ARŞİV İÇİN TIKLAYINIZ 1 2

 

3 ay askerlik borçlanması emekli olacağınız yaşı 53’e düşürür

SORU: 23 Haziran 1971 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim 20 Şubat 1993 olup işten ayrıldığım 31 Aralık 2013’e kadar 7459 gün prim ödemem var. 1991 yılında 15 ay askerlik yaptım. Askerlik dâhil ne kadar ödeme yapabilirim? Ve ne zaman emekli olabilirim?

SEDAT

YANIT: Askerliğinizin 3 ayını borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5600 gün prim ödeme ve 53 yaş şartlarına tabi olursunuz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan borçlanmadan sonra prim ödemeseniz dahi, 53 yaşınızı dolduracağınız 23 Haziran 2024’de emekli olabilirsiniz.

 

Doğum süreleri sigortalılık süresine sayılır mı?

SORU: SSK girişim 9 Mart 2000. Bu tarihten 1 Haziran 2018’e kadar değişik işyerlerinde SSK’lı olarak çalıştım. 1 Haziran 2018 - 10 Ocak 2019 arasında Bağ-Kur'a prim yatırdım. Toplam prim günüm ne kadar, ne zaman ve hangi koşullarda emekli olabilirim? 6 Haziran 2002 küçük kızımın, 28 Ağustos 1998 büyük kızımın doğumu. Bu doğum süreleri sigortalılık süreme sayılır mı?

 

YANIT: 4/b (Bağ-Kur) kapsamındaki prim gün sayınız 220 gün. 4/a (SSK) kapsamındaki çalışma döneminizde farklı işyerlerinde çalışmışsınız, bu arada bir de doğum yapmışsınız. Bu çalışmalar ve doğum sırasında boşluklarınızın olması muhtemel. Bu nedenle 4/a kapsamındaki prim gününüzü bilemem. Ancak e-devlet üzerinden prim gün sayınızı öğrenebilirsiniz.

4/a statüsünden emeklilik için 7000 prim günüyle 58 yaş ya da 4500 prim günü, 25 yıl sigortalılık süresi ve 58 yaş şartlarını sağlamanız gerekiyor. Doğum tarihinizi belirtmemişsiniz. 58 yaşınızı, 25 yıllık sigortalılık sürenizin dolacağı 9 Mart 2025 tarihinden sonra dolduruyorsanız, 4500 prim günüyle 58 yaşınızı doldurduğunuzda 4/a statüsünden emekli olabilirsiniz.

Doğum süreleri sigortalılık sürenize sayılmaz. Ancak eksik prim gününüz varsa, 6 Haziran 2002 doğumlu kızınız için doğum tarihinden itibaren iki yıl içinde kalan çalışmadığınız (prim ödenmemiş) süreleri borçlanarak prim günü kazanabilirsiniz. Ayrıca bu kızınızın doğumunda çalışıyor idiyseniz, doğumdan önce kullandığınız ücretsiz doğum izni süresini de borçlanabilirsiniz. İlk doğum, ilk defa sigortalı olduğunuz tarihten önce gerçekleştiğinden ilk kızınız için doğum borçlanması yapamazsınız.

 

Vergi indirim belgesi nereden ve nasıl alınır?

SORU: 22 Ekim 1973 doğumluyum. 25 Eylül 1994’de sigortaya girişim var. 7250 gün prim yatmış gözüküyor. Şu anda çalışmıyorum. Yüzde 42 engelli raporu aldım. Vergi indiriminden faydalanıp emekli olabilir miyim? Bunun için ne yapmam gerekiyor, rapordan önce ne kadar zaman çalışıyor olmalıyım?

 

YANIT: Sigortalılık süreniz 17 yıldan, priminiz de 3920 günden fazla olduğundan, vergi indirimi alırsanız, emekli olabilirsiniz. Rapordan önce belli bir süre çalışmış olma şartı aranmıyor. Ancak çalışmayan engelliler vergi indirimi için başvuramıyorlar. Başvuru için çalışıyor olmak gerekiyor. Bu nedenle vergi indirimi başvurusundan önce çalışmaya başlamalısınız.

Vergi indirim hakkı için dilekçe, fotoğraf, nüfus cüzdan örneği, rapor ve çalıştığınız işyerinden alacağınız çalıştığınıza dair belge ile bulunduğunuz yerdeki defterdarlık gelir müdürlüğüne veya vergi dairesi müdürlüğüne ya da mal müdürlüğüne başvurmanız gerekiyor.

 

1200 gün daha prim ödeyip 20 yılı dolduracaksınız

SORU: 1965 doğumlu bayanım. Ocak 2006’den bugüne 3200 gün prim ödemem var. Yüzde 55 engelli raporum var. En kolay yolla nasıl emekli olabilirim?

SAMİ

YANIT: Maliyeden vergi indirim hakkı da almanız halinde, engelli hakkıyla emekli olmak için; 20 yıl sigortalılık süresi ve 4400 gün prim ödeme şartlarına tabi olursunuz. 1200 gün daha prim ödeyerek, toplam priminizi 4400 güne tamamlamanız şartıyla, 20 yıllık sigortalılık sürenizi dolduracağınız Ocak 2026’da emekli olabilirsiniz.

 

Emekli Sandığında prim günü şartınız artar

SORU: 8 Nisan 1984 doğumluyum. SSK giriş tarihim 22 Eylül 2002. Toplam 3679 gün prim ödemem ve 2010 yılında 6 ay askerliğim var. Şu an 4/B (SSK)’ olarak çalışıyorum. Emeklilik şartlarım nedir? Bugün 4/A (Emekli Sandığı)’na geçersem emeklilik şartlarım nasıl değişir?

 

YANIT: Çalışma ve sigortalılık statünüzle ilgili olarak verdiğiniz bilgiye göre, sanırım 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/B maddesi kapsamında, 5510 sayılı Kanunun 4/a maddesine göre SSK’lı olarak çalışıyorsunuz. Ve 657 sayılı Kanunun 4/A maddesi kapsamında, 5510 sayılı Kanunun 4/c maddesine göre Emekli Sandığına tabi çalışmaya geçmeniz halinde emeklilik şartlarınızın nasıl değişeceğini soruyorsunuz.

4/a (SSK) statüsünden, en az 4500 gün prim ödemiş olmak koşuluyla, 60 yaşınızı doldurduğunuzda emekli olabilirsiniz. Emekli Sandığı statüsünden emeklilik için ise 25 tam yıl (9000 gün) prim günüyle 60 yaşınızı doldurmanız gerekiyor. Buna göre, 4/a statüsünden daha az prim günüyle emekli olmanız mümkün.

 

İki ay askerlik borçlanması yaşı 53’e düşürür

SORU: 5 Ekim 1968 doğumluyum. Bağ-Kur girişim 25 Ağustos 1989, terk tarihim 31 Aralık 1998, tekrar girişim 24 Aralık 2004 olup halen Bağ-Kura prim ödemeye devam ediyorum. Askerliğimi de 1988-1989 arasında yaptım. Emekli olabilmem için durumum nedir?

ADNAN

YANIT: Askerliğinizin 2 ayını borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 tam yıl(9000 gün) prim ödeme ve 53 yaş şartlarına tabi olursunuz. Borçlanmadan sonra 795 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 9000 güne tamamlamanız şartıyla, 53 yaşınızı dolduracağınız 5 Ekim 2021’de emekli olabilirsiniz. 

 

Yetim aylığı için asli şart evli olmamak

SORU: Emekli Sandığı emeklisi bayanım. Evliyim. Eşim sağ ve o da Emekli Sandığı emeklisi. Rahmetli babamdan kalan Bağ-Kur maaşını alabilir miyim?

 

YANIT: Eş sağ iken yetim aylığı bağlanmıyor. Kız çocuğuna yetim aylığı bağlanabilmesi için aranan asli şart, kendisinden aylık bağlanacak anne ve/veya babanın ölüm tarihinde evli olmamaktır. Anne ve/veya babanın ölüm tarihinde evli olmaları nedeniyle aylık bağlanmamış olan kız çocukları, daha sonra boşanmaları veya dul kalmaları halinde, diğer şartları da sağlamalarına bağlı olarak yetim aylığına hak kazanabilmektedirler.

Bağ-Kur sigortalısının kız çocuğuna yetim aylığı bağlanabilmesi için ise evli olmaması, evli olmakla beraber sonradan boşanmış veya dul kalmış olmasının yanı sıra sosyal güvenlik kanunları kapsamında çalışmıyor, sosyal güvenlik kanunları kapsamındaki çalışmalarından dolayı gelir veya aylık almıyor olması gerekiyor. Allah gecinden versin eşiniz vefat ettikten sonra dahi, kendi çalışmanızdan dolayı emekli aylığı aldığınızdan, Bağ-Kur emeklisi olan babanızdan aylık bağlanmaz.

 

60 yaşı doldurmanız gerekiyor

SORU: 2 Nisan 1961 doğumluyum. SSK girişim 18 Temmuz 2000’de olup 2568 gün prim ödemem var. 18 ay askerliğimi borçlanıp birazda çalışarak prim ödeyerek primimi 3600 güne tamamlayarak, emekli olmak istiyorum. Ancak kimi 15 yıl prim ödenecek diyor? Kimi 60 yaş diyor. Acaba askerlik borçlanması 60 yaşı düşürebilir mi? 60 yaşın bir formülü var mı? Bir daha atmış yaşı bitirip 61'den gün mü almak gerekiyor?

