıdem tazminatına hak kazanabilmek için iş sözleşmesinin, 1475 sayılı (eski) İş Kanununun 14. maddesinde sayılan kıdem tazminatına hak kazandıran nedenlerden birine bağlı olarak sona ermiş olması gerekir. Emekli çalışan olarak kıdem tazminatına hak kazanabilmeniz için iş sözleşmenizin, işveren tarafından 4857 sayılı İş Kanunun 25. maddesinde sayılan ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışınız dışında bir nedenle veya sizin tarafınızdan 24. maddede sayılan haklı nedenlerle sona erdirilmesi gerekir.

İş Kanununun 24. maddesinin II/e bendine göre, işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse, işçi iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir ve kıdem tazminatına hak kazanır. Öncelikle ücretinizin asgari ücret üzerinden hesaplanarak ödenip ödenmediğini araştırın. Gerçekten ücretiniz asgari ücret üzerinden hesaplanıp ödenmiyorsa, iş sözleşmenizi yukarıda belirttiğim Kanun hükmüne göre haklı nedenle feshedip, kıdem tazminatına hak kazanabilirsiniz.

 

Kanun değişikliği doğru mu 58 yaşımı bekleyeceğim?

SORU: 9 Eylül 1962 doğumlum. İşe girişim 4 Temmuz 1997, ayrılışım 30 Eylül 2016 olup 3600 gün prim ödemem vardır. 58 yaşı mı bekleyeceğim? Kanun değişikliği doğru mu?

HATİCE

YANIT: Kanun değişikliği yeni değil. Değişiklik 8 Eylül 1999’da yapıldı. Yaş haddinden emekli olmak için; 15 yıl sigortalılık süresi,3600 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 58 yaşınızı dolduracağınız 9 Eylül 2020’de emekli olabilirsiniz.

 

Kontrol muayenesinde rapor oranı yüzde 60’ın altına düşerse aylık kesilir

SORU: 15 Ekim 1984 doğumluyum. 26 Haziran 2003 sigorta girişimle 3730 gün primin  var. 2008’den itibaren yüzde 40 ve daha sonra yüzde 70 engelli raporum var. (raporum 2 yıl süreli) askerliğimi 2004 2005 arasında yaptım. Emekli olma şansım var mıdır?

ERAY

YANIT: Malulen emekli olmak için; 10 yıl sigortalılık süresi, 1800 gün prim ödeme ve en az yüzde 60 oranında işgücü kaybı aranıyor. Aranan şartları sağlamış durumdasınız. Raporunuz ve tıbbi eklerini inceleyecek olan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Kurulu, malul olduğunuza karar verirse, malulen emekli olabilirsiniz.  Ancak raporunuz süreli olduğundan, iki yıl sonra tekrar muayene olduğunuzda işgücü kaybınız yüzde 60’şın altına düşerse, emekli aylığınız kesilir.

 

Özel durumlar hariç 3600 ek gösterge için 6 ay çalışmak gerekir 

SORU: Kamu kurumundan emekli olup görev ve makam tazminatı almaktayım. Ek göstergesi 3600 olan bir göreve atanıp bu görevde altı aydan fazla çalışıp emekli olmam halinde, hem yeni görevin görev ve makam tazminatını, hem yeni görevin 3600 ek göstergesini  birlikte alabilir miyim?  Yoksa en son atanılan görevin özlük haklarına mı tabi olurum?

NUH

YANIT: Her türlü müşavirlik görevleri hariç, Bakanlar Kurulu Kararıyla veya müşterek kararnameyle atananlar ile seçimle göreve gelen belediye başkanlarının; ek göstergeye hak kazanmaları için, bu görevlerde altı ay çalışma şartı bulunmuyor. Bu görevlerde bir maaş almaları(kesenek kesilmiş olması) ek göstergeye hak kazanmaları için yeterli bulunuyor. Dolayısıyla bu görevlere atanıp bir maaş almanız halinde ek göstergeye hak kazanırsınız. Ancak, her türlü müşavirlik görevleri veya diğer usullerle 3600 ek göstergeli bir göreve atanmanız halinde, ek göstergeye hak kazanmak için en az 6 ay görev yapmanız gerekiyor.

Makam tazminatı açısından ise; makam tazminatı olan görevlerde en az iki yıl çalışmak gerekiyor. Sorunuzdan bu şartı sağlayarak emekli olduğunuz ve makam tazminatı aldığınız anlaşılıyor. Yeni atanacağınız görevde makam tazminatınız daha yüksek olursa, bir gün bile görev yapsanız, tekrar emekli aylığınız hesaplanırken son görevinizin makam tazminatı dikkate alınır. Yani emekli olduğundan son görevinizin yüksek olan makam tazminatını alırsınız.

 

Genel idare hizmetlerinde bulunan memurun SSK'lı günleri maaşı etkilemez

Soru: 12 Temmuz 1970 doğumluyum. 6 Ocak 1997 SSK başlangıcım ve 5249 gün primim var. 11 Temmuz 2013’te şehit yakını olarak Memur olarak başladım.  Halen memur olarak çalışmaktayım. SSK primlerini memuriyete başladığımda intibak yaptırdım. Hiç bir ek katkısı olmadı. SSK’lı dönemde tavandan yatan primlerin memur olarak emekliliğimde maaşıma etkisi olacak mı? Ve hangi şartlarda nasıl emekli olabiliyorum? Son olarak yüksek maaşla emekli olabilmem için, unvan almanın dışında bir yol ya da öneriniz var mı? Bu soruları bilgisi olanlara ve SSK görevlilerine daha önce ilettim fakat net ve açıklayıcı bir cevap alamadım.

AHMET

YANIT: Teknik hizmetler ve sağlık hizmetleri sınıfı gibi hizmet sınıflarında görev yapan memurların, meslekleri ile ilgili SSK’lı çalışma süreleri maaşlarını etkiler. Genel idare hizmetleri sınıfında görev yapan memurun SSK’lı çalışmaları maaşını etkilemez. Memuriyetten önce geçen ve tavandan SSK’lı olarak prim yatırılmış sürelerinizin emekli maaşınıza olumlu katkısı olacaktır. Ancak memur olarak çalıştığınız sürece prime esas kazancınız düşük olacağından, SSK’da tavandan ödenen prime esas kazancınızın ortalamasını düşürecek ve SSK’ya göre daha az emekli aylığı almanıza yol açacaktır. Kamuda yüksek maaşla emekli olmanız için, unvan yükselmesi dışında başka bir seçenek bulunmuyor. SSK başlangıcınızdan 23 Mayıs 2002’ye kadar kesintisiz çalıştığınızı varsayarsak, 4/c sigortalık statüsünde emekli olmak için: 25 yıl fiili hizmet süresi(9000 gün prim ödeme) ve 56 yaş şartlarına tabisiniz. Primlerinizi 9000 güne tamamlamak şartıyla, 56 yaşınızı dolduracağınız 2026 tarihinde emekli olabilirsiniz.

 

Ablam hangi tarihte emekli aylığı almaya başlar?

SORU: Ablam 1974 Nisan doğumlu. İşe giriş tarihi 2003 Ocak ayının başı. O tarihten itibaren aralıksız sigortalı olarak çalışıyor. Hangi tarihte emekli olur ve emekli maaşı almaya başlar?

 

YANIT: Ablanızın 4/a /SSK) statüsünden emekli olabilmesi için 7000 prim günüyle 58 yaşını ya da 4500 prim günüyle 25 yıllık sigortalılık süresini ve 58 yaşını doldurması gerekiyor.

Verdiğiniz bilgiye göre ablanızın prim günü 4500 günden fazla olmalı. 25 yıllık sigortalılık süresi 58 yaşından önce dolacağından, bundan sonra prim ödemese de 58 yaşını dolduracağı 2032 Nisan ayında emekli olmaya hak kazanır. Emekli aylığı, başvuru tarihini izleyen aybaşından geçerli olmak üzere bağlanıyor. Ablanız, Nisan ayı sonuna kadar başvuruda bulunması halinde 2032 Mayıs ayından itibaren emekli aylığı almaya başlar.

 

Yetim aylığında şartlar sigortalılık statüsüne göre değişiyor

SORU: 1996 yılında Emekli Sandığından emekli oldum. Babam Bağ-Kur’dan, annem sigortadan emekli olmuştu, her ikisi de rahmetli oldu. Uzun yıllar sonunda eşimden ayrılmak durumunda kaldım. Bana ne annemden ne de babamdan maaş bağlanamayacağı söylendi. Tersi olsaydı, ben sigortadan emekli olup babam Emekli Sandığı emeklisi olsa idi mümkün olurdu diyorlar. Resmi bir müracaat yapmadım. Bu bilgi doğru mu? Her ikisi de devlete ait emeklilik kuruluşunda böyle sonuç olur mu?

 

YANIT: Sosyal Güvenlik Kurumları ve sosyal güvenlik kanunları birleştirilmiş olmakla birlikte, yetim aylığında norm ve standart birliği sağlanamadı. 1 Ekim 2008 tarihinden önce Emekli Sandığı iştirakçisi olanların hak sahibi dul ve yetimleri hakkında 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu hükümleri, SSK ve Bağ-Kur’luların hak sahibi dul ve yetimleri hakkında ise hak sahibi olma niteliğinin kazanıldığı tarihteki Kanun hükümleri uygulanıyor.

Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre, Emekli Sandığı emeklisinin, Emekli Sandığı iştirakçisi veya emeklisi olmayan kız çocuğuna SSK veya Bağ-Kur kapsamında çalışsalar da, emekli olsalar da yetim aylığı bağlanıyor. Söylendiği gibi, siz SSK veya Bağ-Kur’dan, babanız veya anneniz Emekli Sandığından emekli olsaydı, yetim aylığı alabilecektiniz.

SSK veya Bağ-Kur sigortalısının kız çocuğuna yetim aylığı bağlanmasında ise evli olmamak, evli olmakla birlikte sonradan boşanmış veya dul kalmış olmak, Türkiye’de ve yurtdışında çalışmamak ve kendi sigortalılığı nedeniyle aylık veya gelir sahibi olmamak koşulu aranıyor. Kendi sigortalılığınız nedeniyle emekli aylığınız olduğundan, babanızdan veya annenizden aylık alma hakkınız maalesef yok.

 

58 yaşınızı dolduracağınız

SORU: 11 Mart 1978 doğumluyum.  1 Ocak 1994 staj sigortalıyım. 1998-2000 arasında askerlik yaptım. 7 Temmuz 2000’de sigortam başladı ve şu anda 4500 gün prim ödemem var. Askerliğimi borçlanabilir miyim? Ve de ne zaman emekli olabilirim?

RAFET

YANIT: Staj sigortasında kişileri emekli eden sigorta kollarına prim ödenmediğinden emeklilik açısından sigorta başlangıcı sayılmıyor. Toplam 7000 gün prim ödemeniz şartıyla 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Ancak, askerlik sürenizin 10 ayını borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5975 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabi olursunuz. Borçlanmadan sonra 1175 gün daha prim ödeyerek toplam prim ödemenizi 5975 güne tamamlamanız şartıyla, 58 yaşınızı dolduracağınız 11 Mart 2036’da emekli olabilirsiniz.

 

Hizmet birleştirmesi ne zaman yapılmalı?

SORU: 19 Temmuz 1976 doğumlu oğlumun 4/a'lı olarak ilk işe başladığı tarih 1 Haziran 1994. 4/a kapsamında prim gün sayısı 1725. 1 Ekim 2008 tarihinden başlayarak 4/b isteğe bağlı sigorta primi ödemekte. Bugüne kadar 4/b kapsamındaki prim günü 10 yıl 3 ay. 4/a ve 4/b hizmet birleştirmesini ne zaman yapmalı? Sigortalı bir işe girse 4/a’dan emekli olabilir mi? Yoksa son 3,5 yıllık süreyi kaçırdı mı? 4/b’den devam mı etmeli?

 

YANIT: Sigortalıların hizmet kayıtlarının güncel tutulmasına, bu bağlamda farklı sigortalılık kapsamındaki hizmetlerin birleştirilmesi, isteğe bağlı sigorta ve askerlik borçlanması bilgilerinin ilgili programlara aktarılması çalışmaları büyük oranda tamamlandı. Artık sigortalıların farklı sigortalılık kapsamında geçen hizmet/sigortalılık süreleri birleştirilmiş olarak hizmet dökümlerinde yer alıyor.

Oğlunuzun 4/a ve 4/b kapsamındaki hizmetlerinin aynı dosyada birleştirilip birleştirilmediğini e-devlet üzerinden kontrol edebilirsiniz. Emekliliğine 6 ay kalana kadar birleştirme işlemi gerçekleşmemiş olursa, hizmet birleştirmesi için dilekçe verebilir.

Oğlunuzun 4/b (Bağ-Kur) statüsünden normal emekliliği için 9000 prim günü gerekiyor. Yaştan emekliliği için ise prim günü yeterli olup, bundan sonra prim ödemese de 58 yaşını doldurduğunda 4/b statüsünden yaştan emekli olabilir.

4/a (SSK) statüsünden emekliliği için 55 yaşını doldurması gerektiğinden, son 3,5 yılı kaçırmamış ama 925 gün fazla prim ödemişsiniz. 2,5 yıl önceden isteğe bağlı sigortalılığını sonlandırabilirdiniz. 4/a statüsünden emekli olmasını istiyorsanız isteğe bağlı sigortalılığını sona erdirmelisiniz. 55 yaşı dolana kadar 1260 gün 4/a kapsamında prim ödediğinde, 5750 prim günü şartını fazlasıyla sağlamış olur. 55 yaşını doldurduğunda da 4/a statüsünden emekli olabilir.

 

Başlangıcınıza göre 1075 gün veya 1150 gün daha prim ödemeniz gerek

SORU:1964 doğumluyum. 1982 girişliyim. 4000 gün primim var. Ne zaman emekli olurum?

ABDURRAHMAN

YANIT: Sigorta başlangıcınızı tarih(gün, ay, yıl) olarak bildireceğiniz yerde de sadece yıl olarak bildirmişsiniz. Oysa başlangıçta bir gün bile emekli olma şartlarını değiştirebiliyor. Sigorta başlangıç tarihiniz 23 Mayıs 1982’den önceki bir tarih ise; 1075 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5075 güne, sonraki bir tarih ise 1150 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5150 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Kimler tarım sigortalısı olabilir?

SORU: 8 Eylül 1983 doğumluyum. 2002 yılında sigortalı oldum. 2007 yılında evlilik ve hamilelik nedeniyle çalışmayı bıraktım. 2011’de iki yıl daha çalışıp, ikinci çocuk nedeniyle çalışmayı bıraktım. Bir süre isteğe bağlı prim ödemeye devam edip, sonra bir süreliğine dondurmuştum. Geçtiğimiz ay tekrar ödemeye devam etmek için SGK’ya başvurdum. Çevreden duyduklarımıza istinaden “tarım sigortası yaptırabilir miyim?” diye memura danıştığımda, “artık tarım ile ilgili bir yerde çalışmayacaksanız yaptırmayın, çünkü denetleme başlayacak, sonra başınız ağrımasın” diyerek isteğe bağlı sigortamı aktifleştirdi. Memurun verdiği bilgi doğru mu? Tarım sigortası yaptırsam sıkıntı olur mu?

 

YANIT: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun ek-5. maddesinde yer alan düzenleme ile tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışanların sigorta kapsamına alınmaları öngörülmüş.

Ek-5. madde kapsamında sigortalı olmak için tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışıyor olmak gerekiyor. Bunun için “Tarım İşlerinde Hizmet Akdiyle Süreksiz Çalışanlara Ait Giriş Bildirgesi”nin sürekli ikametin bağlı bulunduğu muhtarlık ile ikamet edilen il ya da ilçede bulunan tarım müdürlüklerine onaylatılıp, sürekli ikametin bağlı olduğu sosyal güvenlik il müdürlüğüne/sosyal güvenlik merkezine müracaat etmek gerekiyor.

Ödenen primler 4/a (SSK) kapsamında geçen sigortalılık süresi olarak değerlendiriliyor. Düzenlemenin yürürlüğe girdiği 2011 yılı için günlük asgari ücretin 18 katı üzerinden başlanılarak, takip eden her yıl bir puan artırılmak suretiyle 30 katı geçmemek üzere yüzde 34,5 oranında prim alınıyor. 2019 yılı için 26 gün üzerinden prim ödenip, 30 gün kazanılıyor.

Hem 4/a kapsamında sigortalı sayılma hem de daha az prim ödeme avantajı sağladığından tercih edilen ek-5 kapsamında sigortalı başvuranlarının gerçekliği üzerinde başlangıçta fazla durulmuyordu. Ancak bu durum yapılan bildirimin gerçekliğinin sonradan araştırılmasına engel değil.

Tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışmamasına rağmen bildirimde bulunarak prim ödemeye devam edenlerin, beyan ettikleri çalışmalarının gerçek olmadığının daha sonra tespiti halinde, ek-5 kapsamındaki sigortalılıklarının iptali söz konusu olabilir.

 

Babanızın başlangıcı 8 Eylül 1976’dan önceyse emekli olur sonraysa Aralık 2021’i bekleyecek

SORU: 12 Aralık 1961 doğumlu babamın sigorta başlangıcı 1976’da. Acaba ne zaman emekli olabilir? 3600 ya da 4200 'den emekli olabilir mi?

ÇOŞKUN

YANIT: Babanızın başlangıcını tarih(gün, ay, yıl) olarak vereceğiniz yerde sadece yıl olarak vermişsiniz. Oysa başlangıçta bir gün bile emekli olma şartlarını değiştirebiliyor. Babanızın 3600 gün prim ödemesi varsa, sigorta başlangıç tarihi 8 Eylül 1976’dan önceki bir tarih ise hemen emekli olabilir. Başlangıcı 8 Eylül 1976’dan sonraki bir tarihse, bu durumda primini 3600 güne 23 Mayıs 2014’den önceki bir tarihte tamamlamışsa 59 yaşını dolduracağı 12 Aralık 2020 de, sonraki bir tarihte tamamlamışsa  60 yaşını dolduracağı 12 Aralık 2021’de  emekli olabilir.

 

Emekli aylığını artırmak için tavandan prim ödemelisiniz

SORU: 23 Ağustos 1970 doğumluyum. Sigorta girişim 26 Nisan 1989’dur. Emekli olmama 44 ay var. Şu an sigortalı olarak çalışıyorum. Ek iş yapıp sigortalı olarak çalışırsam emekli aylığımda artış olur mu?

GÖKSEL

YANIT:  Son birkaç yılda emekli aylığı artırma 2000’den önce de kaldı. Artık son birkaç yılda, yüksek tutarda emekli aylığı artırmak mümkün değil. Ancak tabi ki, son üç dört sene veya daha fazla süre prime esas kazancın üst sınırından(bugün için 19.188.- liradır) prim ödeme emekli aylığını bir miktar artıracağına hiç şüphe yok

 

Emekli çalışan hangi durumda kıdem tazminatı alabilir?

SORU: 2010 da öğretmenlik mesleğinden emekli olduktan sonra bir sürücü kursunda usta öğretici olarak 7 yıldır çalışmaktayım. Bu işi kendi isteğimle bıraktığım zaman tazminat hakkım olur mu? Tazminat alabilmek için başka yöntem var mıdır?

 

YANIT: Kıdem tazminatına hangi hallerde hak kazanılacağı, 1475 sayılı (eski) İş Kanununun 14. maddesinde sayılmış. Kendi isteğinizle işten ayrılırsanız kıdem tazminatına hak kazanamazsınız. Sosyal güvenlik destek primine tabi çalışan bir emekli olarak, 4857 sayılı İş Kanununun 25. maddesinde sayılan ahlâk ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışınız dışında bir nedenle işveren tarafından işten çıkarılmanız veya yine İş Kanununun 24. maddesinde sayılan haklı nedenlerden birine bağlı olarak işten çıkmanız halinde kıdem tazminatına hak kazanırsınız.

 

Ev kadınlarının 2019 emlak vergisi muafiyetinde gelir sınırı

SORU: Tek evi olan ev kadınının 2019 yılında emlak vergisinden muaf olabilmesi için 2018 yılındaki menkul sermaye iradı gelirleri sınırı kaç lira olması gerekiyor?

 

YANIT: Türkiye sınırları içinde brüt 200 m2’yi geçmeyen tek meskeni olan hiçbir geliri olmadığını belgeleyenler ile geliri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıktan ibaret bulunanların, elde ettikleri ve yıllık tutarı toplamı bina vergisi indiriminden yararlanılan yıldan bir önceki yılda geçerli olan gelir vergisi tarifesinin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı geçmeyen her türlü menkul sermaye iradı gelirleri, indirimli (sıfır) bina vergisi oranından yararlanmaya engel teşkil eden gelir olarak değerlendirilmemektedir.

Buna göre, ev kadınları ile emekli, dul ve yetim aylığı alanların, Türkiye sınırları içinde sahip oldukları brüt 200 m2’yi geçmeyen tek meskenine ilişkin olarak 2019 yılında emlak vergisi ödememeleri için elde ettikleri menkul sermaye iradı gelirlerinin yıllık toplam tutarının, 2018 yılı gelir vergisi tarifesinin ikinci gelir dilimi tutarı olan 34 bin lirayı aşmaması gerekiyor.

 

1650 gün daha prim ödemelisiniz

SORU: 1 Ekim 1967 doğumluyum. SSK girişim 1 Nisan 1995 olup toplam 4100 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olabilirim?

HATİCE

YANIT: Emekli olmak için; 20 yıl sigortalılık süresi, 5750 gün prim ödeme ve 51 yaş şartlarına tabisiniz. 1650 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5750 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.  3600 günden fazla priminiz olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 58 yaşınızı dolduracağınız 1 Ekim 2025’de emekli olabilirsiniz.

 

Emekli ek ödemesi nedir nasıl hesaplanır?

SORU: 10 Ağustos 2018’den beri 4/c’den emekliyim. Yılbaşında emekli aylığına zam yapılırken ek ödemelere de zam yapılıyor mu, yoksa aynı mı kalıyor? Bir de çalışanların maaşları vergi dilimlerinden dolayı yılın bazı aylarında azalıyor. Bu durum emekli maaşlarında da var mı, yani emekli maaşlarına da vergi uygulanıyor mu?

 

YANIT: Ek ödeme, 2006 yılında kaldırılan vergi iadesinin yerine yapılan bir ödeme. Emekli aylıklarının yüzde 4’ü, ek ödeme olarak emekli aylıklarıyla birlikte ödeniyor. Emekli aylıklarına yapılan zamla birlikte, zamlı emekli aylığı üzerinden yüzde 4 oranında hesaplanan ek ödeme tutarı da artmış oluyor.

Örneğin, Aralık 2018’de banka hesabına 2.000 lira yatırılan 4/c emeklisinin çıplak emekli aylığı aslında 1.923,08 liradır. 2.000 liranın 76,92 lirası yüzde 4 ek ödemedir. 2019 Ocak ayında yapılan yüzde 10,73 oranındaki zamla çıplak emekli aylığı 2.129,43 lira olur. Bu tutar üzerinden yüzde 4 (85,18 lira) ek ödeme hesaplanır. Ek ödeme ile birlikte ele geçecek aylık tutarı 2.214,61 lira olur.

Emekli aylıklarından vergi kesintisi yapılmadığından, yılın herhangi bir ayında emekli aylığında azalma söz konusu olmaz.

 

Ya primi 5000 güne tamamlayacak ya da 60 yaşı dolduracaksınız

SORU:5 Ağustos 1963 doğumluyum. 1 Mart 1979’da sigortalı oldum ve 3032 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olabilirim?

ALİ

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5000 gün prim ödeme ve 44 yaş şartlarına tabisiniz. 1968 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5000 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Ayrıca, 568 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 3600 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız 5 Ağustos 2023’de emekli olmanızda mümkün.

 

Bağ-Kur emekli ana ve babaya çocuğundan aylık bağlamaz

SORU: Eşim ve ben SSK'dan emekliyiz. 1 Ocak 2017’de vefat eden Bağ-Kur emeklisi oğlumuzdan aylık bağlatabilir miyiz?

ARIKAN

YANIT: Bağ-Kur, emekli olan anne veya babaya, vefat eden Bağ-Kur emeklisi çocuklarından ölüm aylığı bağlamaz. Emekli olduğunuzdan maalesef oğlunuzdan aylık bağlatamazsınız.

 

Askerlik borçlanması emeklilik yaşınızı değiştirmiyor

SORU: 15 Ekim 1969 doğumluyum. Mart 1994 SSK girişliyim. Toplam prim günüm 7144. Ne zaman emekli olurum?  1992 yılında 15 ay askerlik yaptım. Askerlik borçlanması yapmam halinde ne kadar faydası olur? Ayrıca bütün primlerim tavandan ödendi. Prim ödemeye 3.000 TL üzerinden devam ediyorum.

 

YANIT: 23 Mayıs 2002 tarihi itibarıyla sigortalılık süreniz 8 yıldan fazla, 9,5 yıldan az olup, emeklilik için 25 yıl sigortalılık süresi, 5675 prim günü ve 54 yaş şartlarına tabisiniz. 15 aylık askerlik sürenizin tamamını borçlansanız da 23 Mayıs 2002 tarihi itibarıyla sigortalılık süreniz 9,5 yıldan fazla olmayacağından emeklilik yaşınız değişmez. 54 yaşınızı dolduracağınız 15 Ekim 2023 tarihinde emekli olmaya hak kazanırsınız.

Ayrıca priminizin tavandan ödenmediğini belirtmeliyim. Zira prime esas kazanç tavanı 2018 yılında 15.221 liraydı, 2019 yılında 19.188 lira oldu.

 

Doğum borçlanması için kaç lira ödemem gerekiyor?

SORU: 1977 doğumluyum. İşe giriş tarihim 1 Nisan 1996. Şu an çalışmıyorum. 2004, 2008 ve 2015 doğumlu üç çocuğum var. Kaç lira ödeyip, yaşı beklemem gerekiyor?

 

YANIT: Emeklilik için 20 yıl sigortalılık süresi, 5825 prim günü ve 52 yaş şartlarına tabisiniz. Mevcut prim gününüzü belirtmemişsiniz. Üç çocuk için de doğum borçlanması yapabilirsiniz. Çocuklarınızın doğum tarihlerinden itibaren iki yıl içinde kalan çalışmadığınız (prim ödenmemiş) süreleri borçlanabilirsiniz. Bu ikişer yıllık süreler içinde çalışmanız yoksa 720’şer günden 2160 gün borçlanmanız mümkün.

Borçlanma primi, asgari ücret ile asgari ücretin 7,5 katı arasında kalmak koşuluyla, belirleyeceğiniz kazanç üzerinden yüzde 32 oranında hesaplanıyor. Borçlanma primleri, asgari ücret artışına bağlı olarak 1 Ocak’tan itibaren yüzde 26 oranında arttı. Borçlanacağınız her bir gün için ödeyeceğiniz asgari prim tutarı 27,29 TL’dir. Buna göre, bir çocuk için yapacağınız iki yıllık (720 günlük) borçlanma karşılığı ödeyeceğiniz tutar 19.649, iki çocuk için 39.297 TL, üç çocuk için 58.946 TL olur.

 

57 yaşı doldurmanız gerek

SORU: 1 Haziran 1972 doğumluyum.1995-1997 arası 18 ay askerlik yaptım. İlk defa 5 Haziran 1997’de sigortalı oldum ve SSK’ya 210 gün prim ödemem var. 6 Kasım 2000’de devlet memuru oldum. Askeri gazinoda garsonluk yapıyorum. Askerliğimi borçlandım. Ne zaman emekli olabilirim?

KADİR

YANIT: Emekli olmak için; 25 tam yıl fiili hizmet süresi ve 57 yaş şartlarına tabisiniz. Görevinize ara vermeden 15 Kasım 2023’e kadar devam ederek hizmet sürenizi 25 tam yıla tamamlamanız şartıyla, 57 yaşınızı dolduracağınız 1 Haziran 2029’da emekli olabilirsiniz.

 

İki aylık arasında tercih yapabilirsiniz

SORU: 1985 yılında Emekli Sandığından emekli oldum. 1971 yılından bu yana dulum. Babam Emekli Sandığından emekli maaşı almaktayken, 1976 yılında vefat etti. Babamdan maaş alan şu an kimse yok. Ben hem kendi maaşımı hem babamdan maaş alabilir miyim? Bu konuda Emekli Sandığına ve 170 telefon hattına sordum, “alabilirsin” dedi. SGK il müdürlüğüne gittim “alabilirsin” dedi. SGK Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğüne (Kamu Görevlileri Emeklilik Daire Başkanlığı) başvurdum. Onlar da “iki maaştan birini tercih edersiniz ancak” dedi. İki maaşı birlikte alabilmem için ne yapmam lazım?

 

YANIT: 1 Ekim 2008 tarihinden önce Emekli Sandığı iştirakçisi olanların hak sahipleri hakkında 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu hükümleri uygulanıyor. 5434 sayılı Kanunun 94. maddesine göre de iki yönden aylığa hak kazanlara tercih ettikleri aylık bağlanıyor.

Kendi çalışmanızdan dolayı emekli aylığı ve babanızdan dolayı yetim aylığı olmak üzere hak kazandığınız iki aylığı birden alamazsınız. Ancak babanızdan bağlanacak aylığın yüksek olması halinde tercih yapabilirsiniz.

 

Askerlik borçlanması emekli olma şartlarınızı değiştirmiyor

SORU: 25 Ağustos 1972 doğumluyum. 8 Mayıs 2002’den bu yana esnaf Bağ-Kuru ödüyorum. Ne zaman emekli olurum? Askerlik borçlanması yapsam bir faydası olur mu?

AZİZ

YANIT: Prim ödemenizi 8 Mayıs 2027’ye kadar sürdürerek toplam priminizi 9000 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız 25 Ağustos 2032’de emekli olabilirsiniz. Askerlik borçlanması emekli olma şartlarınızı değiştirmez, sadece prim ödeme gün sayınızı artırır.

 

Ek-5 tarım sigortalısı hangi statüden emekli olur?

SORU: 20 Haziran 1964 doğumlu eşimin 4/a sigorta başlangıcı 15 Eylül 1986 olup, 16 Mart 1991’e kadar toplam 1253 prim günü var. 14 Ocak 1992 doğumlu bir kızımız var. 720 gün doğum borçlanması yaparak 3600 gün ile 4/a statüsünden emekli olabilmesi için nasıl bir yol izlemeliyiz? Eksik günleri 1260 gün kalana kadar 4/a statüsünden mi tamamlamalıyız? Eksik günleri ve doğum borçlanmasını Ek-5 tarım sigortalı olarak yaparsak hangi statüden emekli olur? Doğum borçlanmasını hangi statüden yaparsak daha avantajlı olur?

 

YANIT: Eşiniz eksik prim gününü ek-5 tarım sigortası kapsamında tamamlayabilir. Ek-5 tarım sigortası kapsamında ödenen primler 4/a kapsamında sigortalılık süresi olarak değerlendirilir. En fazla 1230 güne kadar isteğe bağlı sigortalı olarak da prim ödeyebilir. 4/a statüsünden emekli olabilmesi için önemli olan, son 2520 günlük prim ödemesinin en az 1261 gününün 4/a kapsamında olmasıdır.

Doğum borçlanması primlerinin 4/a kapsamında sigortalılık süresi olarak değerlendirilmesi için borçlanma başvurusu tarihinden önceki son sigortalılık halinin veya başvuru tarihindeki sigortalılık halinin 4/a kapsamında olması gerekir. Buna göre, isteğe bağlı prim ödeyecek ise doğum borçlanmasını isteğe bağlı sigortasını başlatmadan önce veya ek-5 tarım sigortası kapsamında sigortalı iken yapması gerekir.

 

57 yaşı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz

SORU: 12 Şubat 1980 doğumluyum. 20 Ağustos 1997’de SSK  sigortam başladı. 6300 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olacağım.

GÜVEN

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5900 gün prim ödeme ve 57 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de,  57 yaşınızı dolduracağınız 12 Şubat 2037’de emekli olabilirsiniz.   

 

Eski çalışma dönemimi hizmetime ekletebilir miyim?

SORU: Bayındırlık il müdürlüğünden mimar olarak 8 yıl önce emekli oldum. Bayındırlıkta çalışmadan önce 8 sene sigortalı olarak serbest büro çalışmam vardı. Fakat bu çalışma dönemine ait herhangi bir kayıt bulunamıyor. Birlikte çalıştığımız inşaat mühendisi arkadaşla ortaktık. Bu çalıştığım dönemi hizmetime ekletebilir miyim? Ekletebilirsem maaşımda artış olur mu? Birlikte çalıştığımız arkadaşım yasal olarak ne yapmamız gerekiyorsa yapalım, ben de yardımcı olurum diyor.

YANIT: Verdiğiniz bilgilerden sigortalı çalışmanızın hangi sigortalılık kapsamında olduğu anlaşılmıyor. SSK kapsamında çalıştıysanız, işvereniniz (ortağınız) işe giriş bildirgenizi vermemiş ise kayıt bulunmaz ve zamanaşımından dolayı yapabileceğiniz bir şey olmaz.

Ortak olarak Bağ-Kur kapsamında çalıştıysanız, Bağ-Kur sigortalılığınızın tescili için Bağ-Kur’a başvurmadıysanız, Bağ-Kur’da bu çalışmanızı tespit edip re’sen tescilinizi yapmadıysa yine kayıt bulunmaz ve yapabileceğiniz bir şey olmaz.

 

Haziran 2025’e kadar astsubaylığa devam etmelisiniz

Soru: 1 Mayıs 1979 doğumluyum. 30 Ağustos 1997 tarihinde astsubay oldum. Ne zaman emekli olabilirim?

FUAT

YANIT: Emekli Sandığında emekli olmak için: 25 yıl fiili hizmet ve 53 yaş şartlarına tabisiniz. Hak kazanacağınız fiili hizmet süresi zammı emeklilik yaşınızdan düşülecektir. Astsubay olarak 15 Haziran 2025 tarihine kadar çalışmanız halinde, 6 yıl 11 ay 8 gün fiili hizmet süresi zammı kazanırsınız. Fiili hizmet süresi zammınız 53 yaştan düştüğünde emekli olacağınız yaş 45 yaş 12 ay 22 güne düşecek. Ve 15 Haziran 2025 itibariyle bu yaşı da doldurmuş olacağınızdan bu tarihte emekli olacaksınız.

 

Kızım 27 Mart’taki düzenlemeden yararlanabilir mi?

SORU: Daha önce oğlumun yetim aylığı konusunda bilgi almıştım sizden. Verdiğiniz bilgiye göre oğlum için gerekli evrakları SGK’ya gönderdim, cevap bekliyorum. Kızım için de bilgi rica ediyorum. 27 yaşındaki kızım bekâr ve sigortalı çalışıyor. 6 yıl önce yetim maaşı kesildi. 27 Mart’taki yeni düzenlemeden o da faydalanabilir mi acaba? Yani tekrar yetim maaşı bağlanır mı?

 

YANIT: 5510 sayılı SS ve GSS Kanununun 34. maddesinde 27 Mart 2018 tarihinden geçerli olmak üzere yapılan düzenleme ile öğrenimi devam eden çocuklar için sigortalı çalışmama koşuluna istisna getirildi. Yapılan düzenlemeye göre, 27 Mart 2018 tarihinden itibaren ölüm (yetim) aylığı bağlanması talebinde bulunan çocuklardan 4/a (SSK) kapsamında çalışanlara; 18 yaşını, lise ve dengi öğrenim görmesi halinde 20 yaşını, yükseköğrenim yapması halinde 25 yaşını doldurana kadar aylık bağlanacak. Aylık almakta iken 4/a kapsamında çalışmaya başlayan hak sahibi çocukların da Kanunda belirtilen yaş ve öğrencilik nitelikleri devam ettiği sürece bağlanan aylıkları kesilmeyecek.

Oğlunuz 4/a kapsamında çalışsa da yükseköğrenime devam edip, 25 yaşını doldurmamış olduğundan yetim aylığı alabilecek. Kızınız 25 yaşını doldurmuş olduğundan, yükseköğrenim görüyor olsa dahi sigortalı çalıştığı sürece yetim aylığı bağlanmaz. Ancak çalışmaması halinde bekâr olmak koşuluyla yetim aylığı alabilir.

 

57 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz

SORU: 9 Ekim 1967 doğumluyum. 1987-1989 yılları arasında askerlik yaptım. Sigorta giriş yılım 3 Nisan 1999 olup hiç ara boşluğum yok. Halen çalışmaktayım. Ne zaman emekli olurum?

MUSTAFA

YANIT: Askerlik sürenizin 140 gününü borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5900 gün prim ödeme ve 57 yaş şartlarına tabi olursunuz. ,Priminiz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 57 yaşınızı dolduracağınız 9 Ekim 2024’de emekli olabilirsiniz.

 

İkinci kez emekli olabilir miyim?

SORU: 1997 yılında emekli oldum. Sonra başka bir kurumda halen çalışmaktayım. 20 yıl oldu. Ayrılırsam bir daha emekli olabilir miyim?

 

YANIT: Emekli olduktan sonra hangi kurumda ve hangi sigortalılık kapsamında çalıştığınızı belirtmemişsiniz. Emeklilik sonrası özel sektörde 4/a (SSK) kapsamında çalışıyorsanız, emekli aylığınızı da alıyor olmalısınız. Bu durumda adınıza ödenen primler sosyal güvenlik destek primidir.

Sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışılan süreler, sigortalılık süresinden sayılmıyor, hizmet birleştirmesine ilişkin kanun hükümleri uygulanmıyor, toptan ödeme yapılmıyor. Ancak iş kazası veya meslek hastalığı halinde geçici veya sürekli iş göremezlik ödeneği ödenmesini sağlıyor. Bu nedenle de sosyal güvenlik destek primine tabi çalışmanız ikinci bir emeklilik hakkı sağlamaz.

 

53 yaşı dolduracağınız tarihte emekli olacaksınız

SORU: 29 Nisan 1973 doğumluyum. 3 Aralık 1991 Bağ-Kur girişliyim. 2 Aralık 2017 tarihi itibari ile  24 yıl 7 ay Bağ-Kura, 193 günde SSK’ya prim ödemem var. Hangi tarihte emekli olurum.

GÜRCAN

YANIT: Emekli olmak için; 25 tam yıl(9000 gün) prim ödeme ve 53 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz bile, 53 yaşınızı dolduracağınız 29 Nisan 2026’da emekli olabilirsiniz.

 

Emekli aylığım nasıl hesaplanacak?

SORU: 16 Ocak 1971 doğumluyum. SSK girişim Mart 1991. Daha sonra işten ayrıldım. 2012 yılından beri Ek-5 tarım sigortası primi ödüyorum. Prim gün sayım 5207. Ne zaman emekli olabilirim? Maaşım nasıl hesaplanır?

 

YANIT: 4/a (SSK) statüsünden emeklilik için 20 yıl sigortalılık süresi, 5450 prim günü ve 47 yaş şartlarına tabisiniz. Sigortalılık süreniz ve yaşınız dolmuş. 243 gün daha prim ödeyip, 5450 prim gününü tamamladığınızda emekli olmaya hak kazanırsınız.

Emekli aylığı hesabınız çok teknik ve karmaşık. En basit anlatımıyla şöyle söyleyebilirim. Önce 2000 öncesi, 2000-Ekim 2008 arası ve Ekim 2008 sonrası prim günleriniz için bu dönemlerdeki prime esas kazanç tutarlarınızın aylık ortalamaları ve toplam prim gün sayınıza göre hesaplanacak aylık bağlama oranları esas alınarak, söz konusu dönemler için tam aylıklarınız hesaplanacak. Bu hesaplamada üç ayrı dönem için üç ayrı aylık bağlama oranı uygulanacak. Prime esas kazançlarınız da güncelleme katsayısı ile güncellenecek. Sonra bu tam aylıklar, söz konusu dönemlere ilişkin prim gün sayılarınızın toplam prim gün sayınıza olan oranlarına göre kısmi aylığa dönüştürülecek. Üç ayrı kısmi aylığın toplamı da emekli aylığınızı oluşturacak.

 

54 yaşa tabisiniz 

SORU: 10 Mayıs 1973 doğumluyum.1993’de askere gittim. 19 ay askerlik yaptım. 1994 askerden geldim. Ağustos 1995 ayında SSK’lı oldum. Ve askerlik borçlanmasını 19 ay olarak ödedim. Kaç yaşında emekli olabilirim?

RÜŞTÜ

YANIT: Askerlik borçlanması emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5675 gün prim ödeme ve 54 yaş şartlarına tabi olmanızı sağlıyor. Toplam 5675 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 54 yaşınızı dolduracağınız 10 Mayıs 2027’de emekli olabilirsiniz.

 

Engelli hakkıyla emekli olan aylığı kesilmeden çalışabilir

SORU: 21 Eylül 1971 doğumluyum. 1990’da Bağ-Kurumu yatırmaya başladım. 1995 yılında SGK’lı oldum. 7000 iş günüm var. Gut, eklem ve KOAH hastasıyım. Malulen emekli olabilir miyim? Malulen emekli olup daha hafif bir işte çalışabilir miyim?

SALİH

YANIT: Prim ödemeniz yeterli. Ancak malulen emekli olmak için en az yüzde 60 oranında işgücü kaybı aranır. Ayrıca malulen emekli olduğunuzda emekli aylığınızı kestirmeden çalışamazsınız. Oysa yüzde 40 oranında işgücü kaybı raporu ve vergi indirim hakkı almanız halinde, emekli olmak için; 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 gün prim ödeme şartlarına tabi olursunuz. Şartları sağladığınızdan vergi indirim hakkı aldığınız tarih itibariyle emekli olur ve emeklilik döneminiz de de, destek primine tabi olarak emekli aylığınızı kesilmeden çalışabilirsiniz.

 

Prim ödemeyi ne zaman keseyim

SORU: 3 Şubat 1971 doğumluyum. 20 Ağustos 1995’den beri aralıksız Bağ-Kurluyum. 18 ay olan askerliğimi borçlandım. Acaba ne zaman prim ödemeyi kesip ne zaman emekli olabilirim?

YUSUF

YANIT: Askerlik borçlanması emekli olmak için; 9000 gün prim ödeme ve 54 yaş şartlarına tabi olmanızı sağlıyor. 20 Şubat 2019’a kadar prim ödeyerek priminizi 9000 güne tamamlamanız şartıyla, 54 yaşınızı dolduracağınız 3 Şubat 2025’de emekli olabilirsiniz. Priminizi 9000 güne tamamlayacağınız 20 Şubat 2019 itibariyle Bağ-Kurlu olmanızı gerektiren faaliyetinizi terk etmeniz halinde emekli olacağınız tarihe kadar prim ödemeyebilirsiniz.

 

Son yedi yıl hesabı nasıl yapılıyor?

SORU: 1958 doğumlu. İşe başlama 1976 Almanya, 15 gün. 4/a kapsamında 2015-2016 yıllarında 225 gün, iki çocuk için 2016’da yatırılan 1440 gün, 4/b isteğe bağlı 2016-2018 yıllarında yatırılan 885 gün prim ödemesi var. 3600 günle emekli olabilmek için 1035 güne ihtiyacı var. Ancak 4/a emeklisi olabilmesi için son 1261 günün 4/a kapsamında olması gerektiği biliniyor. 2016 yılında 4/a kapsamında yatırılan 225 gün, 1261güne dahil edilir mi, yani 4/a kapsamında 1035 gün prim ödemesi yeterli olur mu (yasada 7 yıl içerisinde gibi bir ifade geçiyor)?

 

YANIT: Birden fazla sigortalılık kapsamında prim ödemesi olanlar, son 7 yıllık (2520 günlük) prim ödeme süresi içinde prim gün sayısı fazla olan, prim günlerinin eşit olması halinde ise eşit prim günlerinden sonuncu olan sigortalılık statüsünden emekli olur. Bu hesaplamada, fiilen prim ödenmiş son 2520 gün değerlendirmeye alınır.

2016 yılında 4/a (SSK) kapsamındaki 225 prim günü son 2520 gün içinde kalacağından, 1261 gün hesabına dahil edilir. Buna göre de 3600 prim günüyle 4/a statüsünden emekli olabilmesi için 1035 gün 4/a kapsamında prim ödemiş olması yeterli olur.

Bu arada, 1976 yılındaki Almanya çalışmasının sigorta başlangıcı ve prim gününe sayılması için bu süreyi borçlanmış olmak gerekiyor.

 

Bağ-Kura prim tevkifatı varsa geçmişten gün kazanılabilir

SORU: 1934 doğumlu olan babam, 13 Temmuz 2007 tarihinde vefat etti. Babamın 600 gün primi çıktığından anneme aylık bağlatamadık. Çünkü 900 gün prim lazımmış. SGK’dan babamın bir gün bile Bağ-Kuru olsa aylık bağlanırdı dendi. Babamın uzun yıllar önce Devletin Tekel fabrikasına vermiş olduğu tütün nedeniyle Bağ-Kurlu sayılıp anneme aylık bağlatmak mümkün mü?

YAŞAR

YANIT: Ürün satışlarından Bağ-Kura prim kesintisi 1 Nisan 1994’den itibaren başladı. Babanızın tekele tütün satışı bu tarihten itibarense ve tütün satışına ilişkin müstahsil makbuzlarında Bağ-Kur prim kesintisi varsa ve tütünü alan kurum prim kesintisini SGK’ya intikal ettirmişse, hak sahibi olarak anneniz tütün satışına ilişkin müstahsil makbuzlarıyla Bağ-Kura başvurarak, babanızın Bağ-Kur kaydını; prim kesintisi yapılan tarihi takip eden aybaşından itibaren yaptırabilir. Babanız adına tapu veya ziraat odası kaydı varsa Bağ-Kur sigortalılığı vefat tarihine kadar devam ettirilir. Tapu veya ziraat odası kaydı yoksa tevkifata esas ürüne ilişkin kamu kurum ve kuruluşlarının, meslek kuruluşlarının, kooperatif veya birliklerine kaydı varsa da Bağ-Kur devam ettirilebilir. Buralarda da kaydı yoksa Bağ-Kur kaydı tevkifat yapılan yıl sonunda sonlandırılır. Böylece sadece Bağ-Kura prim tevkifatı yapılan tarihi takip eden aybaşından yıl sonuna kadar olan süre kazanılabilir. Bu yolla Bağ-Kurdan 300 gün kazanılması halinde, babanızın primi 900 güne tamamlanır ve SSK’dan annenize dul aylığı bağlanabilir. Ancak SGK’nın bir gün Bağ-Kur kaydıyla annenize nasıl aylık bağlayacağını anlayamadık.

 

Emekliliği hak ediyor muyum?

SORU: 17 Nisan 1966 doğumluyum. 15 Mayıs 1995’de SSK girişim var. 27 Mart 2000’den 16 Ocak 2015’e kadar Emekli Sandığına bağlı memur olarak görev yaptım. 23 Ocak 2015’den itibaren SSK kapsamında çalışmaktayım. Şu an işten ayrılsam emekliliği hak ediyor muyum? Hak edemiyorsam, hangi koşullarda hak ediyorum?

 

YANIT: 23 Ocak 2015 tarihinden itibaren aralıksız çalışıyorsanız, Emekli Sandığından sonra 4/a (SSK) kapsamındaki çalışmanız 3,5 yıldan (1260 günden) fazla olmalı. Bu durumda 4/a statüsünden 25 yıl sigortalılık süresi, 5750 prim günü ve 55 yaş şartlarıyla emekli olursunuz. Prim gününüz yeterli, ancak sigortalılık süresi ve yaş şartını henüz sağlamamışsınız. 25 yılınız 15 Mayıs 2020’de doluyor. 55 yaşınızı dolduracağınız 17 Nisan 2021 tarihinde emekli olmaya hak kazanırsınız.

 

Son ay ücreti emekli aylığını etkiler mi?

SORU: 26 yıldır özel sektörde çalışıyorum, iki gün sonra yaş tamam, prim 9000’i geçti. Firma konkordato istedi, maaşların bir bölümünü İŞKUR verecek. Bordroda maaşım son ay düşük gözükecek, emekli maaşımı etkiler mi? Ben yılbaşını geçip öyle dilekçe verecektim, yıl s...

 

YANIT: İşverenin konkordato ilan etmesi nedeniyle ödeme güçlüğüne düşmesi halinde, ödeme güçlüğüne düşmesinden önceki ödenmeyen en fazla üç aylık temel ücret alacakları, işçinin başvurusu üzerine İŞKUR tarafından, Ücret Garanti Fonundan ödenir. Buradaki temel ücret, işçinin prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit ödeme dışında kalan prime esas kazancı üzerinden hesaplanan net ücreti ifade eder. Dolayısıyla maaşın bordroda düşük gözükmesi söz konusu olmaz. Ancak kısa çalışma halinde ücretlerin bir kısmının İŞKUR tarafından kısa çalışma ödeneği adı altında ödenmesi ve daha düşük bir prime esas kazanç bildirimi söz konusu olabilir.

Diğer yandan, son ayda veya son birkaç ayda maaşınız düşük gözükse de bu durum emekli aylığınızı olumsuz etkilemez. Zira emekli aylığınızın hesabında son veya son birkaç ayın prime esas kazancı değil, sigortalılığınız süresince üzerinde prim ödenen kazanç tutarlarınız dikkate alınacak.

 

Eşiniz primini 5825 güne tamamlayacak ve 52 yaşı dolduracak

SORU: Eşim 16 Şubat 1980 doğumlu eşimin SSK girişi 14 Şubat 1996 olup toplam 2550 gün prim ödemesi var. Bu sene içinde bir çocuk doğumu yaptı. Emeklilik şartları nasıl olur. Ne yapması lazım?

EMRAH

YANIT: Eşiniz emekli olmak için; 20 yıl sigortalılık süresi, 5825 gün prim ödeme ve 52 yaş şartlarına tabi. 3275 gün daha prim ödeyerek toplam primini 5825 güne tamamlaması şartıyla, 52 yaşını dolduracağı 16 Şubat 2032’de emekli olabilir. Eşinizin, doğumundan sonraki iki yılda prim ödenmeyen günleri borçlanma hakkı var. İsterse bu günleri doğum borçlanmasıyla kazanabilir.

 

Çalışan emekli kıdem tazminatı alabilir mi?

SORU: 2007 yılında özel sektörden tazminatımı alarak emekli oldum. 2013 yılından beri özel bir firmada çalışmaktayım. 56 yaşındayım. Bu firmadan kendi isteğimle ayrılırsam tazminat alabilir miyim? Emeklinin tazminat alması hangi şartlara tabiidir?  Nihayetinde çalışanlar prim ödeme günü, emeklilik ya da işverenin işten çıkarması ile tazminat hakkı alırken, emekliler işten çıkarılmayı mı beklemeliler?

MURAT

YANIT: Çalışan emeklinin kıdem tazminatı alarak işinden ayrılabilmesi için; ya işverenin işine haksız yere son vermesi veya kendisinin haklı bir nedenle iş aksini fesih etmesi gerekir. Örneğin; yıllık izin kullandırılmıyorsa, ücret kanunda veya iş sözleşmesin de belirlenen kurallara göre ödenmiyorsa, mobbing(psikolojik taciz) uygulanıyorsa vb. nedenlerle çalışan emekli iş akdini fesih ederek kıdem tazminatı alarak işinden ayrılabilir. Bunun dışında kıdem tazminatı alarak ayrılması mümkün değil.

 

Günü gelen emekli olmak zorunda mı?

SORU: Bekâr ve yetim olduğumdan hem annemden hem de babamdan yetim aylığı almaktayım. 2019 Temmuz ayında 4/a kapsamında 3600 günden emekliliğe hak kazanacağım. Fakat 3600 gün ile az maaş alacağımı düşündüğümden, Temmuz ayında emekliliğe başvurmadan yetim aylığı almaya devam edebilir miyim? Mevzuata göre mecburiyetim nedir?

 

YANIT: Emekli aylığı, emekli olmaya hak kazanan sigortalının başvurusu üzerine bağlanır. Emeklilik başvurusunda bulunmadığınız sürece SGK emekli aylığı bağlamaz ve anne ve babanızdan aylık almaya devam edebilirsiniz.

 

57 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmanız mümkün

SORU: 6 Nisan 1975 doğumluyum. İlk işe tarihim 1 Şubat 1999’dur. 18 ay askerlik yaptım. Ne zaman emekli olabilirim?

NURİ

YANIT: Askerliğinizi sigorta başlangıç tarihinden önce yapmışsanız,(sorunuzdan yaptığınız anlaşılıyor) askerlik sürenizin 70 gününü borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5900 gün prim ödeme ve 57 yaş şartlarına tabi olursunuz. Ve 5900 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 57 yaşınızı dolduracağınız 6 Nisan 2032’de emekli olabilirsiniz.

 

Şizofreni hastası için parasal devlet desteği var mı?

SORU: Kızım 22 yaşında ve şizofreni hastası. Raporu var. Çalışması mümkün olmadığından benim vefat etmiş olan dedemin emekli aylığından faydalanabilir mi? Ya da kendi ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için devletin bu tür hastalara sunduğu başka bir imkân var mı?

 

YANIT: Dedenizden kızınıza aylık bağlanmaz.

Yetkili hastaneden alınacak sağlık kurulu raporu ile toplam olarak en az yüzde 70 oranında engelli olduğu belirtilmek suretiyle başkasının yardımı olmaksızın hayatını devam ettiremeyecek şekilde engelli olduğunun kanıtlanması ve her türlü gelirler toplamı esas alınmak suretiyle, hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarı asgari ücretin net aylık tutarının 1/3’ünden az olduğu tespit edilip muhtaçlığına karar verilenlere, 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşları ile Engelli ve Muhtaç Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanuna göre engelli aylığı bağlanıyor.

Ayrıca, her ne ad altında olursa olsun her türlü gelirler toplamı esas alınmak suretiyle, hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarı, asgari ücretin aylık net tutarının 2/3’ünden (bugün itibarıyla 967,27 TL) daha az olan bakıma ihtiyacı olan engelliler için 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununa göre evde bakım ücreti ödeniyor.

Resmi sağlık kurulu raporu ile ağır engelli olduğu belgelendirilenlerden, günlük hayatın alışılmış, tekrar eden gereklerini önemli ölçüde yerine getirememesi nedeniyle hayatını başkasının yardımı ve bakımı olmadan devam ettiremeyecek derecede düşkün olan kişi, bakıma ihtiyacı olan engelli kabul ediliyor.

 

2555 gün daha prim ödeyip 54 yaşı dolduracaksınız

SORU: 12 Aralık 1971 doğumluyum. 1 Nisan 1996 'da Bağ-Kur girişimle 60 gün prim ödemem var. Ayrıca 1 Ocak 2004 'ten bu yana 3060 günde SSK’ya prim ödemem var. Hala SSK’lı olarak çalışıyorum.  Ne zaman emekli olurum?

OKTAY

YANIT: SSK’da emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5675 gün prim ödeme ve 54 yaş şartlarına tabisiniz. 2555 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5675 güne tamamlamanız şartıyla, 54 yaşınızı dolduracağınız 12 Aralık 2025’de emekli olabilirsiniz.

 

Geçmişe dönük eksik gün borçlanması

SORU: 1999-2009 yılları arasında ücretli öğretmen olarak görev yaptım. Primlerim eksik ödendi. Örneğin, bir ayda 12 gün. Kalan 18 günümü ödeyebilir miyim? 5510 sayılı Kanunun geçici 31. maddesi benim durumumdaki kişileri kapsıyor mu?

 

YANIT: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun geçici 31. maddesi, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ek ders ücreti karşılığında ilgili mevzuat çerçevesinde uzman ve usta öğretici olarak çalıştırılanlara 25 Şubat 2011 tarihinden önceki çalışmalarından dolayı, ay içinde 30 günden eksik kalan süreleri borçlanma hakkı veriyor.

Geçici 31. maddede düzenlenen borçlanma hakkı ücretli öğretmenleri kapsamadığından, 1999-2009 yılları arasında ücretli öğretmen olarak çalışmanızdan dolayı ay içindeki 30 günden eksik kalan süreleri borçlanamazsınız.

 

56 yaşın dolmasını bekleyeceksiniz

SORU: 28 Mayıs 1965 doğumluyum. 8 Ekim 1996 sigorta girişimle Türkiye’de 10 gün prim ödedim. 5425 gün yurtdışından, 652 günde Bağ- Kura olmak üzere toplam 6087 gün prim ödemem var. Kaç yaşında emekliliğe hak kazanıyorum. Halen yurtdışında yaşıyorum. Şuan çalışmıyorum.

EMRULLAH

YANIT: Yurtdışı çalışma sürenizi SSK’ya borçlandığınız anlaşılıyor.(borçlanmamışsanız SSK ya borçlanmalısınız) Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5825 gün prim ödeme ve 56 yaş şartlarına tabisiniz.  Prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 56 yaşınızı dolduracağınız 28 Mayıs 2021’de emekli olabilirsiniz.

 

Rapor süresi kıdem tazminatını etkiler mi?

SORU: Yabancı bir kurumda 2007’den itibaren çalışmaktayım. Prim günlerim ve yaşım emekli olmam için engel değil. 2017 Ocak ayında 7 ay rapor aldım, 2017 Ağustos’ta tekrar işe döndüm. 2018 Haziran'da yeniden tedavi için 9 aylık rapor aldım. Rapor süresi 2019 Mart'ta bitiyor. İşyerim bir sene ücretsiz izin vermek istiyor. Yani, iş yerimin önerisi Mart 2020'de işe dönmem. Maaşım ve SGK primlerim asgari ücretin üzerinde ve tam ödeniyor. 2020 veya sonrasında emekli olmak istersem, kıdem tazminatım ve emekli maaşımda raporlu ve ücretsiz izinli olduğum dönemler için kesinti olur mu, emekli maaşım olumsuz etkilenir mi? Benim için Mart 2019'da mı yoksa işe döndükten 1-2 sene sonra mı emekli olmak daha doğrudur?

 

YANIT: Kıdem tazminatına esas alınacak kıdem (çalışma) süresinin hesabına, makul süreyi aşmayan rapor süreleri dahildir. Makul süre, fesih bildirim (ihbar) süresi + 6 hafta olarak kabul ediliyor. Bunu aşan istirahat süreleri ile ücretsiz izin süreleri kıdem süresinden sayılmıyor. İşyerindeki çalışma sürenize göre bildirim süreniz 8 hafta. Bunun 6 hafta fazlası 14 hafta olur. Kıdem sürenizin hesabında, istirahat sürenizin 14 haftası dikkate alınır.

2020 veya sonrasında emekli olmanız halinde, emekli aylığınız rapor ve ücretsiz izinden dolayı olumsuz etkilenmez. Bu sürelerde prim ödenmemiş olacağından, aylık bağlama oranınıza olumlu ya da olumsuz etkisi olmaz. Ancak madem emekli olmaya hak kazandınız, ücretsiz izin kullanmak yerine rapor süreniz dolduktan sonra emekli olmanız daha doğru olur. Böylece bir yıl önceden emekli aylığı almaya başlamış olursunuz. Bir yıl sonra emekli olarak yeniden çalışmaya başlayabilirsiniz ve hem emekli aylığı hem de çalışmanız karşılığında ücret geliri olmak üzere iki ayrı geliriniz olur.

 

Anneniz ya 7000 gün prim ödeyecek ya da 25 yılı dolduracak

SORU: Annem 21 Mayıs 1968 doğumlu anemim SSK başlangıç tarihi 28 Ağustos 2004 olup  4676 gün primi var. Ne zaman emekli olabilir?

HATİCE

YANIT: Anneniz iki şekilde emekli olabilir. 1) 2324 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 7000 güne tamamlaması şartıyla, 58 yaşını dolduracağı 21 Mayıs 2026’da.2) 4500 günden fazla primi olduğundan bundan sonra prim ödemse de, 25 yıllık sigortalılık süresini dolduracağı 28 Ağustos 2029’da.

 

Almanya’daki başlangıç Türkiye’de de başlangıç sayılıyor

SORU: 2 Şubat 1973 doğumluyum. 1980’den bu yana Almanya’da yaşıyorum. Türkiye’den emekli olabilir miyim? Bilgilendirirseniz memnun olurum.

SEDAT

YANIT: Almanya’da sigorta başlangıç tarihi Türkiye’de de sigorta başlangıç tarihi sayılıyor. Almanya’daki çalışma sürenizi borçlanarak Türkiye’den emekli olmanız mümkün. Hangi şartlarla emekli olacağınızı Almanya’daki sigorta başlangıç tarihi belirler. Almanya’daki sigorta başlangıç tarihiniz ile askerlik tarihinizi ve süresini bildirirseniz, hangi şartlarla emekli olacağınızı hesaplayabiliriz.

 

Yetim aylığınız kesilince annenizin aylığı artar

SORU: 1 Ocak’ta işe başlayacağım. Babam SSK emeklisiydi, 5 Mart 1997’de vefat etti. Babamdan 530 lira maaş almaktayım. Annem Emekli Sandığından emekli. Annem babamdan da maaş alıyor. Ben tek çocuğum. Benim maaşım kesilince benim aldığım maaş anneme devredilebilir mi?

 

YANIT: 1 Ekim 2008 tarihinden önce 506 sayılı SSK kapsamında bağlanan gelir ve aylıkların durum değişikliği nedeniyle artırılması, azaltılması, kesilmesi veya yeniden bağlanmasında, yürürlükten kaldırılan 506 sayılı SSK hükümleri uygulanıyor.

Babanızdan annenize ve size bağlanan aylık, 1 Ekim 2008 tarihinden önce 506 sayılı Kanuna göre bağlanmış olduğundan, sizin aylığınız kesildiğinde, annenizin yüzde 50 olan aylık bağlama oranı yüzde 75’e yükselir. Sizin deyiminizle, sizin aldığınız aylık annenize devredilir.

 

Hizmet birleştirmesi ne zaman yapılmalı?

SORU: 22 Haziran 1969 doğumluyum. Ekim 2001’den bu yana MEB’de 657’ye tabi kadrolu öğretmenim. 22 Temmuz 1985 meslek lisesi stajından 40 gün primim var (biliyorum, başlangıç sayılmayacak diyeceksiniz, ancak personel müdürü primin tam yattığını söylemişti, neyse 1986’da 107 gün,1987’de 34 günüm daha var). Aralık1994-Temmuz 1995 arası 8 ay askerlik yaptım. Kasım 1995’ten Eylül 2001’e kadar kesintisiz hep özel sektörde SSK’lı çalıştım. Toplamda SSK dökümü 2195 gün gösteriyor. Ne zaman emekli olurum? Hizmet birleştirmesini ne zaman yaptırmalıyım?

 

YANIT: 4/c (Emekli Sandığı) statüsünden emeklilik şartlarının tespitinde sigorta başlangıcı değil, 23 Mayıs 2002 tarihi itibarıyla mevcut olan prim gün sayısı/hizmet süresi dikkate alınıyor. Staj dönemindeki primleriniz uzun vadeli sigorta kollarına tabi olsa da emeklilik şartlarınızın tespitinde staj başlangıç tarihiniz dikkate alınmaz, sadece 40 gün dikkate alınırdı.

4/c statüsünden emeklilik için 25 yıl fiili hizmet süresi ve 55 yaş şartlarına tabisiniz. Askerlik borçlanması emeklilik şartlarınızı değiştirmez, sadece hizmet süresi kazandırır. Yaşınız dolana kadar hizmet sürenizi tamamlamanız mümkün olup, 55 yaşınızı dolduracağınız 22 Haziran 2024 tarihinde emekli olmaya hak kazanırsınız.      

5434 sayılı Emekli Sandığı Kanununun ek 18. maddesine göre, intibak yaptırmak zorundasınız. Şimdi yapılmazsa, tespit edilince yapılır ve kesenek farkını faiziyle ödersiniz. Ayrıca SSK’lı çalışmanız öğretmen olarak gerçekleşti ise bir kısmı, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36. maddesine göre kazanılmış hak aylık intibakına da sayılır. SSK’lı çalışma süreleriniz öğretmen olarak değilse, sadece emeklilik dereceniz artar.

 

51 yaşı dolmasını bekleyeceksiniz

SORU: 11 Temmuz 1969 doğumluyum. Sigorta girişim 15 Şubat 1989 olup 6000 gün primim var. Ne zaman emekli olabilirim?

AKIN

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5450 gün prim ödeme ve 51 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 51 yaşınızı dolduracağınız 11 Temmuz 2020’de emekli olabilirsiniz.

 

Toplu para ödeyerek emekli olunamıyor

SORU: 9 Eylül 1969 doğumluyum. 26 Eylül 1992 SSK girişimle 1480 gün prim ödemem var. Aradaki fark primi ödeyip emekli olma şansım var mı? Ya da başka türlü nasıl emekli olabilirim?

ANIL

YANIT: Maalesef toplu prim ödeyerek emekli olma usulü yok Sadece askerliğinizi borçlanarak gün kazanabilirsiniz. Bunun dışında toplu para ödeyerek gün kazanamazsınız. Muhtemelen sigorta başlangıç tarihinizden önce 18 ay askerlik yaptınız. Askerliğinizi borçlanıp, ayrıca 3505 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5525 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Ayrıca 2120 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 3600 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmanızda mümkün.

 

Aylığın kesilmesine itiraz edebilirsiniz

SORU: Annem, Almanya'dan emekli eşinden dul maaşı (eş 1994 vefat), annesinden Türkiye'den yetim maaşı (Bağ-Kur emeklisi 2010 vefat) ve babasından Türkiye'den yetim maaşı (SSK emeklisi 2014 vefat) almaktaydı. Annesinden aldığı maaşı kestiler ve yersiz ödeme adı altında 38 bin lira borç çıkardılar. Yurtdışından alınan ölüm aylığının Türkiye’den hak edilen ölüm aylığına etkisi var mıdır? Yapılan işlem doğru mudur? Bu işlemin kanuni gerekçeleri nelerdir? Bu işlem doğru değilse nasıl bir yol izlemeliyiz?

 

YANIT: Annenize eşinden dolayı Almanya’dan bağlanan dul aylığı, yetim aylıklarını etkilemez.  Verdiğiniz bilgilere göre, annesinden bağlanan aylığın kesilmemesi gerekir. Ancak hem anneden hem babadan aylığa hak kazandığından, yüksek olan aylık tamdan, düşük olan aylık ise yüzde 50 oranında ödenir. Annesinden bağlanan aylık tamdan ödenmiş ise yüzde 50’lik kısmı için borç çıkarılmış olabilir, ancak bu da aylığın kesilmesini gerektirmez. Annenizin durumunu bu bilgiler kapsamında değerlendirerek yazıyı gönderen SGK il müdürlüğü/sosyal güvenlik merkezine yazılı olarak itiraz edebilirsiniz.

 

Yeraltı maden işinde çalışanların emeklilik şartları

SORU: 12 Ekim 1970 doğumluyum. Sigorta başlangıcım Ekim 1986. 1988-1997 yılları arasında 8 yıl yeraltı kömür madeninde çalıştım. Yeraltı çalışmalarım emeklilik yaşımı öne alır mı? “5 yıl yeraltında çalışanlar 2,5 yıl erken emekli olur” diye okudum, bu doğru mudur?

 

YANIT: Yaş indirimi, ilk defa 1 Ekim 2008 tarihinden sonra maden işyerlerinin yeraltı işlerinde çalışmaya başlayanlar hakkında uygulanıyor. Yeraltı maden işinde çalışmanız bu tarihten önce olduğundan yaş indiriminden yararlanamazsınız. Sizin için farklı özel emeklilik koşulları söz konusu.

Sigorta başlangıcınız ve maden işyerlerinin yer altı işlerinde çalışmanız 1 Ekim 2008 tarihinden önce ve 1800 günden fazla olduğundan bu çalışmanız, 5000 gün ve 50 yaş veya 15 yıllık sigortalılık süresi, 3600 prim günü ve 50 yaş şartlarıyla emekli olma hakkı sağlar. Ayrıca yeraltı maden işyerinde geçen çalışmalarınız 1800 günden fazla olduğundan, bu çalışmalarınızın dörtte biri toplam prim ödeme gün sayınıza ilave edilir.

Diğer yandan, Ekim 1986 sigorta başlangıcıyla emeklilik için 25 yıl sigortalılık süresi, 5300 prim günü ve 49 yaş şartlarına tabisiniz. 5300 prim günüyle, 49 yaşınızı dolduracağınız 12 Ekim 2019 tarihinde emekli olmaya hak kazanıyorsunuz.

 

56 yaşı doldurmanız gerek

SORU: 22 Ocak 1975 doğumluyum. 13 Ekim 1997'de sigortalı olarak işbaşı yaptım. 6246 gün primim var. Sigortaya girişim askerden geldikten sonra. Ne zaman emekli olabilirim.

HÜSEYİN

YANIT: Askerlik sürenin 5 ayını borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5825 gün prim ödeme ve 56 yaş şartlarına tabi olursunuz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan borçlanmadan sonra prim ödemeseniz de, 56 yaşınızı dolduracağınız 22 Ocak 2031’de emekli olabilirsiniz.

 

Sigorta başlangıç tarihinden önceki yaş düzeltmeleri dikkate alınır

SORU: 1 Ağustos 1993’de sigortalı oldum. Şu an 2450 gün primim var. Ne zaman emekli olurum? Askerliğimi 1988-1989 arasında yaptım. Askerlik borçlanması yaşı etkiler mi? Kimlik de 9 Şubat 1968 doğumluyum. Ama ben yaşımı büyüttüm. Bilgilendirir misiniz?

BÜNYAMİN

YANIT: Yaşınızı ilk defa sigortalı olduğunuz tarihten sonra büyütmüşseniz, emeklilik işlemlerine, yeni değil eski doğum tarihiniz dikkate alınır. Ancak yaşınızı sigortalı olduğunuz tarihten önce büyütmüşseniz, emeklilik işlemlerinizde yeni doğum tarihiniz dikkate alınır. Askerlik sürenizin 250 gününü borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5600 gün prim ödeme ve 53 yaş şartlarına tabi olursunuz. Ve toplam 5600 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 53 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Asgari ücretli kapıcının maliyeti

SORU: İnternette araştırdım, kesin bir bilgi edinemedim. Çalışan konut kapıcısının işverene maliyeti ile emekli olup çalışan konut kapıcısının işverene maliyeti ne kadardır? Bilgilendirirseniz çok kişi de faydalanmış olur.

 

YANIT: Asgari ücretle çalıştırılan emekli olmayan kapıcı için yüzde 20,5 oranında (416,05 TL) sigorta primi, yüzde 2 oranında (40,59 TL) işsizlik sigortası primi olmak üzere toplam yüzde 22,5 oranında (456,64 TL) işveren payı hesaplanıyor. Aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içinde verilmesi ve primlerin de yasal süresi içinde ödenmesi halinde 5 puanlık (101,48 TL) prim indiriminden yararlanılıyor. Buna göre, emekli olmayan kapıcının maliyeti 2.384,66 TL oluyor. 2018 Ekim ayına kadar ayrıca aylık 100 TL asgari ücret desteğinden yararlanılıyordu (indirim yapılıyordu).

Asgari ücretle çalıştırılan emekli kapıcı için ise yüzde 24,5 oranında (497,23 TL) sosyal güvenlik destek primi işveren payı hesaplanıyor. Yüzde 5 prim indiriminden yararlanılamıyor. Ayrıca asgari ücret desteğinden de yararlanılamıyordu. Buna göre emekli kapıcının maliyeti 2.526,73 TL oluyor.

 

Sigorta başlangıcından önceki doğumlar borçlanılamıyor

SORU: 1984 doğumlu eşimin hiç sigortası yok. 4 çocuk annesi. Emekli olması için bu saatten sonra ne yapılır? Çocuklar 16,14,10 ve 7 yaşlarında. Eşimin emekli edecek kanun var mı? Nasıl emekli olabilir?

MURAT

YANIT: Maalesef eşinizi bu durumuyla emekli edecek kanun yok. Eşiniz sigortalı bir işte çalışmaya başlayıp 4500 gün prim ödemesi halinde, 25 yıllık sigortalılık süresini dolduracağı 2042 yılı Kasım ayı sonunda(58 yaşını da doldurmuş olması şartıyla) emekli olabilir. Sigorta başlangıcından önceki doğumlar borçlanılamadığından, doğum borçlanmasıyla gün kazanamaz. 

 

Prim geri almayı değil emekli olmayı düşünmelisiniz

SORU: Emekli olamayanlara prim iadesi kanunu yürürlüğe girdi mi acaba? 60 yaşındayım. SSK girişim 1 Nisan 1980’de olup 2700 gün prim ödemem var. Emekli olamadım. Acaba bu kanunla prim iadesi alabilir miyim?

Nil

YANIT: Kanun yıllardan beri yürürlükte. Emekli olmak için aranan yaşı(erkek 60 kadın 58) doldurduğu halde emekli olacak kadar primi olmayanlar; talep etmeleri halinde ödedikleri primi “yaşlılık toptan ödemesi” adı altında geri alabiliyorlar. Ödediğiniz primleri talep etmeniz halinde geri alabilirsiniz. Ancak primlere 1 Ekim 2008’e kadar faiz veya herhangi bir fark işletilmediğinden, prim iadesi olarak alacağınız para taksi dolmuş paranızı karşılamaz. Bu nedenle prim iadesini değil, emekli olmayı düşünmelisiniz. 950 gün daha prim ödeyerek priminiz 3600 güne tamamlayarak emekli olabilirsiniz. İlk defa sigortalı olduğunuz 1980’den sonra doğum veya doğumlarınız varsa, doğum borçlanmasıyla da priminizi tamamlamanız mümkün olabilir. Varsa doğumlarınızın tarihlerini ve doğum sonraki iki yıl içinde prim ödeyip ödemediğinizi bildirirseniz daha net cevap verebiliriz. 

 

Silinen Bağ-Kur süreleri tekrar kazanıla biliniyor mu?

SORU: SSK girişim 1987’de ama primim az. Ne zaman emekli olurum? Eskiye dönük  Bağ-Kur  borcunu üstlenenince  emekli olur muyum?

SEVDA

YANIT: Emekli olmak için; 20 yıl sigortalılık süresi, 5225 gün prim ödeme ve 44 yaş şartlarına tabisiniz. Doğum tarihinizi ve prim ödeme gün sayınızı bildirmemişsiniz. Süre şartını sağladığınızdan, 5225 gün prim ödeme ve 44 yaş şartlarını birlikte sağlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Ayrıca toplam 3600 gün prim ödemeniz şartıyla, 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmanız da mümkün. Prim borcundan dolayı kaybettiğiniz Bağ-Kur süreleriniz varsa, silinen primleri güncel değerleri üstünden ödeyerek, kaybettiğinizi süreleri tekrar kazanmanız(ihya etmeniz) mümkün. Doğum tarihinizi, prim ödeme gün sayınızı, Bağ-Kurlu olduğunuz tarihleri ve silinen prim borcunuz olup olmadığı bildirmeniz halinde sorunuza daha net cevap verebiliriz.

 

Askere giden kıdem tazminatını alabilir mi?

SORU: Askerlik nedeniyle 3 sene 6 ay çalıştığım iş yerinden kısa süre sonra ayrılmak durumundayım. Sizce tazminatımı verirken bir sorun çıkartılar mı?

AHMET

YANIT: Askere giden sigortalı talep etmesi halinde kıdem tazminatını alır. Askerlik nedeniyle işinizden ayrılmadan önce, askerliğinize ilişkin belgeleri işverene ibraz ederek kıdem tazminatınızın ödenmesini talep ettiğinizde, sorun yaşamadan kıdem tazminatınızı ödemeleri gerekir. Aksi halde yasal yolları(şikâyet, dava vb.) deneyerek kıdem tazminatınızı alabilirsiniz.

 

Prim gününüzü isteğe bağlı olarak tamamlayabilirsiniz

SORU: 29 Temmuz 1969 doğumluyum. Mayıs 1994 Bağ-Kur girişliyim ve o tarihten bu yana prim ödemesi yapıyorum. Bir ay içinde işyerimi kapatmayı düşünüyorum. 

1- Prim ödeme sürem ne zaman dolacak? 

2- Bundan sonraki prim ödemesini nasıl yapacağım? Aktif ticaret yapmadığına göre primlerimi dışarıdan yatırmaya devam mı edeceğim?

3- Ne zaman emekli olabilirim?

4- Şu anda 600 TL prim ödemesi yapıyorum. Ne kadar aylık bağlanır. Tavandan maaş alabilmem için ne yapmam gerekir?

 

YANIT: 1- Mayıs 1994’ten bu yana ara vermeden prim ödediyseniz, 25 tam yıl (9000 gün) prim ödeme şartını Mayıs 2019’da yerine getirmiş olursunuz.

2- Ticari faaliyetinize son verdikten sonra isteğe bağlı sigortalı olarak prim ödemek suretiyle prim gününüzü tamamlayabilirsiniz.

3- 54 yaşınızı dolduracağınız 29 Temmuz 2023 tarihinde emekli olmaya hak kazanırsınız.

4- Sigorta primine esas kazancın üst sınırı asgari ücretin 7,5 katı olup bugün itibarıyla 15.221 TL. Verdiğiniz bilgiye göre primlerinizi asgari ücret üzerinden ödüyorsunuz. Bundan sonraki süreçte tavandan prim ödemeye devam etseniz de tavandan emekli maaşı alabilmeniz mümkün değil. Zira emekli aylığınızın hesabında belli bir dönemin değil, 1994 yılından bu yana üzerinden prim ödediğiniz kazanç tutarları dikkate alınacak.

 

Engelli hakkıyla nasıl emekli olabilirim?

SORU: 1967 doğumluyum. SSK başlangıcım 1 Haziran 1996. Prim gün sayım 3695. Kısa dönem 8 ay askerlik yaptım, emekliliğime saydırmadım. Yüzde 40 engelli raporum var. Engelli hakkıyla emekli olabilmek için nasıl bir yol izlemeliyim? Uzun süredir çalışmıyorum, bundan sonra da çalışabileceğimi sanmıyorum. İsteğe bağlı sigorta ödersem hangi tarihte emekli olabilirim?

 

YANIT: Yüzde 40 engelli raporunuza istinaden vergi indirim belgesi alabilirseniz, sigortalılık süreniz 17 yıldan fazla olduğundan, 3920 prim günüyle emekli olabilirsiniz. Ancak vergi indirim belgesi başvurusu için sigortalı çalışıyor olmak gerekiyor.

Vergi indirim belgesi almak için sigortalı bir işe girip, dilekçe, fotoğraf, nüfus cüzdan örneği ve çalıştığınız işyerinden alacağınız çalıştığınıza dair belge ile bulunduğunuz yerdeki defterdarlık gelir müdürlüğüne veya vergi dairesi müdürlüğüne ya da mal müdürlüğüne başvurmanız gerekiyor. Vergi indirim belgesi aldıktan sonra eksik prim gününüzü askerlik borçlanmasıyla tamamlayabilirsiniz. İsteğe bağlı sigortalı olarak prim ödeyerek 5400 prim günüyle, 58 yaşınızı doldurduğunuzda emekli olabilirsiniz.

 

Yaştan ne zaman emekli olabilirim?

SORU: 20 Eylül 1971 doğumluyum. SSK başlangıcım 1 Kasım 1989 olup 1639 gün prim ödedim. Hala çalışıyorum. 1) Yaştan ne zamana emekli olurum? 2) Tam gün olursa ne zaman ne zaman emekli olurum?

Derya YILMAZ

YANIT: 1) 1961 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 3600 güne tamamlamanız şartıyla, 58 yaşınızı dolduracağınız 20 Eylül 2029’da yaş haddinden emekli olabilirsiniz. 2) 3736 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5375 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olmanızda mümkün.

 

Ayda 15 gün çalışan sağlık yardımı alabilir mi?

SORU: 4/a kapsamında bir fabrikada denetmen olarak çalışıyorum. Ekonomik zorluklar nedeniyle fabrika yılbaşından sonra yarım gün çalışacak ve ben de yarım gün çalışmış gibi yarım yevmiye maaş alacakmışım. Ayrıca bu nedenle 15 gün sigortalı gösterilecekmişim. Bu durumda 15 gün sigortalı gösterilirsem, sağlık yardımı alabilir miyim? Ayrıca herhangi bir prim ya da ücret ödemem gerekir mi? Bunun benim için bir mahsuru olur mu?

 

YANIT: Sizin gibi ay içerisinde 20 gün ve daha az çalışanların, 30 günden eksik günlerine ait genel sağlık sigortası (GSS) primlerini 30 güne tamamlamaları gerekiyor. Ancak evliyseniz ve eşiniz genel sağlık sigortalısı ise 30 günden eksik günler için onun bakmakla yükümlü olduğu kişi sayılırsınız ve prim ödemeniz gerekmeksizin sağlık hizmeti alırsınız.

Emeklilik için gerekli olan uzun vadeli sigortalı kolları açısından ise 30 günden eksik kalan günler için isterseniz isteğe bağlı sigortalı olarak prim ödeyebilirsiniz. İsteğe bağlı sigortalı olarak prim ödeyeceğiniz süreler 4/a (SSK) kapsamında geçen sigortalılık süresi kabul edilir.