TALAT

YANIT: Yaş haddinden emekli olmak için: 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. Askerlik sürenizi borçlanıp ayrıca 492 günde prim ödeyerek toplam priminizi 3600 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınıza dolduracağınız 2 Nisan 2021’de emekli olabilirsiniz

 

Engelli hakkıyla emeklilik için ne zaman başvurmalıyım?

SORU: 3 Mart 1975 doğumluyum. 20 Haziran 2003 tarihinde Bağ-Kur kaydım var. Prim ödemem aralıksız devam ediyor. Yüzde 54 engelli raporum var. Engelli erken emekliliği için 28/5 maddeye göre ne zaman müracaat etmem gerekiyor? Tekrar rapor almam gerekiyor mu, raporum süreklidir. Gerekli şartlar nelerdir?

 

YANIT: SGK Sağlık Kurulunca çalışma gücündeki kayıp oranınızın yüzde 50 ile yüzde 59 arasında olduğu kabul edilirse, prim gününüz yeterli olduğundan, 16 yıllık sigortalılık sürenizin dolacağı 20 Haziran 2019 tarihinde emekli olmaya hak kazanırsınız.

SGK Sağlık Kurulunca çalışma gücündeki kayıp oranınızın yüzde 40 ila yüzde 49 arasında olduğu kabul edilirse, prim gününüz yeterli olmakla birlikte, 18 yıllık sigortalılık süresini dolduracağınız 20 Haziran 2021 tarihinde emekli olabilirsiniz.

Çalışma gücü kaybı oranı SGK sağlık kurulunca tespit ediliyor ve bu tespitte genel olarak talep tarihinden önceki 6 ay içerisinde SGK’ca yetkilendirilmiş hastanelerce düzenlenmiş sağlık kurulu raporları dikkate alınıyor. Yapılacak değerlendirme sonucu gerekli görülmesi halinde, Kurulca yeniden muayene istenilebiliyor. Bu bağlamda, 16 yıllık sigortalılık sürenizin dolacağı 20 Haziran 2019 tarihinden sonra, tahsis talep dilekçesi ve mevcut raporunuzla yaşlılık sigortası yönünden çalışma gücü kaybı oranınızın tespiti için başvurabilirsiniz.

 

Askerlik borçlanması emeklilik yaşınızı değiştirmez

SORU: 20 Kasım 1977 doğumluyum. Şubat 1999’da 18 ay askerlik yaptım. 2000’den buyana  memurum. Askerliğin ne kadarını borclanrısam.58 yaşında emekli olurum?

NİHAT

YANIT: Emekli Sandığı'nda emekli olmak için: 25 tam yıl fiili hizmet süresi ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. Askerlik sürenizi borçlanmanız emeklilik yaşınızı değiştirmez. Dolayısıyla askerlik borçlanmasıyla yaşı 58’e düşüremezsiniz.

 

Çalışmaya devam edersem aylığım düşer mi?

SORU: 10 Mayıs 1971 doğumluyum. Sigorta başlangıcım 10 Haziran 1996. 5839 gün prim ödemem var. SGK’nın sitesine göre bağlanacak aylığım bugün itibarıyla 1.321,80 lira. Emeklilik şartım 56 yaş, 25 yıl ve 5825 gün prim ödemesi. Bu durumda ben yaşımın dolmasını çalışarak beklersem bağlanacak maaşta düşüş olur mu?

 

YANIT: Hesaplanan emekli aylığınız 2000 öncesi, 2000-Ekim 2008 arası ve Ekim 2008 sonrası prim günleriniz için hesaplanan üç ayrı kısmi aylığın toplamından oluşuyor. Bu aylıklar da en basit anlatımıyla, söz konusu dönemlerdeki prime esas kazanç ortalamasının, aylık bağlama oranıyla çarpımından oluşuyor. Ekim 2008 sonrası kısmi aylığın hesabında esas alınan aylık bağlama oranı, diğer dönemlerin aylık bağlama oranlarından düşük. Prim ödemeye devam ettikçe de düşük aylık bağlama oranı esas alınarak hesaplanacak Ekim 2008 sonrası kısmi aylığın, toplam emekli aylığı içindeki payı artar. Primleriniz de düşük kazanç üzerinden ödeniyorsa (verdiğiniz bilgiden öyle olduğu anlaşılıyor) prim ödemeye devam ettikçe, emekli aylığınızda az da olsa düşüş olur.

 

Primi 3600 güne tamamlamanız gerekiyor

SORU: 27 Mart 1957 doğumluyum. Askerliğimi bitirdikten sonra 30 Aralık 1984’de SSK işe başladım. Toplam 900 gün primim var. Şuan çalışmıyorum. Emekli olabilmem için ne yapmalıyım?

Mehmet EMİN

YANIT: Askerliğinizi(askerliğiniz 20 ay kabul edilmiştir) borçlanıp, ayrıca  2100 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 3600 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Erken doğum nedeniyle kullanılamayan izin

SORU: Anneler gününde yazmış olduğunuz yazınızda, erken doğum yapan annenin doğumdan önce kullanamadığı izin sürelerinin doğum sonrasına eklendiğini yazmışsınız. Ben 31 haftalık doğum yaptım. Doğum iznine ayrılabilmeme 1 hafta vardı. Memur değil, işçiyim. Bu nedenle izin süresine eklenemeyeceği söylendi. Yazınızın dayanağını paylaşırsanız, ben de iznimle alakalı araştırma yapıp hakkımı aramak istiyorum.

 

YANIT: Kadın işçinin erken doğum yapması halinde doğumdan önce kullanamadığı izin süresinin doğum sonrası izin süresine ekleneceğine ilişkin ifademin yasal dayanağı 4857 sayılı İş Kanununun 74. maddesi.

Maddedeki ifade aynen şöyle; “Kadın işçilerin doğumdan önce sekiz ve doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere toplam onaltı haftalık süre için çalıştırılmamaları esastır. … (6111 sayılı Kanunun 76. maddesiyle eklenen ve 25.2.2011 tarihinden itibaren yürürlüğe giren cümle) Kadın işçinin erken doğum yapması halinde ise doğumdan önce kullanamadığı çalıştırılmayacak süreler, doğum sonrası sürelere eklenmek suretiyle kullandırılır…”

 

100 gün askerlik borçlanması yeterli

SORU: 13 Nisan 1973 doğumluyum. Şubat 1993 sigorta girişliyim. 1991 de askere gittim ve 18 ay askerlik yaptım. 4576 gün primim var. Ne zaman emekli olabilirim? Askerlik borçlanması yaparsam emekliliğimi öne alır mı? Kaç yaş kaç güne tabiyim?

RAMAZAN 

YANIT: Askerlik sürenizin 100 gününü borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5600 gün prim ödeme ve 53 yaş şartlarına tabi olursunuz. Borçlanmadan sonra 924 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5600 güne tamamlamanız şartıyla, 53 yaşınızı dolduracağınız 13 Nisan 2026’da emekli olabilirsiniz.

 

Emeklilik şartları herkesin özel durumuna göre değişir

SORU: 15 Mayıs tarihli SÖZCÜ gazetesindeki yazınızı okudum ve çok heyecanlandım. Hep bana emekliliğim için 58 yaş diyorlardı. Yazınızı okuyunca benim de şartlarımın tamam olduğunu gördüm. 21 Mart 1964 doğumluyum. İlk sigorta girişim Eylül 1989. Daha sonra esnaflık yaptım, Bağ-Kurluydum. Tekrar sigortalı çalışmaya başladım. Toplamda 3600 gün doldu, hatta fazla da oldu. 29 Aralık 2017’de işten ayrıldım. Bana da yardımcı olur musunuz? Ben ne zaman emekli olurum?

 

YANIT: Emeklilik şartlarının tespitinde ve emekliliğe hak kazanılmasında herkesin durumunu kendine özel şartları içinde değerlendirmek gerekiyor. Bazen iki kişinin mevcut durumları aynı gibi gözükse de aralarında ilk etapta göze çarpmayan farklı durumları söz konusu olabiliyor. Bu da emeklilik şartlarını ve emekliliğe hak kazanma tarihlerini değiştirebiliyor. Tıpkı sizin durumunuzda olduğu gibi.

Heyecanınızı kaybetmenizi istemezdim ama maalesef sizin durumunuzla, sözünü ettiğiniz yazıdaki kişilerin durumları farkı. Onlar da 3600 günle emeklilik için 58 yaş şartına tabiler. Ancak biri 1954, diğeri 1955 doğumlu. Her ikisi de 58 yaşını doldurmuş ve yaş şartını sağlamışlar. Yani 3600 günle emekli olmak için yaş sorunları yok. Onların eksiği prim günü. Siz de onlar gibi 3600 günle emeklilik için 58 yaş şartına tabisiniz. Ancak siz 1964 doğumlu olup, henüz 58 yaşınızı doldurmamış olduğunuzdan, 3600 prim gününü tamamlamış olsanız da emeklilik için 58 yaşınızı doldurmanız gerekiyor.

 

Ağustos 2019’da emekli olabilirsiniz

SORU: 7 Ağustos 1969 doğumluyum. İşe giriş tarihim 9 Aralık 1987 olup 5813 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olurum?

ERDAL

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5375 gün prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabisiniz. Priminiz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 50 yaşınızı dolduracağınız 7 Ağustos 2019’da emekli olabilirsiniz.

 

Kesilen aylığımın anneme geçmesi gerekmez mi?

SORU: 4A’ya mensup yetim aylığı almaktaydım ve 12 Mayıs 2017 tarihinde 25 yaşımı doldurmam nedeniyle maaşım kesildi. Aldığım maaşın annemin maaşına ilave edilmesi için dilekçe yazdık. Ama cevap dahi gelmedi. Daha sonra halam Ankara’da SGK’ya giderek nedenini sorduğunda, neden olarak annemin 1300 Liradan fazla maaş alması gösterilmiş. Bu gerekçe olabilir mi? Kesilen maaşımın bir kısmının annemim maaşına eklenmesi gerekmez mi?

ALİ

YANIT: Kesilen yetim aylığınız neticesinde annenizin almakta olduğu dul aylığının artıp artmayacağı; annenizin sigortalı çalışıp çalışmadığı, emekli olup olmadığı ve babanızdan, annenizden başka aylık alan olup olmadığına göre değişir. Şayet anneniz sigortalı çalışmıyor veya emekli değilse ve babanızdan annenizden başka aylık alan yoksa aylık bağlama oranının yüzde 50’den yüzde 75’e yükseltilmesi gerekir. Bu da bir anlamda aldığınız yetim aylığınızın annenize geçmesi gibi bir sonuç doğurur. 

 

İsteğe bağlı primler Bağ-Kur kapsamında sayılır

SORU: 6 Mayıs 1976 doğumluyum. İlk defa 1 Mayıs 1993 yılında SSK’lı oldum. Aralık 2003’de kısa dönem 183 gün askerliğim var. Toplam prim günüm 4773. Emekli olabilmek için sanırım 5775 gün prim ödemem lazım. Eksik olan 1000 günü 4/a kapsamında isteğe bağlı sigortalı olarak tamamlayabilir miyim?

 

YANIT: 4/a (SSK) kapsamında isteğe bağlı sigortalı olarak prim ödeme 1 Ekim 2008 tarihinden itibaren kaldırıldı. 1 Ekim 2008 tarihinden itibaren, isteğe bağlı sigortalı olarak prim ödenen süreler, 4/b (Bağ-Kur) kapsamında sigortalılık süresi olarak değerlendiriliyor.

Bu bağlamda 4/a kapsamında isteğe bağlı sigortalı olarak prim ödemeniz mümkün değil. İsteğe bağlı sigortalı olarak ödeyeceğiniz primler 4/b kapsamında sigortalılık süresi olarak değerlendirilir. Ancak eksik prim gününüz 1259 günden az olduğundan,  isteğe bağlı sigortalı olarak ödeyeceğiniz primler 4/b kapsamında değerlendirilse de yine 4/a şartlarıyla 4/a statüsünden emekli olursunuz.

Diğer yandan, emeklilik için 5775 değil, 5675 prim günü şartına tabisiniz. Buna göre, prim gününüz 902 gün eksik. Emeklilik yaşınız ise 54 olup, daha 10 yılınız var. Bu süreçte eksik prim gününüzü tamamlamanız mümkün. Ayrıca 183 gün de askerlik borçlanması yapma hakkınız var. İsteğe bağlı prim ödemek için acele etmenize gerek yok.

 

4050 gün daha prim ödeyip 58 yaşı dolduracaksınız

SORU: 17 Kasım 1976 doğumluyum. 2002 yılından 3 aylık prim ödemem var. Mayıs 2018 ayından beri aynı işyerinde çalışıyorum. Primim ne zaman dolar ve ne zaman emekli olurum?

ŞEBNEM

YANIT: 4050 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 4500 güne tamamlamanız şartıyla, 58 yaşınızı dolduracağınız 17 Kasım 2034’de emekli olabilirsiniz.(25 yıl sigortalılık süresi, 4500 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabi olarak)

 

Evini kiraya veren kirada oturmuyorsa emlak vergisi öder

SORU: Bağ-Kur emeklisiyim. Biri benim, ikisi eşimin (biri anneden kalma) üzerimize evimiz var. Ben, tapusu bana ait olan dairemi kiraya verdim, eşimin üzerine olan dairede oturmaktayız. Emlak vergisini yıllarca ödemekteyim. Ödeme zorunluluğum var mı yoksa muaf mıyım?

 

YANIT: Türkiye sınırları içinde brüt alanı 200 m2’yi aşmayan tek meskeni olan emeklilerin indirimli (sıfır oranlı) emlak vergisi uygulamasından yararlanabilmesi için meskende bizzat oturma şartı aranmıyor. Sahip olduğu tek meskeni kiraya verip, kirada oturanlar da diğer şartları taşımaları kaydıyla indirimli vergi oranından yararlanabiliyorlar. Ancak siz sahip olduğunuz tek meskeni kiraya verip, kirada oturmadığınızdan, emlak vergisi ödemeniz gerekiyor.

 

Emekli olabileceğiniz tarih 3 Nisan 2022

SORU: 3 Nisan 1972 doğumluyum. İşe başlama tarihim 2 Kasım 1987’dir. Acaba ne zaman emekli olurum?

BÜLENT

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5375 gün prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabisiniz. Toplam 5375 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 50 yaşınızı dolduracağınız 3 Nisan 2022’de emekli olabilirsiniz.

 

Emeklilik dilekçesinin verileceği tarih emekli aylığını etkiler mi?

SORU: Eşim 1 Ocak 2020 günü yaş, yıl ve primini tamamlamış olarak emekliliği hak ediyor. Öğrenmek istediğimiz şu; eşimin emekli dilekçesini, 2 Ocak 2020 veya 16 Ocak 2020 tarihinde vermesi, bağlanacak olan emekli maaşında herhangi bir farklılık oluşturur mu?

 

YANIT: Eşinizin sigortalılık statüsünü belirtmemişsiniz. Ancak sorduğunuz emeklilik dilekçesini verme tarihlerinden, eşinizin devlet memuru olduğu sonucuna varılarak, sorunuz bu bağlamda yanıtlanmıştır.

Eşinizin emeklilik dilekçesini 2 Ocak’ta vermesi ile 16 Ocak’ta vermesi arasında emekli aylığı açısından bir fark olmaz. Her iki durumda da emekli aylığı 1 Ocak 2020 tarihinden geçerli olmak üzere belirlenecek memur maaş katsayıları esas alınarak hesaplanır. Ancak dilekçesini 2 Ocak’ta vermesi halinde emekli aylığı 15 Ocak’tan itibaren bağlanır. 16 Ocak’ta vermesi halinde ise 15 Ocak-14 Şubat görev aylığını alır, emekli aylığı ise 15 Şubat’tan itibaren bağlanır.

 

Bağ-Kurda 58, SSK’da 57 yaşı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz

SORU: 4 Nisan 1972 doğumluyum. 9 Mayıs 2000’deki SSK girişimle 583 gün prim ödemem var. 26 Mart 2003’ten beri Bağ-Kurluyum. Hala Bağ-Kura prim ödüyorum. Askerliğimi 1993 ve 1994 yılları arasında yaptım. Acaba ne zaman emekli olabilirim?

EMİN

YANIT: Askerliğinizi(askerliğiniz 18 ay kabul edilmiştir) borçlanmanız halinde, Bağ-Kurda yaş haddinden emekli olmak için; 5400 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabi olursunuz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan, 58 yaşınızı dolduracağınız 4 Nisan 2030’da emekli olabilirsiniz. Askerliğinizi borçlanıp, sigortalı bir işte çalışarak SSK’ya 1260 gün prim ödemeniz halinde, SSK’da emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5900 gün prim ödeme ve 57 yaş şartlarına tabi olursunuz. Ve 1260 günden sonra faaliyetine son verip prim ödemeseniz de, 57 yaşınızı dolduracağınız 4 Nisan 2029’da SSK’dan emekli olabilirsiniz.

 

Hem eş hem de ana/babadan aylık bağlanır mı?

SORU: Babamı 2 ay evvel kaybettik. TCDD'den emekli işçiydi. Annem ev hanımı, babamdan maaş bağlandı. Annemin babası 1987, annesi 2003 yılında öldü, Bağ-Kur'luydular. Acaba annem babasından da maaş alabilir mi?

 

YANIT: Dul ve yetim aylığı bağlanmasında, hak sahiplerine ilişkin koşulların tespitinde hak sahibi olma niteliğinin kazanıldığı tarihteki yasa hükümleri uygulanıyor. Bu bağlamda, 1 Ekim 2008 tarihinden sonra hem eşinden hem de ana ve/ veya babasından ölüm (dul/ yetim) aylığına hak kazananlara, tercih ettikleri aylık bağlanıyor. Ancak ölen eş ve ana ve/veya babadan birinin Emekli Sandığı statüsünde olması halinde iki aylık ödemesi yapılıyor. Anneniz 1 Ekim 2008 tarihinden sonra babanızın vefatıyla ana/babasından hak sahibi olup, 1 Ekim 2008 tarihinden önce ana ve/veya babasından aylık bağlanmamış olduğundan, sigortalılık statüleri farklı olsa da Bağ-Kur'lu ana ve/veya babasından aylık bağlanmaz.

 

7000 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabisiniz

SORU: 1 Haziran 1975 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim 15 Aralık 1999’dur. Ne zaman emekli olurum?

AZİZ

YANIT: Emekli olmak için; 7000 gün(veya 4500 gün) prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabiniz. 7000 gün(veya 4500 gün) prim ödemiş olmanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız 1 Haziran 2035’de emekli olabilirsiniz. Askerliğiniz sigorta başlangıç tarihinden önceyse, 4 ayını borçlanmanız halinde, toplam 5975 gün prim ödemeniz şartıyla 58 yaşınızı dolduracağınız 1 Haziran 2033’de emekli olmanızda mümkün.