 

75 gün daha prim ödeyip 50 yaşı dolduracaksınız

SORU: 26 Ekim 1969 doğumluyum. SSK girişim 1 Temmuz 1987’de olup 5300 gün prim ödemem mevcut. 1989’da 18 ay askerlik yaptım. Hala SSK’lı olarak çalışıyorum. Ne zaman emekli olabilirim?

BÜLENT

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5375 gün prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabisiniz. 75 gün daha prim ödeyerek priminizi 5375 güne tamamlamanız şartıyla, 50 yaşınızı dolduracağınız 26 Ekim 2019’da emekli olabilirsiniz. 

 

Babam Bağ-Kurunu 1993’e götürebilir mi?

SORU: 1953 doğumlu babamın 2011 tarihine kadar Bağ-Kur kaydı yok. 2011’den itibaren de esnaf olarak Bağ-Kura prim yatırıyor. 1993-1995 arasında 7 ay kadar vergi mükellefi, ticaret odası kaydı var. Ama Bağ-Kuru yok. 1975-1977 arası 24 ay askerlik yapmis. Babamın emekli olabilmesi için; askerliğini yatırıp, Bağ-Kur girişini geri çekerek borçlanıp emekli olmasını sağlayabilir miyim?

ÖZDEN

YANIT: Babanız askerliğini borçlanabilir. Başkaca borçlanma yapamaz. Ayrıca yeni bir kanun çıkmadığı sürece BAĞ-KUR’unu da vergi mükellefiyet tarihine çekemez. Yaş sorunu olmadığından, askerliğini borçlanıp toplam primini 15 tam yıla(5400 güne) tamamlayacağı tarihte emekli olabilir.

 

Emeklilik yaşınız prim gününüze göre belirlenir

SORU: 1969 Nisan doğumluyum. 1987’de SSK girişim var. 2000’e kadar primimde sıkıntı yok. 2000’de devlette geçici işçi olarak çalışmaya başladım. 2007’de sözleşmeli personel, 2011’deki KHK ile memur oldum. Kadroya geçtiğimizde SSK’da 6080 gün primim vardı. Hizmet birleştirmesini ne zaman yapalım? Bir de ne zaman emekli olabilirim, yaşımda değişme olur mu?

 

YANIT: Hizmet birleştirmesini (intibakınızı) bir an önce yaptırmanızda yarar var. 4/c (Emekli Sandığı) statüsünden emeklilik için 25 tam yıl (9000 gün) hizmet süresi/prim günü şartına tabisiniz. Yaş şartınızın tespitinde ise 1987 yılındaki sigorta başlangıcınız değil, 1 Haziran 2002 tarihi itibarıyla mevcut olan hizmet süresi/prim gününüz dikkate alınacağından, 1 Haziran 2002 tarihi itibarıyla mevcut olan prim gün sayınıza ilişkin bilgi gerekiyor.

 

Kızımın yetim aylığı kesilir mi?

SORU: Ben öğretmenim. Bekâr iki kızım var. Ben Emekli Sandığından emekli olup vefat eden eşimden dul, kızlarım da annelerinden yetim maaşı almaktadırlar. Kızımın biri 4/B sözleşmeli olarak bir kurumun sınavını kazandı. Kızım işe başladığında annesinden maaş almaya devam eder mi yoksa maaşı kesilir mi? İşe başlayan kızımın maaşı kesilirse diğer kızımın aldığı maaş oranında bir değişiklik olur mu?

 

YANIT: Eşinizin sigortalılık statüsünü belirtmemişsiniz. Eşinizin sigortalılık statüsü Emekli Sandığı idiyse, işe başlayacak kızınız 4/a (SSK) kapsamında sigortalı olursa annesinden yetim aylığı almaya devam eder. 4/c (Emekli Sandığı) kapsamında sigortalı olursa yetim aylığı kesilir. Aylığın kesilmesi durumunda diğer kızınıza bağlanan aylığın oranı yüzde 25’ten yüzde 30’a yükselir.

Eşinizin sigortalılık statüsü 4/a (SSK) veya 4/b (Bağ-Kur) kapsamında idiyse, kızınız hangi kapsamda sigortalı olursa olsun yetim aylığı kesilir. Bu durumda diğer kızınızın aylık bağlama oranı değişmez.

 

Askerliğinizin 50 gününü borçlanmanız yeterli

SORU: 18 Eylül 1968 doğumluyum. 12 Ocak 1990’da sigortam başladı. 9400 gün prim ödemem var. 1988’de 18 ay askerlik yaptım. Bu verilere göre askerliğimin ne kadar borçlanmalıyım? Ve ne zaman emekli olurum?

BURAK

YANIT: Askerlik sürenizin 50 gününü borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5450 gün prim ödeme ve 51 yaş şartlarına tabi olursunuz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan borçlanmadan sonra prim ödemeseniz de, 51 yaşınızı dolduracağınız 18 Eylül 2019’da emekli olabilirsiniz.

 

Dul ve yetim aylığı bağlatırken dikkat edilmesi gerekenler

Son dönemde kız çocuğuna yetim aylığı bağlanması, eşten ve anne/baba üzerinden iki aylık alınması konularında sizlerden gelen sorular yoğunlaşınca, bir değişiklik yapıp, konu ile ilgili özet bir bilgilendirme sonrası, örnek olması açısından farklı soruların yanıtlarına yer verdim. Yararlı olması dileğiyle…

Kız çocuğuna anne/babadan aylık bağlanmasında temel koşul evli olmamak, evli olmakla birlikte sonradan boşanmış veya dul kalmış olmak. Sonraki koşul, anne/babanın ve kız çocuğunun sigortalılık statüsüne göre değişiyor.

Emekli Sandığına tabi anne/babadan aylık bağlanması için kız çocuğunun Emekli Sandığı iştirakçisi/emeklisi olmaması yeterli. SSK veya Bağ-Kur’lu anne/babadan aylık bağlanması için ise herhangi bir sigortalılık kapsamında çalışmamak/emekli olmamak gerekiyor.

Eşten ve anne/baba üzerinden iki aylık ödenmesi için aranan şartlar ise daha değişken. Ancak genel olarak şöyle özetlemek mümkün;

■ Eşin ölümü 1 Ekim 2008 öncesi ve eşin ölümü nedeniyle 1 Ekim 2008 öncesinde aylık bağlanmışsa, eş ile anne/babanın sigorta statüsünün farklı olması halinde iki aylık bağlanır.

■ Eşin ölümü 1 Ekim 2008 sonrası olmakla birlikte, anne/baba ölümü nedeniyle 1 Ekim 2008’den önce hak sahipliğinden dolayı ölüm aylığı bağlanmış ise (aylığın sonradan kesilmiş olma hali dahil) sigorta statülerinin farklı olması koşuluyla yine iki aylık bağlanır.

■ Ölüm tarihine bakılmaksızın ölen eşin ve anne/babanın sigortalılık statüsünün biri 5434 sayılı Emekli Sandığı, diğer ölenin ise 4/c (Emekli Sandığı) hariç farklı sigorta statüsünde ise iki aylık bağlanır.

* * *

Emekli öğretmenim. Emekli Sandığından maaş alıyorum. Üç yıl önce eşimden boşandım. Babam Bağ-Kur emeklisiydi. Daha önce SGK, maaşımın asgari ücretten fazla olduğu gerekçesiyle talebimi geri çevirdi. Bu konuda yeni bir düzenleme yapıldı mı?

Bağ-Kur sigortalısının kız çocuğuna aylık bağlanmasında aranan gelir şartı 1 Ekim 2016 tarihinden itibaren kaldırıldı. Ancak bekar veya dul ya da boşanmış olma şartının yanı sıra, Türkiye’de veya yurtdışında sigortalı çalışmamak ya da kendi çalışmasından dolayı gelir veya aylık almıyor olmak şartı aranıyor. Emekli Sandığından emekli aylığı aldığınızdan, Bağ-Kur emeklisi babanızdan aylık bağlanmaz.

* * *

Çalışmayan bekâr bir bayanım. Annem ve babam SSK emeklisi. Allah geçinden versin vefatları halinde maaş alma hakkım olur mu?

Allah geçinden versin anne veya babanızdan birinin vefatı halinde, vefat eden anne veya babanızdan aylık bağlanır. Diğerinin de vefatı durumunda, her ikisinden de 5510 sayılı Kanuna göre hak sahibi olacağınızdan, sonradan vefat edenden de aylık alabileceksiniz. Ancak yüksek olan aylığın tamamı, düşük olan aylığın yarısı bağlanır.

* * *

Babam 15 Mart 2018’de vefat etti. Kendisi Bağ-Kur emeklisiydi. Annemin rahmetli anne ve babası da SSK emeklisiydiler. Annem Bağ-Kur dul maaşı ile birlikte, anne veya babasından da yetim aylığı alabilir mi?

Babanız 1 Ekim 2008 tarihinden sonra vefat ettiğinden, annenize 5510 sayılı Kanuna göre babanızdan aylık bağlanıyor. Anne ve babasından dolayı hak sahipliği de yine babanızın vefatıyla 5510 sayılı Kanununa göre oluşuyor. 5510 sayılı Kanuna göre hem eşinden hem de anne ve/veya babasından ölüm aylığına hak kazananlara, tercihine göre eşinden ya da anne ve/veya babasından aylık bağlanıyor. Bu durumda annenize hem babanızdan hem de anne ve/veya babasından aylık bağlanmaz, tercih yapabilir. Anne ve/veya babasından bağlanacak aylığı tercih ederse yüksek olan aylığın tamamı, düşük olan aylığın yarısı bağlanır.

* * *

Emekli asker olan babam 24 Ekim’de vefat etti. Babam üzerinden anneme maaş bağlanacağından eminiz. Anneme Ocak 1996’da vefat eden SSK’lı babasından da aylık bağlanabilir mi?

Anneniz herhangi bir sigortalılık kapsamında çalışmıyor veya kendi çalışmasına bağlı olarak emekli aylığı almıyorsa, babanızın Emekli Sandığı emeklisi olması nedeniyle, SSK’lı babasından da annenize aylık bağlanır.

 

Eşiniz primini 5825 güne tamamlayacak ve 52 yaşı dolduracak

SORU: Eşim 16 Şubat 1980 doğumlu eşimin SSK girişi 14 Şubat 1996 olup toplam 2550 gün prim ödemesi var. Bu sene içinde bir çocuk doğumu yaptı. Emeklilik şartları nasıl olur. Ne yapması lazım?

EMRAH

YANIT: Eşiniz emekli olmak için; 20 yıl sigortalılık süresi, 5825 gün prim ödeme ve 52 yaş şartlarına tabi. 3275 gün daha prim ödeyerek toplam primini 5825 güne tamamlaması şartıyla,

52 yaşını dolduracağı 16 Şubat 2032’de emekli olabilir. Eşiniz doğumundan sonraki iki yılda prim ödenmeyen günleri borçlanma hakkı var. İsterse bu günleri doğum borçlanmasıyla kazanabilir.

 

Yıllık izin sürem ne kadar?

SORU: 1 Mart 1974 doğumluyum. 14 Mayıs 1995’te SSK’lı olarak çalışmaya başladım. 6130 gün primim var. Ne zaman emekli olabilirim? 14 yıldır aynı firmada çalışıyorum, kendim çıkarsam tazminat alabilir miyim? Yıllık izin sürem ne kadar? Sadece geçen yıl 21 gün izin kullandım. Önceki yıllar hep 15 gün kullanmıştım. Erken emeklilik benim durumumdakiler için maalesef yok, alternatif yöntemler var mı?

 

YANIT: Emeklilik için 20 yıl sigortalılık süresi, 5750 prim günü ve 51 yaş şartlarına tabisiniz. Yaş dışında kalan şartları sağlamışsınız. 51 yaşınızı dolduracağınız 1 Mart 2025 tarihinde emekli olmaya hak kazanırsınız. SGK’dan alacağınız “kıdem tazminatı alabilir” yazısını işvereninize ibraz ederek işten ayrılmanız halinde kıdem tazminatı alabilirsiniz. İlk beş yıl için yıllık 14, altıncı yıldan itibaren ondördüncü yılın sonuna kadar yıllık 20, onbeşinci yıldan itibaren 26 iş günü izin hakkınız var. Erken emekliliğiniz için alternatif bir yöntem yok.

 

Ya primi 7000 güne tamamlayacak ya da 25 yılı dolduracaksınız

SORU: 65 yaşındayım. Sigorta başlangıç tarihim Aralık 2002’dir. Acaba ne zaman emekli olabilirim?

NECDET

YANIT: Askerlik durumunuzu bildirmemişsiniz. İki şekilde emekli olabilirsiniz.

1) 7000 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabi olarak,  priminizi 7000 güne tamamlayacağınız tarihte. Boşluğunuz yoksa muhtemelen 20 ay askerlik yaptınız. Askerliğinizi borçlanıp ara vermeden prim ödeyerek priminizi 7000 güne tamamlayacağınız Eylül 2020’de. 2) 25 yıl sigortalılık süresi, 4500 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabi olarak, 4500 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 25 yıllık sigortalılık sürenizi dolduracağınız Aralık 2027’de. Askerliğinizi borçlanırsanız  Nisan 2026’da.

 

Emekli aylığının yüksek olması için ne yapmalıyım?

SORU: 1983 doğumluyum. 2001 sigorta girişliyim. 2014 yılında doğan 1 nci çocuğumda 6 ay ücretsiz izin kullandım. 2016 yılında doğan 2 nci çocuğumda işten ayrıldım. İşten ayrılış tarihim Nisan 2016’dır. 1) Emekli olma şartlarım nelerdir? 2)Emekli maaşını daha yüksek almak için kalan sigorta primlerimi 2 yıl 6 ay çocuk borçlanması yaparak elde etmek mi? Yoksa çalışarak sigorta ödemesi yapmam mı avantajlı olur?

DİLEK

YANIT: 1) Priminizi 7000 güne(veya 4500 güne) tamamlamanız şartıyla, 2041’de 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. 2) Emekli olacağınız tarihe kadar prim eksiğinizi çok rahat tamamlayabileceğinizden, bize göre doğum borçlanmasına gerek yok. Emekli aylığını; üstünden prim hesaplanan kazanç tutarı ile prim ödeme gün sayısı birlikte belirliyor. Bu nedenle emekli aylığınızın yüksek olması için, prime esas kazancın üst sınırı(bugün için 15.221.40 lira) veya üst sınıra yakın bir kazanç tutarı, örneğin 12,13 bin lira vb. bir kazanç tutarı üstünden prim ödemelisiniz. Üstünden prim hesaplanan kazanç tutarı aynı olması şartıyla, doğum borçlanmasıyla kazanılan gün ile çalışarak kazanılan günün emekliliğe etkisi arasında fark olmaz.  

 

Emeklilik için hangi yolu izlemeliyim?

SORU: 4 Haziran 1972 doğumluyum. 15 Ağustos 1994’den beri SGK’lıyım. Ocak 2019’da yurtdışında çalışma imkânım doğdu. Emeklilik için hangi yolu izlemeliyim?

 

YANIT: 4/a /SSK statüsünden emeklilik için 25 yıl sigortalılık süresi, 5750 prim günü ve 55 yaş şartlarına tabisiniz. 5750 prim günüyle, 55 yaşınızı dolduracağınız 4 Haziran 2027 tarihinde emekli olmaya hak kazanırsınız.

Yurtdışındaki çalışma sürelerinizi borçlanabilirsiniz. Ülkemiz ile sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan ülkelerden birinde iş üstlenen işverence yurtdışında çalıştırılacaksanız isteğe bağlı sigortalı da olabilirsiniz. Ancak 5750 prim gününüz varsa, nimet-külfet karşılaştırması yapıldığında, borçlanmanız ya da isteğe bağlı sigortalı olarak prim ödemeniz doğru bir tercih olmaz. Bunun yerine, askerliğinizi ilk defa sigortalı olduğunuz tarihten önce yaptıysanız, 85 gün askerlik borçlanması yaparak, emeklilik yaşınızın 54’e inmesini sağlayabilirsiniz.

 

Yaş farkı eşinize aylık bağlanmasına engel değil

SORU: Kendim 3 Temmuz 1939 doğumluyum. Eşim 27 Şubat 1974 doğumlu ve 7 Ekim 2005 tarihinden beri evliyiz. Ben SSK’dan emekliyim. Vefatımdan sonra eşimin emeklilik hakları nasıl olacaktır?

 

YANIT: Eşinizle aranızdaki yaş farkı, Allah geçinden versin vefatınız halinde eşinize aylık bağlanmasına engel değil. Eşiniz herhangi bir sigortalılık kapsamında çalışmıyor veya kendi çalışmasından dolayı emekli aylığı almıyor olması ve kendisinden başka sizden aylık bağlanacak kimsenin olmaması halinde, emekli aylığınızın yüzde 75’i eşinize bağlanır. Kendisine bağlanacak aylığa bağlı olarak da sağlık yardımı alır.

Herhangi bir sigortalılık kapsamında çalışıyor veya kendi çalışmasından dolayı emekli aylığı alıyor olması halinde, bağlanacak aylığın oranı yüzde 50 olur. Bu durumda da kendi sigortalılığına bağlı olarak sağlık yardımı almaya devam eder.

 

Primi 5400 güne tamamlamalısınız

SORU: 3 Kasım 1958 doğumluyum. Sigortaya giriş tarihim 15 Ekim 2011, çıkış tarihim 31 Aralık 2015 olup çıkış tarihimden beri de isteğe bağlı devam etmekteyim. Ne zaman emekli olabilirim?

EMİNE

YANIT: Yaş sorununuz olmadığından, isteğe bağlı prim ödemenizle toplam priminizi 5400 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Fiili askerlik süresi borçlanılabiliyor

SORU: 1988 doğumluyum ve 2007 yılında askerliğe elverişli değildir raporu aldım. 2014’te sigortalı çalışmaya başladım. Acaba askerliğimi saydırmam mümkün mü?

SERDAR

YANIT: Fiilen yapılan askerlik süreleri borçlanılabiliyor. Askerliğe elverişli olmadığınız tespit edilerek askere alınmamışsınız. Dolayısıyla fiili askerlik süreniz olmadığından askerlik borçlanması yapamazsınız.

 

Sigorta başlangıcınız emeklilik yaşınızı belirlemez

SORU: Doğum tarihim 8 Temmuz 1974, sigorta başlangıç tarihim 26 Ağustos 1995, prim ödeme gün sayım 23’dür. 21 Eylül 2000'den itibaren kamu kurumunda doktor olarak çalışmaya devam ediyorum. Prim günüm 6076’dır. Kaç yaşında, ne zaman emekli olurum?

 

YANIT: 4/c (Emekli Sandığı) statüsünden emeklilik şartlarının tespitinde 23 Mayıs 2002 tarihindeki fiili hizmet süresi dikkate alınıyor. Bu nedenle, 26 Ağustos 1995 tarihi hizmet başlangıcı olarak dikkate alınmaz. Sadece 23 günlük prim ödemeniz dikkate alınır ve hizmet sürenize eklenir. Bu da 58 olan emeklilik yaşınızı değiştirmez. Ancak sigorta başlangıcınızın 8 Eylül 1999 tarihinden önce olması, emeklilik için 25 değil, 20 yıl fiili hizmet süresine tabi olmanızı sağlar. Buna göre de en az 20 tam yıl (7200 gün) hizmet süresiyle, 58 yaşınızı dolduracağınız 8 Temmuz 2032 tarihinde emekli olabilirsiniz.

 

Astsubaylar kazai rüşt kararı olmadan dava ile hizmet kazanabilir

SORU: Jandarma astsubayım.31.10.1981 doğumluyum. 01.09.1998 de askeri okula girdim ve 30.08.1999 tarihinde mezun olarak rütbe ve maaşımı aldım. 17 yaşında üç ay maaş aldım. Eylül 1999 da emeklilik yaşı ile yapılan değişiklikte 17 yaşında idim ve sigorta başlangıcım yoktu. Şimdi birlikte mezun olduğum arkadaşlarımdan çok daha geç emekli oluyorum. Bende SGK ya dilekçe yazarak sigorta başlangıcımın askeri okula giriş tarihi olarak başlamasını ve borçlanmamı talep ettim. Ancak SGK 17 yaşında olduğum için borçlanmadan faydalanmayacağımı belirtti. Bu durumda ne yapabilirim?

CEMAL

YANIT: Astsubay sınıf okulunu bitirerek doğrudan astsubaylığa naspedilenlerin, bu okulda geçen sürelerinin fiili hizmet süresinden sayılması için 18 yaşını bitirmiş olmaları şartının aranmayacağı hakkında Danıştay 11. Dairesinin Esas No:2009/2407 ve Karar No:2009/11048 sayılı Kararı ve buna benzer emsal kararlarda bulunmaktadır. Bu karar ile temin edebileceğiniz diğer kararları da emsal göstererek dava açmanız halinde, 18 yaş altında geçen süreleriniz hizmetten sayılabilir.

 

Borçlanma için acele etmenize gerek yok

SORU: 1993 doğumlu ve 14 Nisan 2008 tarihli sigorta girişi olan kızımız, 7 senedir yurt dışında eğitim görmektedir. Bu süreyi borçlanabilir mi? Bunun için şimdiden başvuru yapmalı mıyız? İlerideki emekliliği için avantajlı olur mu? Önerir misiniz?

 

YANIT: Kızınızın 4/a (SSK) statüsünden emekliliği için 25 yıl sigortalılık süresi, 4500 prim günü ve 58 yaş veya 7000 prim günü ve 58 yaş şartlarını sağlaması gerekiyor. 25 yıllık sigortalılık süresi, 58 yaşından önce dolacağından, 4500 prim günüyle 58 yaşını dolduracağı 2051 yılında emekli olabilir. İkameti yurtdışında ise yurtdışında bulunduğu süreleri ev kadını olarak borçlanabilir. Ancak emekliliği için önünde daha 33 yıl var. Prim gününü bu sürede çalışarak tamamlaması mümkün. Bana göre şimdiden borçlanma yapıp para ödemeye gerek yok.  Borçlanmayı, prim gününü tamamlayamaması söz konusu olduğunda düşünebilirsiniz.

 

Emekli olmak mı çalışmaya devam etmek mi avantajlı?

SORU: Doğum tarihim 2 Haziran 1969, ilk işe giriş tarihim 6 Ekim 1993, toplam uzun vadeli prim gün sayım 7908. 2 Haziran 2019 tarihinde 50 yaşımı doldurup emekliliğe hak kazanıyorum. Halen aktif olarak çalışıyorum. Merak ettiğim; emekliliğe hak kazanınca emekli olup çalışmaya devam etmek mi daha avantajlı yoksa çalışmaya devam etmek mi daha avantajlı?

 

YANIT: Primleri düşük kazanç üzerinden ödenenlerin, Ekim 2008 sonrası prim günlerinin toplam prim günleri içindeki oranı arttıkça emekli aylıkları olumsuz etkileniyor. Primleriniz düşük kazanç üzerinden ödeniyorsa, çalışmaya devam etmeniz emekli aylığınızda az da olsa düşüşe neden olur. Diğer yandan, emekli olup çalışmaya devam etmeniz halinde hem emekli aylığı hem de çalışmanız karşılığı ücret olmak üzere iki ayrı geliriniz olacak. Bu da emekliliğe hak kazandığınızda emekli olup, çalışmaya devam etmenizi daha avantajlı kılar.

 

Primi 3600 güne tamamlayarak emekli olacaksınız

SORU: 1947 doğumluyum. Sigorta başlangıç tarihim 1 Kasım 1964 olup toplam 2895 gün pirimim var. Askerlik borçlanmamı yaptım. En kısa sürede nasıl emekli olabilirim? Nasıl bir yol izlemem gerek?

DURSUN

YANIT: Emekli olmak için; 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 55 yaş şartlarına tabisiniz. Süre ve yaş sorununuz olmadığından 705 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 3600 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Sigorta başlangıç tarihi SGK’ya ilk defa çalışma süresi bildirilen gündür

SORU: 10 Ekim 1974 doğumluyum. SGK girişim çıraklık eğitimden 1 Kasım 1990  olup, 7813 gün prim ödemem var. Acaba ne zaman emekli olabilirim?

HÜSEYİN

YANIT: Çırak sigortasında; kişileri emekli eden, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına prim ödenmediğinden emeklilik açısından sigorta başlangıcı sayılmıyor. Ancak çırak sigortasın da alınan sigorta sicil numarası emekli olana kadar kullanılıyor. Bu da sizde olduğu gibi sigortam başladı yanılgısına yol açıyor. Emekli olma şartlarını sigorta başlangıç tarihi belirliyor. Sigorta başlangıç tarihi; kişi adına ilk defa çalışma süresi bildirilen gündür. Bu tarihi bildirmeniz halinde, emekli olacağınız tarihi hesaplayabiliriz. 

 

Yurtdışı borçlanması ile emekli olabilir

SORU: Oğlumun sigortası 2000 yılında başlamış ve 1,5 yıl prim ödenmiş. Kendisi 17 yıldır yurtdışında yaşıyor ve buradan emekliliğini devam ettirmek istiyor. Biz nasıl bir yol izlemeliyiz? Kaç yaşında emekli olabilir? Ödemelerimiz ne kadar tutar?

 

YANIT: Oğlunuz 25 yıl sigortalılık süresi, 4500 prim günü ve 60 yaş veya 7000 prim günü ve 60 yaş şartlarıyla 4/a (SSK) statüsünden emekli olabilir. Prim gününü tamamlamak için yurtdışında geçen çalışma sürelerini borçlanabilir. Borçlanacağı her bir gün için ödeyeceği prim tutarı, borçlanma başvuru tarihinde geçerli olan bir günlük asgari ücret ile bunun 7,5 katı arasında kalmak koşuluyla kendisi tarafından belirlenecek kazanç tutarının yüzde 32’si kadar olur.

 

Toplu ödeme yaparak emekli eden yasa çıkmadı

SORU: 1970 doğumlu annemin 1987 yılından 100 gün sigorta primi var. 3 de çocuk var. SGK’ dan emekli olması için 3 sene ödeme yapması gerekiyor dediler. Yeni yasa filan çıktı mı? Annem toplu ödeme yaparak emekli olabilir mi?

DİLEK

YANIT: Yeni yasa çıkmadı. Maalesef anneniz toplu ödeme yaparak emekli olamaz. Doğumları arasında iki yıllık süre varsa, üç doğumu borçlanarak 2160 gün kazanıp, ayrıca da 1340 gün daha ödeyerek toplam primini 3600 güne tamamlaması şartıyla, 2028’de 58 yaşını dolduracağı tarihte emekli olabilir.

 

Borçlanma üç yıl erken emekli olmanızı sağlayabilir

SORU: 12 Eylül 1978 doğumluyum. 1998-1999 yıllarında askerdim. Sigorta girişim Şubat 2000. Askerlik borçlanmasını yapsam ne zaman, yapmasam ne zaman emekli olabilirim?

 

YANIT: Şubat 2000 sigorta başlangıcıyla, en az 4500 gün prim ödemiş olmak koşuluyla 60 yaşınızı doldurduğunuzda 4/a (SSK) statüsünden emekli olabilirsiniz.

Sigorta başlangıç gününüzü ve ne kadar askerlik yaptığınızı belirtmemişsiniz. 2000 Şubat ayında sigortanızın başladığı güne ve askerlik sürenize bağlı olarak, askerlik borçlanmasıyla 5975 prim günüyle 58, 5900 prim günüyle 57 yaşınızı doldurduğunuzda emekli olmanız mümkün olabilir.

 

Yüzde 30 oranında yetim aylığı bağlanır

SORU: Ben SSK’lı çalışan dul bir bayanım. Annem ve babam Emekli Sandığından maaş almaktalar. Allah geçinden versin tabi ki ama ikisinden birinin vefatından sonra maaşını alabilecek miyim? Tutar yüzde kaç olur?

 

YANIT: Allah geçinden versin anne veya babanızdan birinin vefatı halinde, sağ kalan anne veya babanıza yüzde 50, sizden başka aylık bağlanacak çocuk yoksa size yüzde 30 oranında aylık bağlanır.

Her ikisinin de vefatı halinde her ikisinden ayrı ayrı aylık bağlanmaz. Ancak yüksek olan aylığı tercih edebilirsiniz ve aylık bağlama oranınız yüzde 50’ye yükselir.   

 

52 yaşı dolduracağınız tarihte emekli olacaksınız

SORU: 29 Ağustos 1974 doğumluyum. 1990 SSK başlangıcımla 6989 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olabilirim?

İBRAHİM

YANIT: Emekli olmak için: 25 yıl sigortalılık süresi, 5525 gün prim ödeme ve 52 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 52 yaşınızı dolduracağınız 29 Ağustos 2026’da emekli olabilirsiniz.

 

Çırak sigortasında alınan sicil numarası emekli olana kadar kullanılır

SORU: 15 Ocak 1981 doğumluyum. 2 Haziran 1997’de sigorta pirimim yatmaya başladı. 2547 gün primim var. Ne zaman emekli olabilirim?  Primlerim 1991’de de çıraklıktan aldığım sigorta numaramı üstüne yatıyor.

MEHMET

YANIT: Çırak sigortasında kişileri emekli eden sigorta kollarına prim ödenmediğinden emeklilik açısından başlangıç sayılmaz. Ama bu dönemde alınan sigorta sicil numarası emekli olana kadar kullanılır. 3353 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5900 güne tamamlamanız şartıyla, 57 yaşınızı dolduracağınız 15 Ocak 2038’de emekli olabilirsiniz.

 

İşyerim kapanırsa kıdem tazminatı alabilir miyim?

SORU: 11 senedir ayni işyerinde çalışıyorum. İşyeri kapanırsa kıdem tazminatı alabilir miyim?

ABDULLAH

YANIT: İşveren işyerini kapatıyorsa, 11 yıllık çalışmanızın kıdem tazminatını, kapatma tarihinden önce yazılı olarak ihbar önelinde bulunmadıysa,(işten çıkartacağını 8 hafta önce haber vermediyse) 8 haftalık ücretiniz kadar ihbar tazminatı, varsa kullanmadığınız yıllık izin sürelerinizin ücretini ödemesi gerekir.

 

10 yılı doldurunca isteğe bağlı iştirakçi olabilirsiniz

SORU: 10 Ekim 1987 doğumluyum. Haziran 2008’de polis meslek yüksek  okulundan mezun olarak göreve başladım. Meslekte 10 yılım dolmak üzere. Daha önceden herhangi bir sigorta girişim olmadı. Maaşsız emekli olabileceğim tarih nedir? Birde 10 yılım dolunca istifa ettiğimde prim ödeyerek memur emeklisi olma hakkım var mı? Böyle bir kanun çıktı diye duymuştum.

MELİH

YANIT: Emekli Sandığında maaşsız emekli olmak için; 25 tam yıl fiili hizmet süresi şartına tabisiniz.  15 Haziran 2028’de maaşınızı alınca hizmetiniz 20 yıl olacak. Buna, bu tarih itibariyle kazanacağınız 5 yıl fiili hizmet süresi zammı da ilave edildiğinde hizmet süreniz 25 tam yıla çıkacağından, bu tarih itibariyle görevinizden aylıksız ve ikramiyesiz olarak ayrılabilirsiniz. Ayrıca 15 Haziran 2020 tarihine kadar 12 yıl fiilen çalışıp, 3 yıl fiili hizmet zammı sürenizle birlikte hizmetinizi 15 yıla tamamlayarak görevden ayrılabilirsiniz. Ancak bu durumda 61 yaşınızı dolduracağınız 10 Ekim 2048 tarihinde emekli olabilirsiniz. Fiilen 10 yıl çalıştıktan sonra istifa ederek görevden ayrılırsanız, Emekli Sandığına isteğe bağlı iştirakçi olarak dışardan primlerinizi ödeyerek de eksik hizmet sürenizi tamamlayabilirsiniz. Bu durumda görevden ayrıldığınız tarihten itibaren 6 ay içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna başvurarak isteğe bağlıya tescilinizi yaptırmanız gerekir. İsteğe bağlı iştirakçi olarak prim ödeyeceğiniz sürede de, SSK veya Bağ-Kura tabi bir işte çalışmamanız gerekiyor.

 

Askerlik borçlanması yapsam emeklilik yaşım ne olur?

SORU: 1970 doğumluyum. İlk işe girişim 1986 yılında özel bir şirkette fakat 1989 Ocak ayında sigortamı yapmışlar. Şu anda 4970 prim günüm var. İlk işe girişimin emekliliğe faydası olur mu? Askerlik borçlanması yapsam emeklilik yaşım ne olur?

 

YANIT: Ocak 1989 sigorta başlangıcıyla 4/a (SSK) statüsünden emeklilik için 25 yıl sigortalılık süresi, 5450 prim günü ve 51 yaş şartlarına tabisiniz. Askerliğinizi sigorta başlangıcından sonra yaptığınızdan, askerlik borçlanması emeklilik yaşınızı değiştirmez, sadece prim günü kazandırır. 5450 prim günüyle, 51 yaşınızı doldurduğunuzda emekli olmaya hak kazanırsınız. 51 yaşınız dolana kadar prim gününüzü tamamlamanız mümkün olduğundan, askerlik borçlanması yapmanıza gerek yok. Yaşınız dolana kadar prim gününüzü tamamlayamazsanız, askerlik borçlanması yapabilirsiniz.

Sigortasız çalıştırıldığınız dönemle ilgili hizmet tespit davası açar ve mahkeme sigorta başlangıcınızın 1986 yılında olduğuna karar verirse, emeklilik yaşınız 49 olur ve 5300 prim günüyle 49 yaşınızı doldurduğunuzda emekli olabilirsiniz.

 

Anne dul ve muhtaç durumda olmalı

SORU: Vefat eden kızımdan dolayı yetim aylığı alan torunum 18 yaşını doldurduğundan yetim aylığı kesildi. Acaba kesilen aylığını ev kadını olup geliri olmayan eşime bağlatabilir miyiz?

ALİ

YANIT: Emekli Sandığında vefat eden çocuğundan dolayı anneye aylık bağlanması için, annenin dul ve muhtaç olması gerekiyor. Eşiniz bu şartları taşımadığından maalesef kızından dolayı Emekli Sandığından aylık alamaz.

 

Toplu ödeme yaparak emekli olunabilir mi?

SORU: Eşim 1949 doğumlu. Bugüne dek SGK ilgili bir işte çalışmışlığı yok. Toplu bir ödeme yaparsam eşimin emekli olma şansı var mı? Olabilirse ne kadar ödeme yapmamız gerekiyor?

 

YANIT: Toplu ödeme ancak yasada belirtilen doğum ve askerlik borçlanması, yurtdışında çalışarak veya ev kadını olarak geçen sürelerin borçlanılması gibi borçlanma süreleri için söz konusu olabiliyor. Sosyal güvenlik sistemimizde borçlanma süreleri haricinde toplu ödeme yapma imkanı olmadığından, toplu ödeme yaparak eşinizin emekli olabilmesi mümkün değil.

 

SSK emeklisi kız Emekli Sadığından yetim aylığı alabilir 

SORU: SSK  emeklisi dul bayana, Emekli Sandığı emeklisi vefat eden babasından aylık bağlanabilir mi?

DİLEK

YANIT: SSK emeklisi dul bayan, vefat eden Emekli Sandığı emeklisi babasından dolayı yetim aylığı alabilir. Hem kendi emekli aylığını, hem de babasından dul aylığını birlikte alır.

 

Yetim çocuğa anne ve babadan aylık bağlanması

SORU: Sözcü gazetesindeki yazılarınızı ilgiyle takip ediyorum. Çok kimseye de faydalı olduğunuzu biliyorum. Sormak istediğim; eşim ve ben 2000 ve 2002 yıllarında Emekli Sandığından emekli olduk. Engeli nedeniyle evlenmemiş bir kızımız var. İkimizin de vefatı halinde ayrı ayı maaş bağlanır mı yoksa sadece fazla olan birimizin maaşımı kendisine bağlanır?

 

YANIT: Anne ve babası 1 Ekim 2008 tarihinden sonra vefat eden yetim çocuğa, anne ve babası ister SSK’lı ister Bağ-Kur’lu, ister biri SSK’lı diğeri Bağ-Kur’lu olsun, yüksek olanı tam diğeri yarım olmak üzere iki maaş bağlanır. Anne ve babanın birisi Emekli Sandığına tabi diğeri SSK veya Bağ-Kur sigortalısı ise yine iki maaş bağlanır ve her iki maaş da tamdan ödenir. Anne ve babanın her ikisi de Emekli Sandığına tabi ise sadece yüksek olan tek maaş bağlanır.     

Her ikiniz de Emekli Sandığına tabi olduğunuzdan, Allah geçinden versin, sizin ve eşinizin vefatı halinde kızınıza hem sizden hem de eşinizden aylık bağlanmaz. Önce hanginiz vefat ederse, kızınıza ondan aylık bağlanır. Diğerinizin de vefatı sonrasında kızınız yüksek olan aylığı tercih edebilir.

 

Ek gösterge artışından emekliler de yararlanacak

SORU: 2012 yılında polis memurluğundan 1/2 derece/kademe ve 29 yıl 8 ay hizmet süresiyle emekli oldum. Ek göstergem 3000, üniversite mezunuyum. Çıkarılması düşünülen 3600 ek göstergeden yararlanabilecek miyim?

 

YANIT: Yılan hikâyesine dönen ek gösterge artışı sadece görevde olanları değil, emekli olanları da kapsayacak. Düzenleme yapılır ve ek gösterge 3600’e yükseltilirse, emekli polis memuru olarak siz de yeni ek göstergeden yararlanırsınız.

 

Primi 5675 güne tamamlamanız gerekiyor

SORU: 29 Haziran 1970 doğumluyum. 1 Ağustos 1994’de SSK’lı oldum. SSK’dan önce yaptığım 550 gün askerliğimi yatırdım. 1774 gün SSK’ya 910 gün de Bağ-Kura prim ödemem var. Şimdi SSK’lı olarak çalışıyorum. Ne zaman emekli olurum?

MURAT

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5675 gün prim ödeme ve 54 yaş şartlarına tabisiniz. 2441 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5675 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Ayrıca 366 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 3600 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız 29 Haziran 2030’da yaş haddinden emekli olmanızda mümkün.

 

Kızınız üstünüzden sağlık yardımı alabilir

SORU: Emekli öğretmenim. Şu anda işsiz olan bir kızım var. Acaba benim üzerimden sağlık hizmetlerinden yararlanabilir mi? Beni aydınlatırsanız sevinirim.

NEDRET

YANIT: İşsiz olan kızınız 1 Ekim 2008 itibariyle bakmakla yükümlü olduğunuz kişi olduğundan, evli değilse sizin üstünüzden sağlık yardımı alabilir.

 

Emekli olduğunuzda eşinizden bağlanan aylık kesilmez

SORU: 1 Temmuz 1969 doğumluyum. 1987 yılında 3 ay sigortam var 2 yıl stajyer olarak tam sigortam yatırıldı. 1990 yılından beri halen Bağ-Kur’luyum. Ne zaman emekli olurum? Ayrıca vefat eden eşimden maaşım var. Kendi emekliliğim gerçekleşince bu maaş kesilir mi?

 

YANIT: Verdiğiniz bilgilere göre, emekliliğiniz için gereken prim gün sayısını fazlasıyla tamamlamışsınız. Yaş şartınızın tespiti için ise 1 Haziran 2002 tarihi itibarıyla mevcut olan prim gün sayınıza ilişkin bilgi gerekiyor. Ancak Bağ-Kur başlangıç tarihinizi gün, ay ve yıl olarak değil, sadece yıl olarak vermişsiniz. Ayrıca staj döneminde emeklilik için gerekli olan uzun vadeli sigorta kollarına prim ödenmiyor. Bu bilginizin de netleştirilmesi gerekiyor. Bu nedenle verdiğiniz bilgilerden hareketle emeklilik yaşınızı, dolayısıyla ne zaman emekli olacağınızı hesaplamak mümkün değil.

Emekli olduğunuzda, vefat eden eşinizden almakta olduğunuz aylık kesilmez. Hem kendi emekli aylığınızı alır hem de eşinizden bağlanan aylığı almaya devam edersiniz.

 

Fiilen çalışma olmadığı tespit edildiğinde emekli aylığı kesilir

SORU: 5 yıldan beri emekli olan eşimin emekli aylığını kestiler. Neden diye sorduk? 10 ay çalıştığı işyerinde denetlemede hatalı dendi. Tekrar doğum borçlanması yaparak emekli olabilir mi?

YAVUZ

YANIT: Eşinizin fiilen sigortalı çalışmadığı halde, bir işyerinde 10 ay sigortalı çalışmış gibi bildirildiğinin tespit edilerek emekli aylığının kesildiği anlaşılıyor. Durum böyleyse ödenen emekli aylıkları da geri istenecektir. Ancak eşiniz söz konusu işyerinde fiilen çalışmışsa ve çalışmasını belge veya şahitle ispatlayabiliyorsa, dava açarak emekli aylığını mahkeme kararıyla bağlatmayı deneyebilir. Ayrıca ya sigortalı bir işte çalışarak, ya da borçlanma hakkı olan doğumu varsa 10 ay doğum borçlanması yaparak primini tamamlar ve tekrar emekli olabilir.

 

15 yıl 3600 günle daha geç emekli olursunuz

SORU: 1 Nisan 1991 işe giriş tarihim. 5811 prim günüm var. Bugün emekli olsam emekli maaşı olarak alacağım tutar 2.062 TL gözüküyor. Şu an çalışmıyorum. Bu şartlar altında 15 yıl 3600 günle emekli olabilir miyim? Bunun dezavantajı var mı? Emekli olursam maaş tutarında değişiklik olur mu?

Bir diğer konu, eşim banka çalışanı. Kıdem tazminatlarına dokunulursa, 15 yıl 3600 günden emekli olmasını tavsiye eder misiniz? Diyelim ki emekli oldu, 15 yıl 3600 güne göre eline geçen maaş değişir mi?

 

YANIT: 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 prim günüyle emekli olduğunuzda da emekli aylığınız mevcut olan 5811 prim günü üzerinden hesaplanacağından, emekli aylığınız değişmez. Ancak 15 yıl 3600 günden emekli olabilmeniz için de yaş şartı aranıyor. Yaş şartı da 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 prim günü ve 55 yaş şartlarını en son sağladığınız/sağlayacağınız tarihe göre kademeli olarak belirlenir ve 56 ila 60 yaş arasında değişir. Normal emekliliğiniz için gereken 25 yıl sigortalılık süresi ve 5525 prim günü şartlarını zaten tamamlamışsınız ve 52 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmaya hak kazanıyorsunuz.

Sizin için yaptığım açıklamalar eşiniz için de geçerli. Onun da aylığı değişmez ancak yaş şartı 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 prim günü ve 50 yaş şartlarını en son sağladığı/sağlayacağı tarihe göre kademeli olarak belirlenir ve 52 ila 58 yaş arasında değişir.

 

Bulgaristan’da ki hizmet süreleri birleştirilebilir mi?

SORU: Ev hizmetleri (yaşlı bakımı) kapsamında yanımızda çalışan 1964 doğumlu, Bulgaristan uyruklu yardımcımıza 4 yıldır çalışma izni alıyorum ve sigortasını düzenli olarak ödüyorum. Kendisinin Bulgaristan’da kayıtlı 16 yıllık bir çalışma hayatı var ama emekli olmamış. Bulgaristan’da ki çalışma süresini Türkiye’de ki çalışma süresi ile birleştirerek Türkiye’den emekli olabilir mi? Olabilirse ne zaman ve de işlemleri nelerdir?

 

YANIT: Türkiye ile Bulgaristan arasında sosyal güvenlik sözleşmesi olmadığından, Bulgaristan uyruklu kişilerin Bulgaristan’da ki hizmetlerinin Türkiye’de ki hizmetleriyle birleştirilmesi ve hizmet birleştirmesiyle Türkiye’den emekli olmaları maalesef mümkün değil.

Borçlanma hakkı ise zorunlu göçe tabi tutularak Türkiye’ye gelenlerin Bulgaristan’da ki çalışma süreleri için mümkün olup, söz konusu kişi zorunlu göç kapsamında olmadığından, Bulgaristan’da ki çalışma sürelerini borçlanması da mümkün değil.

 

7000 gününüz olmadığından tazminat alamazsınız

SORU: 1984 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim 9 Haziran 2006 olup 3700 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olabilirim?

GÖKHAN

YANIT: Emekli olmak için aranan şartlardan yaş dışındaki şartları sağlayanlar işlerinden kıdem tazminatı alarak ayrılabiliyor. Emekli olmak için; 7000 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. 7000 gün priminiz olmadığından maalesef işinizden kıdem tazminatı alarak ayrılamazsınız. 3300 gün daha prim ödeyerek priminizi 7000 güne tamamlamanız şartıyla, 2044 de 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Eksik günleri borçlanarak emekli olma usulü yok

SORU: Eşimin 1981’den SSK’lı 1800 gün prim ödemesi var. 2006’da isteğe bağlı ödemeye başladı. Ancak 4 aydan sonra ödeyemedi. Eşim kilolu ve ayaklarından rahatsız. Topuk dikeni rahatsızlığı çalışamıyor. Emekli olması için 3600 günü doldurması gerektiği söylendi. Borçlanma ile ilgili yasa var mı? Eşim borçlanarak emekli olabilir mi?

Yurt SENEN

YANIT: Eksik günlerin borçlanmayla tamamlanmasına izin veren bir yasa yok. Ancak eşinizin şartları taşıyan doğumu veya doğumları varsa, doğum borçlanması yaparak gün kazanabilir. Sigorta başlangıç tarihinden sonraki doğumlarda,  doğum sonrasındaki iki yılda prim ödenmeyen günler borçlanılabiliyor. Bu yolla bir doğum için 720 gün, iki doğum için 1440 gün ve üç doğu için 2160 gün kazanmak mümkün.   Eşinizin şartları taşıyan üç doğumu olduğunu varsayarsak, üç doğumu için 1800 gün doğum borçlanması yaparak primini 3600 güne tamamlayabilir. 1981’deki başlangıcı 8 Eylül 1981’den önceki bir tarih ise,  50 yaşını, sonraki bir tarih ise 58 yaşını dolduruyorsa borçlanma bedelini ödediği tarihte emekli olabilir. Doldurmuyorsa söz konusu yaşları dolduracağı tarihlerde emekli olabilir.

 

SSK’ya geçsem ne zaman emekli olurum?

SORU: 1969 doğumluyum. 1994 yılında SSK girişim var ve 2 ay prim ödendi.  Sonra 2002 yılında Bağ-Kur’lu oldum, 16 yıldır Bağ-Kur’luyumBağ-Kur’dan SSK’ya geçsem ne zaman emekli olurum?

 

YANIT: Tarihleri sadece yıl olarak vermişsiniz. Gün, ay ve yıl olarak verseydiniz, daha net yanıt vermem mümkün olurdu. 1994 yılındaki sigorta başlangıcınız 23 Mayıs’tan önce ise 5675 prim günüyle 54, sonra ise 5750 prim günüyle 55 yaşınızı doldurduğunuzda 4/a (SSK) statüsünden emekli olabilirsiniz. Ancak 4/a statüsünden emekli olabilmeniz için mevcut prim gününüz yeterli olmakla birlikte, Bağ-Kur’dan sonra en az 1260 gün 4/a kapsamında prim ödemeniz olması gerekiyor.

 

Önce arabulucu sonra mahkeme

SORU: Bir arkadaşımın 1996 yılında başlayan sigortası var, lisede stajdan. 1997 yılında normal SSK’lı olarak 45 gün prim ödemiş. 1998 yılında 61 günü, 2006 Şubat ayından bu güne kadar sigortası var. 4648 gün ile tazminatını da alarak işten çıkabilir mi? Bir de arkadaşım bayan olup, 6 Haziran 1980 doğumlu. Ne zaman emekli olur? Son sorum, çalıştığı yer tazminatını vermiyorum derse, o zaman ne olur?

 

YANIT: Arkadaşınızın sigorta başlangıcı 8 Eylül 1999 tarihinden önce olup, 15 yıllık sigortalılık süresi ve 3600 prim günü şartlarını sağlamış olduğundan, SGK’dan alacağı “kıdem tazminatı alabilir” yazısını işverene ibraz ederek işten ayrılması halinde kıdem tazminatına hak kazanır.

1997 yılındaki sigortası 23 Mayıs’tan önce ise 5900 prim günüyle 53 yaşını, sonra ise 5975 prim günüyle 54 yaşını doldurduğunda emekli olmaya hak kazanır.

İşçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle iş mahkemelerinde açılacak davalarda, arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Arkadaşınızın kıdem tazminatının ödenmemesi halinde, öncelikle arabulucuya başvurması, arabuluculuk görüşmeleri sonunda anlaşmaya varılamaması durumunda iş mahkemesine başvurması ve anlaşmaya varılamadığına ilişkin olarak arabulucu tarafından düzenlenecek tutanağın aslı veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemesi gerekiyor.

 

2800 gün daha prim ödeyip 53 yaşı dolduracaksınız

SORU: 15 Ocak 1973 doğumluyum. SSK başlama tarihim 1 Ağustos 1991 olup şu anda 2800 gün primim var. 1993’de  18 ay askerlik yaptım. Ne zaman emekli olabilirim?

YILMAZ

YANIT: Emekli olmak için;25 yıl sigortalılık süresi,5600 gün prim ödeme ve 53 yaş şartlarına tabisiniz. 2800 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5600 güne tamamlamanız şartıyla, 53 yaşınızı dolduracağınız 15 Ocak 2026’da emekli olabilirsiniz. Askerliğiniz sigorta başlangıcınızdan sonra olduğundan, borçlanma emekli olma şartlarını değiştirmez sadece primi artırır. Emekli olacağınız tarihe kadar primi tamamlayamazsanız askerliğinizi borçlanabilirsiniz.

 

Emekli Sandığı’ndan emekli olur, ikramiyenizi de alırsınız

SORU: 5 Nisan 1970 doğumluyum. 18 Haziran 1993’te Bağ-Kur kapsamında çalışmaya başladım. 472 gün hizmetten sonra işyerimi kapattım. 14 Ağustos 1995’te Emekli Sandığı'na tabi olarak çalışmaya başladım. 1997 yılında doğum nedeni ile yaklaşık 4 ay ücretsiz izin kullandım. O günden bu yana devlet memuru olarak çalışıyorum. Ocak 2019 itibarıyla yaşımı dışarıda beklemek üzere görevden ayrılırsam;

1- Emeklilik yaşımı beklerken Bağ-Kur veya SSK kapsamında çalışırsam emekli ikramiyem ve maaşım konusunda durum ne olur?

2- 1997 yılında kullandığım yaklaşık 4 aylık ücretsiz iznimi borçlanırsam emeklilik yaşımın bir yıl öne çekileceği söyleniyor. Doğru mudur? 

3- Kalan ücretsiz izin hakkım 8 ay mıdır? Bunu kullansam emeklilik yaşım ileri atar mı?

4- Bağ-Kur bitişi ile Emekli Sandığı başlangıcı arasındaki süreyi borçlanabiliyor muyum? Bunun emeklilik yaşına bir faydası olur mu?

 

YANIT: 1- Yaş dışındaki emeklilik şartlarını sağlamışsınız. Emeklilik yaşınızın dolmasına da 3,5 yıldan az süre kalmış. Bu duruma, emeklilik yaşınızı beklemek üzere görevden ayrıldıktan sonra yaşınızın dolmasını beklerken 4/a (SSK) veya 4/b (Bağ-Kur) kapsamında çalışsanız da 4/c (Emekli Sandığı) statüsünden emekli olursunuz ve memuriyet sürenize ilişkin emekli ikramiyeniz ödenir.

2- Ücretsiz izin sürenizin üç ayını borçlanırsanız, emeklilik yaşınız 51’den 50’ye iner.

3- Doğum nedeniyle kullandığınız ücretsiz izin süresi bir yıllık ücretsiz izin hakkınızdan indirilmez. Yani bir yıllık ücretsiz izin hakkınız var. Bu hakkınızı kullanmanız emeklilik yaşınızı değiştirmez.

4- Bağ-Kur bitişi ile Emekli Sandığı başlangıcı arasındaki süreyi borçlanamazsınız. Ancak bu süreçte doğum yaptıysanız, doğum borçlanması yapabilirsiniz. Bir yıl borçlanmanız emeklilik yaşınızı bir yaş geri çeker.

 

Ekim 2020’de emekli olabilirsiniz

SORU: 8 Ekim 1969 doğumlu erkeğim. 21 Haziran 1988’de başlayan Bağ-Kurum hala devam ediyor. Askerlik döneminde Bağ-Kur ödemesini yaptım. Ne zaman emekli olabilirim?

HÜRRİYET

YANIT: Emekli olmak için; 25 tam yıl(9000 gün) prim ödeme ve 51 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan, 51 yaşınızı dolduracağınız 8 Ekim 2020’de emekli olabilirsiniz.

 

Emekli olma şartlarını sigorta başlangıç tarihi belirliyor

SORU: 1952 doğumluyum. 9 sene Bağ-Kura, 3 sene de sigortaya prim ödemem var. Nasıl emekli olabilirim?

OĞUZ

YANIT: Emekli olma şartlarını sigorta başlangıç tarihi belirliyor. Ayrıca hangi sosyal sigortalar kurumundan emekli olunacağı da, primi ödenen son 7 yıla göre belirleniyor. Bu nedenle verdiğiniz bilgilerle sorunuzu cevaplamak mümkün değil. Bağ-Kur ve SSK başlangıç tarihlerinizi(gün, ay, yıl olarak) bildirmeniz halinde, ne zaman ve nasıl emekli olabileceğinizi hesaplayabiliriz.

 

Vergi indirimi alırsanız yaş beklemeden emekli olabilirsiniz

SORU: SÖZCÜ gazetesindeki yazılarınızı ilgiyle takip ediyoruz. Verdiğiniz bilgiler için teşekkür ederiz. Doğum tarihim 9 Mayıs 1967. Askerliğime 1991 yılında yedek subay öğrenci olarak başlayıp 1992 yılının Kasım ayında bitirdim. SSK giriş tarihim Şubat 1993. Toplam prim gün sayım 5550. Emeklilik için yaşı bekliyorum. MS hastasıyım. Yüzde 40 engelli raporum var. Erken emeklilikten faydalanabilir miyim? Faydalanırsam maaşımda azalma olur mu?

 

YANIT: Yüzde 40 oranında engelli raporunuza istinaden vergi indirimi hakkı alırsanız, 3760 günden fazla prim gününüz ve 16 yıldan fazla sigortalılık süreniz olduğundan, engellilere sağlanan özel emeklilik koşullarıyla, yaş şartı aranmaksızın istediğiniz zaman emekli olabilirsiniz. Engelli hakkıyla emekli olduğunuzda bağlanacak emekli aylığınız, mevcut prim gününüzle normal emekli olmanız halinde bağlanacak emekli aylığınızdan düşük olmaz.  

Vergi indirim hakkı için dilekçe, fotoğraf, nüfus cüzdan örneği ve çalıştığınız işyerinden alacağınız çalıştığınıza dair belge ile bulunduğunuz yerdeki defterdarlık gelir müdürlüğüne veya vergi dairesi müdürlüğüne ya da mal müdürlüğüne başvurmanız gerekiyor.

 

Ölümden sonra yatan emekli maaşı

SORU: Kayınpederim Emekli Sandığından 3’er aylık dönemlerde maaş alıyordu. 29 Aralık 2017 tarihinde vefat etti. Hemen iki gün sonra Ocak ayı başında 3 aylık emekli maaşı hesabına yattı. Biz bu arada ölüm işlemlerini SGK’dan yapıp, maaşın eşine bağlanma muamelelerini tamamladık. Yatan para hesapta duruyor. Bu paranın SGK tarafından geri alınacağı söylenmişti, hala alınmadı. Banka, varislerin müracaatı halinde parayı teslim edebileceğini söyledi. Bu parayı almaya hakkımız var mı? Hakkımız varsa eğer “hesabın bir sene hareketsiz kalması hesabın devlete iadesi anlamına gelir” dediler bu doğru mudur?

 

YANIT: 1 Kasım 2018 tarihli SÖZCܒde yayımlanan yazımda da belirttiğim gibi, emekli aylığını üçer aylık dönemler halinde alan Emekli Sandığı emeklisi, ister üç aylık dönemin ilk ayında ister ikinci ayında ölmüş olsun, peşin ödenen aylıkların geri alınmaması gerekiyor.

Kayınpederiniz için bankaya yatırılan aylık, vefat tarihinden sonraki üç aylık döneme ait olduğundan, normal şartlarda SGK’ya iadesi gerekiyor. Ancak SGK, kayınpederiniz adına yatırılan üç aylığı, eşine bağlanan aylıktan mahsup etmiş ise bankadaki aylığı eşinin alma hakkı var. SGK ile yazışarak bu durumu netleştirdikten sonra söz konusu aylığı çekip çekmeme kararını vermelisiniz.

 

Primi 5400 güne tamamlayıp 60 yaşı dolduracaksınız

SORU: 21 Kasım 1965 doğumluyum kadınım. 1 Ekim 2006’da tarım Bağ-Kuruna kayıt oldum. O günden itibaren prim yatırmaktayım. Ne zaman emekli olurum?

AYDIN

YANIT: Tarım Bağ-Kurunda emekli olmak için; 15 tam yıl(5400 gün) prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. 1 Ekim 2021’e kadar ara vermeden prim ödeyerek toplam priminizi 5400 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız 21 Kasım 2025’de emekli olabilirsiniz.

 

Anneniz yüzde 60 oranında işgücü kaybına uğramışsa emekli olabilir

SORU: Annem 1967 doğumlu annemim sigorta ilk giriş tarihi 5 Eylül 2003 olup sigortadan çıktığı Ocak 2017 ye kadar toplam 4428 gün prim ödemesi var. Annem kalp hastası ve doktor KOAH teşhisi koydu. Annemin malulen emekli olması mümkün mü? Mümkünse izlenilecek yollar nedir? Normal emekliliği için ne kadar beklemek ve prim ödemek gerekiyor?

AHMET

YANIT: Malulen emekli olmak için; 10 yıl sigortalılık süresi, 1800 gün prim ödeme ve en az yüzde 60 oranında işgücü kaybı gerekiyor. Annenizin hastalıkları yüzde 60 oranında işgücü kaybına yol açmışsa ve ilk defa sigortalı olduğu tarihte rahatsızlıkları yoksa malulen emekli olabilir. Malulen emekli olmak için; sevk edilecek hastane sağlık kurulundan en az yüzde 60 oranında işgücü kaybına uğrandığına dair sağlık kurulu raporu alınması ve bu rapor ile tıbbi eklerini inceleyecek olan SGK Sağlık Kurulu’nun, annenizin malul olduğuna karar vermesi gerekiyor. Yüzde 60 oranında rapor alamaz da yüzde 40 ve üstünde rapor alabilirse, Maliyeden vergi indirimi alması şartıyla, 20 yıllık sigortalılık süresini dolduracağı 5 Eylül 2023’de engelli hakkıyla emekli olabilir.( 20 yıl sigortalılık süresi ve 4400 gün prim ödeme şartlarına tabi olarak) Yüzde 40 rapor alamazsa ya 72 gün daha prim ödeyerek toplam primini 4500 güne tamamlaması şartıyla, 25 yıllık sigortalılık  süresini dolduracağı 5 Eylül 2028’de, ya da 2572 gün daha prim ödeyerek toplam primini 7000 güne tamamlayacağı tarihte 58 yaşını da dolduruyorsa emekli olabilir.

 

Emekli olup olamayacağınız SGK Sağlık Kurulu’nun kararına bağlı 

SORU: İlk sigorta başlangıcım 12 Mayıs 2001 de özel sektörde olup SSK’ya 1441 gün prim ödemem var. 7 Temmuz 2008’den beri devlet memuruyum. 4 yıl kadar önce memurken kanserden dolayı tek gözüme protez takıldı. Tek gözden başka rahatsızlığım yok. Özeldeki günlerimi de birleştirerek malulen emekli olabilir miyim?

İLKER

YANIT: Emekli Sandığına tabi memurlardan sağlık kurulu raporları ve eki tıbbi dayanağı belgelerin Sosyal Güvenlik Kurumu sağlık kurulunca incelenmesi neticesinde görevlerini yapamayacak durumda olduğu kabul edilenlerden, sigortalı hizmetleri ile birlikte toplam 10 yıl fiili hizmeti olanlar malulen emekli ediliyor. Ve malul aylığı bağlanıyor. Sigortalı hizmetlerinizle birlikte toplam hizmetiniz 10 yıldan fazla olduğundan, SGK sağlık kurulunca malul olduğunuza da karar verilirse, malulen emekli olabilirsiniz.

Ayrıca Emekli Sandığına tabi memurların SGK Sağlık Kurulunca da sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesi sonucu, çalışma gücü kayıp oranının;

   a) Yüzde 50-59 arasında olduğu kabul edilirse, en az 5760 gün (16 yıl),

   b) Yüzde 40-49 arasında olduğu kabul edilirse, en az 6480 gün (18 yıl),

hizmeti olması şartıyla yaş şartı aranmadan emekli olma hakları bulunuyor. Sağlık raporunuzu ve eklerini görev yaptığınız kurumunuz vasıtasıyla Sosyal Güvenlik Kurumu, Kamu Görevlileri Emeklilik Dairesi Başkanlığına gönderirseniz, durumunuz incelenir ve SGK Sağlık Kurulunca da engel oranınız yüzde 40-60 arasında olduğu kabul edilirse, oranıza göre belirttiğimiz hizmet yılınızı da tamamlayıp yaş şartı aranmadan Emekli Sandığından çalışma gücü kaybı nedeniyle emekli olabilirsiniz.

 

Hem eşimden hem babamdan aylık bağlanır mı?

SORU: 2010 yılında emekli oldum. Eşim, babam ve annem SSK emeklisi. Eşimin vefatı durumunda hem eşimden hem babamdan aylık bağlanabiliyor mu?

 

TANIT: Allah gecinden versin, eşinizin vefatı durumunda, her halükarda eşinizden aylık bağlanır. Ancak kendi çalışmanızdan dolayı emekli aylığı aldığınızdan, SSK emeklisi olan babanızdan ya da annenizden aylık bağlanmaz.

 

Ölüm sigortasında hak sahipliği koşulları değişti

SORU: 66 yaşında ev hanımıyım. Bağ-Kur ev kadınlığından emekli olan annem, kendi emekli maaşı yanında, 1991 yılında vefat eden devlet memuru emeklisi babamın dul maaşını da alıyordu. 1994 yılında eşimden boşandım. Ben de babamdan yetim maaşı almaktayım. Annem 1997 yılında vefat etti. Ondan da yetim aylığı bağlanması için Bağ-Kur Bölge Müdürlüğüne şifahen başvurdum. İlgili memur bunun mümkün olamayacağını, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı bir arada yetim aylığı alamayacağımı söyledi. Ancak Sözcü Gazetesi köşenizde benzer durumlarla ilgili yazılarınızı takip ediyorum. 1997 yılından bu yana yapılan yasa değişiklikleri ile annemin Bağ-Kur maaşından ileriye ve/veya geçmişe dönük yararlanabilir miyim?

 

YANIT: Emekli Sandığından, babanızdan dolayı aylık alıyor olmanız Bağ-Kur’lu olan annenizden aylık almanıza engel değil. Ancak şöyle bir durum var. 1 Ekim 2016 öncesinde, 1 Ekim 1972 ila 3 Ekim 2000 tarihleri arasında vefat eden Bağ-Kur sigortalısının kız çocuğuna aylık bağlanması için toplam aylık gelirinin brüt asgari ücretin altında olması gerekiyordu. Annenizin vefat tarihi bu tarihler arasında olup, babanızdan bağlanan aylık da brüt asgari ücretin üzerinde ise 1 Ekim 2016 tarihi öncesi için annenizden aylık bağlanmaz.

Gelir kıstası ile ilgili olarak 1 Ekim 2016 tarihinden geçerli olmak üzere, kız çocuklarına 1 Ekim 2016 sonrası dönem için evli olmamak, evli olmakla birlikte sonradan boşanmış veya dul kalmış olmak, Türkiye’de ve yurtdışında çalışmamak ve kendi sigortalılığı nedeniyle aylık veya gelir sahibi olmamak koşuluyla, gelir durumuna bakılmaksızın aylık bağlanmasına ilişkin SGK Yönetim Kurulunca değişiklik yapıldı.

Daha sonra 5 Aralık 2017 tarihinde, hak sahiplerine ilişkin koşulların tespitinde, kendisinden aylık bağlanacak kişinin vefat tarihindeki değil, hak sahibi olma niteliğinin kazanıldığı tarihteki Kanun hükümlerinin uygulanacağına ilişkin Yönetmelik değişikliği yapıldı.

Annenizden hak sahibi olduğunuz 1997 yılında da aylık bağlanması için gelir şartı arandığından, 1 Ekim 2016 öncesi için aylık bağlanmaz. Ancak yapılan Yönetmelik değişikliğine göre, 1 Ekim 2016 sonrası dönem için, eşinizden boşanmış ve sigortalı olarak çalışmamanız, kendi çalışmanızdan dolayı emekli aylığı almıyor ve babanızdan dolayı Emekli Sandığından aylık alıyor olmanız nedeniyle annenizden aylık bağlanması gerektiğini düşünüyorum.

Buna göre, annenizden aylık bağlanması için SGK’ya yazılı olarak başvurabilirsiniz. Talebinizin reddedilmesi halinde, reddedilme gerekçesine göre durumunuzu tekrar değerlendiririz.

 

Ocak 2023’de emekli olmanız mümkün

SORU: 22 Ocak 1970 doğumluyum. İlk Sigortalı işe giriş tarihim 2 Şubat 1994 olup şu ana kadar 8.400 prim ödemem var. Askere gitmeden önce sigortalı değildim.1991 yılında askerlik görevimi yaptım. Ne zaman emekli olurum?

CENGİZHAN

YANIT: Askerlik sürenizin 430 gününü borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5600 gün prim ödeme ve 53 yaş şartlarına tabi olursunuz.  Prim ödemeniz yeterli olduğundan borçlanmadan sonra prim ödemeseniz de, 53 yaşınızı dolduracağınız 22 Ocak 2023’de emekli olabilirsiniz.

 

Toptan ödeme yapıldıysa ihya gerekir

SORU: 1986-1999 yılları arasında TSK’da astsubay idim. 1999 yılında ekonomik sebeplerden dolayı resen emekliye ayrılmak zorunda kaldım. Emekli Sandığından ilişik kesmeye gittiğimde icralık durumum olduğunu belirtip, problemim tazminat ve primlerime sıkıntı yaratır mı diye sorduğumda, tazminata icra olur ama primlerini sen istesen de alamazsın-alamazlar dendi. 3-4 yıl sonra bana gelen yazıda, toplu ödeme yapıldığından dolayı ihya yapmanız gerekli dendi. Şimdi emekli olmak için hem yaş hem de prim hakkını doldurduğum halde benden 16.000 TL prim ihya bedeli istiyorlar, ne yapmalıyım?

 

YANIT: 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunun 82. maddesine göre, 39. maddenin (e) ve (f) fıkralarına göre kurumlarınca resen emekli edilenlerden fiili hizmet süreleri 25 yıldan az olanlara toptan ödeme yapılır. Siz de 39. maddenin (e) veya (f) fıkralarına göre resen emekli edilmiş olmalısınız. Sorunuzun çözümü, tarafınıza toptan ödeme yapılıp yapılmadığında yatıyor. Toptan ödemeniz yapılmış ise söz konusu tutarı ödeyerek hizmetlerinizi ihya etmeniz gerekiyor. Toptan ödeme yapılmadığı iddiasında iseniz SGK’dan gelen yazıyı ilgi göstererek, tarafınıza yapıldığı bildirilen toptan ödemenin hangi tarihte ve ne şekilde yapıldığını yazılı olarak SGK’dan sorabilirsiniz.

 

56 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz

SORU: 3 Aralık 1971 doğumlum.  SSK başlangıcım 1 Eylül 1997’dir. Halen çalışmaktayım. Askerliğimi 27 Kasım 1994- 10 Nisan 1996 arası da yaptım. Askerliğimin kaç gününü borçlanmalıyım ve ne zaman emekli olabilirim?

İBRAHİM

YANIT: Askerlik sürenizin 100 gününü borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5825 gün prim ödeme ve 56 yaş şartlarına tabi olursunuz. Ve toplam 5825 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 56 yaşınızı dolduracağınız 3 Aralık 2027’de emekli olabilirsiniz.

 

Gürcistan uyruklu kişi hizmet birleştirmesiyle emekli olabilir mi?

SORU: Ev hizmetlerinde yaklaşık 6,5 yıldır sigortalı çalışan, 1955 doğumlu ve Gürcistan vatandaşı olan, ülkesinde 25 yıldan fazla çalışması olması nedeniyle emekli olan bir kadın, iki ülke arasında sosyal güvenlik anlaşması olması nedeniyle, hizmet birleştirmesi yapıp, SGK'dan emekli olabilir mi? Olursa kaç sene daha çalışması gerekir? Cevabın olumlu olması halinde hangi işlemlerin tamamlanması gerekir?

 

YANIT: Türkiye ile Gürcistan arasında akdedilen sosyal güvenlik sözleşmesine göre, söz konusu kişinin iki ülkedeki sigortalılık süreleri birleştirilerek SGK’dan emekli olması mümkün.

Gürcistan’da sigortalı olarak çalışmaya başladığı tarih, Türkiye açısından da sigorta başlangıç tarihi sayılır. Emeklilik şartlarının tespitinde bu tarih esas alınır. 1955 doğumlu, yaklaşık 6,5 yıldır Türkiye’de sigortalı olduğuna ve öncesinde Gürcistan’da 25 yıl çalışıp emekli olduğuna göre, emeklilik şartlarını sağlamıştır.

Bu durumda birleştirilen her iki ülkedeki hizmet süreleri üzerinden Türkiye sosyal güvenlik mevzuatına göre hesaplanacak aylık tutarı, Türkiye’de geçen sigortalılık süresine oranlanarak kısmi aylık bağlanır.

Emeklilik başvurusu için çalışmakta olduğu işten ayrılması ve “Tahsis Talep ve Beyan Taahhütnamesi” ekinde Gürcistan’daki hizmet sürelerine ilişkin belgeler ile SGK’ya başvurması gerekiyor.

 

Anneniz iki doğumunu borçlanıp 569 günde prim ödeyecek

SORU: 23 Temmuz 1965 doğumlu annemin SSK girişi 1 Ocak 1982’de olup toplam 1591 gün prim ödemesi var.  SSK girişinden sonra 2 çocuğu oldu. Emeklilik şartları nasıl olur?

EMRAH

YANIT: Annenizin doğumları arasında iki yıllık süre var ve bu iki yıllık sürelerde prim ödemesi yoksa iki doğumunu borçlanarak toplam 1440 gün kazanabilir. Borçlanmadan sonra 569 gün daha prim ödeyerek toplam primini 3600 güne tamamlaması şartıyla, 58 yaşını dolduracağı 23 Temmuz 2023’de emekli olabilir.

 

Primi tamamlama tarihine göre yaş 65’e kadar çıkabilir

SORU: SSK başlangıcım 5 Temmuz 2008 olup 2781 gün prim ödemem var.  22 Şubat 2010’da askere gittim. Askerlik borçlanmam ne kadar ve ne zaman emekli olabilirim?

FATİH

YANIT: Doğum tarihinizi bildirmemişsiniz. 1 Ekim 2036’ya kadar priminizi 7200 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Priminizi 1 Ekim 2036’ya kadar 7200 güne tamamlayamazsanız, primi 7200 güne tamamlama tarihinize göre, emekli olacağınız yaş kademeli olarak 65’e kadar çıkabilir. Askerlik borçlanması emekli olma şartlarınızı değiştirmez. Ancak priminizi 1 Ocak 2036’ya kadar tamamlayamazsanız, primi tamamlamak için askerliğinizi borçlanabilirsiniz. Yılbaşına kadar borçlanmanız halinde, bir günlük askerlik borçlanması için ödenecek en az borçlanma bedeli 21,65 liradır.

 

25 yıl evli kalan kadını emekli eden yasa yok

SORU: Emekli olmak isteyen annemi nasıl emekli edebiliriz? Birde meclisten yasa geçti mi? Yoksa geçmedi mi bilgim yok. 25 yıl evli kalan ev hanımlarına emekli olma imkânı sağlayan bir yasa varmış. Bu yasaya göre annemi emekli edebilir miyiz?

GÖKHAN

YANIT: Öncelikle 25 yıldan beri evli olan kadınları emekli eden bir yasa bulunmuyor. Annenizin daha önce hiç sigortası yoksa bugün isteğe bağlı sigortalı olup, Bağ-Kura 5400 gün prim ödeme ve 61 yaş şartlarını birlikte sağlayacağı tarihte emekli olabilir.

 

Banka sandığından emekli olmak için ne yapmalıyım?

SORU: 1997 Temmuz SSK girişliyim. Hizmet sürem 2017 Temmuz sonunda doldu. En son 5 yıl 8 ay kadar Şekerbank emekli sandığına bağlı çalıştım, Nisan 2018’de ayrıldım. Mayıs 2018’de yine SSK kapsamında çalışmaya başladım. Ancak 28 Eylül 2018’de buradan çıkışım oldu. Şimdi ben banka emekli sandığından maaşlı emekli olmak için ne yapmalıyım?

 

YANIT: Emeklilik için 20 yıl sigortalılık süresi, 5975 prim günü ve 54 yaş şartlarına tabisiniz. Sigortalılık süresini Temmuz 2017’de doldurmuşsunuz. Ancak mevcut prim gününüzü ve doğum tarihinizi belirtmemişsiniz. En az 5975 prim gününüz varsa, 54 yaşınızı doldurduğunuzda Şekerbank emekli sandığına emeklilik başvurusunda bulunabilirsiniz.

 

Memuriyet sürem için ikramiye alabilecek miyim?

SORU: 16 yıl jandarma genel komutanlığı bünyesinde muvazzaf olarak çalıştım. 16 yıl sonra kendim istifa ettim. Şu an SSK’lı olarak çalışıyorum. İleride emekli olunca Emekli Sandığında biriken 16 yıllık emekli ikramiyesini alabilir miyim?

MEHMET

YANIT: Doğum tarihinizi belirtmemiş, memuriyette başlama ve bitişinizde tarih(gün, ay, yıl) olarak bildireceğiniz yerde sadece yıl olarak bildirmiş, 16 yıl içinde fiili hizmet süresi zammınızın olup olmadığını belirtmemişsiniz. Sorunuzu varsayımlı olarak cevaplandıracak olursak; 1) 16 yıl içinde fiili hizmet sürenizi varsa: Memuriyete 8 Eylül 1999 tarihinden önce başlamış ve bu tarihten sonra istifa ederek görevinizden ayrılmışsanız, SSK'dan emekli olurken Emekli Sandığına tabi çalışma sürenize ilişkin emekli ikramiyesi alabilirsiniz. Ancak göreve 8 Eylül 1999 tarihinden sonra başlamışsanız, yani memuriyet başlangıcınız bu tarihten sonra ise, SSK'dan emekli olurken memuriyette geçen sürelerinize emekli ikramiyesi alamazsınız.

2) 16 yıl içinde fiili hizmet süresi zammınız yoksa, emekli olurken memuriyet süreniz için emekli ikramiyesi alabilirsiniz. 

 

Sigortalılık süresi ne anlama geliyor?

SORU: Yakınımın sigorta başlangıcı 1 Ekim 1992. SSK’dan emekli olması için 25 yıllık sigortalılık süresi, 5600 prim günü ve 53 yaş şartına tabi. 25 yıllık süre 1 Ekim 2017 tarihinde doldu. Ancak bu geçen süreçte 2009-2012 yılları arasında 3 yıl 657’ye tabi olarak ücretsiz izinli idi. 1 Ekim 2016 tarihinden sonra da herhangi bir işte çalışmadı. 25 yıl sigortalılık süresi şartının sağlanması için 25 tam yıl fiili çalışmak mı gerekiyor? Yoksa sigortalılık süresi şartını sağlamak için ilk defa sigortalı olunan tarih ile emekli olunan tarih arasında geçen sürede çalışılmayan dönemler olsa da 25 yılın dolmuş olması yeterli mi?

 

YANIT: 4/a (SSK) kapsamında emeklilik açısından sigortalılık süresi, ilk defa sigortalı olunan tarih ile hesaplamanın yapıldığı tarih arasında geçen süredir. Bu sürenin hesabında prim ödenmemiş sürelerde dikkate alınır. Buna göre de yakınınızın 25 yıllık sigortalılık süresi, Ekim 2017’de dolmuş oluyor. Prim günü de yeterli olduğundan, 53 yaşını doldurduğunda emekli olmaya hak kazanır.

 

Mesai saatlerinde başka yerde çalışan kapıcının durumu

SORU: Apartmanımızın kapıcısı ayda 15 gün sigortalı olarak çalışıyor, fakat iş sözleşmesindeki saatlerde başka yere işe gidiyor. Biz bunu resmi olarak nasıl tespit edebiliriz, nasıl bir yol izlemeliyiz?

 

YANIT: İşçi ile işveren arasında kurulan iş sözleşmesi ile işçi işverene tabi olarak iş görmeyi, işveren de bunun karşılığında ücret ödemeyi taahhüt eder. Kapıcınız, muvafakat vermediğiniz sürece apartmanınızdaki çalışmasına ilişkin olarak belirlenmiş mesai saatleri içinde başka bir işyerinde çalışamaz. Mesai saatleri içinde başka bir yerde çalışması, apartman yönetimine tazminatsız olarak işten çıkarma hakkı verir. Kapıcınızı yazılı olarak uyarabilir, davranışının devamı halinde durumu tespit eden tutanak düzenleyerek iş sözleşmesini bildirimsiz olarak (ihbar süresi vermeden) sona erdirebilirsiniz.

 

Tazminat için primi 7000 güne tamamlamanız gerek

SORU: 1 Ekim 2005 işe girişim var. 12 yıl oldu. Kendi isteğimle ayrılsam tazminat alabilir miyim? Maaşımı elden alıyorum asgari ücretle sigortam yatırılıyor.

ERHAN

YANIT: Kıdem tazminatı alarak işinizden ayrılmak için; emekli olmak için aranan şartlardan yaş dışındaki diğer şartları sağlamış olmanız gerekir. Emekli olmak için; 7000 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. 7000 gün prim ödemeniz olmadığından tazminat alarak işinizden ayrılamazsınız. Ara vermeden aynı iş yerinde çalışırsanız, priminizi 7000 güne tamamlayacağınız 11 Mart 2025’de kıdem tazminatı alarak işinizden ayrılabilirsiniz.

 

Kanser hastasının malulen emekliliği

SORU: Eşim 13 Kasım 1967 doğumlu. Sigortalı (4/a) ilk işe giriş tarihi 1 Aralık 2006, çıkış 31 Aralık 2006. Tekrar işe giriş 1 Ocak 2009, çıkış 11 Ağustos 2017. Toplam 2848 prim günü var. 22 Ağustos 2016’da ameliyatla sol göğüs alınarak tedaviye başlandı ve 18 ay malulen emeklilik verdiler, maaş bağlandı. Emeklilik süresi dolunca maaşı kesildi. Ağustos 2018’de 19 Mayıs Üniversitesinde tekrar sağlık kuruluna girdi, rapor aldık Samsun SGK’ya sunduk. Eylül'de ret cevabı geldi. SGK Samsun'a gittik “Ankara’dan ret geldi” dendi. Ama herhalde dosya Ankara'ya gitmemiş. İtirazla Ankara SGK Sağlık Kuruluna dosyayı gönderdik. Şimdi sonucu bekliyoruz. Bu konuda bilgilerinizi bekliyoruz.

 

YANIT: Kanser hastaları, Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği ekinde yer alan Hastalık Listesinin “Onkoloji” başlıklı ( E) maddesinde hastalığın türüne göre belirlenen süre boyunca (12-24 ay arası), maluliyet süresi belirtilmeyen ve “İyi huylu tiroid kanseri ve basit cilt kanseri” dışında kalan kötü huylu kanser türleri için ise maluliyet talep tarihinden önceki bir yıl içinde tanı almak kaydıyla, taleplerine istinaden düzenlenmiş sağlık kurulu raporu tarihi itibarıyla 18 ay süreyle malul kabul edilebiliyorlar. Sürenin sonunda istenen rapora göre iyileşme söz konusu olursa malullük aylığı kesiliyor. Hastalığının iyileşmediğine ve çalışma gücü kayıp oranının yüzde 60’ın üzerinde olduğuna karar verilirse, sürekli malullük aylığı bağlanıyor.

Eşinize de bu prosedür uygulanmış ve 18 ay süreyle malullük aylığı bağlanmış. Malullük aylığının devamı için gerekli olan kontrol muayenesinde hastalığında iyileşme görüldüğü ve çalışma gücü kayıp oranının yüzde 60’ın altında olduğu değerlendirilerek, geçici maluliyeti sürekli maluliyete dönüştürülmemiş.

Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kuruluna yaptığınız itiraz kabul edilirse malullük aylığı tekrar bağlanabilir. Aksi halde aylık bağlanmaz. Bu durumda yüzde 40-59 oranında çalışma gücü kaybı olduğuna dair rapor ve buna bağlı olarak vergi indirimi hakkı alırsa, 20 yıl sigortalılık süresi ve 4400 prim günü şartlarıyla engellilere tanınan özel emeklilik koşullarından yararlanarak emekli olması mümkün olabilir.

 

3600 günle 60 yaşı doldurmanız gerek

SORU: 15 Nisan 1967 doğumluyum. 1 Şubat 1983'te sigortalılık çalışmaya başladım ve toplam 4120 gün prim ödedim. Askerliğimi 1987 de yaptım. Şu an cezaevindeyim. Nasıl emekli olabilirim? Gazetede yazdığınız gibi 3600 günden emekli olabilir miyim?

ALİ

YANIT: Emekli olmak için: 25 yıl sigortalılık süresi, 5150 gün prim ödeme ve 47 yaş şartlarına tabisiniz. Askerlik sürenizi(18 ay kabul edilmiştir) borçlanıp ayrıca cezaevinden isteğe bağlı olarak 490 gün daha prim ödeyerek priminizi 5150 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Ayrıca, bundan sonra prim ödemeseniz dahi, 60 yaşınızı dolduracağınız 15 Nisan 2027’de yaş haddinden emekli olabilirsiniz. (15 gün sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabi olarak)

 

Emekli olduğunuzdan SSK’lı babanızdan aylık bağlanmaz

SORU: Emekli Sandığı emeklisiyim. 2015 yılında eşimden ayrıldım. SSK emeklisi olan, 1989'da vefat eden babamdan maaş bağlanması için SGK'ya müracaatlarım sonucu olumsuz yanıt aldım. SSK emeklisi olan ve kendi maaşıyla birlikte hem eşinden hem de babasından maaş alanların olduğunu bilmekteyim. Bu ayrımcılığın giderilmesi için tarafıma bilgi ve görüşlerinizi ve de önerilerinizi rica ederim.

 

YANIT: SSK emeklisinin kız çocuğuna aylık bağlanabilmesi için evli olmaması, evli olmakla beraber sonradan boşanmış veya dul kalmış olmasının yanı sıra Türk sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmaması veya kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış olması gerekiyor. Emekli Sandığı emeklisinin kız çocuğuna aylık bağlanmasında ise kız çocuğunun Emekli Sandığı iştirakçisi veya emeklisi olmaması gerekiyor.

Kendi çalışmanızdan dolayı emekli aylığı aldığınızdan, SSK’lı babanızdan aylık bağlanmaz. Siz SSK, babanız Emekli Sandığı emeklisi olsaydı, babanızdan aylık bağlanması mümkün olurdu. Kız çocuklarına yetim aylığı bağlanmasında standart birliği maalesef sağlanamadı. Bu ayrımcılığın giderilmesi için de maalesef yapabileceğiniz bir şey yok.

 

54 yaşı doldurmanız gerek

SORU: 1991 öğretmenliğe atamam yapıldı.  1995’de istifa ettim. 2002’de tekrar açıktan atamam yapıldı. Halen görevde bayanım. 1970 doğumluyum. Ne zaman emekli olabilirim?

FUNDA

YANIT: Öğretmenliğe başlama ve ayrılmanızı tarih(gün, ay, yıl) olarak bildireceğiniz yerde sadece yıl olarak bildirmişsiniz. Oysa bir gün bile emekli olma şartlarını değiştirebiliyor. Sorunuzu 1991-1995 arasında 4 yıl hizmet yaptığınız varsayımıyla cevaplandırıyoruz. Toplam hizmet sürenizi 20 tam yıla tamamlamanız şartıyla, 2024’de 54 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Engelli emekliliği hak etmeden kıdem tazminatı alarak işinden ayrılamaz

SORU: 7 Temmuz 1986 doğumluyum. Yüzde 41 engelli raporum var. 3 Mart 2003 SSK tescil tarihim. Askerlik yapmadım. Vergiden muaf belgem mevcut. 4280 gün sigortam var. İşten ayrılsam tazminatı alabilir miyim? Sigortalık yılı sorun olur mu?

ALİ

YANIT: Emekli olmak için aranan şartlardan yaş dışındaki şartları sağlayanlar işlerinden kıdem tazminatı alarak ayrılabiliyor. Vergi indirim belgesi olan engelli olarak zaten yaş aranmadan emekli olacaksınız. Bu; tazminat almak için hem süre hem prim şartını birlikte sağlamanız gerektiği anlamına geliyor. Emekli olmak için; 19 yıl sigortalılık süresi ve 4240 gün prim ödeme şartlarına tabisiniz. Dolayısıyla süre ve prim şartını sağlamadan, başka bir ifade ile emekliliğe hak kazanacağınız 3 Mart 2022’den önce kıdem tazminatı alarak işinizden ayrılamazsınız.

 

Çalışan emekli kıdem tazminatı alabilir mi?

SORU: 1954 doğumlu eşim 20 yılın üzerinden hemşire olarak çalışarak Emekli Sandığından emekli oldu. Bilahare bir özel diyaliz merkezinde hemşire olarak 10 yıl çalıştı ve kıdem tazminatını alarak ayrıldı. Bir hafta sonra tekrar aynı iş yerinde çalışmaya başladı. 7 yıldır aynı iş yerinde diyaliz hemşiresi olarak çalışmaktadır. İşten ayrıldığında tazminat alma hakkı var mıdır?

ÖZTÜRK

YANIT: Çalışan emekli haksız yere işten çıkartılmadığı veya haklı bir nedenle işten kendi ayrılmadığı sürece, kıdem tazminatı alma hakkı yok. Ancak iş sözleşmesine özel madde konduğu durumlarda işten ayrılırken kıdem tazminatı alınması da mümkündür.

 

Sigortalı çalışma Emekli Sandığından alınan yetim aylığını kesmez

SORU: 1993 yılında babam öldü. O günden beri babamdan aylık almaktayım. SSK’lı olarak bir iş girip çalışmaya başlarsam aylığım kesilir mi?

HCR.

YANIT: Sorunuzun cevabı babanızın tabi olduğu Sosyal Güvenlik Kurumuna göre değişir. Yetim aylığını Emekli Sandığından alıyorsanız,  sigortalı çalışmaya başladığınızda aylığınız kesilmez. Ancak aylığınızı SSK veya Bağ-Kurdan alıyorsanız aylığınız kesilir.

 

Serbest bölgede çalışanın yıllık izin hakkı yok mu?

SORU: 16 yıldır serbest bölgede bir tekstil firmasında çalışmaktayım. Hiç yıllık izin kullanmadım. Emekliliğim geldi. Yıllık izin ücretlerimi istedim, yanıt olarak “serbest bölgede çalışanların yıllık izin hakları olmadığı” söylendi. Bayram, resmi tatil demeden cumartesi günleri dahil çalıştım. Yıllık izin hakkım yok mu? Mahkemeye versem kazanır mıyım?

 

YANIT: Serbest bölgelerdeki işyerleri ile bu işyerlerinde çalışanlar, Türkiye Cumhuriyeti çalışma mevzuatı hükümlerine tabi tutulurlar. Dolayısıyla 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri uygulanmaktadır. Buna göre, serbest bölgelerde çalışan işçilerin yıllık ücretli izin, hafta tatili ve genel tatil hakları vardır.

Emeklilik nedeniyle işten ayrıldığınızda, hak kazanıp da kullanmadığınız yıllık ücretli izin sürelerine ilişkin ücretlerinizin ödenmesi gerekir. Ödenmemesi halinde, dava açmadan önce arabulucuya başvurmanız gerekiyor. Arabuluculuk görüşmelerinden sonuç alamamanız halinde, yargı yoluna başvurabilirsiniz.

 

Alt sınırdan bağlanan aylık yüzde 25’in karşılığı olmaz

SORU: Annem Emekli Sandığı emeklisi olan babamdan dolayı dul maaşı alıyor. Babası Bağ-Kur emeklisi olarak 1983 yılında vefat etti. Annesi de 1997 yılında vefat etti. Annemler beş kardeş olup, sadece bir erkek kardeşi kısmi zihinsel engelli olarak babadan Bağ-Kur maaşı alıyor (bayramlarda 250'şer TL aldı). Aslı 1.000 TL olan bayram ikramiyesinin 1/4'ü olduğunu düşündüğümüz 250 TL’ye istinaden annemin de Bağ-Kur’dan aynı oranda hak sahibi olacağını düşünerek Temmuz 2018’de SGK’ya müracaat ettik ve maaş bağlandı. Yalnız bağlanan maaş, engelli kardeşinin maaşının yarısı kadardı ve kardeşinin de maaşı yarıya düştü. Yani kardeşinin sanırım 1/4 oranında aldığı maaş, ikisi arasında 1/8 ve 1/8 oranında paylaştırıldı. SGK’nın yaptığı işlem doğru mudur?

 

YANIT: 1 Ekim 2018 tarihinden önce ölen sigortalıların hak sahiplerine aylık bağlanmasında, aylığın hesaplanması ve paylaştırılmasında ölüm tarihindeki Kanun hükümleri uygulanıyor.

Dedenizin vefat tarihine göre, bağlanacak aylığın hesaplanmasında ve paylaştırılmasında uygulanacak olan 1479 sayılı Bağ-Kur Kanununa göre, annenize ve kardeşine bağlanacak aylığın oranı her biri için yüzde 25 olur. Yine 1479 sayılı Kanuna göre, hak sahiplerine bağlanacak aylıklara esas aylık tutarı, Bağ-Kur birinci gelir basamağının yüzde 60’ından az olamıyor. Bu miktarın, hak sahibi bir kişi ise yüzde 80’inden, iki kişi ise yüzde 90’ından az aylık bağlanamıyor.

Dedenizin emekli aylığı üzerinden dayınız için hesaplanan yüzde 25 oranındaki aylık tutarı, yüzde 80 olan alt sınır aylığının altında olduğundan, kendisine tek hak sahibi için öngörülen alt sınır aylığı bağlanmış olabilir. Annenizin de aylığa girmesi ile alt sınır aylığı olarak iki hak sahibi için öngörülen yüzde 90 oranı uygulanır. Bu durumda dayınızın aylık tutarı, yüzde 80’lik alt sınır aylığının altına düşer. Ancak bu düşüş tam yarı yarıya olmaz. Ayrıca 2003 yılında, emekli ve ölüm aylığı alanlara yapılan sosyal destek ödemesi de dayınızın ve annenizin aylık tutarını etkiler. İsterseniz SGK’ya yazılı olarak başvurup, bağlanan aylıkların doğru olup olmadığını sorabilirsiniz.

 

15 Aralık 2018’e kadar çalışıp 55 yaşı da dolduracaksınız

SORU: Resmi okulda öğretmen olarak görev yapmaktayım. Göreve ilk atanma tarihim 17 Nisan 1992’dir. Eşimin işi sebebiyle 15 Mart 1995 -15 Ekim 2001 tarihleri arasında istifa etmek suretiyle görevime devam edemedim. 15 Ekim 2001 tarihinden itibaren halen görev yapmaktayım. Hangi tarihte emekli olabilirim?

FUNDA

YANIT: Emekli olmak için; 20 tam yıl fiili hizmet süresi ve 55 yaş şartlarına tabisiniz. Doğum tarihinizi bildirmemişsiniz. Fiili hizmet sürenizi 20 tam yıla tamamlayacağınız 15 Aralık 2018’de 55 yaşınızı da dolduruyorsanız emekli olabilirsiniz. Doldurmuyorsanız, 55 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Emekli aylığı hesabında 1990 öncesi kazançlar dikkate alınmaz

SORU: Ekim 2005 sonu itibariyle SSK’dan emekli oldum. Geçenlerde SGK’nın internet sitesinden hizmet dökümümü aldım. Yedek subaylıkta geçen 525 günlük hizmetimin gün sayıma eklendiği halde karşılığındaki parasal kazancımın bu listeye eklenmediğini tespit ettim. Söz konusu 525 günlük Emekli Sandığı keseneği ödenen kazancımın emeklilikte neden toplam kazancıma eklenmediğini merak ediyorum. Böyle bir hakkım yok mu acaba?

 

YANIT: Sizin gibi sigorta başlangıcı 2000 yılından önce olup, Ekim 2008’den önce emekli olanların emekli aylıkları, 2000 öncesi ve 2000-Ekim 2008 arası prim günleri için hesaplanan iki ayrı kısmi aylığın toplamından oluşuyor.

2000 öncesi döneme ilişkin kısmi aylık, gösterge ve kat sayı sistemine göre hesaplanıyor. Gösterge tespitinde de prime esas kazanç tutarlarına göre, son 5 veya 10 yılın prime esas kazançlarının ortalaması dikkate alınıyor.

Askerliğinizi 1990 yılından önce yapmış olmalısınız. Bu nedenle de 2000 öncesi kısmi aylığınızın hesabında, yedek subaylık döneminize ilişkin üzerinden prim (kesenek) ödenen kazanç tutarları dikkate alınmaz. Ancak her iki kısmi aylığın hesabında da aylık bağlama oranları hesaplanırken yedek subaylık döneminize ait hizmet süreniz dikkate alınır.

 

Ekim 2019’da emekli olabilirsiniz

SORU: 15 Ekim 1967 doğumluyum. 6 Ocak 1992’de Bağ-Kur girişim var. 19 yıl 3 ay(6933 gün)  aralıksız prim ödedim. 25 Ocak 2012’den beride SSK’ya 2045 gün prim ödemem olmak üzere toplam da 8978 gün primim var. 1987’de 550 gün askerlik yaptım. Askerliğimin ne kadarını borçlanmalıyım ve ne zaman emekli olurum?

GÜVEN

YANIT: Askerlik sürenizin 230 gününü borçlanmanız halinde emekli olmak için: 25 yıl sigortalılık süresi, 5525 gün prim ödeme ve 52 yaş şartlarına tabi olursunuz.  Prim ödemeniz yeterli olduğundan borçlanmadan sonra prim ödemeseniz de, 52 yaşınızı dolduracağınız 15 Ekim 2019’da emekli olabilirsiniz.

 

Bağ-Kurlular SSK’ya prim ödeyebiliyor

SORU: 1962 doğumluyum. 1 Mart 1993’de sigortalı oldum ve SSK'ya 20 ay prim ödedim. 15 Mayıs 2012’de Bağ-Kurlu oldum. Halen Bağ-Kurum devam ediyor. Ancak hiç prim ödemedim. Ne zaman emekli olabilirim?

HAMİYET 

YANIT: SSK'dan daha erken emekli olabilirsiniz. Bağ-Kurlular faaliyetlerine son vermeden kendi işyerleri dışında, başka bir işyerinde çalışarak SSK'ya prim ödeyebiliyorlar. Sigortalı bir işte çalışarak SSK'ya 1260 gün prim ödemeniz halinde, SSK’da yaş haddinden emekli olmak için: 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabi olursunuz. Bağ-Kura olan prim borçlarınızı ihya ederek ödemeniz halinde, SSK prim ödemenizi 1260 güne tamamlayacağınız Nisan 2022 ayı sonunda emekli olabilirsiniz.

 

Emekli aylıklarının geneli düşük

SORU: SSK başlangıcım 15 Nisan 1983’de, Bağ-Kur başlangıcımda 22 Kasım 1999’da. 5154 günle SSK’dan emekli oldum. 24 Nisan 2017’de ilk emekli maaşımı aldım. Şu an 965TL emekli maaşı alıyorum. Maaşımın neden düşük olduğu hakkında bilgilendirirseniz sevinirim.

S.E.

YANIT: Emekli aylıklarının geneli düşük. Bugün, 800,900 lira emekli aylığı bağlananlar var. Çok özet olarak izah edecek olursak; emekli aylığını üstünden prim hesaplanan kazanç tutarı ile prim ödeme gün sayısı belirliyor.  Ancak prim ödenen dönemlerde çok önemli. Çünkü 2000’den önce, 1 Ocak 2000 ile 1 Ekim 2008 arası ve 1 Ekim 2008’den emekli olunan tarihe kadar ödenen primler emekli aylığını farklı ağırlıkta etkiliyor. Muhtemelen asgari ücret üstünden prim ödediniz. Ve 2000’den sonra prim ödeme gün sayınız fazla. Bu nedenle emekli aylığınız düşük olabilir. Emekli aylığı hesabınızdan şüpheniz varsa, bulunduğunuz yerdeki sosyal güvenlik il veya merkez müdürlüğüne yazılı olarak başvurup, aylık hesabınızda yanlışlık olup olmadığını sorduğunuzda,  gerekli kontroller yapılır ve sonucundan tarafınıza bilgi verilir.

 

Ölüm tarihinden sonraki döneme ait aylığın bankadan çekilmesi

SORU: Arkadaşım sigorta emeklisi olup maaşını her ayın 26’sında alırdı. 26 Ağustos’ta maaşını aldıktan 2 gün sonra vefat etti. Vefatından hemen sonra resmi makamlara (SGK, nüfus müdürlüğü vs.) müracaat edilerek gerekli işlemleri yapıldı. Eylül ayı içerisinde hanımı banka ATM’sinden hesabını kontrol ettiğinde aylığının hesabına yatırıldığını görmüş ve parayı çekmiş. Sigorta emeklileri bildiğim kadarıyla çalıştıkları aylığı alırlar. Burada yapılan bir yanlışlık var mı varsa ne yapmamız gerekir?

 

YANIT: Sigortalıya veya hak sahiplerine bağlanan gelir ve aylıklar, Kurumca belirlenen dönem ve tarihlerde her ay peşin olarak ödenir. Ölüm halinde, ölüm tarihine ait ödeme döneminde peşin ödenen gelir ve aylıklar geri alınmaz. Ölüm sigortasından hak sahiplerine bağlanacak aylıklar, ölüm tarihini takip eden aybaşından itibaren başlatılır.

Buna göre, arkadaşınızın 26 Ağustos’ta aldığı aylık geri alınmaz. Ancak Eylül ayında arkadaşınız adına bankaya gönderilen aylık eşi tarafından yersiz çekilmiş. Yersiz çekilen aylık tutarı, hak sahibi olan eşe 1 Eylül’den geçerli olmak üzere bağlanacak ölüm (dul) aylığından dolayı birikmiş alacağı varsa bu alacağından mahsup edilir, yoksa bağlanan aylıktan yüzde 25 oranında kesinti yapılarak geri alınır.

 

51 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz

SORU: 1976 doğumluyum.1989 yılında sigorta girişim. 4200 gün prim ödedim. Ne zaman emekli olurum?

MUSTAFA

YANIT: 1989’daki başlangıcınız 23 Kasım 1989’dan önceyse, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5450 gün prim ödeme ve 51 yaş şartlarına tabisiniz. 1250 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5250 güne tamamlamanız şartıyla, 2027’de 51 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Askerliğimin ne kadarını borçlanmalıyım?

SORU: 4 Şubat 1973 doğumluyum. Sigorta girişim 1 Mart 1995’dir. Askerliğimi 1993-1994 arası yaptım. Askerliğimin ne kadarını borçlanmam gerekiyor ve ne zaman emekli olabilirim?

AYDIN

YANIT: Askerlik sürenizin 280 gününü borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5675 gün prim ödeme ve 54 yaş şartlarına tabi olursunuz. Ve Toplam 5675 gün prim ödemeniz şartıyla, 54 yaşınızı dolduracağınız 4 Şubat 2027’de emekli olabilirsiniz. Ve priminizi 3600 güne tamamlayacağınız tarihte yaş aranmadan emekli olabilirsiniz.

 

Vergi indirimi alabilirseniz yaş aranmadan emekli olabilirsiniz

SORU: 1964 doğumluyum. Ekim 1985’de SSK girişim var. Askerlik yapmadım. Elverişli değildir raporum var. Ayrıca tip 2 diyabet hastasıyım ve halen çalışıyorum.1993-2013 arası çalışmadım. 2600 gün prim ödemem var. Rapor ve diyabet hastalığından yararlanıp 3600’den 60 yaşı beklemeden emekli olmam mümkün mü?

HAYDAR

YANIT: Engelli hakkıyla emekli olmak için, en az yüzde 40 oranında işgücü kaybına uğradığınıza dair rapor ve Maliyeden vergi indirim hakkı almanız gerekiyor. Vergi indirim hakkı almanız halinde, 6 Ağustos 2003 tarihi itibariyle 12 yıldan fazla süredir sigortalı olduğunuzdan,  emekli olmak için; 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 gün prim ödeme şartlarına tabi olursunuz. Ve priminizi 3600 güne tamamlayacağınız tarihte yaş aranmadan emekli olabilirsiniz.

 

Emekli aylığını son kazançlar belirlemez

SORU: 3 Temmuz 1970 doğumluyum. 1989 Şubat ayı itibarıyla Bağ-Kur’lu oldum. 1995 Şubat ayına kadar hiç ödeme yapmamış olmakla beraber, daha sonra çıkan afla bu borcu ödedim. 1995-1997 arası askerlik yaptım. 1997 Şubat ayında SSK girişim oldu. 2016 yılına kadar arada 24 ay Bağ-Kur ödemem olmakla beraber aralıksız asgarî ücretli olarak SSK ödemesi yapıldı. 2016 Ekim ayından itibaren yüksek ücretli (brüt prim ile beraber 5.700 TL) olarak halen ödenmektedir (şu an prim ile beraber 8.000 TL brüt). Ne zaman emekli olabilirim ve bu yüksek ücret üzerinden ödemenin getirisi, kısaca emekli aylığım ne kadar olur?

 

YANIT: 4/a (SSK) statüsünden emeklilik için 25 yıl sigortalılık süresi, 5450 prim günü ve 51 yaş şartlarına tabisiniz. Sigortalılık süreniz dolmuş. Verdiğiniz bilgilere göre prim gününüz de 5450 günden fazla olmalı. 51 yaşınızı dolduracağınız 3 Temmuz 2021 tarihinde emekli olmaya hak kazanırsınız.

Emekli aylığınızın hesabında, belli bir dönemde ödenen primler değil, tüm sigortalılık sürenizce üzerinden prim ödenen kazançlarınız esas alınacak. Sonra bu kazançlar, güncelleme katsayısıyla güncellenecek ve emekli aylığınız, 2000 öncesi, 2000-Ekim 2008 arası ve Ekim 2008 sonrası prim günleriniz için hesaplanacak üç ayrı kısmi aylığın toplamından oluşacak.

 

Yüzde 72 rapor ve 1800 günle emekli olabilir miyim?

SORU: Kalp damar bölümünden yüzde 72 raporum ve 1800 gün prim ödemem var. Emekliliğe başvurdum. Acaba emekli olabilir miyim? Olursam ne kadar maaş bağlanır?

ÖZCAN

YANIT: Şayet ilk defa sigortalı olduğunuz tarihte hastalığınız yoksa ve 10 yıllık sigortalılık süresi varsa, malulen emekli olabilirsiniz. Ne kadar emekli aylığı alacağınız sigortalı olduğunuz tarihe ve üstünden prim hesaplanan kazanç tutarınıza göre değişir.

 

Vergi kaydı da olsa Mart 1999’dan Bağ-Kura kayıt yapılamaz

SORU: 10 Nisan 1965 doğumlu eşimin 1 Mart 1999’da iş yeri ve vergi kaydı vardı. Ama Bağ-Kur kaydı yok. 1 Ekim 2006’dan beri SSK’lı olarak çalışmakta olup 2300 gün primi var. Eşim Sigortasını vergi başlangıcı olan 1 Mart 1999’a götürebilir mi? Götürebilirse ne yapması lazım?

Sacit ALTAY

YANIT: 1 Ekim 2008’den önceki bir tarih itibariyle Bağ-Kur kaydı mümkün değil. Eşiniz Bağ-Kurunu 1 Mart 1999’dan başlatamaz. Eşiniz 2200 gün daha prim ödeyerek toplam primini 4500 güne tamamlaması şartıyla, 25 yıllık sigortalılık süresini dolduracağı 1 Ekim 2031’de emekli olabilir. Veya 4700 gün daha prim ödeyerek toplam primini 7000 güne tamamlayacağı tarihte de emekli olabilir.(ara vermeden prim öderse, Ekim 2030 ayı sonunda)

 

Birden fazla istihdam teşviki var, hepsinin de kapsamı farklı

SORU: Bir yakınım kupür gönderdi. Bir fotoğraf ve altında "Bakıcının sigortası devletten. Yabancı bakıcının çalışma ve oturma izni olması şart" diye yazıyordu. Yaşım ve sağlığım nedeniyle çalışma izni bulunan Türkmenistan uyruklu bir hanımı yanımda çalıştırıyorum. Sosyal güvenlik yasaları gereği sigortalı olup, düzenli olarak primlerini de ödüyorum. Yukarıda sunduğum haberin uygulamasının nasıl yapıldığı hakkında bir açıklamada bulunabilir misiniz?

 

YANIT: Halen uygulanmakta olan birden fazla istihdam teşviki var. Bunların yürürlük tarihleri ile uygulanma süreleri ve şartları birbirinden farklı. Sözünü ettiğiniz haberin hangi istihdam teşviki ile ilgili olduğunu bilemiyorum. Haber yeni ise 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun geçici 19. maddesinde yer alan 1 Ocak 2018 ila 31 Aralık 2020 tarihleri atasında işe başlatılan sigortalılarla ilgili olabilir. 1 Ocak 2018 tarihinden önce işe başlattığınız kişi için bu teşvikten yararlanamazsınız.

Ayrıca, 4447 sayılı Kanununun 1 Mart 2011 tarihinde yürürlüğe giren geçici 10. maddesine göre, 31 Aralık 2020 tarihine kadar işe alınan sigortalılar için geçerli olmak üzere, kişinin işe alındığı tarihten önceki altı aylık dönemde çalıştırılan sigortalı sayısına ilave olarak işe alınması (altı aylık dönemde sigortalı çalıştırılmamış ise şart sağlanmış olur) ve bu kişinin işe alındığı tarihten önceki altı aylık dönemde sigortalı çalışmamış olması halinde, sigorta primi işveren hissesi 24 ay süreyle İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanıyor.

Ev hizmetinde çalıştırdığınız yabancı uyruklu kişi için aranan şartların sağlanması halinde, işe alındığı tarihten itibaren 24 ay süreyle bu teşvikten yararlanmanız söz konusu olabilirdi. Kişiyi çalıştırmaya başladığınız tarihin üzerinden 24 ay geçmiş ise atık bu teşvikten yararlanmanız söz konusu olmaz. Ancak kalan süre varsa bu süre için teşvikten yararlanmanız söz konusu olabilir.   

Bunun dışında, 5510 sayılı Kanuna göre yüzde 5 sigorta primi indirimi ve günlük 3,33 TL asgari ücret desteği var. Primlerinizi düzenli olarak yasal süresinde ödüyor olmanıza bağlı olarak, bu desteklerden yararlanıyor olmalısınız.

 

Başlangıçta bir gün bile emekli olma şartlarını değiştirebiliyor

SORU: 10 Mart 1973 doğumluyum. Yaklaşık 16 yıl fiili hizmetim var. Yıpranma ile beraber

20 yıl hizmetim var. Ve silahlı kuvvetlerden istifa ettim. 25 yıl primi doldurmak için sigortalı olarak çalışmaktayım. 2 ay sonra doldurup hizmet birleştirmesi yapacağım. İlk sigorta girişim 1992’dir. Emekli sandığı 1995 yılında başladı. Ne zaman emekli olabilirim ve toplu ikramiyenin alabilecek miyim?

KEMAL

YANIT: Bilgilerinizi tarih(gün, ay, yıl) olarak bildireceğiniz yerde, sadece yıl olarak bildirmiş ve bazı bilgileri de hiç bildirmemişsiniz. Oysa başlangıçta bir gün bile emekli olma şartlarını değiştirebiliyor. Sorunuza cevap verebilmek için, 1992’de başlayan sigortanızla kaç gün prim ödediğinizi ve memuriyet başlangıç tarihinizi(gün, ay, yıl olarak) bilmemiz gerekiyor. SSK ve memuriyet başlangıç tarihleriniz, memuriyetten istifa ettiğiniz tarihler ve istifadan sonra SSK’lı çalışmaya başladığınız tarihler(gün, ay, yıl olarak) ile memuriyetten önce ve sonra SSK’ya kaç gün prim ödediğinizi bildirmeniz halinde, sorunuz cevaplandırılacaktır.

 

5 Yıl İçinde Dava Açılmazsa Hak Zamanaşımına Uğruyor

SORU: 1998-1999 seneleri arasında 4 ay şahıs işletmesinde sigortacılık yaptım. Şirket sahibim sigortacı ve mali müşavir muhasebeciydi. Çalıştığım süre zarfında beni SGK’ya bildirmemişler ve giriş işlemimi yaptırmamışlar. Bundan dolayı şu anda çok fazla sene kaybım olduğunu düşünüyorum. Geçmişe dönük SGK işlemleri ile ilgili nasıl bir yol izleyebilirim?

KEREM

YANIT: İşten ayrıldığınız tarihten itibaren 5 yıllık zamanaşımı süresi içinde hizmet tespit davası açmanız gerekiyordu. 5 yıl içinde dava açmadığınızdan, maalesef hakkınız zamanaşımına uğramış. Bugün için yapacağınız bir iş ve işlem bulunmuyor.

 

Bağ-Kur haklı 1998’den kayıt mümkün değil

SORU: 1998 vergi mükellefiyetimi saydırmak için Erzurum’a gittim. Fakat Bağ-Kurdan bana müracaat gününü geçirdiğim için, hiçbir işlem yapamayacaklarını söylediler. Bu konu hakkında da bilgi verirseniz sevinirim.

NESLİHAN

YANIT: Sizin gibi süresi içinde Bağ-Kura kayıt ve tescilini yaptırmayanların sigortalılık hak ve yükümlülüğü 1 Ekim 2008’den itibaren başlatılıyor. Bu tarihten daha gerideki bir tarih itibariyle Bağ-Kura kayıt mümkün değil. Yeni bir kanun çıkmadığı sürece 1998’den Bağ-Kura tescil yaptıramazsınız.

 

Durum değişikliği halinde bağlanan aylığın değişmesi

SORU: Ablam SSK emeklisi. Eşinin vefatından dolayı ablama Bağ-Kur’dan maaş bağlandı. Kızı da çalışmadığı için bir kısımda ona bağlandı. Şu an kızı 3 yıldan beri SSK’lı çalışıyor. Babasından aldığı aylık kesildi. Kesilen maaş ablamın eşinden aldığı Bağ-Kur maaşına ilave olur mu, olursa 3 yıllık birikmişi alır mı?

 

YANIT: Gelir ve aylık bağlanan sigortalı ile hak sahibi kişilerin durumlarının, kendilerine veya başka hak sahiplerine bağlanmış bulunan gelir veya aylık tutarlarının düzeltilmesini gerektirir bir şekilde değişmesi halinde gelir veya aylık tutarları, değişikliğin meydana geldiği tarihten sonraki ödeme dönemi başından başlanarak yeni duruma göre düzeltilir.

Ablanıza, eşinin vefatında yüzde 50 oranında aylık bağlanmış olmalı. Eşinin vefat tarihi 1 Ekim 2008 tarihinden sonra ise kendi sigortalılığı nedeniyle emekli aylığı aldığından, bağlanan aylığın oranı kızının aylıktan çıkmasından dolayı değişmez. Vefat tarihi 1 Ekim 2008 tarihinden önce ise durum değişikliğinden sonraki ödeme döneminden itibaren aylık bağlama oranının yüzde 75’e yükseltilmesi gerekirdi. Bu durumda aylığı artırılmamış ise üç yıllık birikmiş aylık farkını alabilir.

 

EYT ile ilgili düzenleme için fazla umutlanmayın

SORU: 15 Haziran 1971 (bay) doğumluyum. 2 Ekim 1989 SSK girişim ve 5660 prim günüm var. Yaşı beklemek üzere işten ayrılacağım. 26 Nisan 1970 doğumlu kardeşimin (bayan) 1 Ocak 1989 SSK girişi ve 4100 günü var, halen çalışmaya devam etmekte. 15 Şubat 1977 doğumlu eşimin 1 Ocak 1997 SSK girişi ve 1200 pirim günü var. 1 Ekim 2018’de tekrar SSK’lı çalışmaya başladı.

Erken emeklilik çıkarsa kardeşim ve ben emekli olabilir miyiz? Eşim de kademeli yaştan 3600 günden erken emekli olabilir mi? Olabilirse kaç yaşında? Ayrıca ben işsizlik maaşından yararlanabilir miyim? Son üç yıl prim günüm 609.

 

YANIT: 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı olup, kademeli yaş uygulaması nedeniyle emeklilikte yaşa takılanlar (EYT)’la ilgili verilen birden çok kanun teklifi var. Ancak bunların tamamı muhalefet partilerinin milletvekilleri tarafından verilen teklifler. Diğer yandan hem Cumhurbaşkanlığı sözcüsü İbrahim Kalın hem de AK Parti Grup Başkan Vekili Mehmet Muş yaşa takılanlarla ilgili çalışmalarının olmadığını açıkladı. Muhalefet partilerinin oyları yasayı çıkarmak için yeterli olsa da iktidar partisinin milletvekilleri tarafından verilen kanun teklifi olmadıkça, bu konuda kimsenin fazla umutlanmamasını öneririm.

Ola ki 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı olup yaşa takılanlarla ilgili bir düzenleme yapılırsa, yasa hükmünden yararlanırsınız. Kız kardeşiniz, sigortalılık süresi ve yaş şartını zaten sağlamış. Prim günü yeterli olmadığından yasadan yararlanamaz. Ancak 5300 prim gününü tamamladığında ya da 58 yaşını doldurduğunda yaştan emekli olabilir. Eşiniz 3600 prim günüyle 58 yaşını doldurduğunda emekli olabilir.

Emeklilik yaşınızı beklemek üzere kendi isteğinizle işten ayrıldığınızda işsizlik ödeneğine hak kazanamazsınız.

 

Prim yeterli ancak 55 yaşın da dolması gerek

SORU: 6 Mayıs 1974 doğumluyum. SSK girişim 10 Temmuz 1995 olup 5806 gün primim mevcut. Ne zaman emekli olurum?

ERİM

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5750 gün prim ödeme ve 55 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz bile, 55 yaşınızı dolduracağınız 6 Mayıs 2029’da emekli olabilirsiniz.

 

Muayenehanesi olan doktora ilave ödeme var mı?

SORU: Yazılarınızı takip ediyorum. Emekli Sandığından emekli uzman doktorum. Muayenehane çalıştırıyorum. Yeni kanunda herhangi bir sosyal güvenlik kanunu kapsamında çalışmayan doktorların 2.000 TL artıştan faydalanacağını yazmıştınız. Benim durum ne olur? Bilgilendirirseniz sevinirim.

 

YANIT: Yasa hükmünde, ilave ödemeden yararlanacaklardan, sosyal güvenlik destek primi ödemek suretiyle çalışanlar dahil herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna tabi olarak çalışanlara ilave ödeme yapılmaması öngörülüyor.

Buna göre, bir işverene bağlı olarak 4/a (SSK) kapsamında sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışanlara ilave ödeme yapılmayacak. Ancak sizin durumunuz biraz farklı. Zira emekli olduktan sonra 4/b (Bağ-Kur) kapsamında çalışanlar sosyal güvenlik destek primi ödeme kapsamından çıkarıldılar.

5510 sayılı Kanunun 5. maddesinin birinci fıkrasının (n) bendine göre, 4/b kapsamında çalışıp emekli aylıklarının kesilmesi için yazılı istekte bulunanlar hariç olmak üzere, yaşlılık aylığı almaktayken bu aylıkları kesilmeksizin 4/b kapsamında çalışanlar, kısa ve uzun vade sigorta hükümlerinin uygulanmasında Kanunun 4 ve 5. maddelerine göre sigortalı sayılmıyorlar. Buna göre kişisel görüşüm, 5510 sayılı Kanun kapsamında sigortalı sayılmadığınızdan, ilave ödemeden yararlanmanız gerektiği şeklinde. Ancak emin olabilmek için uygulamaya ilişkin açıklamaların yapılacağı ikincil mevzuatı beklemekte yarar var.

 

23 Haziran 2019’da kıdem tazminatı alarak ayrılabilirsiniz

SORU: Sigorta başlangıç tarihim 13.01.2000 hala aynı şirkette çalışıyorum kıdem tazminatı alıp ayrılmak istiyorum bunun için ne kadar daha çalışmam gerekiyor?

IŞIL

YANIT: Emekli olmak için aranan şartlardan yaş dışındaki şartları sağlayanlar işlerinden kıdem tazminatı alarak ayrılabiliyor. Emekli olmak için yaş dışında aranan şartınız 7000 gün prim ödeme. Bugüne kadar aralıksız prim ödemişseniz, bundan sonrada ara vermeden prim öderseniz, toplam priminizi 7000 güne tamamlayacağınız 23 Haziran 2019’da işinizden kıdem tazminatı alarak ayrılabilirsiniz.

 

Borçlanılan süre son 3,5 yıla sayılmaz

SORU: 1 Ocak 1975 doğumlu eşimin ilk işe girişi 3 Ocak 1994. 2550 gün SSK primi var. 01.04.2008-31.10.2011 arası 1290 gün tarım Bağ-Kur, 01.05.2015-28.02.2017 arası 660 gün mecburi Bağ-Kur prim günü var. Daha önceki bilgilendirmeniz üzerine eşim dokuz aydır 4/a kapsamında çalışmaya başladı. 1261 gün daha çalıştığında, prim gününü de doldurmuş oluyor ve yaşı bekleyecek. Yaşa takılanlarla ilgili yasa çıkarsa ve eşim iki doğum borçlanması yaparsa, borçlandığı süreler tamamlamaya çalıştığımız 1261 günden mi sayılır ve 4/a kapsamında mı emekli olur, yoksa Bağ-Kur’a mı sayılır ve Bağ-Kur’dan mı emekli olur?

 

YANIT: Eşiniz doğum borçlanmasını 4/a (SSK) kapsamında sigortalıyken yaptığında, borçlanacağı süre 4/a kapsamında geçen sigortalılık süresi olarak değerlendirilir. Ancak borçlanacağı bu süreler son 1261 güne sayılmaz. Doğumların gerçekleştiği dönemlerin prim günü sayılır. Bu nedenle 4/a statüsünden emekli olabilmesi için son 1261 gün 4/a kapsamında prim ödemesi gerekiyor. Bu durumda emekliliği için gereken prim gününü de tamamlamış olacağından doğum borçlanması yapmasına gerek yok.

4/a statüsünden emekliliği için gereken yaş dışındaki şartları 1261 günü tamamladıktan sonra sağlamış olacağından, emeklilikte yaşa takılanlarla ilgili yasa çıkarsa, 1261 günü tamamladıktan sonra yasa hükmünden yararlanması söz konusu olur.

 

51 yaşın dolmasını bekleyeceksiniz

SORU: 1 Ocak 1969 doğumluyum. Bağ-Kur başlangıç tarihim 28 Eylül 1988, terk tarihim 31 Mayıs 2013 olup, Bağ-Kura 20 yıl 3 ay 20 gün prim ödemem var. Sigorta başlangıç tarihim 1 Haziran 2013, terk tarihim 31 Aralık 2016 olup SSK’ya da 1290 gün prim ödemem var. 130 günde askerlik borçlanması yaptım. Ne zaman emekli olurum? Ve ne kadar maaş alabilirim?

CUMALİ

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5450 gün prim ödeme ve 51 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 51 yaşınızı dolduracağınız 1 Ocak 2020’de emekli olabilirsiniz.

 

Mahkeme kararıyla düzeltilen yaş geçerli mi?

SORU: 657 sayılı Devlet memuru kanununa tabi olarak çalışmaktayım. 8 Eylül 1955 olan doğum tarihimi bazı sebeplerden dolayı 1973’de mahkeme kararı ile 8 Eylül 1952 olarak düzelttim. Şimdi 65 yaşını doldurduğum gerekçesiyle emekli olmam istenmektedir. Oysa emekli olmak istemiyorum. Acaba emeklilik işlemlerimde hangi doğum tarihim geçerlidir?

HÜSEYİN

YANIT: Memurlar da, 18 yaşını doldurmadan önce yapılan yaşta düzeltmeleri emeklilik işlemlerinde dikkate alınmakta olup, 18 yaşını doldurduktan sonra yapılan yaş düzeltmeleri emeklilik işlemlerinde dikkate alınmıyor. Şayet yaş düzeltmenizi 18 yaşınızı doldurduğunuz 8 Eylül 1973 tarihinden önce yapmışsanız, emeklilik işlemlerinde doğum tarihi olarak düzelttiğiniz 8 Eylül 1952 tarihi dikkate alınacak, sonraki bir tarihte yapmışsanız düzeltmeden önceki doğum tarihiniz olan 8 Eylül 1955 tarihi dikkate alınacaktır.