 

Aylığı kesilen eşiyle birlikte yaşamadığını ispatlamalı

SORU: Emekli Sandığı emeklisi olan babam 1990 yılında vefat etti. 1994 de eşimden boşandım, 1996 da babamdan aylık bağlandı. 2016 da tazminat talebiyle aylığım kesildi. Gerekçesi, eski eşimin zaman zaman özel nedenlerle bekâr çocuklarımla birlikte oturduğum ve bana ait olan eve gelip gitmesi ve kalması. Mevcut şartlar devam ettiği taktirde dava açsam kazanma şansım var mıdır? İkinci olarak, sigortadan emekli aylığı alan ablam, Bağ-Kur’dan emekli eşinden dul aylığı alıyor. Babamızdan da yetim aylığı alabilir mi?

 

YANIT: Boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı tespit edilen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Ödenmiş olan tutarlar da faiziyle geri alınır. Dava açmanız halinde, eşinizle birlikte yaşamadığınızı her türlü delil ve tanık ifadeleriyle ispatlamanız gerekecek.

Dava açmanız halinde mahkeme, eşinizden ayrı yaşayıp yaşamadığınıza ilişkin araştırma yapacaktır. Bu bağlamada, sizin ve eşinizin adrese dayalı nüfus kayıt sisteminden adresleriniz belirlenip, eşinizin kayıtlı olduğu adreste fiilen yaşayıp yaşamadığı araştırılacak, gerektiğinde kayıtlı olunan adreslerdeki komşuların ve apartman yöneticisinin bilgi ve görüşüne başvurulabilecek, sizin ve eşinizin elektrik, su, telefon abonelikleri araştırılacak, eşinizden ayrı yaşadığınıza ilişkin iddianız sorgulanacaktır.

Kendisi SSK’dan emekli olup, vefat eden Bağ-Kur’lu eşinden dul aylığı alan ablanız, Emekli Sandığı emeklisi olan babanızdan yetim aylığı alabilir.

 

Ağustos 2025’de emekli olmanız mümkün

SORU: 5 Aralık 1971 doğumluyum.1 Eylül 1995 SSK girişlimle toplam 7170 gün prim ödemem var. Askerliğimi 1992’de yaptım. Ne zaman emekli olabilirim?

HALİL

YANIT: Askerlik sürenizin 460 gününü borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5675 gün prim ödeme ve 54 yaş şartlarına tabi olursunuz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan borçlanmadan sonra prim ödemeseniz de, 54 yaşınızı dolduracağınız 5 Ağustos 2025’de emekli olabilirsiniz.

 

SGK Sağlık Kurulu annenizin malul olduğuna karar vermesi gerek

SORU: 78 yaşındaki annemin işe giriş tarihi 1954’dür. 1800 gün primi var. Dizleri tutmuyor, yürüyemiyor. Sadece evin içinde tuvalet ihtiyacını karşılayabiliyor. Annem malulen emekli olabilir mi? Ne yapabiliriz?

ŞENNUR

YANIT: Malulen emekli olmak için; 10 yıl sigortalılık süresi, 1800 gün prim ödeme ve en az yüzde 60 oranında işgücü kaybı aranıyor. Annenizin süre ve prim sorunu yok. Şayet yüzde 60 oranında işgücü kaybına uğradığına dair sağlık kurulu raporu alabilirse ve bu rapor ile tıbbi eklerini inceleyecek olan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Kurulu annenizin malul olduğuna karar verirse, malulen emekli olabilir.

 

Sigortanızın 16 yaşında başlaması sorun oluşturmuyor

SORU: 20 Kasım 1973 doğumluyum. Sigorta başlangıcım 1 Kasım 1989’dur. Okuldan staj falan değil. Normal çalışma. Demem o’ki emeklilik işlemlerimde 16 yaşındaki sigortam kabul oluyor mu? SGK’ ya sordum, 18 yaş başlangıç sayılacak dedi. Bu Şartlarda ne zaman emekli olurum?

SALİH

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5450 gün prim ödeme ve 51 yaş şartlarına tabisiniz. Toplam 5450 gün prim ödemeniz şartıyla 51 yaşınızı dolduracağınız 20 Kasım 2024’ de emekli olabilirsiniz. Sigortanızın 16 yaşında başlaması sorun oluşturmuyor. Şöyle’ ki, emekli olma şartlarınız 16 yaşındaki başlangıç tarihiniz olan 1 Kasım 1989’a göre belirleniyor. Ancak 25 yıllık sigortalılık süresini doldurup doldurmadığınızın hesabında sigorta başlangıç tarihi olarak 18 yaşı doldurduğunuz 20 Kasım 1991 tarihi dikkate alınır. Bu tarihe göre 25 yıllık sigortalılık süresini emekli olacağınız 55 yaştan önce 20 Kasım 2016’da doldurduğunuzdan, sigortanızın 16 yaşında başlaması sorun oluşturmuyor.

 

Emekli de olunsa arsa için vergi ödenir

SORU: Belediye, babamın gecekondusunu yıkıp, 129 m2 arsa verdi. Babam gecekonduya vergi ödüyordu. Şimdi evi yok, kirada oturuyor ve 670 lira arsa vergisi ödüyor. Bağ-Kur emeklisi, senelik geliri 24 bin lira. Bu adalet mi? Belediye maalesef ödeyecek diyor.

 

YANIT: Emlak Vergisi Kanununa göre, Türkiye sınırları içinde bulunan arazi ve arsalar, kanunda sayılan muafiyet ve istisnalar dışında arazi (arsa) vergisine tabidir. Arsalar için vergi oranı binde 3 olup, bu oran büyükşehir belediye sınırları ile mücavir alanlar içinde binde 6 olarak uygulanır. İndirimli (sıfır oranlı) emlak vergisi meskenler için uygulandığından, emekli olsa da babanız arsanın emlak vergisini ödemek zorunda. Babanızın gecekondusunun yıkılıp yerine arsa verilmesi başka bir tartışmanın konusu.

 

Ocak 2022’de emekli olmanız mümkün

SORU: 10 Ocak 1969 doğumluyum. İlk işe başlama tarihim 9 Ağustos 1993, askerlik başlangıç tarihim 15 Mart 1989 dur. Bu şartlarda ne zaman emekli olabilirim?

TURGUT

YANIT: Askerlik sürenizin 260 gününü borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5600 gün prim ödeme ve 53 yaş şartlarına tabi olursunuz.  Ve toplam 5600 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 53 yaşınızı dolduracağınız 10 Ocak 2022’de emekli olabilirsiniz.

 

Muafiyet için tek meskene sahip olmak gerekiyor

SORU: Bağ-Kur emeklisiyim. Bir tam hisse dükkânım, bir tam hisse, bir de 1/2 hisse dairem var. İmar barışı ile iskân almayı beklediğim, tapusu halen kooperatif üzerinde olan evimde oturuyorum. Emekli olduğum için emlak vergisinden bir dairem için muaf olabilir miyim?

 

YANIT: Emlak vergisi muafiyetinden (sıfır oranlı emlak vergisi uygulamasından) yararlanabilmek için diğer şartların yanı sıra tek meskene sahip olmak gerekiyor. Diğer bir deyişle düzenleme, birden fazla meskene sahip olan emeklilerin, bu meskenlerinden biri için emlak vergisi muafiyeti uygulanacağı şeklinde değil. Birden fazla meskene sahip olduğunuzdan, muafiyetten yararlanamazsınız.

 

641 gün daha prim ödeyip 56 yaşı dolduracaksınız

SORU: 1979 doğumluyum.  1 Mayıs 1997 sigorta başlangıcımla, 5184 gün prim ödemem mevcut. Ne zaman emekli olurum?

HALİL

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5825 gün prim ödeme ve 56 yaş şartlarına tabisiniz. 641 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5825 güne tamamlamanız şartıyla, 2035’de 56 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

EYT düzenlemesi için fazla umutlanmayın

SORU: SGK’dan bilgi aldım. 3865 prim günüm var. Bana iki seçenek verdiler. Birincisi, 1810 gün daha prim ödeyerek 50 yaşımı doldurduğumda,  ikinci seçenek olarak da 3600 günle 58 yaşımı doldurduğumda emekli olabileceğimi söylediler. İkincisini tercih edersem, EYT kanunu çıkarsa faydalanabilir miyim, faydalanırsam emekli olabilir miyim?

 

YANIT: 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı olup, kademeli yaş uygulaması nedeniyle emeklilikte yaşa takılanlar (EYT)’la ilgili verilen birden çok kanun teklifi var. Ancak bunların tamamı muhalefet partilerinin milletvekilleri tarafından verilen teklifler. En son Cumhurbaşkanı da “çifte dikiş” nitelemesiyle EYT mağdurlarına ilişkin düzenlemeye karşı olduğunu açıkladı. İktidar partisinin milletvekilleri tarafından verilen kanun teklifi olmadıkça, bu konuda beklentiye girmemenizi öneririm.

Ola ki 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı olanlar hakkında kademeli emekliliğe ilişkin değişiklikten önceki hükümlerin uygulanmasına yönelik bir düzenleme yapılırsa, 50 yaşınızı doldurmuş olmanız koşuluyla, 3600 günle emekli olmanız mümkün olabilir.

 

Borçlanarak emekli eden yasa çıkmadı

SORU: 1955 doğumluyum. 1980 de sigorta başlangıç var. Ama primim çok az 1600 gün. Yeni bir yasa çıktı. Geriye doğru borçlanarak emekli olma gibi bir şansımız var mı?

İSMAİL

YANIT: Maalesef geriye doğru borçlanmaya izin veren bir yasa çıkmadı. Toplu prim ödeyerek emekli olma usulü yok. 2000 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 3600 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz. 