 

Emekli SSK’dan yetim aylığı alamaz

SORU: SSK'lı babam 2 Şubat 2005’te vefat etti. Babamdan yetim aylığı bağlandı. Bende 2015'te SSK'dan emekli oldum. Babamdan bağlanan yetim aylığım kesildi. Aynı kurumdan hem kendi maaşıma, hem de babamdan dolayı maaşı alabilir miyim? Alabileceğimi söylediler. Bilgilendirirseniz sevinirim.

SEVGİ

YANIT: SSK emekli kız çocuğuna ana veya babasından dolayı yetim aylığı bağlamaz. Emekli olduğunuzdan maalesef babanızdan dolayı SSK’dan yetim aylığı alamazsınız.

 

İki ülkeden de emekli aylığı alabilir miyim?

SORU: Halen Türkiye’de bir kamu kuruluşunda çalışmaktayım. Emeklilik hakkımı kazanmak için daha 4 yıl çalışmam gerekiyor. Daha evvel İngiltere’de 12 sene çalışmam var. Çifte vatandaşlık hakkına sahibim. İngiltere’de çalıştığım sürenin bir kısmını Türkiye’de isteğe bağlı sigorta primini ödedikten sonra Türkiye’de emekli olabilir miyim? Türkiye’de emekli olduktan sonra İngiltere’de çalışıp emeklilik müddetini tamamladıktan sonra İngiltere'den de emekli olma hakkını kazanabilir miyim? Bu durumda Türkiye'den almakta olduğum emekli maaşım kesilir mi? Kısacası her iki ülkeden de emekli maaşı alabilir miyim?

 

YANIT: İngiltere’de çalıştığınız sürenin, Türkiye’de emekli olmanız için gereken süre kadarını borçlanabilirsiniz. Emeklilik şartlarını sağlıyorsanız, borçlanma primlerini ödedikten sonra emekli olabilirsiniz. Ancak yurtdışı borçlanmasıyla emekli olduktan sonra İngiltere’de çalışmaya başladığınızda, bağlanan aylığınız kesilir ve çalıştığınız sürece emekli aylığınız ödenmez. İngiltere’deki çalışmanız sona erdiğinde, başvurunuz üzerine emekli aylığınız yeniden bağlanır. İngiltere’de sosyal güvenlik kurumunun aradığı şartları sağladığınızda oradan da emekli olabilir ve iki ülkeden de ayrı ayrı emekli aylığı alabilirsiniz.

 

FHZ süreniz yaş indirimi sağlamaz

SORU: 1989 yılından bu yana SGK’lıyım. Emeklilik için diğer şartları karşılıyorum, sadece yaşı bekliyorum. Yedek subaylık dönemime ilişkin Emekli Sandığı hizmetimden dolayı 90 günlük fiili hizmet zammı sicilime kaydolmuş vaziyettedir. Bu 90 günlük fiili hizmet süresi yaş haddinden indirim sağlar mı? Yani emekli olabileceğim yaşımın gününden geriye 90 gün öncesinde emeklilik başvurusu yapmaya olanak sağlar mı?

 

YANIT: 4/c (Emekli Sandığı) statüsünden emekli olsaydınız 90 günlük fiili hizmet süresi zammı (FHZ) süresi emeklilik yaşınızdan indirilirdi. 4/a (SSK) statüsünden emekli olacağınızdan FHZ süreniz prim gün sayınıza ilave edilir ancak emeklilik yaşınızdan indirilmez.

 

İstediğiniz zaman emekli olabilirsiniz

SORU: 2 Eylül 1967 doğumluyum. Kasım 1985 ayında SSK başlangıcımla 1992’ye kadar 1207 gün prim ödedim. Eylül 1987-Mart 1989 arasında 18 ay askerlik yaptım. 1996’de borçlanarak bedelini ödedim. 6 Ocak 1993’den beri kamuda memur olarak görev yapmaktayım. Ne zaman emekli olabilirim?

HÜSEYİN

YANIT: Emekli olmak için; 25 tam yıl fiili hizmet süresi ve 50 yaş şartlarına tabisiniz. Aranan şartları 2 Eylül 2017 itibariyle sağladığınızdan, istediğiniz zaman emekli olabilirsiniz.

 

Fazla ödeme dava açmaya değmeyecek tutarda

SORU: Yatalak annemin maaşının yanlış hesaplandığı belirtilerek SGK, ekte paylaştığım yazı ile, maaşından kesinti  yapmak istiyor. Bu durumda yapabileceğimiz bir şey var mı?

ZAHİDE

YANIT: SGK’nın yazısından; vefat eden babanızın dosyasının güncellenmesi sonucu annenize yanlış aylık bağlanması sonucunda toplam 1.022.30 lira fazla ödeme yapıldığının tespit edildiği ve fazla yapılan ödemenin dul aylığından dörtte bir oranında kesilerek tahsil edileceği belirtiliyor. Bu tür fazla ödemler bu şekilde tahsil ediliyor. Sebepsiz zenginleşme yok, gerekçesiyle dava açılabilir. Ancak fazla yapılan ödeme, dava açmaya değmeyecek tutarda. Uğraşmanıza  gerek yok.

 

Ocak’ta emekli olursanız daha fazla ikramiye alırsınız

SORU: 31 Aralık 1988’de kamuda hemşire olarak  göreve başladım. 1 yıl ücretsiz izin ve yaş vurmasına rağmen emeklilik hakkını kazandım. Ekim ayında ya da Ocak ayında emekli olmamın bana artısı ne kadar olur? Ülkenin durumu ve emekli ikramiyelerin verilmeyeceği endişesi, verilse de parça parça ya da tahvil şeklinde olacağı dedikoduları söz konusu. Korkudan bir an önce emekli olmak istiyorum ama kaybım ne kadar olur kestiremiyorum. Şu an itibarıyla 29 yıl 7 aylık memurum.

 

YANIT: Emekli ikramiyelerinin ödenmemesi diye bir şey söz konusu olmaz. En kötü ihtimal, parça parça ödenmesi ya da karşılığında devlet tahvili verilmesi söz konusu olabilir. Ancak ekonomik durum sıkıntılı olsa da o noktada da değil (en azından şimdilik)…

Emekli aylığı açısından emeklilik tarihinizin önemi yok. Emekli ikramiyesi açısından ise, emeklilik başvurunuzu 15 Aralık 2018’den sonra yaparsanız emekli ikramiyeniz 2019 Ocak ayından geçerli olan katsayılara göre hesaplanır. Enflasyonun yüksek çıkacak olması nedeniyle katsayılar yükselecek. Dolayısıyla daha fazla ikramiye alırsınız. Ayrıca emekli ikramiyesi her tam hizmet yılı için ödeniyor. 29 yıldan artan 7 aylık hizmet sürenizi 12 aya (tam yıla) tamamlarsanız, ikramiyeniz 29 yıl değil, 30 yıl üzerinden hesaplanır ve bir yıl fazla ikramiye almış olursunuz.

 

Emekli eşlerden birinin vefatı halinde diğer eş dul aylığı alabilir

SORU: Eşim 13 Mart 1960 doğumludur. Almanya’da işe giriş tarihi 13 Mart 1978’dir. Bitiş tarihi de 16 Haziran 1981’dir. Ancak biz bu primleri kesin dönüşten sonra çektik Ancak şimdi emekliliğe karar verdik. Tekrar bu günleri 1174 gün olarak SSK’ya ödedik ve tekrar isteğe bağlı sigorta ödemeye  1 Mayıs 2015 tarihinde başladık. 26 Ocak 2017 tarihinde de 1 çocuk primi  720 gün olarak yatırdım. 1 Mayıs 2015 tarihinden beride  Ek 5 Ek tarım sigortası olarak yatırıyoruz. Eşim ne zaman emekli olabilir? Aşağı yukarı aylığı ne kadar olur? Birde ben eşi olarak SSK sigorta emeklisiyim. Herhangi bir ölüm halinde birbirimizin de aylıklarını alabilir miyiz? Yoksa ne yapmalıyız?

HALUK

YANIT: Eşiniz; ek 5 kapsamında prim ödemesini kesintisiz devam ettirmesi halinde, toplam primini 3600 güne tamamlayacağı Ocak 2020 ayı sonunda emekli olabilir. Alacağı aylığı bugünden hesaplamak mümkün değil. Emekli eşlerden birinin vefatı halinde, hayatta kalan eşi yüzde 50 oranında eşinden dul aylığı alabilir.

 

SGK kendiliğinden aylık bağlamaz

SORU: 52 yaşındayım. 50 yaşında SGK’dan emeklilik hakkım gelmiş, 2 yıl geç başvurdum. Boşa geçen 2 yılın maaşını alamayacağım söylendi, doğru mudur? Dava açsam kazanabilir miyim?

 

YANIT: Emekli aylığı bağlanması için sigortalının başvuruda bulunması gerekiyor. Sigortalı başvurmamışsa SGK kendiliğinden “sizin emeklilik şartlarınız oluşmuş, size aylık bağladım” demez. Başvuru üzerine, başvuru tarihini izleyen aybaşından itibaren aylık bağlar.

Sonuç itibarıyla size söylenen doğru. Boşa geçen iki yılın emekli aylığını alamazsınız. Dava açsanız da kazanamazsınız.

 

Prim borcunuz olmadığı sürece sağlık yardımı alabilirsiniz

SORU: 2 Şubat 1956 doğumluyum. İşe başlamam 4 Şubat 1980 olup 2085 gün prim ödemem var.  610 gün askerliğimi borçlanacağım. 3600 günü tamamlamam için, gerekli olan 900 günü isteğe bağlı sigorta yaptırabilir miyim?  İsteğe bağlı sigorta yaptırdığımda sağlık hizmetlerinden normal sigortalı gibi faydalanabilir miyim?

TAHİR

YANIT: 2085 gün primin tamamını SSK’ya ödemişseniz, askerliğinizi borçlandıktan sonra isteğe bağlı olarak 905 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 3600 güne tamamlayarak emekli olabilirsiniz. İsteğe bağlı sigortalı olduğunuzda normal sigortalı gibi sağlık yardımı da alabilirsiniz. Ancak sağlık yardımı almak için prim borcunuzun olmaması gerekiyor.

 

Şeref aylığı kız çocuğuna bağlanmaz

SORU: Geçen Temmuz ayında babamızı kaybettik. Annem istiklal gazisi dedemizin kızıdır. Dedemizi 1976 da kaybettik. Annem bu durumda istiklal gazisi olan dedemin maaşını alabilir mi? Bunun için müracaatta bulunabilir mi?

 

YANIT: Kurtuluş Savaşı gazilerine, 1005 sayılı İstiklal Madalyası Verilmiş Bulunanlara Vatani Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlanması Hakkında Kanun uyarınca bağlanan aylık, hak sahibinin vefatı halinde sadece dul eşe yüzde 75 oranında bağlanıyor. İstiklal savaşı gazisine 1005 sayılı Kanuna göre bağlanan ve vefatı halinde dul eşine geçen bu aylık, kızına geçmediğinden, istiklal savaşı gazisi olan dedenizin aylığı annenize bağlanmaz.

 

Borçlanılan süreler son 3,5 yıl hesabına dahil edilir mi?

SORU: 4 Aralık 1976 doğumlu bayanım. 1 Eylül 1993’te 4/a’dan sigortalı olarak işe başladım. Toplamda 350 gün prim ödemem var. 4 Aralık 2000’de Emekli Sandığına tabi memur olarak çalışmaya başladım. 2005’te 10 ay, 2007’de 12 ay olmak üzere toplam 22 ay ücretsiz doğum izni kullandım. Memuriyetten ayrılıp 3,5 yıl 4/a kapsamında çalışarak 4/a’dan emekli olmak istiyorum. 4/a kapsamında çalışmaya başladıktan sonra doğum borçlanması yaparsam, ödediğim primler 4/a mı yoksa 4/c kapsamında mı sayılır? 4/a kapsamında sayılırsa, son 3,5 yıla eklenir mi? Bir de Emekli Sandığından ikramiye alabilir miyim?

 

YANIT: 4/c (Emekli Sandığı) kapsamında çalışırken kullanmış olduğunuz ücretsiz doğum izni sürelerini 4/a (SSK) kapsamında çalışmaya başladıktan sonra borçlanırsanız, borçlandığınız süreler 4/a kapsamında geçen sigortalılık süresi olarak değerlendirilir. Ancak borçlanacağınız gün sayıları son 3,5 yıl hesabına dahil edilmez, borçlanılan ilgili aylara maledilir. Yani ücretsiz izin kullandığınız günlere sayılır.

Sigortalılık süreniz 15 yıldan, prim gün sayınız da 3600 günden fazla olduğundan, emekli aylığınız bağlandığında, memuriyet sürenize ilişkin olarak emekli ikramiyesi alırsınız.

 

Askerliğimin ne kadarını borçlanayım?

SORU: 9 Ekim 1975 doğumluyum. 22 Temmuz 1998 Bağ-Kurlu oldum. 11 Aralık 2009’da çıktım. 2 ayda SSK’ya prim ödedim. 1995 ile 1997 arası askerlik yaptım. Askerliğimin ne kadarını borçlanmam gerekiyor? Ne zaman emekli olurum?

MUSTAFA

YANIT: Sigortalı bir işte çalışarak Bağ-Kurdan sonra SSK’ya 1260 gün(3.5 yıl) prim ödemeniz ve askerlik sürenizin 14 ayını borçlanmanız halinde, SSK’da emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5825 gün prim ödeme ve 56 yaş şartlarına tabi olursunuz. Belirttiğiniz dönemde Bağ-Kura kesintisiz prim ödemişseniz, 1260 günden sonra prim ödemeseniz de, 56 yaşınızı dolduracağınız 9 Ekim 2031’de emekli olabilirsiniz.  

 

Prim borcunuz olmadığı sürece sağlık yardımı alabilirsiniz

SORU: 2 Şubat 1956 doğumluyum. İşe başlamam 4 Şubat 1980 olup 2085 gün prim ödemem var.  610 gün askerliğimi borçlanacağım. 3600 günü tamamlamam için, gerekli olan 900 günü isteğe bağlı sigorta yaptırabilir miyim?  İsteğe bağlı sigorta yaptırdığımda sağlık hizmetlerinden normal sigortalı gibi faydalanabilir miyim?

TAHİR

YANIT: 2085 gün primin tamamını SSK’ya ödemişseniz, askerliğinizi borçlandıktan sonra isteğe bağlı olarak 905 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 3600 güne tamamlayarak emekli olabilirsiniz. İsteğe bağlı sigortalı olduğunuzda normal sigortalı gibi sağlık yardımı da alabilirsiniz. Ancak sağlık yardımı almak için prim borcunuzun olmaması gerekiyor.

 

Ablanız tercih ettiği aylığı alabilir

SORU: Yazılarınızı her zaman okuyor, bilmediğimiz konularda aydınlanıyoruz. Ablamın kendi aylığı yok. SSK'lı olan merhum eşinden dul aylığı alıyor. Babam da SSK emeklisi idi. Babamı da annemi de kaybettik. Ablam babamdan da yetim aylığı alabilir mi? Alamazsa, ablamın aylığı çok düşük (1.200 lira), asgari ücretin altında. Ablamın aylığı, babamın aylığından asgari ücrete tamamlanır mı?

 

YANIT: Ablanızın eşi ve babanız her ikisi de 4/a (SSK) statüsünde olduklarından, ablanıza hem eşinden hem babanızdan aylık bağlanmaz. Ancak tercih ettiği aylığı alabilir. Asgari ücretin altında olan eşinden bağlanan aylık, babanızın aylığından asgari ücrete tamamlanamaz.

 

İhraç edilme emekliliğe mani mi?

SORU: 2 Nisan 1974 doğumluyum. 30 Haziran 1991’de sigortalı çalışmaya başladım ve SSK’ya 407 gün prim ödemem var. 1995 yılından Eylül 2016 yılına kadar 20 yıl 7 ay aralıksız kadrolu hemşire olarak çalıştım. Daha önce hizmetlerimi birleştirmiştim. Eylül 2016’da  kanun hükmünde kararname ile ihracı edildim.  Sorularım şunlar:1) Emekli olmama bir mani var mı? 2) Tam olarak emeklilik dilekçemi hangi tarihte vermem gerekiyor? Bu dilekçe son çalıştığım kuruma mı verilecek? 3)Emekli ikramiyesi alabilecek miyim? 4)  Hizmet birleştirmesinden yararlanmadan sadece, emekli sandığı hizmetimle 53 yaşın dolmasını beklesem, emekli ikramiyesi alabilir miyim?

MELAHAT

YANIT: 1) Emekli olmanız mani bir durum yok. 2) Emekli olmak için: 20 tam yıl fiili hizmet süresi ve 51 yaş şartlarına tabisiniz.  Hizmet süresi şartını sağlamış olduğunuzdan, 51 yaşınıza dolduracağınız 2 Nisan 2025’te dilekçenizi vererek emekli olabilirsiniz. Emeklilik dilekçenizi bulunduğunuz yerdeki Sosyal Güvenlik Kurumu il veya merkez müdürlüğüne verebilirsiniz. 3) Görevden ihraç edilip hizmet birleştirmesiyle emekli olacağınızdan maalesef emekli ikramiyesi alamazsınız. 4) Hizmet birleştirmesi yapmadan sadece Emekli Sandığı hizmetinizde emekli olmanız mümkün değil. Ancak bu şekilde bir talepte bulunursunuz. Talebinizi reddedilir. Bunun üzerine dava açabilirsiniz. Tabi’ki mahkemeden çıkacak sonucun ne olduğu belli olmaz.

 

EYT ile ilgili teklif yasalaşırsa emekli olabilirsiniz ancak…

SORU: 11 Eylül 1969 doğumluyum. 1 Eylül 1989 SSK girişli olup, bugün itibarıyla 5178 çalışma günüm var. Meclise verilen kanun teklifi yasalaşır ve askerliğimi borçlanırsam 2020 yılını beklemeden emekliliğe hak kazanır mıyım?

 

YANIT: 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı olup, kademeli yaş uygulaması nedeniyle emeklilikte yaşa takılanlar (EYT)’la ilgili verilen birden çok kanun teklifi var. Bunların tamamı muhalefet partilerinin milletvekilleri tarafından verilen teklifler. İktidar partisinin milletvekilleri tarafından verilen kanun teklifi olmadıkça, bu konuda kimsenin beklentiye girmemesini öneririm.

Ola ki 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı olanlar hakkında kademeli emekliliğe ilişkin değişiklikten önceki hükümlerin uygulanmasına yönelik bir düzenleme yapılırsa, sigortalılık süreniz 25 yıldan, prim gününüz de 5000 günden fazla olduğundan, askerlik borçlanması yapmanıza gerek kalmaksızın 2020 yılını beklemeden emekli olabilirsiniz.

 

Fazla çalışma ücreti nasıl hesaplanır?

SORU: SÖZCÜ Gazetesinin devamlı okuru olarak zaman zaman sizin köşenizi de takip etmekteyim. Aşağıdaki sorularımı yanıtlarsanız memnun olurum. 

1- Bir çalışana verdiğimiz net aylık, toplam kaç saatlik mesaisi karşılığıdır? Şöyle ki  haftada 50 saat (ayda 200 saat) çalışan ve net 3.000 TL alan bir kişiye bir mesai ücreti de ödememiz  gerekir mi? Gerekirse bunu nasıl hesaplayabiliriz?

2- İki dairesi olup, iki kira geliri olan bir mükellef, gelir vergisi beyannamesi verirken, dairelerinden  biri için gerçek usulü, diğeri için götürü usulü seçebilir mi?

 

YANIT: 1- Aylık olarak ödediğiniz ücret, 30 günlük ücret karşılığı kabul edilir. Buna göre günlük ücret 100 TL olur. Haftalık yasal çalışma süresi 45 saat olduğundan, günlük ücret (45/6)= 7,5 saatlik çalışmanın karşılığı sayılır. Buna göre de normal saat ücreti (100/7,5)= 13,33 TL olur. Haftada 50 saatlik çalışmanın 5 saati fazla çalışma sayılır ve fazla çalışma (mesai) ücreti ödemeniz gerekir. Her bir saat fazla çalışma için ödeyeceğin fazla çalışma ücreti, normal saat ücretinin yüzde 50 oranında artırılmış tutarı, yani (13,33x1,5)= 20 TL olur.

2- Kira gelirlerinin beyanına ilişkin gider yönteminin seçimi, gayrimenkullerin tümü için yapılır. Bir kısmı için “götürü gider”, bir kısmı için “gerçek gider” yöntemi seçilemez. Gayrimenkullerin tamamı için ya “götürü gider” ya da “gerçek gider” yönteminin seçilmesi gerekir.

 

Askerliğinizi borçlanıp 1383 günde prim ödemelisiniz

SORU: 1 Temmuz 1968 doğumluyum. 1 Şubat 1992 SSK girişimle SSK’ya toplam 3592 gün prim ödedim.  550 gün askerlik borçlanmam var. Eğer ödersem toplam sigorta günüm 4142 oluyor. Bu şartlarda sanırım girişim 1 yıl geriye çekiyorlar.  Ne zaman emekli olurum?

DJ.

YANIT: Askerliğinizi sigorta başlangıç tarihinden önce yapmış olmalısınız. Askerliğinizi borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5525 gün prim ödeme ve 52 yaş şartlarına tabi olursunuz. Ve borçlanmadan sonra 1383 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5525 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

5 yıl içinde dava açmayanın hakkı zamanaşımına uğrar

SORU: 22 Mart 1975 doğumluyum. İlk sigorta başlangıcım 1 Kasım 1997’dır. Kasım 1998-Mart 2000 arasında asteğmen olarak askerliğimi yaptım. Toplam 5870 gün SSK ya prim ödemem var. Bu şartlarda ne zaman emekli olabilirim? Birde 1991 senesinde Ağustos, Eylül aylarında bir pamuk fabrikasında çalışmıştım. Fakat sigorta girişimi yapmamışlar. Bu konuda ne yapabilirim? Nasıl bir yol izlemem gerekir? 1991 yılındaki girişim sayılırsa ne zaman emekli olabilirim?

OĞUZHAN

YANIT: İşten ayrıldığınız tarihten itibaren zamanaşımı süresi olan 5 yıl içinde hizmet tespit davası açmadığınızdan hakkınız zamanaşımına uğramış.  Maalesef başlangıcınızı 1991’e çekmeniz mümkün değil. Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5900 gün prim ödeme ve 57 yaş şartlarına tabisiniz.  Prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 57 yaşınızı dolduracağınız 22 Mart 2032’de emekli olabilirsiniz.

 

Malul ve muhtaç erkek çocuklarına yaş aranmadan yetim aylığı bağlanır

SORU: Yüzde 72 engelli SGK yeni malulen emekli olan erkeğim. Emekli Sandığı emeklisi olup vefat eden babamdan maaş alabilir miyim? ? Yoksa yüksek olan maaş mı bağlanır?

AHMET

YANIT: İyileştirilmesi imkânsız hastalıkları veya sakatlıklarının çalışmalarına engel olduğuna ilişkin sağlık kurulu raporları, Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Kurulunca onaylanan erkek çocuklara muhtaç olmaları şartıyla, yaş şartı aranmadan, vefat eden ana veya babalarından dolayı Emekli Sandığından yetim aylığı bağlanmaktadır. Emekli Sandığında; asgari ücretin net tutarından(bugünkü asgari ücrete göre 1.600 liradan) daha az aylık geliri olup kendisini ve aile fertlerini geçindirmeye yetecek kadar malı da olmayanlar muhtaç sayılıyor. Bu kapsamda sağlık kurulu raporunuzun SGK sağlık kurulunca incelenerek malul kabul edilmeniz ve gelir durumunuza göre de muhtaç kabul edilmeniz halinde, babanızdan dolayı Emekli Sandığı'ndan yetim aylığı alabilirsiniz. 

Sosyal Güvenlik Kurumu  Kamu Görevlileri Emeklilik Dairesi Başkanlığına, sağlık kurulu raporunuzu da ekleyerek bir dilekçe ile yetim aylığı bağlanması talebiyle başvurun. Durumunuzun incelenmesi sonucu belirttiğimiz şartları sağladığınızın tespiti halinde, babanızdan yetim aylığı bağlanır.

 

İhbar tazminatını geri alamazsınız

SORU: 2010’da KPSS ile kamuya atandım. Atamam sebebiyle 3 yıldır çalıştığım işyerine istifa dilekçesi verdim. Şirket benden 3 yıl çalışıyor olmam karşılığında bir maaş bedeli tazminat aldı. Yani çalıştığım son ayın maaşını ödemedi. Bu parayı geri almam mümkün mü?

SEMİH

YANIT: Üç yıla kadar çalışmanız olduğundan; işten ayrılacağınızı ayrılma tarihinden 6 hafta önce( çalışmanız üç yıldan fazlaysa 8 hafta önce) işverene bildirmeniz gerekirdi. Bunu yapmadığınızdan işverenin 6 haftalık ücretiniz kadar ihbar tazminatı alma hakkı var. Bu tazminatı geri alamazsınız. Çünkü işveren ihbar tazminatını az bile almış. Normalde 42 günlük ücretiniz kadar( çalışmanız üç yıldan fazlaysa 56 gün ücretiniz kadar) ihbar tazminat alması gerekirdi.

 

Maaş beklemeli ve maaşlı ne zaman emekli olabilirim?

SORU: 1 Kasım 1996 tarihinde sigortalı işe başladım, 4 Nisan 1999'da ayrıldım. 2 yıl 4 ay sigortalı çalışmam var. 25 Temmuz 2000 tarihinde memuriyete başladım, halen çalışıyorum. 1 Ocak 1972 doğumlu bayanım. Maaş beklemeli ne zaman, maaşlı ve ikramiyeli ne zaman emekli olabilirim?

 

YANIT: 4/c (Emekli Sandığı) statüsünden emeklilik için 20 yıl fiili hizmet süresi ve 54 yaş şartlarına tabisiniz. 2 yıl 4 ay sigortalı prim gününüzle birlikte hizmet süresini tamamlamış ve sizin deyiminizle yaş beklemeli olarak emekliliğe hak kazanmışsınız. Maaşlı ve ikramiyeli emekliliğe ise 54 yaşınızı dolduracağınız 1 Ocak 2026 tarihinde hak kazanıyorsunuz. Memuriyetten ayrılıp, yaşınızın dolmasını bekleyebilir, yaşınız dolduğunda emeklilik başvurusunda bulunabilirsiniz.

 

Yersiz ödemenin emekli maaşınızdan 1/4 oranında kesilmesi normal

SORU: 2006 yılından bu yana eşimin Bağ-Kur emekli aylığını almaktayım. Haziran ayında 1.110 TL aylık aldım. Temmuz ayında 1.180 TL aylık almam gerekirken hesaba 885 TL yatırılmış. Yetkililere nedenini sorduğumda 5 yıllık geriye dönük incelemeler sonucunda 2.490 TL fazla ödeme yapıldığı ve bu tutarın tamamlanıncaya kadar maaşın 1/4 oranında kesinti yapılacağı bu nedenle 295 TL eksik yatırıldığı söylendi. Sizden öğrenmek istediğim; böyle bir kesinti yapılabilir mi? Kesinti mutlaka yapılacaksa da maaşın 1/4 oranında değil de benim bütçemi sarsmadan 50-60 TL tutarında yapılması mümkün mü?

M.Ş.

YANIT: 5510 sayılı Kanunun "Yersiz Ödemelerin Geri Alınması" başlıklı 96 ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Sosyal Güvenlik Kurumunca yapılan yersiz ödemenin gelir ve aylıklardan kesilmesinde, kesintinin başlayacağı ödeme dönemi başı itibarıyla hesaplanan borç tutarı, gelir ve aylıktan yüzde 25 oranında kesilmek suretiyle tahsil ediliyor. 24 ayda borç ödenirse yersiz ödemeye faiz işletilmiyor. Borcun tahsili 24 aydan fazla sürerse ayrıca kanuni faiz işletiliyor.  Dolayısıyla yersiz ödemenin aylığınızın 1/4 oranında kesinti yapılmak suretiyle tahsili yasa hükmü olup bir yanlışlık yok. Yersiz ödemenin belirttiğiniz gibi bütçenizi sarsmadan 50-60 TL kesinti yapılarak tahsili mümkün değildir.

 

İlave aylık, ilave ödemeden mahsup edilecek mi?

SORU: Uzman hekim olarak 2017 yılında emekli oldum. Şu an 3.825 lira maaş ve 599 lira ek ödeme alıyorum. 1 Ocak 2019 tarihinden itibaren verilecek olan 2.000 lira ilave ödeme, kuru maaşa ilave edilip ek ödeme kesilecek mi? Şayet çalışmaya başlarsam şu anda aldığım ek ödeme yine kesilecek mi?

 

YANIT: İlave ödeme ilgili yasa tasarısında, 5510 sayılı Kanunun ek 3. maddesi uyarınca ilave aylık alanlara, ilave aylık tutarının öngörülen ilave ödeme tutarından düşük olması halinde aradaki fark kadar ilave ödeme yapılması öngörülmüştü.

Tasarının Plan ve Bütçe Komisyonu görüşmelerinde, tabip ve diş tabiplerinin ilave aylık almalarını sağlayan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun ek 3. maddesi uyarınca ödenen emeklilik primlerinin tamamının yine kendilerince ödendiği, ek 3. madde kapsamında ödenen ilave aylıkların, ilave ödeme yapılması ile ilgili düzenlemeyle ilişkilendirilmesinin uygun olmadığı gerekçesiyle Komisyon tarafından madde metninden çıkarıldı.

Buna göre, ek 3. madde kapsamında ödenen ilave aylıklar, 7146 sayılı Kanunla getirilen ilave ödeme tutarından mahsup edilmeyecek. Uzman hekim olarak, hem ilave aylığınızı hem de 2.000 TL ilave ödemenizi alabileceksiniz. Ancak çalışmaya başlamanız halinde ilave aylığınız değil ama 1 Ocak 2019 tarihinden itibaren ödenmeye başlanacak olan ilave ödemeniz kesilir.

 

Emekli olduğunuzda yetim aylığını kestirmeniz gerekir

SORU: Babam SSK emeklisi idi. Babamdan annem dul maaşı bana da yetim maaşı bağlandı. Şu anda bekârım ailemle oturuyorum ve çalışmıyorum. Yaştan dolayı emeklilik hakkımı bekliyorum. Emekli olunca (emekli maaşı bağlanınca) benim yetim aylığım kesilecek mi? Kesilirse annemin dul maaşına mı ilave edilecek mi? Annem ve ben babacığımın maaşının yüzde kaçını almamız lazım? Annem kendisi de SSK emeklisi.

B.Y

YANIT: SSK emekli kız çocuğuna anne ve babasından dolayı yetim aylığı bağlamaz. Maalesef emekli olduğunuzda, babanızdan dolayı almakta olduğunuz yetim aylığınız kesilir. Zaten aylık bağlatırken emekli olduğunuz da yetim aylığınızı kestireceğinizi beyan ve taahhüt ettiniz.(buna ilişkin form imzaladınız) Emekli olduğunuzda kuruma başvurarak aylığınızı kestirmeniz gerekir. Şuan da anneniz yüzde 50, sizde yüzde 25 oranında aylık almaktasınız. Emekli olup yetim aylığınız kesildiğinde, anneniz emekli olduğundan aylık bağlama oranı değişmeyecektir. Anneniz emekli olmasaydı, aylığınız kesildiğinde, annenizin yüzde 50 olan aylık bağlama oranı yüzde 75’e çıkacaktı. Bir anlamda kesilen aylığınız annenize gidecekti.

 

Anneme kardeşimden aylık bağlanır mı?

SORU: Bağ-Kur emeklisi iken ölen babamdan ölüm aylığı almakta olan anneme, bekâr olarak vefat eden SSK emeklisi kardeşimden aylık bağlanır mı?

 

YANIT: 4/a (SSK) kapsamında emekli olan oğlundan anneye aylık bağlanabilmesi için her türlü kazanç ve irattan elde etmiş olduğu gelirin asgari ücretin net tutarından (1.450,91 TL’den) daha az olması ve diğer çocuklarından hak kazanılan gelir ve aylıklar hariç olmak üzere gelir ve/veya aylık bağlanmamış olması şartları aranıyor. Anneniz eşinden aylık aldığından oğlundan aylık bağlanmaz.

 

Engelli hakkından yararlanmak için en az yüzde 40 oranında işgücü kaybı aranır

SORU: 22 Mart 1968 doğumluyum. 6100 SSK günüm var. Boy kısalığından askere alınmadım. Ne zaman emekli olurum. Askerlikten muaf olmamım bir faydası var mı?

DUYGU

YANIT: Emekli olma şartlarını sigorta başlangıç tarihi belirliyor. Sigorta başlangıç tarihinizi bildirmeniz halinde, ne zaman emekli olabileceğinizi hesaplayabiliriz. Askerlikten muaf olmanız nedeniyle erken emekli olamazsınız. Engelli hakkıyla emekli olmak için en az yüzde 40 oranında işgücü kaybına uğramak ve Maliyeden vergi indirim hakkı alma şartları aranıyor.

 

Prim yeterli ancak 52 yaşı da doldurmanız gerek

SORU: 8 Ağustos 1968 doğumluyum. 21 Ekim 1991’de SSK’lı işe girdim. Daha sonra askerlik borçlanmasını ödedim. Yaklaşık 8.500 gün prim ödemem bulunuyor. Ne zaman emekli olurum?

E.E.

YANIT: Sorunuzu sigorta başlangıç tarihinden önce 18 ay askerlik yaptığınız varsayımıyla cevaplandırıyoruz. Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5525 gün prim ödeme ve 52 yaş şartlarına tabisiniz. Priminiz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 52 yaşınızı dolduracağınız 8 Ağustos 2020’de emekli olabilirsiniz.

 

Başlangıçta bir gün bile emekli olma şartlarını değiştirebiliyor

SORU: 8 Aralık 1965 doğumluyum. 1988’deki sigorta girişimle, 3567 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olurum?

MURAT

YANIT: Sigorta başlangıcınızı tarih(gün, ay, yıl) olarak bildireceğiniz yerde, sadece yıl olarak bildirmişsiniz. Oysa başlangıçta bir gün bile emekli olma şartlarını değiştirebiliyor. Sorunuzu 23 Mayıs 1988’den önce sigortalı olduğunuz varsayımıyla cevaplandırıyoruz. Yaş sorununuz olmadığından 1808 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5375 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Sigorta başlangıç ve askerlik tarihinizi (gün, ay, yıl olarak) ve askerlik sürenizi bildirmeniz halinde, sorunuza daha net cevap verebiliriz.

 

Yaşımı beklerken sağlık hizmeti alabilir miyim?

SORU: 8 Şubat 1979 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim 1 Eylül 1997. 27 Ağustos 2018 itibarıyla prim gün sayım 7157. 54 yaş, 5975 gün, 20 yıl şartlarından son ikisini tamamladım. Bu durumda, çalışmayıp emekli maaşı için yaşımı beklesem olur mu? Bu bekleme süresinde sağlık hizmeti alabilir miyim?

 

YANIT: Çalışmadan emeklilik yaşınızın dolmasını bekleyebilirsiniz. 54 yaşınızı doldurduğunuzda da emeklilik başvurusunda bulunabilirsiniz. Sigortalılığınızın sona erdiği tarihten itibaren 100 gün süreyle sağlık hizmeti almaya devam edersiniz. 100. günden sonra ise evliyseniz ve eşiniz genel sağlık sigortalısıysa, onun bakmakla yükümlü olduğu kişi olarak sağlık hizmeti alırsınız. Aksi halde, aylık olarak asgari ücretin yüzde 3’ü (bugün için 61 TL) tutarında genel sağlık sigortası primi ödeyerek sağlık hizmeti alırsınız.

 

“Kıdem tazminatı alabilir” yazısı birden fazla kullanılabilir mi?

SORU: SÖZCܒde yazılarınızı sürekli okuyorum. Özellikle 3600 prim gününü dolduranların SGK’dan ‘kıdem tazminatı alabilir’ yazısı alınması durumunda kıdem tazminatına hak kazanacağı ile ilgili birçok yazınızı okudum. Ancak son zamanlarda çalışanlar sürekli bu yazı ile tazminat alarak işten ayrılmaktalar. Gördüğüm kadarıyla SGK bu yazıyı çalışanlar ne zaman talep etse veriyor ve akıbetini takip etmiyor. Bir çalışan bu yazıyı SGK’dan talep ederek, çalıştığı her işyerinde bu hakkı kullanabilir mi, yoksa bir defa mı bu hakkı kullanabilir?

 

YANIT: 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 prim günüyle kıdem tazminatı alarak işten ayrılan kişinin, işten ayrıldıktan sonra yeniden çalışmaya başlamasını engelleyen yasal bir düzenleme yok. Emeklilik için yaşının dolmasını beklemek üzere işten ayrılan kişinin, daha sonra ekonomik şartlarının değişmesi ya da kendisi için daha uygun bir iş bulması nedeniyle yeniden çalışmaya başlaması söz konusu olabilir.

Emeklilik için gereken yaş dışındaki şartları sağlayıp, SGK’dan alacağı “kıdem tazminatı alabilir” yazısını işverenine ibraz edip kıdem tazminatı alarak işten ayrılanların, sonraki işlerinden de aynı gerekçe ile ayrılmaları halinde kıdem tazminatına hak kazanamayacağına ilişkin ve bu hakkın kullanımını sayısal olarak sınırlayan bir yasal düzenleme de yok. SGK’da verdiği yazının akıbetini takip etmek zorunda değil. Kıdem tazminatına hak kazanmak için emeklilik için gereken yaş dışındaki şartların sağlanmış olması ve bunun da SGK’dan alınacak yazı ile belgelendirilmesi yeterli.

 

4500 günle de, 7000 günle de 60 yaşı doldurmanız gerek

SORU: 26 Nisan 1986 doğumluyum. 2004 sigorta girişim var. Özel şirkette çalışıyorum şuan 9.5 yıl oldu. 3509 gün prim ödemem var.  Ne zaman emekli olabilirim?

SÜLEYMAN

YANIT: İki şekilde emekli olabilirsiniz. 1) 7000 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabi olarak. 3491 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 7000 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız 26 Nisan 2046 tarihinde. 2) 25 yıl sigortalılık süresi, 4500 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabi olarak. Bu seçenekte de, 991 gün daha prim ödeyerek toplam primini 4500 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte.

 

Emekli aylığı tutarını etkileyen pek çok etken var

SORU: 26 Temmuz 1974 doğumluyum. SSK hizmet dökümümde, Staj sigorta başlangıç tarihim 10 Ekim 1992, asıl iş başlangıç tarihim de 19 Aralık 1994 olarak görünmektedir. Kasım 1996 ve Mayıs 1998 Tarihleri arasında 18 Ay Askerlik yaptım ancak henüz Borçlandırma yapmadım.  21 Eylül 1998 - 21.03.2003 Tarihlerinde Devlet Memuriyetten 1901 günüm var. Ve müracaatımla SGK ile birleştirmemi yaptırdım. Hizmet dökümümde uzun vade gün sayısı 5361 olarak görünmektedir. Verdiğim bilgiler eşliğinde; Ne zaman emekli olabilirim? Bugünkü şartlarda emekli aylığım ne kadar olur? Emekli aylığımın düşmemesi için (şu anda prime esas kazancım aylık 4.461,56 TL) ne yapmam gerekir?

MURAT

YANIT: Staj sigortasında kişileri emekli eden sigorta kollarına prim ödenmediğinden emeklilik açısından sigorta başlangıcı sayılmıyor. Emekli olma şartlarınızı sigortalı çalışmaya başladığınız ve adınıza ilk defa çalışma süresi bildirilen 19 Aralık 1994 tarihi belirliyor.  Sorunuzdan 21 Mart 2003’de memuriyetten ayrılıp, sigortalı çalışmaya başladığınızı anlıyoruz. SSK’da emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5750 gün prim ödeme ve 55 yaş şartlarına tabisiniz. 389 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5750 güne tamamlamanız şartıyla, 55 yaşınızı dolduracağınız 26 Temmuz 2029’da emekli olabilirsiniz.

Emekli aylığını; tüm çalışma döneminde üstünden prim hesaplanan kazanç tutarı ile prim ödeme gün sayılı belirliyor. Tabi ki prim ödenen dönemlerde çok önemli. Çünkü 2000’den önce, 1 Ocak 2000 ile 1 Ekim 2008 arası ve 1 Ekim 2008’den emekli olunan tarihe kadar ödenen primler emekli aylığını farklı ağırlıkta etkiliyor. Ülkedeki enflasyon oranı ve Ülkenin gelişme hızı da önemli kriterler. Tüm bu veriler olmadan emekli aylığı hesaplanması mümkün değil. 

 

Kademeli emeklilik hükümlerine tabisiniz

SORU: 15 Nisan 1964 doğumluyum. Sigorta giriş tarihim 1 Nisan 1981. Toplam prim gün sayım 3265. 350 gün askerlik borçlansam 55 yaşında emekli olabilir miyim?

 

YANIT: 8 Eylül 1999 tarihi itibarıyla sigortalılık süreniz 23 yıldan az olduğundan, 3600 prim günüyle 55 yaşında emekli olamazsınız. Emeklilik şartlarınız kademeli emeklilik hükümlerine göre belirlenir. 3600 prim günü ile 55 yaşınızı 23 Mayıs 2014 tarihinden sonra tamamlamış olacağınızdan, 3600 prim günüyle 60 yaşınızı dolduracağınız 15 Nisan 2024 tarihinde ya da 5075 prim gününü tamamladığınızda emekli olabilirsiniz.

 

Başlangıçtan sonraki askerlik şartları değiştirmez

SORU: 10 Ağustos 1976 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim 4 Nisan 1994’dür. 20 Ağustos 1996’da askere gittim. Askerliğimi yatırsam ne zaman emekli olurum?

CELAL

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5675 gün prim ödeme ve 54 yaş şartlarına tabisiniz. Toplam 5675 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 54 yaşınızı dolduracağınız 10 Ağustos 2030’da emekli olabilirsiniz. Askerliğinizi sigorta başlangıç tarihinden sonra yaptığınızdan borçlanma emekli olma şartlarınızı değiştirmez. Sadece prim ödeme gün sayınızı artırır. Emekli olacağınız tarihe kadar priminizi tamamlayabileceğinizden, askerliğinizi borçlanmanıza gerek yok. 

 

Emeklilik için yılbaşından önce mi sonra mı başvurmalıyım?

SORU: 33 yıldır uzman hekim olarak kamuda hizmet vermekteyim. Bu yıl emekli olmayı planlıyordum ki birtakım düzenlemeler yapılacağı duyumuyla erteledim. Malumunuz birkaç konuda düzenleme yapıldı ama net bir bilgi yok. 33 yıllık emeğimin heba olmasını istemiyorum. Çünkü alacağım maaş iki ay önceki hesaplamada 3.200 TL çıkmıştı. Size sormak istediğim; Ekim ayı içinde dilekçe verip ayrılmamla elde edeceğim haklar, Ocak veya Şubat 2019’da emekli olursam alacağım haklardan çok farklı olacak mıdır? Yıpranma sanırım bizi kapsamayacak. Emekli aylığı ve ikramiyede ne gibi değişiklikler olabilir?

 

YANIT: Emekli Sandığından emekli olan hekimlere ilave ödeme yapılmasına ve sağlık personeline yıpranma hakkı verilmesine ilişkin yasal düzenleme yapıldı. İlave ödeme 1 Ocak 2019 tarihinden itibaren yapılmaya başlanacak. Emeklilik başvurunuzu ne zaman yaparsanız yapın ilave ödemeden yararlanırsınız.

Yıpranma hakkından 3 Ağustos 2018 tarihinden sonraki hizmet süreniz için yararlanmanız söz konusu olur, ancak bunun da sağlayacağı bir avantaj olmaz. Bunların dışında bir düzenleme gündemde yok.

Emekli aylığı açısından da emeklilik tarihinizin önemi yok. Emekli ikramiyesi açısından ise, emeklilik başvurunuzu 15 Aralık 2018’den sonra yaparsanız emekli ikramiyeniz 2019 Ocak ayından geçerli olan katsayılara göre hesaplanacağından daha yüksek olur. Ayrıca emekli ikramiyesi her tam hizmet yılı için ödendiğinden, emeklilik başvuru tarihinizi tam yıldan artan hizmet sürenizi tam yıla tamamlamayacak şekilde belirleyebilirsiniz.

 

Yurtdışı borçlanmasıyla emekli olan doktora ilave ödeme

SORU: 1974-1976 yıllarında Türkiye’de Sağlık Bakanlığı bünyesinde doktorluk ve askerliğimi tabip asteğmen olarak yaptım. 1977-2016 yıllarında Almanya’da önce ihtisas, devamında uzman doktor olarak çalıştım. Sonra ülkeme dönerek yurtdışından döviz ile 15 yıla tekabül eden kalan kabaca 13 yılı ödeyerek Emekli Sandığından 4’ün 3’ünden emekli oldum. 1 Ocak 2019’da hekimlere yapılacak olan ilave ödemeden ben de yararlanabilecek miyim?

 

YANIT: Yasal düzenlemede ilave ödeme, 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanununa göre tabip ve diş tabibi kadro ve pozisyonları esas alınarak emekli, adi malullük veya vazife malullüğü aylığı bağlanmış olup, aylıklarıyla birlikte makam tazminatı ödenmesine hak kazanamamış olan tabip ve diş tabipleri için öngörülüyor.

Yurtdışı borçlanması yapmış olsanız da tabip kadrosundan emekli olmuş olmalısınız. Bu durumda sizin de ilave ödemeden yararlanmanız gerekir.

 

Emekli olacağım yaş 52’ye düşer mi?

SORU: 7 Eylül 1969 doğumluyum. Sigorta giriş tarihim 23 Mart 1992’dir. Mayıs 1989’da askere gittim. 18 ay askerlik yaptım. 5450 gün prim ödemem var.  Normal olarak emekli olacağım yaş 53 gözüküyor. Acaba askerliğimin kaç ayını ödersem yaş 52 olur?

RECEP

YANIT: Askerlik sürenizin 10 ayını borçlanmanız halinde, 53 olan emeklilik yaşınız 52 ye düşer. Prim ödemeniz yeterli olduğundan 52 yaşınızı dolduracağınız 7 Eylül 2021’de emekli olabilirsiniz. 

 

Her sigortalının 3600 günle emeklilik hakkı yok

SORU: 13 Temmuz 1962 doğumlu teyzemin, Bağ-Kur başlangıç tarihi 29 Kasım 2006 olup isteğe bağlı olarak Bağ-Kura 872 gün prim ödemesi var. Şu anda sigortalı olarak çalışmaktadır. 456 gün de SSK’ya prim ödemesi var. İki çocuğu bulunuyor. Çocuk borçlanması yaptırabilir mi? Ne zaman emekli olabilir? 3600 günden emekli olabilir mi?

NEŞE

YANIT: Teyzenizin sigorta başlangıç tarihi 8 Eylül 1999’dan sonra olduğundan maalesef 3600 günle emekli olma hakkı yok. Teyzeniz doğumları muhtemelen sigorta başlangıç tarihinden önce olduğundan doğum borçlanması da yapamaz. Teyzeniz 3172 gün daha prim ödeyerek toplam primini 4500 güne tamamlaması şartıyla, 25 yıllık sigortalılık süresini dolduracağı 29 Kasım 2031’de emekli olabilir. Ayrıca isteğe bağlı Bağ-Kura 4072 gün daha prim ödeyerek toplam primini 5400 güne tamamlayacağı tarihte Bağ-Kurdan emekli olması da mümkün.(ara vermeden prim öderse Kasım 2028 ayı sonunda)

 

Anneye SSK’lı çocuğundan aylık bağlanmasının şartları

SORU: Bir yakınım için yazıyorum. 86 yaşında bir hanım. Vefat eden eşinden (Emekli Sandığı) aylık almaktadır. Bekâr olan oğlu vefat etti. SSK’dan emekli olan oğlunun, annesinden başka emekli maaşı hak eden bir varisi yoktur. Anne bu durumda oğlundan aylık alabilir mi?

 

YANIT: 4/a (SSK) kapsamında emekli olan oğlundan anneye aylık bağlanabilmesi için her türlü kazanç ve irattan elde etmiş olduğu gelirin asgari ücretin net tutarından (1.450,91 TL’den) daha az olması ve diğer çocuklarından hak kazanılan gelir ve aylıklar hariç olmak üzere gelir ve/veya aylık bağlanmamış olması şartları aranıyor. Yakınınız hem eşinden aylık alıyor olması nedeniyle hem de eşinden almakta olduğu aylık net asgari ücret tutarının üzerinde olacağından, oğlundan aylık bağlanmaz.

 

Yurtdışında ödenen kira indirim konusu yapılabilir mi?

SORU: Londra'ya taşınacak olan kızım İstanbul'daki evini kiraya verip orada ev kiralayacak. O kirayı buradaki gelir vergisinden düşebilir mi?

 

YANIT: Gelir idaresi, Türkiye’de tam mükellef olanların (örneğin, resmi daire ve müesseseler veya merkezi Türkiye’de bulunan işverenlere bağlı olarak bunların işleri dolayısıyla yabancı memleketlerde oturan Türk vatandaşları) yurtdışında ödedikleri kira giderini, Türkiye’de elde ettikleri kira gelirinden indirilmesini kabul ediyor. Ancak Türkiye’de yerleşik olmayanların (çalışma veya oturma izni alarak altı aydan daha fazla bir süredir yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları dahil), yabancı ülkelerde ödedikleri kira bedellerini Türkiye’de elde edilen kira gelirinden indirilmesini kabul etmiyor.

Danıştay 3. Dairesinin 1993, Danıştay 4. Dairesinin 1999 tarihli kararlarına göre ise yurtdışında işçi olarak çalışanların bulundukları ülkelerdeki konutları için ödedikleri kira giderlerini, Türkiye’de elde ettikleri kira gelirlerinden indirebilmeleri mümkün.

Buna göre, ileride yargıya gitmeyi göze alıp, gerçek gider yöntemini seçerek, yurtdışında ödenen kira giderini (ödemelerin yapıldığı tarihlerdeki Merkez Bankası döviz alış kuruna göre TL’ye çevirerek) kira gelirinden indirilmesi mümkün olabilir.

 

13 ay askerlik borçlanmasıyla 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz

SORU: 20 Şubat 1977 doğumluyum. Sigorta başlangıç tarihim 1 Ekim 2000 olup 5400 gün prim ödemem var. 1997 yılında askerlik görevimi 18 ay olarak yaptım. Emeklilik yaşım ve primim ne zaman dolar?

GÖKHAN

YANIT: Askerlik sürenizin 13 ayını borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5975 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabi olursunuz.  Borçlanmayla primi tamamlamış olacağınızdan, borçlanmadan sonra prim ödemeseniz de, 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.   

 

Emekli hekimlere yapılacak ilave ödeme ne zaman başlayacak?

SORU: Cumhurbaşkanının onayladığı son torba yasadaki emekli doktorlara ödenecek paraların programı ne zaman açıklanacak?

 

YANIT: Emekli hekim ve diş hekimlerine ilave ödemenin ne zaman yapılmaya başlanacağı ilgili Kanunun kendisinde yer alıyor. 3 Ağustos 2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 7146 sayılı Kanunun 4. maddesiyle yapılan düzenlemenin yürürlük tarihi 1 Ocak 2019. Buna göre, emekli hekim ve diş hekimlerine ilave ödemeye 1 Ocak 2019 tarihinden itibaren başlanacak.

 

5825 gün prim ödeyip 56 yaşı dolduracaksınız

SORU: 1 Mart 1973 doğumluyum. 29 Ekim 1996 tarihinde SGK girişim yapıldı. Toplam 4278 gün prim ödemem var. SGK'lı olarak çalışmaya devam ediyorum. Askerliğimi Kasım 2000 ve Mayıs 2002 de 18 ay olarak yaptım. Emeklilik yaşım, ödemem gereken prim Gün sayısı ve askerlik borçlanmasının gerekli olup olmadığı konusunda bilgilendirseniz sevinirim.

MEHMET

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5825 gün prim ödeme ve 56 yaş şartlarına tabisiniz. 1547 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5825 güne tamamlamanız şartıyla, 56 yaşınızı dolduracağınız 1 Mart 2029’da emekli olabilirsiniz. Askerliğinizi sigorta başlangıç tarihinden sonra yaptığınızdan, borçlanma emekli olma şartlarınızı değiştirmez. Ancak, prim ödeme gün sayınızı artırır. Emekli olacağınız tarihe kadar prim eksiğinizi çok rahat tamamlayabileceğinizden borçlanmaya gerek yok.

 

Almanya’daki sigorta başlangıç tarihi Türkiye’de de sayılıyor

SORU: 43 Almanya’da 20 senedir çalışıyorum. Türkiye’den emekli olmak istiyorum. Bir çok değişik duyumlar aldım. Ama hangisi doğru, hangisi yanlış bilmiyorum. Bu kon uda bilgilendir misiniz?

RECAİ

YANIT: Almanya ile aramızdaki ikili sosyal güvenlik sözleşmesine göre, Almanya’ daki sigorta başlangıç tarihi Türkiye’de de sigorta başlangıç tarihi sayılıyor. Almanya’da 23 Mayıs 1997’den sonraki bir tarihte sigortalı olduğunuzu varsayarsak, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5900 gün prim ödemesi ve 57 yaş şartlarına tabisiniz. Almanya çalışma sürenizin 5900 gününü borçlanmanız halinde, 57 yaşınızı dolduracağınız tarihte Türkiye’den emekli olabilirsiniz. Ayrıca Almanya çalışma sürenizin 3600 gününü borçlanmanız halinde, 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmanızda mümkün. Doğum tarihinizi, Almanya’daki sigorta başlangıç tarihinizi(gün, ay, yıl olarak) askerlik tarihinizi ve süresini bildirmeniz halinde, sorunuza daha net cevap verebiliriz.

 

Yaşınız dolmadan vereceğiniz emeklilik dilekçesi işleme alınmaz

SORU: Devlet memuru olarak 24 yılı bitirince kişisel nedenlerle istifa edip çekildim ve 1 yıl da isteğe bağlı Emekli Sandığı (4/c) primi yatırdım. Emekliliğimi hak etmiş bulunuyorum. Maaş için 54 yaşımı bekleyeceğim. Şu anda yaşım 48. Başka iş yapacak olursam (şirket kurma, ticaret yapma vs.), emekli dilekçemi şimdi verip, emekliliği gerçekleştirmek mi (benim iş yapmam açısından SGK kesintisi olmadan) daha mantıklı, yoksa emeklilik dilekçemi 54 yaşına geldiğimde, maaşımı hak ettiğim tarihte mi vermeliyim? Ayrıca, tazminatımı hak edebiliyor muyum?

 

YANIT: Emeklilik dilekçenizi şimdi vererek emekliliğinizi gerçekleştiremezsiniz. Verseniz de yaşınızı tamamlamadığınızdan dikkate alınmaz. Dolayısıyla emeklilik dilekçenizi yaşınızı doldurup, emekliliğe hak kazandığınızda verebilirsiniz.

Bir işverene bağlı olarak çalışmanız halinde 4/a (SSK), kendi işinizi kurmanız halinde 4/b (Bağ-Kur) kapsamında sigortalı olursunuz. Bu durumda son 2520 günlük prim ödemeniz içinde daha çok hangi sigortalılık kapsamında prim ödemiş olursanız o sigortalılık statüsünden emekli olursunuz. Ancak memuriyetten çekilmiş olduğunuzdan, emekli aylığınız bağlandığında memuriyet süreniz için ikramiyenizi alırsınız.

 

Sağlık personeline yaş indirimi nasıl uygulanacak?

SORU: Eşim 1992 yılı Eylül ayından bu yana devlette hemşire olarak görev yapmaktadır. 28 Ağustos 1974 doğumlu olup, bugüne kadar 2 ay ücretsiz izin kullandı. Geçtiğimiz günlerde yasalaşarak yürürlüğe giren sağlık personeline yıpranma hakkı veren Yasaya göre eşim hangi tarihte emekliliğini hak ediyor?

 

YANIT: Eşiniz emeklilik için 20 yıl fiili hizmet süresi ve 49 yaş şartlarına tabi. Sağlık personeline yıpranma hakkı verilmesine ilişkin Yasa 3 Ağustos 2018 tarihinde yürürlüğe girdi. Yasa hükmüne göre, eşinizin Yasanın yürürlüğe girdiği 3 Ağustos 2018 tarihinden itibaren hak kazanacağı FHZ (yıpranma) süresi (her 360 gün için 60 gün), fiili hizmet süresine eklenecek.

Yaş indirimi için aranan “3600 gün belirtilen iş ve işlerde çalışmış olma” şartının nasıl uygulanacağı ise henüz belli değil. Bu nedenle uygulamanın açıklanacağı ikincil mevzuatı beklemek gerekiyor. 3600 günün hesabında 3 Ağustos 2018 tarihinden önceki çalışma süreleri dikkate alınırsa, hak kazanacağı FHZ süresinin yarısı 49 yaşından indirilir ve indirimli yaşını tamamladığında emekli olamaya hak kazanır.

 

444 gün prim eksiğinizi tamamlayarak emekli olabilirsiniz

SORU: 20 Mart 1962 doğumluyum. SSK girişim 1 Temmuz 1989’da olup 4331 gün prim ödemem var. 600 gün askerlik borcumu da ödedim. Hangi şartlarda emekli olurum?

MUHAMMET

YANIT: Askerlik borçlanması, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5375 gün prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabi olmanızı sağlıyor. 444 gün daha prim ödeyerek, askerlik dâhil 4931 gün olan prim ödemenizi 5375 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Annenize başvurması halinde yeniden aylık bağlanır

SORU: Annem ev hanımıdır. Babamın 6 Nisan 2009 tarihinde vefatından sonra kendisine Emekli Sandığından maaş bağlandı. 21 Ağustos 1990’da vefat eden Bağ-Kur emeklisi dedemden maaş alan anneannemin 17 Ekim 2007 vefatından bir süre sonra bir yakınımızın hatırlatmasıyla başvurduk ve anneme dedemden de maaş bağlandı. Ancak daha sonra memur hatası diyerek ödenen maaşın toplamını iade etmemizi istediler, biz de iade ettik. Ancak sizin 31 Temmuz 2018 tarihli bir okuyucunuza verdiğiniz bilgi doğrultusunda annemin hakkının olduğunu anlıyorum. Acaba bize bu konuda nasıl bir yol izlememizi önerirsiniz.

Ayşe Atalay

YANIT: Eski uygulaya göre hak sahiplerine aylık bağlanmasında, dedenizin vefat ettiği tarihte geçerli olan mevzuat hükümleri esas alınıyordu. Buna göre de Bağ-Kur emeklisi dedenizden annenize aylık bağlanması için aylık gelirinin asgari ücretin altında olması gerekiyordu. Annenizin geliri asgari ücret sınırını aştığı için bağlanan aylık kesilmiş ve ödenenlerin iadesi istenmiş olmalı.

Yapılan yönetmelik değişikliği sonrası hak sahiplerine aylık bağlanmasına ilişkin koşulların tespitinde, hak sahibi olma niteliğinin kazanıldığı tarihteki mevzuat hükümleri uygulanıyor. Annenizin hak sahibi olduğu tarih 1 Ekim 2008 tarihinden sonra, babanız da Emekli Sandığı emeklisi olduğundan, mevcut yasal düzenlemeye göre, başvurması halinde annenize Bağ-Kur emeklisi babasından yeniden aylık bağlanması gerekir.

 

Başlangıcınız 23 Kasımdan öceyse 49, sonraysa 50 yaşa tabisiniz

SORU: 1970 doğumluyum. 1986’dan SSK girişim var. 8000 günden fazla prim ödemem var. Askerliğimi borçlanma hakkım var mı? Varsa borçlanıp erken emekli olabilir miyim?

ŞAFAK

YANIT: Tabi’ ki askerliğinizi borçlanma hakkınız var. Ancak askerliğinizi sigorta başlangıç tarihinden sonra yaptığınızdan borçlanma emekli olma şartlarınızı değiştirmez. Sadece prim ödeme gün sayınızı artırır. Priminizde yeterli olduğuna göre askerliğinizi borçlanmanıza gerek yok. Sigorta başlangıç tarihiniz 23 Kasım 1986’dan önceki bir tarih ise, 2019’da 49 yaşınızı dolduracağınız tarihte, sonraki bir tarihse 2020’de 50 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Emeklilik hesabım hangi tarihe göre yapılacak

SORU: 16 Mayıs 1979 doğumluyum. 1995 yılında ticaret lisesinde okurken sigortam yapılmıştı. E-devlette de sigorta başlangıcı 1995 görünüyor.  Emekli olacağım zaman 1995 yılını mı esas almam gerekiyor? Ama 1995 yılında prim ödemesi görünmüyor.  İlk prim ödemesi 2000 yılında.

LEVENT

YANIT: Staj sigortasında kişileri emekli eden malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına prim ödenmediğinden, emeklilik açısından sigorta başlangıcı sayılmıyor. Emeklilik hesabınızda sigorta başlangıcı olarak 2000 yılı dikkate alınacaktır. Bu başlangıca göre, emekli olmak için 7000 gün(veya 4500 gün) prim ödeyip, 60 yaşı dolduracaksınız.

 

Babanızın evinden sigortalı gösterilemezsiniz

SORU: Babam yaşlı. Babama bakmak için babamın evinde sigortalı olabilir miyim? Bu durumda babam devlet desteklerinden yararlanabilir mi?

FATMA

YANIT: Aile fertleri ev hizmetlerinde sigortalı gösterilemiyor. Mevzuat 3 ncü derece kadar kan ve sihri hısımlarını aile ferdi olarak kabul ettiğinden babanıza bakmak için, babanızın evin de sigortalı çalışmanız ve babanızın da prim teşvik ve desteklerinden yararlanması söz konusu olamaz. 

 

Borçlanma emeklilik yaşınızı değiştirmiyor

SORU: 15 Ağustos 1967 doğumluyum. İlk sigortalılığım 1989 yılında, 120 gün 4/a kapsamında. Ağustos 1992 - Ağustos 1993 arası 12 ay yedek subay olarak askerliğimi yaptım. Asteğmen okulu kısmını borçlanmadım. 11 Ocak 1995’te 4/c statüsünde memurluğa başladım, halen çalışıyorum. 4/a kapsamındaki sigortalılığımın hizmet birleştirmesini yapmadım. Askerliğimin yedek subaylık kısmının birleştirmesini yaptım. Bu şartlarda ne zaman emekli olurum? 4/a kapsamındaki hizmetimi birleştirmenin ve yedek subay okul dönemini borçlanmamın emeklilik yaşına faydası olur mu?

A. Cebecioğlu

YANIT: Emeklilik için 25 yıl fiili hizmet süresi ve 54 yaş şartlarına tabisiniz. 4/a kapsamındaki prim gününüz emekli olurken birleştirilir. Ancak 4/a kapsamındaki prim gününüz ve yedek subay okul dönemini borçlanmanız emeklilik yaşınızı değiştirmeye yetmiyor.

4/a prim gününüzle birlikte hizmet süresini tamamlamış durumdasınız. Yedek subaylık döneminden hak kazandığınız 3 ay fiili hizmet süresi zammı (FHZ) süresi emeklilik yaşınızdan indirilir ve 15 Mayıs 2021 tarihinde emekli olmaya hak kazanırsınız.

 

Vergi kaydı da olsa 1989’dan Bağ-Kur kaydı yaptıramazsınız 

SORU: 45 yaşındayım. 2000 gün primim var. 1989-1998 yılına kadar esnaftım. Fakat hiç Bağ-Kur kaydı yapılmamış. Acaba vergi dairesinden o yıllardaki kaydımı alsam, Bağ-Kur kaydımı yaptırıp prim ödeyebilir miyim?

OSMAN

YANIT: Bağ-Kura kaydınızı kendinizin yaptırması gerekiyordu. Sizin gibi süresi içinde Bağ-Kura kayıt ve tescilini yaptırmayanların sigortalılık hak ve yükümlülüğü, 1 Ekim 2008’den itibaren başlatılıyor. 1 Ekim 2008’den daha gerideki bir tarih itibariyle Bağ-Kura kayıt yaptırılamıyor. Maalesef vergi kaydı ibraz ederek Bağ-Kurlu olup 1989-1998 yıllarının primini ödeyemezsiniz.

 

3600 prim gününüz varsa kıdem tazminatı alabilirsiniz

SORU: 16 Mayıs 1973 doğumluyum. SSK girişim 11 Kasım 1996. Askerliğimi Şubat 1995 – Eylül 1996 arası 550 gün yaptım. Ne kadar askerlik borçlanması yapmalıyım ve ne zaman emekli olabilirim? Çalışmakta olduğum işyerine 1 Nisan 2015 tarihinde girdim. İstifa edersem 3 senelik tazminatımı alabilir miyim, alabilmek için nasıl bir yol izlemem gerekir?

Rumuz: Taurus

YANIT: 11 Kasım 1996 sigorta başlangıcıyla 4/a (SSK) statüsünden normal emeklilik için 25 yıl sigortalılık süresi, 5825 prim günü ve 56 yaş şartlarına tabisiniz. 350 gün askerlik borçlanması yaparsanız emeklilik yaşınız 55’e, prim günü şartınız 5750 güne iner. 5750 prim günüyle, 55 yaşınızı dolduracağınız 16 Mayıs 2028 tarihinde emekli olmaya hak kazanırsınız.

Yaştan emekliliğiniz için gereken 15 yıllık sigortalılık süresini tamamlamışsınız. 3600 prim gününüz de varsa, SGK’dan alacağınız “kıdem tazminatı alabilir” yazısını işvereninize ibraz ederek işten ayrılmanız halinde kıdem tazminatınızı alabilirsiniz.

 

Kız kardeşiniz iki aylığı alamaz, tercih yapabilir

SORU: Babam 1983’te, kız kardeşimin eşi 1 Haziran 2008’de vefat etti. İkisi de Emekli Sandığı emeklisi ve kız kardeşim eşinden dolayı maaş almaktadır. Ayrıca babamdan da yetim aylığı alabilir mi?

Atilla Seçmen Çulcuoğlu

YANIT: Kız kardeşiniz, her ikisi de Emekli Sandığı emeklisi olan eşinden ve babanızdan aylık alamaz. Ancak tercih yapabilir.

 

5900 gün prim ödeyip 57 yaşı dolduracaksınız

SORU: 2 Ağustos 1970 doğumluyum. 1998 SSK girişliyim. 1994-1995’te askerliğimi kısa dönem olarak yaptım. Ne zaman emekli olabilirim?

ALPAY

YANIT: Sigorta başlangıç tarihiniz 23 Kasım 1998’den önceki bir tarih ise, askerlik sürenizi(18 ay kabul edilmiştir) borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5825 gün prim ödeme ve 56 yaş şartlarına tabi olursunuz. Ve toplam 5825 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 56 yaşınızı dolduracağınız 2 Ağustos 2026’de emekli olabilirsiniz.  Sigorta başlangıcınızı tarih(gün, ay, yıl) olarak, prim ödeme gün sayınızı ve askerlik sürenizi bildirmeniz halinde, sorunuza daha net cevap verebiliriz.

 

Yurtdışında yaşayan sosyal güvenlik bilgilerine nasıl ulaşabilir?

SORU: 12 senedir ve halen Amerika’da, ondan önce de 15 sene İngiltere’de yaşamış ve her iki ülkede de kendine ait işlerle uğraşmış olan ablam, tüm bunlardan önce, Türkiye’de bir belediyede, daha sonra da özel bir şirkette sigortalı olarak çalışmış. Türkiye’den emekli olabilmesi, borçlanması için hizmet dökümü bilgilerini alamadım, yönlendirme yapabilir misiniz?

Tijen Öge

YANIT: Sigortalılık hizmetlerine e-devlet üzerinden ulaşılabiliyor. E-devlet sistemine girebilmek için e-devlet şifresi gerekiyor. Yurtdışında yaşayanlar, bulundukları ülkedeki elçilik veya konsolosluk gibi dış temsilciliğe şahsen başvurarak e-devlet şifresi alabiliyorlar.

Ablanız bulunduğu ülkedeki elçilik ya da konsolosluğa şahsen başvurarak e-devlet şifresi alabilir. Alacağı e-devlet şifresi ile de e-devlet siteminden sigortalılık hizmetlerine erişebilir.

 

Askerlik süreniz şartları değiştirmeye yetersiz

SORU: 29 Temmuz 1968 doğumluyum. SSK giriş tarihim 1 Nisan 1995 olup 7000 günün üstünde prim ödemem var. 1993’de 9 ay kısa dönem askerlik yaptım ve borçlanma yapmadım. Acaba ne zaman emekli olabilirim?

HAMİT

YANIT: Emekli olmak için, 25 yıl sigortalılık süresi, 5750 gün prim ödeme ve 55 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan, bundan sonra prim ödemeseniz de, 55 yaşınızı dolduracağınız 29 Temmuz 2023’de emekli olabilirsiniz.  Askerlik süreniz emekli olma şartlarınız değiştirmediğinden borçlanmanıza gerek yok.

 

İhraç edilen ve hizmet birleşmesi ile emekli olan memur emekli ikramiyesi alamaz

SORU: 10 Ağustos 1997 doğumluyum. 1 Eylül 1991 ile 30 Kasım 1998 tarihleri arasında sigortalı çalışarak SSK'ya 4 yıl 1 ay 8 gün prim ödedim. 23 Ağustos 1994-22 Şubat 1996 tarihleri arasında 18 ay askerlik yaptım. Askerliğimi borçlanarak bedelini ödedim. 30 Haziran 2000 tarihinden itibaren Emniyet Hizmetleri Sınıfında memuriyete başladım. 1 Eylül 2016 tarihinde ihraç oldum. 4 yıl 12 gün fiili hizmet süresi zammım var. Ne zaman ve hangi şartlarda emekli olurum? Emekli ikramiyesi ödenmesi ile ilgili yasal olarak kazanılmış davalar var mı? SSK tazminatın ödenmez diye cevap verdi.

METİN

YANIT: Sosyal Güvenlik Kurumu haklı. Çünkü yasaya göre memuriyetten ihraç edilen ve hizmet birleşmesi ile emekli olan memur emekli ikramiyesi alamaz. SSK ve memuriyet hizmetlerinizi birleştirerek emekli olacağınızdan emekli ikramiyesi alamazsınız. Bu konuda da çıkmış bir yargı kararı da bulunmuyor. Verdiğiniz bilgilere göre, emekli olmak için: 25 tam yıl fiili hizmet süresi ve 52 yaş şartlarına tabisiniz. Hizmet süresi şartını sağlıyorsunuz. Kazandığınız 4 yıl 8 gün fiili hizmet süresi zammınız da 52 yaştan düşüldüğünde emekli olacağınız yaş 52’den 47 yıl 11 ay 22 güne düşmektedir. Doğum tarihinizi yanlış yazdığınızdan emekli olacağınız tarihi hesaplayamıyoruz. Ancak doğum tarihinizle 47 yıl 11 ay 22 günü topladığınızda emekli olacağınız tarihi bulursunuz.

 

3600 ek gösterge yeni yasama dönemine kaldı

SORU: Vaat edilen emekli öğretmenler, polisler, hemşireler ile bunların şu an çalışan kesimlerine hükümetçe söz verilen 3600 ek gösterge konusunu ne basın aracılığı ile ne de TV kanalları haber ve açık oturumlarında hiç bir kuruluşun dillendirmediğini gözlemliyorum. Özellikle sizlerden yazmış olduğunuz SÖZCÜ Gazetesinde güncel tutmanızı rica eder başarılarınız her zaman daim olmasını temenni ederim.

Hakkı Badem

YANIT: Seçim dönemi vaatleri arasında yer alan çalışan ve emekli öğretmen, polis, hemşire ve din görevlilerinin ek göstergesinin 3600’e çıkarılması için yasal düzenleme yapılması gerekiyor. Ancak yasayı çıkaracak olan TBMM 1 Ekim 2018 tarihine kadar tatilde. Dolayısıyla yasal düzenleme en erken ihtimalle yeni yasama döneminde (1 Ekim 2018 tarihinden sonra) mümkün olabilecek. O zaman geldiğinde konuyla ilgili girişimlerde bulunulmazsa hatırlatmalarımızı yaparız, merak etmeyin!

 

En az 1800 gün yeraltı maden işinde çalışanın emeklilik şartları

SORU: 6 Nisan 1973 doğumluyum. İlk işe giriş tarihim 4 Haziran 1991. Toplam 6417 gün sigorta primim bulunmakta. Bunun 2000 günü, 2000-2004 yılları arasında yeraltı sigortası. Şu anda çalışmıyorum. Ne zaman emekli olabilirim? Çalışmaya başlarsam, sigortalı olmamın maaş yönünden eksi veya artısı olur mu?

Cemal Özdemir

YANIT: Sigortalı olarak işe giriş tarihi 8 Eylül 1999 tarihinden önce olup, Ekim 2008’den önce maden işyerlerinin yer altı işlerinde sürekli veya münavebeli olarak çalışmaya başlayanlardan, 50 yaşını dolduran ve malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi çalışmalarının en az 1800 gününü maden işyerlerinin yer altı işlerinde geçirmiş olan sigortalılara, 5000 prim günü veya 15 yıl sigortalılık süresi ve en az 3600 prim gün sayısı koşullarını yerine getirmeleri halinde yaşlılık aylığı bağlanmaktadır. Yaş dışındaki tüm şartları sağlamışsınız. 50 yaşınızı dolduracağınız 6 Nisan 2023 tarihinde emekli olabilirsiniz.

Bundan sonraki süreçte primleriniz düşük kazanç üzerinden ödenirse, prim ödenen süreye bağlı olarak emekli aylığınızda az da olsa düşüş olur. Primlerinizin yüksek kazanç üzerinden ödenmesi halinde ise, prime esas kazanç tutarına göre artış söz konusu olabilir.

 

55 yaşı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz

SORU: 3 Nisan 1967 doğumluyum. 20 Eylül 1994 sigorta başlangıcımla Emekli Sandığına bağlı olarak öğretmenlik yapmaktayım. Hâlâ çalışıyorum. Ne zaman emekli olurum? (Askerliği yedek subay olarak öğretmenliğe devam ederken yaptım)

MUSTAFA

YANIT: Sorunuzu 20 Eylül 1994’de öğretmenliğe başladığınız varsayıma göre cevaplandırıyoruz. Emekli olmak için; 25 tam yıl fiili hizmet süresi ve 55 yaş şartlarına tabisiniz. Toplam hizmet sürenizi 25 tam yıla tamamlamanız şartıyla, 55 yaşınızı dolduracağınız 3 Nisan 2022’de emekli olabilirsiniz.

 

Çırak sigortasında alınan sicil numarası emekli olana kadar kullanılır

SORU: 25 Ekim 1974 doğumluyum. SGK girişim 18 Ekim 1989’dur. Çıraklık okuluna gittiğimde verilen SGK kartında yukardaki tarih yazıyor. Toplamda 6870 gün primim  var. Ne zaman emekli olabilirim?

RAMAZAN

YANIT: Çırak sigortasında kişileri emekli eden sigorta kollarına prim ödenmediğinden, emeklilik açısından sigorta başlangıcı sayılmaz. Ancak bu dönemde alınan sigorta sicil numarası emekli olana kadar kullanılır. Emekli olma şartlarını sigorta başlangıç tarihi belirliyor. Sigorta başlangıç tarihi, kuruma kişi adına ilk defa çalışma süresi bildirilen gündür. Sigorta başlangıç tarihinizi bildirdiğinizde sorunuzu cevaplayabiliriz.

 

Uygun görülmesi halinde 72 yaşına kadar çalışabilirsiniz

SORU: Ben bir devlet hastanesinde halen 657 sayılı Kanuna tabi olarak çalışan uzman doktorum. 65 yaşımı 10 Ağustos’ta dolduruyorum. Çalışmaya devam edebilir miyim? Bu konuda ne yapmalıyım? Kafam karışık, bilgilendirirseniz sevinirim.

Şahin Kültepe

YANIT: 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanununun 40. maddesine göre, iştirakçilerin görevleri ile ilişiklerinin kesilmesini gerektiren yaş haddi, 65 yaşını doldurdukları tarihtir. Buna göre, 65 yaşınızı dolduracağınız 10 Ağustos 2018 tarihi mesai saati sonunda Kurumunuz tarafından görevinizle ilişiğiniz kesilir.

Ancak OHAL kapsamında yayımlanan 694 sayılı KHK’nın 85. maddesiyle 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununa eklenen ek 17. madde ile Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarına ait sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan tabip ve uzman tabiplere, her yıl Bakanlıkça uygun görülmek şartıyla 72 yaşına kadar çalışma imkânı getirildi. Bakanlığın uygun görmesi halinde 72 yaşına kadar çalışmanız mümkün olabilir.

 

Borç üç aylık primi geçtiğinde isteğe bağlı sigortalılık sonlandırılıyordu

SORU: 1 Eylül 1982 doğumluyum. 25 Mayıs 2005 sigorta girişim var. Çok prim yatırsam emekli maaşını etkiler mi? Mesela 8000 gün. 11 Ocak 2003’te 6 aylık isteğe bağlı Bağ-Kurum var. Ama hiç para yatırmadım. Borcum var. Borcu ödemeli miyim? Sigorta başlangıcı sayılır mı?

MEHMET

YANIT: Çok özet olarak anlatmak gerekirse; emekli aylığını prim ödeme gün sayısı ile üstünden prim hesaplanan kazanç tutarı birlikte belirliyor. Bu nedenle ne kadar çok prim gün sayısı olursa(örneğin, 10.000, 12.000 gün ve daha fazla) ve ne kadar yüksek kazanç tutarı üstünden(bu gün için prime esas kazancın üst sınırı 15.221.40 TL’dir)  prim ödenirse, emekli aylığı da o kadar yüksek olur. Emekli aylığınızın yüksek olması için, prim gün sayınızı artırmanız ve prim hesabına esas kazancın üst sınırdan veya üst sınırına yakın bir kazanç tutarı üstünden prim ödemelisiniz.  Belirttiğiniz dönemde Bağ-Kurlunun prim borcunun üç aylık prim tutarından fazla olması halinde, ödenen primlerin tam olarak karşıladığı ay sonu itibariyle, hiç prim ödenmemişse tescil tarihi itibariyle sigortalılık sonlandırıyordu. Tescil yaptırıp hiç prim ödenmediğinizden dosyanız kapatılmıştır. İsteseniz de prim ödeyemezsiniz.

 

Part-time çalışan hekim ilave ödeme alabilecek mi?

SORU: Ben emekli bir uzman hekimim, ancak özel bir OSGB firmasında part-time ve sigortalı olarak çalışıyorum. Bu durumda benim bu ilave ödemeden istifade edebilmem için işten ayrılmam mı gerekir veya istifade edemeyecek miyim?

Drozatay

YANIT: Yasa hükmüne göre, ilave ödemeden yararlanacaklardan, sosyal güvenlik destek primi (SGDP) ödemek suretiyle çalışanlar dahil herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna tabi olarak çalışanlara ilave ödeme yapılmayacak.

Part-time da olsa sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalıştığınızdan ilave ödeme alamazsınız. İlave ödeme alabilmeniz için çalışmakta olduğunuz işten ayrılmanız gerekecek.

 

Emekli çalışan hangi durumda kıdem tazminatı alabilir?

SORU: 2005 yılında devlet üniversitesinden 20 yıl 4 ay hizmet süresiyle emekli oldum. 2007 yılından itibaren özel bir üniversitede halen aktif olarak görev yapmaktayım. e-devletten incelediğim kadarıyla sigorta primleri (prim mi denir bilmiyorum) düzenli olarak yatıyor. 4/a gibi bir sınıflandırma var. Sorum şu; bu kurumda çalışma hayatım bittiğinde kıdem tazminatı almaya hak kazanır mıyım? Hangi durumlarda ayrılırsam alabilirim? Alırsam nasıl hesaplanır? Aslında beni böyle bir hakkın olduğu konusunda araştırma yapmaya, kapı görevlimiz ve gece bekçisi emekli olmalarına rağmen apartmana hizmet verdikleri süreler için bizden yasal haklarını talep etmeleri üzerine her ikisine tazminatlarını ödemiş olmamız yönlendirmiştir.

Betül Turgay

YANIT: Emekli olduktan sonra 4/a (SSK) kapsamında çalışanlar için sosyal güvenlik destek primi (SGDP) ödenir. SGDP ödenmiş süreler ikinci bir emeklilik hakkı vermediğinden, emeklilik nedeniyle işten ayrılmanız ve buna bağlı olarak da kıdem tazminatına hak kazanmanız söz konusu olmaz. Ancak işveren tarafından haklı sebepler dışında bir nedenle işten çıkarılmanız ya da haklı sebeplerle işten ayrılmanız halinde kıdem tazminatına hak kazanabilirsiniz.