 

Çalıştığınızdan yetim aylığı alamazsınız işsiz kaldığınızda alırsınız

SORU: Babam Bağ-Kura prim ödediği dönemde vefat etmiştir. Anneme dul maaşı bağlandı. Annem de vefat etti. Ben bekâr çalışanım.  SGK ya tabiyim. Bağ-Kurdan yetim maaşı alabilir miyim?

EBRU

YANIT: Bağ-Kur çalışan kız çocuğuna ana veya babasından dolayı yetim aylığı bağlamaz. Sigortalı çalıştığınızdan babanızdan aylık alamazsınız. Ancak işsiz kaldığınızda aylık bağlatmanız mümkün.

 

Toplu prim ödeme usulü yok

SORU: 52 yaşındaki annemin SSK başlangıç tarihi 1 Ağustos 1989 olup toplam 920 gün prim ödemesi var. Son prim ödemesi Ocak 1992’de. Annemin iki çocuğu bulunuyor. Nasıl emekli olabilir? Emeklilik için kalan süreyi peşin ödeme imkânımız var mı?

YUSUF

YANIT: Öncelikle prim eksiğini toplu ödeyerek annenizi emekli edemeyeceğinizi belirtelim. Çünkü toplu prim ödeme usulü yok. Anneniz yaş haddinden emekli olmak için: 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabi.  Annenizin doğumlarının tarihini bildirmemişsiniz. Doğumları sigorta başlangıç tarihinden sonraysa, doğumları arasında en az iki yıllık süre varsa ve doğum sonrasındaki iki yıllık sürelerde prim ödemesi yoksa iki doğumunu borçlanarak toplam 1440 gün kazanabilir.  Doğum borçlanmasından sonra 1240 gün daha prim ödeyerek toplam primini 3600 güne tamamlaması şartıyla, 58 yaşını dolduracağı tarihte emekli olabilir. Şayet doğumları belirttiğimiz şartları taşımıyorsa, doğum borçlanması yapamaz. Bu durumda 2680 gün daha prim ödeyerek toplam primini 3600 güne tamamlayacağı tarihte emekli olabilir.  Annenizin doğumlarının tarihini ve doğum sonrasındaki iki yıl içinde prim ödeyip ödemediğini bildirmeniz halinde, sorunuza daha net cevap verebiliriz.

 

3600 günle emekli olabilirsiniz

SORU: 1955 doğumlu ev hanımıyım. İşitme engelliyim. 19 Aralık 1996 tarihinde Bağ-Kur’lu oldum. 11 Kasım 1998’de firmamız kapandı. Toplam prim ödeme gün sayım 1 yıl 10 ay 22 gün. Emekli olabilmek için nasıl bir yol izlemeliyim? Sigortalı olarak prim ödeyerek kaç yılda emekli olabilirim? İşitme engelli olduğuma dair rapor mu almam gerekiyor?

 

YANIT: Emekliliğiniz için yaş ve sigortalılık süresi sorununuz yok. 3600 prim günüyle 4/a (SSK) statüsünden emekli olabilirsiniz. Eksik prim gününüzü tamamlamak için, son 2520 günlük prim ödemenizin en az 1261 günü 4/a (SSK) kapsamında olacak şekilde, isteğe bağlı sigortalı olarak da prim ödeyebilirsiniz. Engellilik durumunuz emeklilik için daha fazla avantaj sağlamayacağından, rapor almanıza gerek yok.

 

Emeklilik için izleyeceğimiz yol ne olmalı?

SORU: Yengem 23 Ocak 1954 doğumlu. 3 çocuğu var. 4/a sigorta başlangıcı 1 Aralık 1998. 1999 yılında da ödeme yapılıp, 2011 yılına kadar prim ödemesi yapılmamış. 2011'den sonra prim ödemeleri başlamış. Toplam prim gün sayısı 2850. SGK'nın sitesinden baktığımda 58 yaş, 25 yıl sigortalılık ve 5975 prim gün ödemesine tabiyiz. Eksik prim gün sayımız 3150, tabii yanlış anlamadıysak. Yaşımız tamam, 5 yıl sigortalılık süremiz eksik. Primlerimizi en kısa sürede ödeme şansımız var mı (özellikle 1999-2011 arasını), yani emeklilik için izleyeceğimiz en iyi yol/yöntem nedir?

 

YANIT: SGK’nın sitesinden baktığınız emeklilik şartları, 1 Aralık 1998 sigorta başlangıçlı erkek sigortalıya ilişkin. Sanırım sorgulama yaparken cinsiyet seçeneğini “kadın” olarak işaretlemediniz. Yengeniz 1 Aralık 1998 sigorta başlangıcıyla normal emeklilik için 20 yıl sigortalılık süresi, 55 yaş ve 5975 prim günü şartlarına tabi. Yani yaş şartının yanı sıra sigortalılık süresi şartını da sağlamış oluyor. Ancak prim günü şartı ve buna bağlı olarak eksik prim gün sayısı değişmiyor.

Yengeniz 58 yaşını doldurmuş olduğundan, 5975 prim günüyle normal emeklilik yerine 3600 prim günüyle yaştan emekli olabilir. Bu durumda eksik prim günü 750 gün olur ve iki yıl sonra emekli olabilir. Eksik prim günü için 1999-2011 dönemine ilişkin prim ödeyemez. Ancak 1 Aralık 1998’den sonra doğan çocuğu varsa doğum borçlanması yapabilir. Bunun dışında, eksik prim günü 1260 günden az olduğundan, eksik prim gününü isteğe bağlı sigortalı olarak da tamamlayabilir.

 

Ekim 2029’da emekli olabilirsiniz

SORU: 5 Ekim 1975 doğumluyum. Sigorta başlangıç tarihim 3 Mart 1993 olup bu tarihten beri primlerim kesintisiz ödenmektedir. Acaba ne zaman emekli olurum?

SERHAT

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5675 gün prim ödeme ve 54 yaş şartlarına tabisiniz. Priminiz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 54 yaşınızı dolduracağınız 5 Ekim 2029’da emekli olabilirsiniz.

 

Ev hanımı nasıl emekli olabilir?

SORU: 1972 doğumlu eşimin 1989 yılında sigorta girişi var. Fakat hiç prim yatmamış. Emeklilik için geçmişe dönük borçlanma mümkün müdür. 1993’te evlendik. 3 çocuğumuz var. Biri ikiz iki sefer doğum yaptı. Ev hanımları için emeklilik mümkün müdür? Veya farklı bir öneriniz nelerdir?

YILDIRIM

YANIT: Sigorta başlangıç tarihi kişi adına SGK’ya ilk defa çalışma süresi bildirilen gündür. Sigorta girişi yapılıp çalışma süresi bildirilmemesi halinde, emeklilik açısından sigorta başlangıcı sayılmıyor. Ayrıca staj sigortasında da kişileri emekli eden sigorta kollarına prim ödenmediğinden, sigorta başlangıcı sayılmıyor. Ancak staj sigortasından sonraki doğumlar borçlanılabiliyor. Şayet eşinizin 1972’deki girişi staj sigortası ise, eşiniz doğumlarını borçlanabilir. Ancak staj sigortası değilse doğumlarını borçlanamaz. Ev hanımı olarak eşiniz isteğe bağlı prim ödeyerek emekli olabilir. Daha önce hiç prim ödemediğini ve doğumlarını da borçlanamadığını varsayarsak, bugün isteğe bağlı sigortalı olup, primi 5400 güne tamamlayacağı 2034’de emekli olabilir.

 

Memur kullanmadığı yıllık iznin parasını alamaz

SORU: Polis memurlarının kullanamadıkları izinlerin emeklilikte ya da para olarak geri dönüşü var mı? Bu konuda bilgilendirirseniz seviniriz.

HAKAN

YANIT: Kullanılmayan yıllık izin sürelerinin, belli durumlarda(emekli olurken, işten ayrılırken vb.) ücretinin ödenmesi sigortalı çalışanlara ilişkin bir uygulamadır. Maalesef memurlar kullanamadıkları izinlerin ücretini alamıyor.

 

Talep edilmediği sürece SSK kimseyi zorunlu emekli etmez

SORU: 15 Şubat 1974 doğumluyum. 1 Temmuz 1987 de sigortalı çalışmaya başladım. Halen bir kamu kuruluşunda çalışıyorum. Yeni kanuna göre taşeron işçiler 2 Nisan 2018’e kadar kadroya geçecekler. Fakat emekliliği hak ettiğim gerekçesiyle 2 Nisan 2018’de işten çıkartacaklarını söylediler. Bu konudaki sorularım şunlar.

1) Ne kadar emekli maaşı alabilirim?

2) Emeklilik başvurumu ne zaman yapmalıyım.(işyerinden tazminat almak için)

3) Benim isteğim dışında beni zorunlu olarak emekli edebilirler mi?

SERPİL

Cevap: 1) Ne kadar emekli aylığı alacağınızı çalışma hayatınız boyunca üstünden prim hesaplanan kazanç tutarınız ve prim ödeme gün sayınız belirliyor. Tabi, prim ödenen dönemlerde çok önemli. Çünkü 2000 den önce, 1 Ocak 2000 ile 1 Ekim 2008 arası ve 1 Ekim 2008’den emekli olunan tarihe kadar ödenen primler emekli aylığını farklı ağırlıkta etkiliyor. Bu nedenle ne kadar aylık alacağınız bu veriler olmadan hesaplanamaz. 

2) Emeklilik başvurunuzu 31 Mart 2018’de yaparsanız emekli aylığınız 1 Nisan 2018’den itibaren bağlanır. Ve hak kaybınız olmaz.