Sözünü ettiğiniz çalışanlara da haklı sebep gösterilmeden işten çıkarılmaları ya da kendilerinin haklı sebeple işten ayrılmış olmaları nedeniyle kıdem tazminatları ödenmiş olmalı. Yoksa kıdem tazminatı ödenmesi gerekmez.

 

Nisan 2022’de emekli olabilirsiniz

SORU: 3 Nisan 1972 doğumluyum, İşe başlama tarihim 2 Kasım 1987’dir. Ne zaman emekli olurum?

BÜLENT

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5375 gün prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabisiniz. 5375 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 50 yaşınızı dolduracağınız 3 Nisan 2022’de emekli olabilirsiniz.

 

SSK’lı eş ve babadan ayrı ayrı aylık bağlanmıyor

SORU: Kendi adına çalışması olmayan kadın, SSK emeklisi merhum eşinden dul aylığı alıyor. SSK emeklisi merhum babasından yetim aylığı alabilir mi?

Belma Akkaya

YANIT: Her ikisi de SSK emeklisi olan eşinden ve babasından aylığa hak kazanan kadına hem dul hem yetim aylığı bağlanmıyor. Tercih ettiği aylığı alabiliyor.

 

Kıdem tazminatı alarak işinizden ayrılabilirsiniz

SORU: 27 Mart 1970 doğumluyum. İlk işe giriş tarihim 29 Aralık 1989 olup 7800 gün prim ödemem bulunmakta. Son 18 aydır sigorta primlerim 4000 lira brüt maaş üzerinden ödenmektedir. İşyerinden kendi isteğimle ayrılmayı düşünüyorum. İstifa ettiğim takdirde emeklilik için gereken şartları taşıyıp sadece yaş beklediğimde kıdem tazminatı alabilir miyim? Normal şartlarda ne zaman emekli olabilirim? Erken emekli olabilmem için başka herhangi bir seçenek var mıdır?

ENVER

YANIT: Emekli olmak için aranan şartlardan yaş dışındaki şartları sağlayanlar, işlerinden kıdem tazminatı alarak ayrılabiliyor. Emekli olmak için, 25 yıl sigortalılık süresi, 5525 gün prim ödeme ve 52 yaş şartlarına tabisiniz. Süre ve prim şartını sağladığınızdan işinizden kıdem tazminatı alarak ayrılabilirsiniz. Bunun için yapmanız gereken bulunduğunuz yerdeki sosyal güvenlik il veya merkez müdürlüğünden alacağınız “ kıdem tazminatı alabilir yazısı” işverene ibraz etmekten ibarettir.

 

Aranan yaştan gün alma değil aranan yaşın doldurmanız gerek 

SORU: 20 Mayıs 1958 doğumluyum. 1994 yılında sigorta girişim yapıldı. 3400 gün primim var. Emekli olmak için 60 yaşından mı? Yoksa 61 yaşından mı gün almam gerekiyor.

İZZET

YANIT: Yaş haddinden emekli olmak için; 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. 200 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 3600 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız 20 Mayıs 2018’ de emekli olabilirsiniz.

 

Kademeli yaş uygulamasından yararlanamıyorsunuz

SORU: 14 Nisan 1976 doğumluyum. 14 Ekim 1999’da öğretmenlik görevime başladım. Halen devam etmekteyim. 1997 yılının Temmuz ve Ağustos aylarından 15'er günlük, toplamda 30 günlük sigortamı da yakın bir zamanda hizmet birleştirme ile  birleştirdim. Acaba hangi yıl emekliliği hak ediyorum?

Saniye Ayyıldız

YANIT: Sigorta (SSK) başlangıcınız 8 Eylül 1999 tarihinden önce olmakla birlikte, 23 Mayıs 2002 tarihi itibarıyla SSK dahil hizmet süreniz 3 tam yıldan az olduğundan, kademeli geçiş hükümlerinden yararlanamıyorsunuz. Buna göre de emeklilik için 20 yıl fiili hizmet süresi ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. 58 yaşınızı dolduracağınız 14 Nisan 2034 tarihinde emekli olmaya hak kazanırsınız.

 

Emekli olup SSK’dan yetim aylığı alan kız çocuğu yoktur

SORU: SSK emeklisiyim. Eşimden boşandım.  SSK emekli olup vefat eden babamın maaşını alabilir miyim? Herkese çift maaş bağlanıyor.  Bu nasıl kanundur anlamış değilim.

HÜLYA

YANIT: Yasalar maalesef bırakın sizi, uzmanların bile zaman zaman anlamakta zorlandığı kadar karmaşık. Bu yüzden yasayı anlamamanız gayet normal. SSK emekli kız çocuğunu ana veya babasında yetim aylığı bağlamaz. Herkes olarak kast ettiğiniz: SSK emeklisi olup, Emekli Sandığı emeklisi olan babasından yetim aylığı bağlananlar ve kendisi emekli olmayıp, vefat eden eşi ve babasından aylık bağlananlar olabilir. Yoksa emekli olup ana veya babasından dolayı SSK’dan yetim aylığı bağlanan kız çocuğu yoktur.

 

Hesabınıza yatan ilave ödeme değil emekli aylığı artış farkı

SORU: 27 Temmuz 2018 tarihli “SÖZCܔ Gazetesi’ndeki yazınızda emekli uzman doktora ek ödeme tutarını 2.005 TL olarak bildiriyorsunuz. Oysa Emekli Sandığından 26 Temmuz 2018 tarihinde banka hesabıma 1.709,79 TL yatırıldı. Hesap hatası olabilir mi? Tıp Fakültesinden emekli profesörüm.

Mithat Yılmaztürk

YANIT: Sayın Hocam, hesabınıza yatan tutar, emekli doktor ve diş hekimlerine yapılması öngörülen ilave ödeme değil. Zira ilave ödeme ile ilgili yasa henüz yürürlüğe girmedi. Hesabınıza yatan tutar, emekli aylığınıza 2018/Temmuz ayında yapılan zamdan kaynaklanan fark tutar.

Diğer yandan ilave ödeme, 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanununa göre tabip veya diş tabibi kadro ve pozisyonları esas alınarak emekli, adi malullük veya vazife malullüğü aylığı bağlanmış olup, makam tazminatı ödenmesine hak kazanamamış olanlara yapılacak olup, makam tazminatı ödenmesine hak kazanmış emekli öğretim üyelerini kapsamıyor.

 

Engelli hakkıyla emeklilikte yaş aranmaz 

SORU: 1981 doğumluyum. Haziran 2000’den 2004’e kadar SSK’ya 300 gün prim ödedim. Ekim 2004’de normal kadro ile memur oldum. Şu an memur olarak çalışıyorum.2016 yılında biz kaza sonucu sürekli yüzde elli engelli oldum. Sürekli vergi indirimi aldım. Bu raporla 16 yılda erken emekli olabilir miyim?

MUSTAFA

YANIT: Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Kurulunca; raporunuz ve dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesi sonucu, yüzde 50 oranında çalışma gücü kaybına uğradığınıza karar verilirse, emekli olmak için; en az 5760 gün prim ödeme(16 yıl) şartına tabi olursunuz.  Ve hizmet sürenizi 16 yıla tamamlayacağınız 1 Ocak 2020’de yaş aranmadan emekli olabilirsiniz.  Çalışma gücü kayıp oranının yüzde 50’nin altında olduğunu kabul edilirse, hizmet sürenizi 18 yıla tamamlayacağınız tarihte yani 1 Ocak 2022’de emekli olabilirsiniz. 

 

GSS primi ödeyerek sağlık hizmeti alabilirsiniz

SORU: Özel bir bankanın sandığına bağlı olarak çalışıyorum. Hizmet ve gün sürem doldu, emeklilik için yaşı bekliyorum. Eğer kendi isteğimle tazminatımı da alarak ayrılırsam, yaşım dolana kadar geçecek süre içerisinde banka sandığına prim ödeyerek kendim ve ailem için sağlık hizmetlerinden faydalanmaya devam edebilir miyim?

İsmi saklı

YANIT: Banka sandığınızın kuruluş senedine göre böyle bir hakkınız olacağını sanmıyorum. Ancak genel sağlık sigortası (GSS) kapsamında aylık olarak asgari ücretin yüzde 3’ü kadar (bugün için 61 TL) genel sağlık sigortası primi ödeyerek siz ve aileniz sağlık hizmeti almaya devam edebilirsiniz. Ayrıca eşiniz çalışıyorsa buna da gerek yok. Eşinizin bakmakla yükümlü olduğu kişi olarak sağlık hizmeti alabilirsiniz.

 

İlave ödeme emekli öğretim üyelerini kapsıyor mu?

SORU: 27 Temmuz 2018 tarihli SÖZCܒdeki yazınıza istinaden bir sorum var. İlave ödeme, tıp fakültelerinden emekli öğretim üyelerini de kapsıyor mu?

Burcu Ege

YANIT: Yasal düzenlemede ilave ödeme, 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanununa göre tabip veya diş tabibi kadro ve pozisyonları esas alınarak emekli, adi malullük veya vazife malullüğü aylığı bağlanmış olup, aylıklarıyla birlikte makam tazminatı ödenmesine hak kazanamamış olanlar için öngörülüyor. Dolayısıyla ilave ödeme, makam tazminatı ödenmesine hak kazanmış öğretim üyesi kadro ve pozisyonları esas alınarak emekli, adi malullük veya vazife malullüğü aylığı bağlanmış olanları kapsamıyor.

 

2023’de emekli olabilir miyim?

SORU: 5 Eylül 1977 doğumluyum. 13 Haziran 2013 tarihinde sigorta girişimi yaptım. 4 çocuğum var. Hepsi sigorta girişimden önce doğdu. 2023 tarihinde emekli olabilir miyim?

HATİCE

YANIT: 2023’de emekli olamazsınız. Çünkü yaş haddinden emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 4500 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabisiniz.  Prim ödemenizi 13 Aralık 2025’e kadar devam ettirerek toplam priminizi 4500 güne tamamlamanız şartıyla, 58 yaşınızı dolduracağınız 5 Eylül 2035’de emekli olabilirsiniz.

 

Emekli olup SSK’dan yetim aylığı alan kız çocuğu yoktur

SORU: SSK emeklisiyim. Eşimden boşandım.  SSK emekli olup vefat eden babamın maaşını alabilir miyim? Herkese çift maaş bağlanıyor.  Bu nasıl kanundur anlamış değilim.

HÜLYA

YANIT: Yasalar maalesef bırakın sizi, uzmanların bile zaman zaman anlamakta zorlandığı kadar karmaşık. Bu yüzden yasayı anlamamanız gayet normal. SSK emekli kız çocuğunu ana veya babasında yetim aylığı bağlamaz. Herkes olarak kast ettiğiniz: SSK emeklisi olup, Emekli Sandığı emeklisi olan babasından yetim aylığı bağlananlar ve kendisi emekli olmayıp, vefat eden eşi ve babasından aylık bağlananlar olabilir. Yoksa emekli olup ana veya babasından dolayı SSK’dan yetim aylığı bağlanan kız çocuğu yoktur.

 

Babamdan da aylık alabilir miyim?

SORU: Babam Bağ-Kur emeklisiydi. 29 Nisan 1991’de vefat etti. Aylığı anneme bağlandı. 10 Aralık 2013’de annem de vefat etti. Eşim Emekli Sandığına bağlı öğretmendi. Eşim de 22 Temmuz 2014’de vefat etti. Emekli Sandığından eşimden aylık alıyorum. Babamdan da aylık alabilir miyim?

Süheyla Yıldıran

YANIT:  Herhangi bir sigortalılık kapsamında çalışmıyor ya da kendi çalışmanızdan dolayı emekli aylığı almıyorsanız, eşinizden dolayı Emekli Sandığından dul aylığı aldığınızdan, Bağ-Kur sigortalısı babanızdan da aylık alırsınız. Hatta eşinizin vefatıyla hak sahibi olduğunuz Ağustos 2014 tarihinden itibaren birikmiş aylıkları da toplu olarak alırsınız.

 

SSK veya Bağ-Kur emeklisi doktora ilave ödeme yok

SORU: 1927 doğumlu olan babam 3 ihtisas yapmış uzman dahiliye hekimi olarak uzun yıllar çalışmıştır. Son günlerde tüm (SSK-SGK emeklisi) emekli hekimlerin emekli maaşının 2.000 TL artacağı söylenmekte. Bu ne kadar doğru, babam da bundan faydalanabilir mi, müracaat etmek gerekir mi yoksa otomatik olarak sistem işler mi? Aydınlatırsanız sevinirim.

Dürdane Koçak

YANIT: Emekli uzman hekim ve diş hekimlerine 2.005 TL, uzman olmayanlara 1.533 TL her ay ilave ödeme yapılmasına ilişkin düzenleme Meclis Genel Kurulunda kabul edildi. Cumhurbaşkanınca onaylanıp, Resmi Gazete’de yayımlandıktan sonra yürürlüğe girecek. İlave ödeme için herhangi bir başvuru şartı aranmayacak. Ancak 27 Temmuz 2018 tarihli SÖZCܒdeki köşemde de belirttiğim gibi ilave ödeme, Emekli Sandığından emekli olan ve herhangi bir sosyal güvenlik kanunu kapsamında çalışmayan hekim ve diş hekimlerine yapılacak. SSK veya Bağ-Kur emeklisi olan hekim ve diş hekimlerine ilave ödeme yapılmayacak.

 

Bir yıl askerlik borçlanması emekli olacağınız yaşı 55’e düşürür

SORU: 27 Kasım 1992’de SSK girişim var. Kasım 1996’dan beri de aralıksız olarak Bağ-Kura prim yatırıyorum. Askerliğimi 25 Ağustos 1991-25 Kasım 1992 arasında yaptım. Ne zaman hangi kurumdan emekli olabilirim?

BÜLENT

YANIT: Askerlik sürenizin bir yılını borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 tam yıl(9000 gün) prim ödeme ve 55 yaş şartlarına tabi olursunuz.  Prim ödemenizi Temmuz 2020’ye kadar devam ettirerek toplam priminizi 9000 güne tamamlamanız şartıyla, 55 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. 

 

Kıdem tazminatı alıp işten ayrılanın izin yönünden kıdemi sıfırlanmaz

SORU: Askerlik nedeniyle(veya başka nedenle emeklilik vb.) Kıdem tazminatı alarak işten ayrılan ancak daha sonra(bir kaç yıl sonra) tekrar aynı işyerinde çalışmaya başlayanın yıllık izin süresi nasıl hesaplanacak? Yani önceki hizmetleri dikkate alınacak mı? Yoksa son hizmetimi dikkate alınacak?

FİKRİ

YANIT:  Bu konuda yasa da açık bir hüküm yok. Son yıllara kadar yargı, kıdem tazminatını alarak işinden ayrılanların izin yönünden de kıdeminin sıfırlandığı yönünde kararlar vermekte ve uygulamada bu karar doğrultusunda yönlenmekteydi. Oysa yasada açık hüküm olmadığı durumlarda “ işçi lehine yorum ilkesi” gereğince, konunun işçinin lehine yorumlanması ve izin yönünden işçinin kıdeminin sıfırlanmaması gerekir. Nitekim Yüksek yargıda; son yıllarda bu yönde kararlar vermeye başladı. Sonuç olarak daha önce kıdem tazminatı alarak işinden ayrılan, ancak daha sonra aynı işyerinde çalışmaya başlayanların, yıllık izinlerinin tüm hizmet süreleri dikkate alınarak hesaplanması gerekir.

 

53 yaşınız dolduğunda emekli olmayı hak edersiniz

SORU: Aile hekimiyim. 10 Kasım 1992 yılında göreve başladım. 10 Kasım 2018’de 26 senelik hizmetim olacak (Emekli Sandığı). Kaç yaşında emekli olursam, emekli maaşını hak ederim acaba (52 mi, 53 mü)?

Cem Bozcuk

YANIT: Emeklilik için 25 yıl fiili hizmet süresi ve 53 yaş şartlarına tabisiniz. Hizmet süresini tamamlamışsınız. 53 yaşınızı doldurduğunuzda aylıklı olarak emekli olmayı hak edersiniz.

 

Tespit davasını kazanırsanız primler işverenden tahsil edilir

SORU: Emeklilikle ilgili dilekçemi verdim. 22 Şubat 2019 itibarıyla emekli olacağım. 1986 yılı SGK girişliyim ve 22 Şubat 1970 doğumluyum. 1995-2000 yılları arasında çalıştığım şirket maaşımı asgari ücret olarak gösteriyordu, ben ziraat mühendisi olarak daha yüksek bir maaş alıyordum. Tespit davası açarak bu yıllara ait eksik ödenmiş primlerimi kendim borçlanarak SGK'ya ödeyebilir miyim?

Uğur Ertok

YANIT: Düşük gösterilen prime esas kazançlarınız için tespit davası açabilirsiniz. Ancak prime esas kazançlarınızın, bildirildiğinden daha yüksek olduğunu ispatlamanız gerekir. Mahkemece gerçek prime esas kazançlarınızın daha yüksek olduğuna karar verilirse, aradaki prim farkını borçlanamazsınız. Zira bu primleri ödeme yükümlüsü siz değilsiniz. Fark primlerin işveren tarafından ödenmesi gerekiyor. SGK’nın prim farklarını işverenden tahsil edip edememesinin de önemi bulunmuyor. Önemli olan mahkemenin lehinize karar vermiş olması.

 

Primi 5400 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz

SORU: 12 Nisan 1966 doğumluyum. SSK giriş tarihim 1 Ağustos 2011 olup 1477 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olabilirim?

Filiz BİLEGEN

YANIT: Yaş haddinden emekli olmak için; 5400 gün prim ödeme ve 61 yaş şartlarına tabisiniz. 3923 gün daha prim ödeyerek priminizi 5400 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.(ara vermeden prim öderseniz 2 Haziran 2028’de)

 

Kıdem tazminatı alıp işten ayrılanın izin yönünden kıdemi sıfırlanmaz

SORU: Askerlik nedeniyle(veya başka nedenle emeklilik vb.) Kıdem tazminatı alarak işten ayrılan ancak daha sonra(bir kaç yıl sonra) tekrar aynı işyerinde çalışmaya başlayanın yıllık izin süresi nasıl hesaplanacak? Yani önceki hizmetleri dikkate alınacak mı? Yoksa son hizmetimi dikkate alınacak?

FİKRİ

YANIT:  Bu konuda yasa da açık bir hüküm yok. Son yıllara kadar yargı, kıdem tazminatını alarak işinden ayrılanların izin yönünden de kıdeminin sıfırlandığı yönünde kararlar vermekte ve uygulamada bu karar doğrultusunda yönlenmekteydi. Oysa yasada açık hüküm olmadığı durumlarda “ işçi lehine yorum ilkesi” gereğince, konunun işçinin lehine yorumlanması ve izin yönünden işçinin kıdeminin sıfırlanmaması gerekir. Nitekim Yüksek yargıda; son yıllarda bu yönde kararlar vermeye başladı. Sonuç olarak daha önce kıdem tazminatı alarak işinden ayrılan, ancak daha sonra aynı işyerinde çalışmaya başlayanların, yıllık izinlerinin tüm hizmet süreleri dikkate alınarak hesaplanması gerekir.

 

Ağır engelli çocuğu olan anne erken emekli olabilir mi?

SORU: Eşim 25 Mayıs 1956 doğumlu. İlk sigorta başlangıcı 26 Eylül 2002. 11 Haziran 2018 tarihi itibarıyla 2596 gün prim ödemesi var. Hangi tarihte emekli olabilir? Yüzde 98 ağır engelli ve süresiz raporu bulunan bir oğlumuz var. Sigortalı olarak çalışmakta olan eşim 2008’de çıkan yasadan yararlanır mı? Yararlanması halinde erken emekli olabilir mi ve nasıl bir yol izlemeliyiz? Kurum tekrar rapor ister mi?

Remzi Davarcı

YANIT: Eşinizin emeklilik için yaş sorunu yok. 7000 prim gününü tamamladığında ya da 4500 prim günüyle, 25 yıllık sigortalılık süresinin dolacağı 26 Eylül 2027 tarihinde 4/a (SSK) statüsünden emekli olabilir. Diğer bir seçenek olarak, son 1260 gün isteğe bağlı prim ödeyerek 5400 prim gününü tamamladığında 4/b (Bağ-Kur) statüsünden emekli olabilir.

Başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğu bulunan kadın sigortalıların, 1 Ekim 2008 tarihinden sonra geçen prim ödeme gün sayılarının dörtte biri prim ödeme gün sayıları toplamına ekleniyor ve eklenen bu süreler emeklilik yaş haddinden de indiriliyor. Bu da emeklilik yaşının ve prim gününün daha erken dolmasını ve erken emeklilik avantajı sağlayabiliyor.

Eşinizin yaş sorunu olmadığından, yaş indiriminin eşinize sağlayacağı bir avantaj yok. 2008 Ekim ayı başından sonraki prim ödeme gün sayısının dörtte biri prim gün sayısına ilave edilir. İlave edilecek prim günü; 7000 prim günüyle 4/a, 5400 prim günüyle 4/b statüsünden emeklilik seçeneklerinde prim gününü daha erken tamamlamasını ve erken emekli olmasını sağlayabilir. 4500 prim günü ve 25 yıl sigortalılık süresiyle emeklilik seçeneğinde emeklilik tarihini etkilemez. Çocuğunuzun raporu süresiz olduğundan, yeniden rapor istenmemesi gerekir. Emeklilik başvurusunda raporun ibraz edilmesi yeterli olur.

 

50 yaşı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz

SORU: 1 Ekim 1971 doğumluyum. Sigorta başlangıç tarihim 1987 yılı 2 nci dönem olup, 6168 gün prim ödemem var. 1991 de 15 ay askerlik yaptım. Ne zaman emekli olurum?

YÜKSEL

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5375 gün prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabisiniz. Sigortalılık süreniz ve prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 50 yaşınızı dolduracağınız 1 Ekim 2021’de emekli olabilirsiniz. 

 

Kızınıza aylık bağlandığında oranlar değişir

SORU: Vefat eden Emekli Sandığı emeklisi eşimden, Bağ-Kur emeklisi olan bana maaş bağlandı. Daha sonra, SSK’lı olarak çalışan ve evli olan kısım eşinden ayrıldı. Kızım da başvursa annesinden maaş bağlatabilir mi? Eş ve çocuğa bağlanan maaş oranları ile mevcut maaş oranı arasında fark var mıdır?

Ayhan Güner

YANIT: Başvurması halinde kızınıza da annesinden aylık bağlanır. Mevcut durumda tek hak sahibi olarak size eşinizin emekli aylığının yüzde 75’i bağlanmış olmalı. Kızınız da aylık için başvurduğunda, kızınıza yüzde 30 oranında aylık bağlanır, sizin oranınız da yüzde 60’a düşer. Buna göre, tek başınıza eşinizin emekli aylığının yüzde 75’ini alırken, kızınızla birlikte yüzde 90’ını alırsınız.

 

SSK'lı günleriniz bir yıl erken emekli ediyor

SORU: 1/3'ünde bir öğretmenim.1969 doğumluyum.1987 yılında başlatılan ve ara ara olmak şartıyla toplam 550 gün prim ödenmiş sigortam varken, 1995 yılından beri Devlet memuru olarak çalışıyorum. Bu şartlarda kaç yaşımda emekli olabilirim? Sigorta başlangıç tarihimin emekli olma zamanıma nasıl bir faydası olabilir?

BİROL

YANIT: Memurlarda emeklilik şartlarını 23 Mayıs 2002 deki hizmet süresi belirliyor. Memuriyet başlangıcınızı tarih(gün, ay, yıl) olarak bildireceğiniz yerde sadece yıl olarak bildirmişsiniz.  Oysa başlangıçta bir gün bile emekli olma şartlarını değiştirebiliyor. 25 tam yıl fiili hizmet süreniz olması şartıyla,  memuriyet başlangıcınız 15 Aralık 1995’den önceki bir tarih ise 54 yaşınızı, sonraki bir tarih ise 55 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Memuriyet öncesi 550 gün prim ödemeniz emeklilik yaşınızı bir yıl öne çekiyor.  

 

Engelli hakkıyla emeklilik başvurum kabul olur mu?

SORU: Yaklaşık iki ay içinde kalpte iki, sol bacakta bir olmak üzere anjiyo oldum ve anjiyodan doğan sıkıntıdan dolayı sol kasıktan ameliyat oldum. Şu an raporluyum. Engelli hakkıyla emekli olmak için başvuruda bulundum. Sizce başvurum kabul olur mu? Kabul edilmez ise neler yapabilirim?

Özkan

YANIT: Durumunuzla ilgili çok sınırlı bilgi vermişsiniz. Engelli hakkıyla emeklilik için sigortalılık süresi ve prim gün sayısı şartlarının yanı sıra, 1 Mayıs 2008 tarihinden önce sigortalı olanların öncelikle maliyeye başvurup vergi indirim belgesi almaları, vergi indirim belgesi için de çalışma gücünü en az yüzde 40 oranında kaybetmiş olduğuna dair sağlık kurulu raporu gerekiyor. Sigorta başlangıcınız 1 Mayıs 2008 tarihinden önce ise engelli hakkıyla emeklilik için başvurmadan önce vergi indirim belgesi almanız gerekiyordu.

Sigorta başlangıcınız 30 Nisan 2008 tarihinden sonra ise yüzde 40-59 aralığında çalışma gücü kayıp oranı yanı sıra en az 16 yıllık sigortalılık süresi arandığından ve 16 yıllık sigortalılık süreniz olmadığından, diğer şartları sağlasanız da engelli hakkıyla emekli olamazsınız.

 

Emekli Sandığı emeklisi olduğunuzdan babanızdan aylık alamazsınız

SORU: Emekli öğretmenim.  19 Nisan 2008 yılında eşimden boşandım. Babam 11 Nisan 1988 yılında vefat etti. Kendisi emekli astsubaydı. Emekli maaşını annem alıyordu. Annem 3 Temmuz 2017’de vefat etti. Babamın emekli maaşını alabiliyor muyum?

HÜLYA

YANIT: Emekli Sadığı emeklisi olduğunuzdan babanızdan dolayı Emekli Sadığından yetim aylığı alamazsınız. Şayet SSK veya Bağ-Kur emeklisi olsaydınız, babanızdan dolayı Emekli Sandığından yetim aylığı alabilirdiniz. Çevrenizde bu durumda olup aylık alanlar olabilir. Kanunlar arasındaki farktan kaynaklanan bu durum sizi yanıltmasın.

 

Anne ve babanın kira bedeli kira gelirinden indirilebilir mi?

SORU: Anne ve babam bana ait olan evde ikamet ediyorlar. Ancak ben başka ilçeye taşındığım ve kendileri yaşlı olduğundan, yakın oturmak istediğimiz için benim oturduğum semtte kiraya çıkmayı düşünüyorlar. Benim üstüme olan evden aldığımız kira geliri ile onların kirada oturacağı evin kirası tarafımdan karşılandığı takdirde gelir vergisi ödemek zorunda kalır mıyım?

Seda Muhtaranlar

YANIT: Kendiniz kirada oturmanız halinde, kirada oturduğunuz konutun kira bedelini kira gelirinizden indirmeniz mümkün olabilir. Ancak anne ve babanızın kirada oturacakları konutun kira bedelini kira gelirinizden indiremezsiniz.

 

Bağ-Kurdan daha erken emekli olabilirsiniz

SORU: 12 Nisan 1966 doğumluyum. SSK girişim 1 Ağustos 2011 olup 1477 gün primim var. Ne zaman emekli olabilirim?

FİLİZ

YANIT: Bağ-Kurdan daha erken emekli olabilirsiniz. Bağ-Kurda yaş haddinden emekli olmak için; 5400 gün prim ödeme ve 61 yaş şartlarına tabisiniz. İsteğe bağlı prim ödemeleri Bağ-Kura sayılıyor. İsteğe bağlı olarak 3923 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5400 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Annem hem eşinden  hem de babasından aylık alabilir mi?

SORU: Bağ-Kur emeklisi babam 2012’de vefat etti. Hiçbir sosyal güvencesi ve emekliliği olmayan anneme eşinden dul maaşı bağlandı. Annemin babası da SSK emeklisi 2005’de vefat etti. İki ayrı kurum olması dolayısıyla babasından da yetim maaşı alabilir mi?

TACETTİN

YANIT: Annenizin Bağ-Kurlu olan eşinin 1 Ekim 2008 den sonra, SSK’lı olan babasında 1 Ekim 2008’den önce vefat etmesi nedeniyle, anneniz eşinden dolayı dul aylığı alırken babasından dolayı SSK’dan da yetim aylığı alabilir.

 

Emekli Sandığı’ndan emeklilik için daha fazla mı çalışmalıyım?

SORU: 31 Temmuz 1970 doğumluyum. 2 Ekim 1992 SSK’lı olarak ilk işe başlama tarihim. 4 Şubat 1993’de öğretmen oldum ve Emekli Sandığına geçtim. 4 Mart 1996’da istifa edip (öğretmenken 9 aylık askerliğim var, borçlanmadım), SSK’lı olarak özel sektöre geçtim, 1 Eylül 2007’ye kadar kesintisiz çalıştım. Bu tarihten 4 Mart 2009’a kadar çeşitli işlerde 5 ay SSK’lı olarak çalıştım. Bu çalışmalar sonrası 4187 gün SSK primim oldu. 4 Mart 2009 tarihinde tekrar memurluğa geçtim ve hala devam ediyorum. 15 Haziran 2002 tarihine kadar SSK’dan 2124 prim günüm, Emekli Sandığından 2 tam yıl, +80 gün hizmetim var. Bu durumda kaç yaşında emekli olurum? Yaşım dolduğunda SSK’dan mı yoksa Emekli Sandığından mı? Hangisi avantajlı? Emekli Sandığından emekli olmak için daha fazla çalışmam mı gerekir?

Erol Çankırlı

YANIT: 4/a (SSK) statüsünden emeklilik için 25 yıl sigortalılık süresi, 5600 prim günü ve 53 yaş; 4/c (Emekli Sandığı) statüsünden emeklilik için 25 yıl fiili hizmet süresi ve 54 yaş şartlarına tabisiniz. Son 1260 günlük prim ödemeniz (hizmet süreniz) 4/c kapsamında olduğundan, 4/c statüsünden emekli olursunuz. 54 yaşınız dolduğunda 25 yıllık fiili hizmet süresini de tamamlamış olacağınızdan emekli olmaya hak kazanırsınız. Emekli aylığı açısından 4/c statüsünden emekli olmanız daha avantajlı. Ayrıca 4/a (SSK) statüsünden emeklilik için 53 yaş şartına tabi olmakla birlikte, memuriyetten ayrılıp en az 1260 gün 4/a kapsamında prim ödemeniz gerekiyor.

 

Askerde vazife malulü olanın hizmetleri birleştirilir mi?

SORU: 4 Şubat 1970 doğumluyum.  İlk işe 5 Mayıs 1986 tarihinde SSK'lı olarak başladım. 20 Mayıs 1990'da askere gittim. Bu dönemde 1550 iş günüm vardı. Askerde 7 aylık iken yaralandım ve vazife malulü oldum. 1992'de vazife malulü maaşı bağlandı.  3 Ocak 2011 tarihinde SSK'lı olarak tekrar işe girdim. 31 Ağustos 2014 tarihinde işten ayrılarak 1 Eylül 2014’de vazife malullerine tanınan hak ile devlet memuru oldum. Halen devlet memuru olarak şoför kadrosunda çalışmaktayım. Benim sizden öğrenmek istediğim şeyler:

1) Ne zaman emekli olurum?

2) Şimdi kurumumda birleştirme yapayım mı? Milli Eğitim Bakanlığı personeliyim.

3) Bizler de askerlik borçlanması olur mu?

ERKAN

YANIT: Sizin gibi vazife malulü aylığı bağlananlardan daha sonra çalışmaya başlayanların, vazife malulü aylığı bağlanmadan önceki hizmetleri ile sonraki hizmetleri birleştirilmiyor. Askerlik görevi nedeniyle malul olup vazife malulü aylığı almakta iken memur olanların da, malul olmadan önce askerlikte geçen süreleri borçlandırılmıyor. 

3 Ocak 2011 tarihinden önceki sigortalı çalışmalarınızın tamamı vazife malulü aylığı bağlanmadan önce geçmişse, 5510 sayılı Kanunun 4/c sigortalısı olarak emekli olmak için: 25 tam yıl fiili hizmet süresi ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. Vazife malulü olduktan sonraki hizmet sürenizi 25 tam yıla tamamlamak şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız 4 Şubat 2030 tarihinde emekli olabilirsiniz.

 

Aylık bağlama oranı birleştirilmiş hizmet süresine göre hesaplanır

SORU: Hizmet birleştirmesi yapıp da Emekli Sandığından emekli olanların sigortada geçen süreleri emekli maaşını artırmakta idi. Örneğin 1 yıl sigorta süresi, emekli maaşını yüzde 1 oranında artırıyordu. Bu durum şimdi kaldırılmış. Ben Ekim 2017’de emekli oldum, bu durumdan yararlanamıyorum. Acaba bu durum hangi tarihten itibaren kaldırılmıştır?

İsimsiz

YANIT: Birleştirilmiş hizmet süreleri üzerinden emekli aylığı bağlananların aylık bağlama oranlarının tespitinde, birleştirilen SSK ve Bağ-Kur kapsamındaki prim günlerinin dikkate alınması uygulaması kaldırılmadı. Sizin de birleştirilen hizmet sürenizin, aylık bağlama oranınızın tespitinde dikkate alınmış olması gerekir. Aksi bir durum söz konusu ise SGK Kamu Görevlileri Emeklilik Daire Başkanlığına yazılı olarak başvurabilirsiniz.

 

Yıllık izin kullanımında yol izni 

SORU: Bursa’da özel sektörde çalışıyorum. İki hafta yıllık iznimi Bursa dışında farklı bir ilde geçireceğim. İşveren bana yol izni verebilir mi?

Ercan Çelik

YANIT: Yıllık ücretli izinleri işyerinin kurulu bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek olanlara istemde bulunmaları ve bu hususu belgelemeleri koşulu ile gidiş ve dönüşlerinde yolda geçecek süreleri karşılamak üzere işveren toplam dört güne kadar ücretsiz izin vermek zorunda. İzninizi Bursa dışında geçireceğinizi belgelemeniz koşuluyla, dört güne kadar ücretsiz yol izni talep edebilirsiniz. İşveren bu talebinizi karşılamak zorunda.

 

29 Eylül 2018’de emekli olabilirsiniz 

SORU: 29 Eylül 1969 doğumluyum. Sigorta girişi 1 Haziran 1986 olup 8350 gün prim ödemem var. 31 yıldır çalışmaktayım. Ne zaman emekli olabilirim?

CİHAN

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5300 gün prim ödeme ve 49 yaş şartlarına tabisiniz.  Prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 49 yaşınızı dolduracağınız 29 Eylül 2018’de emekli olabilirsiniz. 

 

Asgari ücretle çalışmadığınızdan emekli aylığınız düşmez

SORU: 21 Nisan 1966 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim 1 Nisan 1988 olup 6200 gün prim ödemem var. Belediyede kadrolu olarak çalışıyorum. Emekliliği hak ettim. Bundan sonra çalışmaya devam edersem, her yıl için emekli maaşımdan düşüş olur mu?

SADIK

YANIT: Sizin gibi ilk defa 2000’den önce sigortalı çalışmaya başlayan ve emekli aylığı karma sisteme göre hesaplanacak olanlardan, asgari ücret üstünden prim ödeyenlerin emekli aylıklarında az da olsa düşme oluyor. Ücretinizin asgari ücretten fazla olması gerekir.(bildiğimiz kadarıyla belirttiniz belediyede ücretler yüksek) Bu nedenle çalıştıkça emekli aylığınız düşmez. Aksine yükselir.

 

Huzurevine yapılan ödeme kira gelirinden indirilebilir mi?

SORU: Alzheimer hastası, huzurevinde kalan teyzemin sahip olduğu tek daireden elde ettiği ev kirası, huzurevine ödediği fatura bedelinden mahsup edilebilir mi? Emekli maaşından başka geliri de bulunmamaktadır.

Mustafa Altınörs

YANIT: Sanırım teyzeniz için huzurevine yapılan ödemenin, kira gelirinden indirilip indirilemeyeceğini soruyorsunuz. Sahibi bulundukları konutu kiraya verip kirada oturanlar, kira gelirinin beyanında gerçek gider usulünü seçerek, kira ile oturdukları konutun kira bedelini kira gelirlerinden indirebiliyorlar. Ancak huzurevine yapılan ödeme kira ödemesi olarak kabul edilmediğinden, kira gelirinden indirilemiyor.

 

ÖTV’siz taşıt alımında yüzde 90 engellilik oranı aranıyor

SORU: Devlet üniversitesinden emekli profesörüm. Oğlum 1975 doğumlu, 20 yaşında şizofreni tanısı kondu. Babası öldü, benimle yaşıyor. Yüzde 80 engelli çalışamaz raporu var. Oğlum üstünden araba alsam vergiden muafiyet alabilir miyim?

Zeynep Fidan Koçak

YANIT: Malul veya engelliler adına taşıt alımlarında özel tüketim vergisi (ÖTV) istisnasından yararlanabilmek için engellilik derecesinin yüzde 90 ve daha fazla olması gerekiyor. Mevcut engellilik oranıyla, ÖTV istisnasından yararlanarak oğlunuz adına taşıt alamazsınız.

 

Primi 5225 güne tamamlamanız gerek

SORU: 4 Eylül 1967 doğumluyum. 1984 yılında sigorta girişim var. 2003’den 2014’e kadar olan Bağ-Kur prim borcumu sildirdim.  Askerlik ödemesi de yapmadım.  1983’de isteğe bağlı var. Nasıl emekli olabilirim?

ÖZCAN

YANIT: SSK’da emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5225 gün prim ödeme ve 48 yaş şartlarına tabisiniz.  SSK prim ödeme gün sayınızı bildirmemişsiniz.  Yaş ve süre sorununuz olmadığından, priminizi 5225 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Ayrıca 3600 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız 4 Eylül 2027’de emekli olmanız da mümkün.

 

Babamdan yetim aylığı alabilir miyim?

SORU: Emekli Sandığı emeklisiyken Mayıs ayı başında kısmi zamanlı sigortalı olarak kamu iştiraki bir şirkette işe başladım ve 1 Mayıs itibarıyla emekli maaşım kesildi. Eşimden boşanmış durumdayım. Emekli Sandığı emeklisi ve 1970 yılında vefat etmiş olan babamdan dul/yetim aylığı alabilir miyim? Alırsam yarısını mı alırım? Maaş bağlanırsa Mayıs ayından itibaren mi bağlanır? Bu işten ayrıldığımda kendi emekli maaşım bağlanırken zorluk yaşar mıyım?

İsmi saklı

YANIT: Emekli aylığınız 5335 sayılı Kanunun 30. maddesi hükmüne göre kesilmiş olduğundan ve 4/a (SSK) kapsamında çalıştığınızdan, babanızdan yetim aylığı alabilirsiniz. Sizden başka hak sahibi yoksa babanızın aylığının yüzde 50’si bağlanır. Bağlanacak aylığın başlangıç tarihi, kendi emekli aylığınızın kesildiği tarihi izleyen aybaşı olur. Çalışmaya başladığınız işten ayrıldığınızda, babanızdan bağlanan aylığı kestirip, kendi emekli aylığınızın bağlanmasında zorluk yaşamamanız gerekir.

 

Anneniz primini 7000 güne tamamlamalı

SORU: 25 Kasım 1967 doğumlu annem 24 Kasım 2006 sigorta girişli olup, su an SSK’ya 3422 gün prim ödemesi var. Ne zaman emekli olabilir?

MURAT

YANIT: Anneniz SSK’dan iki şekilde emekli olabilir.

1) 3578 gün daha prim ödeyerek toplam primini 7000 güne tamamlayacağı tarihte SSK’dan emekli olabilir.(ara vermeden prim öderse Haziran 2028’de)

2) 1078 gün daha prim ödeyerek toplam primini 4500 güne tamamlaması şartıyla 25 yıllık sigortalılık süresini dolduracağı 24 Kasım 2031’de.

Anneniz isteğe bağlı olarak Bağ-Kura 1978 gün daha prim ödeyerek toplam prim ödemesini 5400 güne tamamlaması şartıyla, 60 yaşını dolduracağı 25 Kasım 2027’de Bağ-Kurdan emekli olabilir.

 

Yaş haddinden emekli edilenlere ikramiyesi farkı ödenir

SORU: Yaş haddinden 20 Nisan 2018 tarihinde resen emekliye sevk edildim. Temmuz ayında yapılan katsayı artışından doğan emekli ikramiyesi farkı tarafıma ödenmesi gerekmiyor mu? Sorduğum yerden net cevap alamadım.