3) Emeklilik talebe bağlıdır. Siz talep etmediğiniz sürece zorunlu olarak emekli edemezler. Ancak yasa gereği işinize 2 Nisan 2018 itibariyle son verebilirler.

 

SSK emekli kız çocuğuna yetim aylığı bağlamaz

SORU: 57 yaşında bir bayanım. On aydır eşimden ayrı yaşıyorum ve boşanmayı düşünüyorum. SSK emeklisiyim. Vefat etmiş babam da SSK emeklisiydi. Boşandığım takdirde babamın maaşını alabilir miyim?

Fatma

YANIT: SSK; emekli kız çocuklarına ana veya babasından dolayı yetim aylığı bağlamaz. Emekli olduğunuzdan, SSK emeklisi babanızdan yetim aylığı alamazsınız.

 

Bireysel emeklik sisteminin sosyal güvenlikle ilgisi yok

SORU: 12 Haziran 1967 doğumluyum. Biri 10 Eylül 1990’da diğeri 6 Temmuz 1992’da olmak üzere iki çocuğum oldu. Bu iki doğum arasının parasını yatırıp emekli olabilir miyim? Ev hanımıyım ve 27 Ağustos 2015'den itibaren bireysel emeklilik yatırıyorum.

NURİYE

YANIT: İki doğum arasını borçlanarak emekli olamazsınız. Çünkü hangi sürelerin borçlanılabileceği kanunda tek tek sayılmış. Şayet ilk doğumdan önce sigortanız olsaydı, iki doğum sonrasındaki iki yıllık süreleri borçlanarak toplam 1440 gün kazanabilirdiniz. Ancak doğum öncesi sigortanız olmadığından maalesef doğum borçlanması da yapamazsınız. Bireysel emeklilik sisteminin, sosyal güvenlikle bir ilgisi yok. Her ne kadar adı bireysel emeklik ise de, esasında bir tasarruf ve tasarrufu para pazarlarında değerlendirme sistemidir.

 

İstifa ederseniz ikramiye alamazsınız

SORU: 1982 doğumluyum. 23 Mart 2009 memuriyete girişim. 11 yıl aktif çalışma gözüküyor. İstifa ettikten sonra dışarıdan özel kurumda çalışma durumunda kurumca veya şahsi sigorta yatırılması, emeklilik vs. ne gibi işlemler yapılabilir? Memuriyet sürem, emeklilik haklarında kayıplar olur mu?

 

YANIT: 11 yıllık memuriyetiniz emeklilik hakkı vermez. Hangi sigortalılık statüsünden hangi şatlarla emekli olacağınızı, istifa sonrası hangi kapsamda (4/a, 4/b, 4/c) ve ne kadar süreyle prim ödeyeceğiniz belirler. Tüm çalışma sürenizde daha çok hangi sigortalılık kapsamında prim öderseniz o sigortalılık statüsünden, yine o sigortalılık statüsünün şartlarıyla emekli olursunuz. Ayrıca mevcut durumda emekliliğiniz için gereken yaş dışındaki şartları henüz sağlamamış olduğunuzdan, istifa etmeniz halinde memuriyet süreniz için ikramiye alamazsınız.

 

3600 günle emekli olabilir miyim?

SORU: SSK başlangıç tarihim 6 Aralık 1997 olup 2840 gün prim ödemem var. 3600 günle emekli olabilir miyim?

ŞENAY

YANIT: Yaş haddinden, emekli olmak için; 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. Doğum tarihinizi bildirmemişsiniz. 760 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 3600 güne tamamlayacağınız tarihte, 58 yaşınızı da doldursanız emekli olabilirsiniz. Doldurmazsanız 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Baldızınız hem eşinden hem babasından aylık alabilir

SORU: Baldızım 22 yıl önce babasının ölümü nedeniyle Bağ-Kur’dan aylık alıyordu. Sonra evlendi, maaşı kesildi. Eşi sigortalıydı ve iki yıl önce vefat etti, ondan dul aylığı alıyor. Acaba babadan daha önce aldığı aylığı da alabilir mi?

 

YANIT: Eş veya ana/babanın her ikisinin ya da en az birisinin ölümü 1 Ekim 2008 tarihinden önce gerçekleşmiş olup, 1 Ekim 2008 tarihinden önce ölüm (dul/yetim) aylığı bağlanmış ise bağlanan bu aylık hak sahipliğinin daha sonra ermesi nedeniyle durdurulmuş olsa bile, eş ve ana/babanın sigortalılık statülerinin aynı olmaması şartıyla (bazı istisnai durumlar hariç) 5510 sayılı Kanunun geçici 1. maddesi hükmü gereği iki aylık almak mümkün. 

Baldızınız herhangi bir sigortalılık kapsamında çalışmıyorsa veya kendi çalışmasına bağlı olarak emekli aylığı almıyorsa, 1 Ekim 2008 tarihinden önce vefat eden Bağ-Kur’lu babasından dolayı 1 Ekim 2008 tarihinden önce hak sahibi olarak aylık aldığından, evliliği nedeniyle kesilen bu aylığının, SSK’lı eşinin vefatı üzerine yeniden bağlanması mümkün. SGK’ya başvurması halinde hem SSK’lı eşinden hem de Bağ-Kur’lu babasından aylık alabilir.

 

Başlangıçtan önceyse askerliğinizin 6 ayını borçlanmalısınız

SORU: 10 Ocak 1971 doğumluyum. 17 Kasım 1994’de Bağ-Kur girişim var. 1 Temmuz 1996’da SSK ya geçtim. Ve bu tarihten sonra aralıksız olarak çalıştım. Ve hala çalışıyorum.  Hangi tarihte emekli olabilirim?

Ahmet

YANIT: 5750 günden fazla prim ödemeniz olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 55 yaşınızı dolduracağınız 10 Ocak 2026’da emekli olabilirsiniz.  Askerliğinizi 17 Kasım 1994 den önce yapmışsanız, 6 ayını borçlanmanız halinde, 54 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmanız da mümkün. 

 

EYT’liler yaş beklerken prim ödeyebilir mi? 

SORU: Emekli Sandığı mensubu EYT’liler emeklilik yaşlarını beklerken kendileri primlerini yatırmaya devam edebilirler mi?

 

YANIT: Emekliliği için gereken hizmet süresini tamamlamış olup yaşının dolmasını bekleyen Emekli Sandığına tabi iştirakçilerin, memuriyetten ayrılıp yaşının dolmasını beklerken isteğe bağlı prim ödemeleri mümkün. İsteğe bağlı prim ödemesi Emekli Sandığına yapılacaksa, görevden ayrılma tarihinden itibaren altı ay içinde isteğe bağlı iştirakçilik için Emekli Sandığına başvurmak gerekiyor. İsteğe bağlı prim ödemesi 4/b (Bağ-Kur) kapsamında yapılacaksa, Emekli Sandığından emekli olabilmek için prim ödeme süresi 41 ayı aşmamalı.

Ancak böyle bir tercih neden yapılmak istenir anlam veremedim. Zira hizmet süresi tamamlanmış ise isteğe bağlı prim ödenecek süreler emekli ikramiyesi hesabında ve intibakta dikkate alınmaz. Sadece aylık bağlama oranını artırır. Nimet külfet kıyaslaması yapıldığında da emekli aylığına katkısı, katlanılan maliyete göre avantaj sağlamaz.

 

60 yaşı dolduracaksınız

SORU: 16 Nisan 1974 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim 29 Nisan 2008 olup 3512 gün prim ödemem var. Askerliğimi 2002’de kısa dönem olarak 8 ay yaptım. Bu şartlarda nasıl emekli olabilirim?

SERHAN

YANIT: Emekli olmak için: 7000 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. 3488 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 7000 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız 16 Nisan 2034’de emekli olabilirsiniz. Ayrıca 25 yıl sigortalılık süresi, 4500 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabi olarak, priminizi 4500 güne tamamlamanız şartıyla 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmanız da mümkün. Askerlik borçlanması emekli olma şartlarınızı değiştirmediğinden, borçlanmaya gerek yok.

 

Yazlık ev için emlak vergisi ödemek gerekiyor

SORU: Eşimin üzerine kayıtlı büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde 125 m2 bir yazlık ev, büyükşehir olmayan başka bir ilde ise 10 hissedarlı müşterek tapulu 100 metrekare miras olarak kalan, hiç kimsenin kullanmadığı bir köy evi var. Benim üzerimde ise büyükşehir sınırları içerisinde biri kirada olan 126 m2, diğeri oturduğum 201 m2 olan iki ev var. Hissedarlar köydeki eve vergi vermiyorlar. Benim üzerime kayıtlı olanların vergisini ödüyorum. Benim durumum eşimi etkiliyor mu? Eşimin üzerine kayıtlı yazlık eve vergi ödememiz gerekiyor mu?

 

YANIT: Emlak vergisi muafiyetinden (sıfır oranlı emlak vergisi uygulamasından) yararlanıp yararlanamamanın tespitinde eşlerin durumu ayrı ayrı değerlendirilir. Birinin durumu diğerini etkilemez. Ancak muayyen zamanlarda dinlenmek amacıyla kullanılan meskenler için indirimli (sıfır oranlı) emlak vergisi uygulamasından yararlanılamıyor. Buna göre, sizin durumunuz, eşinizin durumunu etkilemese de üzerine kayıtlı olan ev, yazlık ev olup muayyen zamanlarda kullanıldığından, emlak vergisini ödemek zorunda.

 

Priminiz yeterli 53 yaşı bekleyeceksiniz

SORU: 9 Eylül 1972 doğumluyum. SSK giriş tarihim 9 Aralık 1991 olup şu anda 8000 gün primim var. Ne zaman emekli olabilirim?

SEMİH

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5600 gün prim ödeme ve 53 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan, bundan sonra prim ödemese de, 53 yaşınızı dolduracağınız 9 Eylül 2025’de emekli olabilirsiniz.

 

Başlangıçtan sonraki yaş düzeltmeleri dikkate alınmaz

SORU: SSK başlangıcım Ekim 1987’de. O tarihte 1971 doğumlu olarak sigortaya kayıt oldum. Bir sene sonra mahkeme kararı ile doğum tarihim 1969 olarak değişti. Emekli olurken hangi doğum tarihim baz alınır?

HAKAN

YANIT: Emeklilik işlemlerinde, ilk defa sigortalı  olunduğu tarihte nüfusta kayıtlı olan doğum tarihi dikkate alınmakta. Sigortalı olduktan sonraki yaş düzeltmeleri emeklilik işlemlerinde geçerliliği yoktur. Bu nedenle emeklilik işlemlerinizde doğum tarihiniz olarak 1971 dikkate alınacaktır.

 

Doğum borçlanması emeklilik tarihini etkiler mi?

SORU: Haziran 1976 doğumlu bir bayanım. İlk kez kendi şirketimde Bağ-Kur (4/b) kapsamında 5 Ocak 1996 tarihinde başladığım sigortamı 2 Haziran 2000’de sonlandırdım. 15 Şubat 2017’de sigortalı (4/a) statüsünde çalışmaya başladım ve halen çalışmaktayım. Kasım 1998 ve Ocak 2003 doğumlu iki çocuğum oldu. Doğum borçlanması yapmam veya yapmamam durumunda ne zaman emekli olabilirim?

 

YANIT: 4/a (SSK) statüsünden emeklilik için 20 yıl sigortalılık süresi, 5825 prim günü ve 52 yaş şartlarına tabisiniz. Sigortalılık süreniz dolmuş. 52 yaşınız Haziran 2028’de dolacak. Verdiğiniz bilgilere göre, aralıksız çalışmaya devam etmeniz halinde, yaşınız dolmadan prim gününü tamamlamanız mümkün. Bu durumda doğum borçlanması emeklilik tarihinizi etkilemez ve 52 yaşınızı doldurduğunuzda emekli olursunuz.

Yaşınız dolana kadar prim gününü tamamlayamamanız halinde, 5825 prim gününü tamamlayacağınız tarihte emekli olmaya hak kazanırsınız. İşte bu durumda, doğum borçlanması yaparak, borçlanacağınız süre kadar erken emekli olabilirsiniz.  Borçlanma hakkınız sadece Ocak 2003 doğumlu çocuğunuz için var ve borçlanabileceğiniz azami süre 720 gündür. İlk çocuğunuzun doğum tarihinden itibaren iki yıllık sürede Bağ-Kur sigortalısı olarak prim ödediğinizden onun için borçlanma yapamıyorsunuz.

 

Primi 5400 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz

SORU: 56 yaşındayım. Bağ-Kur başlangıcım 2008’de Acaba kaç prim gününden emekli olabilirim?

BUSE

YANIT: Yaş sorununuz yok. Ara vermeden 2023’e kadar prim ödeyerek toplam priminizi 15 tam yıla(5400 güne) tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Geçmiş tarihten Bağ-Kur kaydı için yasa lazım

SORU: 1975 doğumluyum. 1994 vergi ve oda kayıtlarım var. Ama 2000 yılında Bağ-Kur girişim oldu. Silinen günlerimi mahkeme ile geri alabilir miyiz? Alanlar olduğunu duyuyoruz. Bu konuyu daha fazla gündemde tutarsanız seviniriz.

HÜSEYİN

YANIT: Silinen primleri geri kazanmak için mahkemeye gerek yok. Silinen primler güncel değerleri üstünden ödenerek kaybedilen günler tekrar kazanabiliyor. Tabi bir primin silinmesinden söz edebilmek için, öncelikle ortada bir Bağ-Kur kaydı ve tahakkuk etmesine karşın ödenmeyen prim borcu olması gerekir. Prim silmeyle işiniz yok. Çünkü sorunuzdan süresi içinde Bağ-Kura kayıt olmadığınız anlaşılıyor. Belirttiğiniz dönem de, sizin gibi Bağ-Kura süresi içinde kayıt ve tescilini yaptırmayanların sigortalılık hak ve yükümlüğü 4 Ekim 2000’den itibaren başlatılıyordu. Muhtemelen sizin Bağ-Kurunuzda 4 Ekim 2000’den itibaren başlatılmıştır. Sizin gibi süresi içinde Bağ-Kur kaydını yaptırmadığından mağdur olmuş çok sayıda sigortalı var. Belki ileride bu mağduriyeti giderecek bir yasa çıkartılabilir.

 

Ek 5 tarım sigortası daha avantajlı

SORU: 27 Nisan 1967 doğumluyum. 16 Mart 1999’da SSK girişim, Mayıs 2000'de çıkışım oldu. Sonrasında 720 gün isteğe bağlı prim ödedim ve SGK’ya dilekçe verip prim ödemeyi durdurdum. Halen işsizim, yeniden prim ödemeye devam etmek istiyorum. İsteğe bağlı prim ödeyebilir miyim? Babadan kalma 5-10 dönüm tarlam var, ekip dikiyorum, bundan ötürü tarım sigortalısı olabilir miyim? Çiftçilik ve hayvancılık yapan ağabeyim de hemen hemen bütün yıl gündelikle çalışıyorum, ağabeyim sigortamı ödeyebilir mi?

 

YANIT: İsteğe bağlı sigortalı olarak prim ödeyebilirsiniz.  Ancak isteğe bağlı sigortalı olarak ödeyeceğiniz primler 4/b (Bağ-Kur) kapsamında geçen sigortalılık süresi olarak değerlendirilir. Kendinize ait tarlanızda yaptığınız tarımsal faaliyete bağlı olarak yine 4/b kapsamında sigortalı olmanız da mümkün. Her iki durumda da 4/a (SSK) statüsünden emekli olabilmeniz için son 1260 günlük prim ödemenizin 4/a kapsamında olması gerekiyor.

Diğer yandan, tarım ve orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışanlar, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun ek 5. maddesi kapsamında sigortalı olabiliyorlar. Primleri de kendileri ödüyor. Ek 5. madde kapsamında ödenen primler 4/a (SSK) kapsamında geçen sigortalılık süresi olarak değerlendiriliyor.        

Çiftçilik ve hayvancılık yapan ağabeyinizin yanındaki çalışmanıza bağlı olarak ek 5. madde kapsamında sigortalı olmanız sizin için daha avantajlı. Bunun için “Tarım İşlerinde Hizmet Akdiyle Süreksiz Çalışanlara Ait Giriş Bildirgesi”ni sürekli ikametinizin ya da çalıştığınız yerin bağlı bulunduğu muhtarlık ile ikamet ettiğiniz veya çalıştığınız il ya da ilçede bulunan tarım müdürlüklerine onaylatıp, sürekli ikametinizin ya da çalıştığınız yerin bağlı olduğu sosyal güvenlik il müdürlüğüne/sosyal güvenlik merkezine müracaat etmeniz gerekiyor.

 

Vergi indirim hakkı alabilirseniz emekli olursunuz

SORU: 1 Mart 1962 doğumluyum. Sigorta başlangıç tarihi 1 Mart 1977 olup, 3238 gün prim ödemem var. Askerliğimi borçlanmadım. Yüzde 28 oranında kalıcı raporum var. Tekrar heyete gireceğim. Yüzde 40 ve üstünde rapor alırsam nasıl emekli olabilirim?

RAMAZAN

YANIT: En az yüzdede 40 oranında işgücü kaybı raporu ve vergi indirim hakkı alabilirseniz, 6 Ağustos 2003 itibariyle 12 yıldan fazla süredir sigortalı olan vergi indirim hakkı almış 3 ncü  derece engelli olarak, emekli olmak için: 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 gün prim ödeme şartlarına tabi olursunuz. Ve 362 gün daha prim ödeyerek(veya askerliğinizi borçlanarak) priminizi 3600 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Emeklilik için işten ayrılmış olmak gerekiyor

SORU: 18 Ekim 1965 doğumlu, 10 Şubat 1987 Emekli Sandığı girişli, 1 Ocak 2008’den beri de SSK’lı olarak çalışmaktayım. Prim gün sayımı doldurup, 19 Şubat 2019’da SGK’ya tahsis talep belgesi doldurup verdim. 13 Martta cevap geldi, işyeri çıkışımı yapmadığı için emeklilik işlemleri yapılmamış. Bu konuda hiçbir destek bulamadım. Size yazmayı uygun gördüm. 3 Nisan’da SGK’ya gidip “emekli olur” yazısı formunu doldurdum. Cevap posta ile gelecekmiş. Bundan sonra nasıl bir yol izleyeceğim, lütfen yardımcı olur musunuz? Emekli olduktan sonra tekrar çalışmayı düşünüyorum. Maaşımda bir farklılık olacak mı?

 

YANIT: Emekli aylığı bağlanabilmesi için, 4/a (SSK) kapsamında sigortalı olanların çalıştığı işten ayrıldıktan sonra tahsis talep dilekçesi ile SGK’ya başvurması gerekiyor. Emeklilik başvurusu yaptığınızda henüz çalıştığınız işten ayrılmamış olduğunuzdan (çıkışınız yapılmadığından) emeklilik talebiniz reddedilmiş.

“Emekli olur” yazısı, emeklilik başvurusu için gerekli olan bir belge değil. İşverenin kıdem tazminatı ödemek için emekliliğe hak kazandığınızı belgelemenizi istemesi halinde, işverene ibraz etmek üzere gerekecek bir belge.  İşvereninizin böyle bir talebi yoksa “emekli olur” yazısını beklemenize gerek yok. Ancak emeklilik başvurusu için çalışmakta olduğunuz işten ayrılmış olmanız gerekiyor.

Önce işten çıkışınızı yaptırıp, Nisan ayına ilişkin aylık prim ve hizmet belgesi henüz verilmemiş olacağından, işveren tarafından düzenlenecek işten ayrılış bildirgesini tahsis talep dilekçenize ekleyerek SGK’ya başvurmalısınız.

Emekli olduktan sonra, yeniden verilecek işe giriş bildirgenizde sosyal güvenlik destek primi (SGDP)’ne tabi çalışmayı tercih ederek çalışmaya başlayabilirsiniz. Bu durumda emekli aylığınızı almaya devam edersiniz. Çalışmanız karşılığı alacağınız ücretten sigorta primi olarak yüzde 7,5 oranında SGDP kesintisi yapılır.

 

İlave ödeme için dava açabilirsiniz

SORU: Diş hekimiyim. Devlet memuru olarak 25 yıl hizmetimden sonra yaşı beklemek üzere istifa ettim.10 ay Bağ-Kur'lu olarak özel muayenehanemde çalıştım. Emekli yaşım geldiğinde de Emekli Sandığından emekli oldum ve bu statüden emekli maaşı alıyorum. Şu anda hiçbir sosyal güvenlik kurumuna bağlı değilim. Fakat son çalıştığım yerin Bağ-Kur olduğu söylenerek ilave ödemeden yararlanamayacağım cevabı aldım. Yasadan anladığım Emekli Sandığından emekli olanların ilave ödeme alacağıdır. Yanlışlık var mıdır, aydınlatabilir misiniz?

 

YANIT: Sorunuzla ilgili olarak, 20 Mart 2019 tarihli SÖZCܒdeki “İlave ödemede emekli doktorlar arasında yeni bir ayrımcılık” başlıklı yazımda, “SGK’nın, Emekli Sandığından tabip veya diş tabibi olarak emekli aylığı almalarına rağmen, emeklilik öncesi son prim ödemeleri SSK veya Bağ-Kur kapsamında olanlara ilave ödeme yapmayarak yeni bir ayrımcılık yaptığını” yazmış, bu durumda olanların önce SGK’ya başvurmalarını, başvurularının reddi halinde de dava açmalarını önermiş, gerekçesini de 10 Nisan 2019 tarihli “SÖZCܔde “İlave ödeme davası için gerekçe” başlıklı yazımda paylaşmıştım.

Yasal düzenlemede, “son olarak Emekli Sandığına tabi olarak uzman tabip/tabip veya diş tabibi kadrosunda görev yapmakta iken emekliye ayrılmış olma” şartı öngörülmemiş, “Emekli Sandığı Kanununa göre uzman tabip/tabip veya diş tabibi kadro ve pozisyonları esas alınarak emekli aylığı bağlanmış olma” şartı aranmış.

Emekli Sandığı hizmetiniz sonrası Bağ-Kur kapsamında prim ödemeniz olsa da Emekli Sandığı Kanununa göre diş tabibi olarak aylık bağlanmış ise, ilave ödeme yapılması gerektiğini düşünüyorum. Talebinizin reddine ilişkin yazının tebliğ edildiği tarihten itibaren 60 gün içinde idari işlemin iptali ve tarafınıza ilave ödeme yapılması talebiyle idare mahkemesinde dava açabilirsiniz.

 

605 gün olan prim eksiğinizi tamamlayarak emekli olabilirsiniz

SORU: 24 Şubat 1964 doğumluyum. SSK girişim 1 Eylül 1987’de. 1984-1986 arası yaptığım 18 ay askerliğimi borçlandım ve bedelini ödedim. 3 ay 6 gün isteğe bağlı olarak Bağ-Kura prim ödedim. Askerlik borçlanması ve isteğe bağlı Bağ-Kur hariç 3069 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olurum?

FATİH

YANIT: Emekli olmak için: 25 yıl sigortalılık süresi, 5300 gün prim ödeme ve 49 yaş şartlarına tabisiniz. Sigortalı çalışarak SSK’ya 605 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5300 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Fiili hizmet zammı sürem ne kadardır?

SORU: 22 Kasım 1967 doğumluyum. 1 Temmuz 1994'ten 31 Temmuz 1995'e değin askerliğimi yedek subay olarak yaptım (11 Nisan 1994-30 Haziran 1994 arası yedek subay öğrenciliğim). 8 Eylül 1995'ten bu yana milli eğitimde kadrolu öğretmenim. Ne zaman emekli olabilirim? Fiili hizmet zammı sürem ne kadardır?

 

YANIT: Emeklilik için 25 yıl fiili hizmet süresi ve 54 yaş şartlarına tabisiniz. 13 aylık yedek subaylığınız karşılığı 3 ay 8 gün fiili hizmet süresi zammı (FHZ) süresine hak kazanırsınız. Hizmet sürenize eklenen bu süre, emeklilik yaşınızdan da düşülür ve emeklilik yaşınız 53 yıl, 8 ay 22 gün olur. Bu yaşınızı da 14 Ağustos 2021 tarihinde doldurarak emekli olmaya hak kazanırsınız.

 

Primi 5600 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olacaksınız

SORU:1 Mart 1969 doğumluyum. SSK giriş tarihim 15 Mart 1993 olup 3000 gün prim ödemem var. 18 ay askerlik yaptım. Ne zaman emekli olabilirim?

MAHMUT

YANIT: Askerlik sürenizi borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5600 gün prim ödeme ve 53 yaş şartlarına tabi olursunuz. Borçlanmadan sonra 2060 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5600 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.(ara vermeden prim öderseniz 29 Kasım 2023’de emekli olabilirsiniz.

 

Ödediğiniz primi geri almak için 58 yaşı doldurmanız gerek

SORU: 2016 yılında 44 yaşında Ek-5 Tarım sigortamı başlattım. 23 ay ödeme yaptım ve Ocak 2018’de kapattım. Eğer devam ettirseydim toplam kaç yıl prim ödeyecektim ve yaklaşık olarak ne kadar emekli maaşı alacaktım? Kapatmış olduğum için ödediğim primler ne olacak?

EMİNE

YANIT: Ara vermeden prim ödemiş olsaydınız priminizi 7000 güne tamamlayacağınız 10 Temmuz 2035’de emekli olabilirdiniz. Ne kadar emekli aylığı alacağınız üstünden prim hesaplanan kazanç tutarınıza ve 2035’e kadar oluşacak ekonomik verilere göre değişir. Ödemiş olduğunuz primi 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte geri almanız mümkün.

 

İhbar önelinde bulunmadan tazminat alıp ayrılabilir miyim?

SORU: SGK girişim 1993 olup primim doldu. Yaşa takıldım. Şuan SGK’ya başvurup 6 yıldan beri çalıştığım işyerimden istifa etmek istediğimi söyleyip, kıdem tazminatımı almak için gerekli evraklarımı alıp ve Noter yoluyla da işyerime ilettiğimde, hemen iş bırakabilir miyim? Yoksa zorunlu olarak 54 gün daha çalışmam gerekli midir?

NUMAN

YANIT: Emekli olmak için aranan şartlardan yaş dışındaki şartları sağlayanlar, işlerinden kıdem tazminatı alarak ayrılabiliyor. Sorunuzdan yaş dışındaki şartları sağladığınız anlaşıldığından, kıdem tazminatı alarak işinizden ayrılabilirsiniz. Bunun için yapmanız gereken bulunduğunuz yerdeki Sosyal Güvenlik Kurum İl veya Merkez müdürlüğünden alacağınız “kıdem tazminatı alabilir yazısı” işverene ibraz etmekten ibarettir. Ayrıca işverene ihbar önelinde bulunmanızda(sizin ifadenizle 54 gün zorunlu çalışmanız da) gerekmiyor.

 

Meskende bizzat oturma şartı aranmıyor

SORU: Emekli Kıbrıs gazisiyim. Üzerime olan ev 200 metrekarenin altında. Eşimin üzerine olan evde eşimle beraber oturuyorum. Kendi üzerime olan evimde oğlum oturuyor ve kira almıyorum. Bu durumda kendi evim için emlak vergisi ödemem gerekir mi?

 

YANIT: İndirimli (sıfır) oranlı bina vergisi uygulamasından yararlanmak için meskende bizzat oturma şartı aranmıyor. Ancak muayyen zamanlarda dinlenme amacıyla kullanılan meskenler için indirimli bina vergisi oranından yararlanılamıyor.

Buna göre, oğlunuzun oturduğu ev için emlak vergisi ödememeniz gerekir. Ancak bunun için evin bulunduğu yerdeki ilgili belediyeye “Tek Meskeni Olan (İntifa Hakkına Sahip Olanlar Dahil) Şehitlerin Dul ve Yetimlerine ve Gazilere Ait Form” vermelisiniz.

 

OSGB ortağı olmam ilave ödememe engel olur mu?

SORU: Emekli Sandığından pratisyen hekim olarak 2014'de emekli oldum. Bir OSGB’ye ortak olarak aynı OSGB’de işyeri hekimi olarak çalışmak istiyorum. Bu durumda, 1 Ocak 2019’dan itibaren verilen ilave ödemeyi alabilir miyim? OSGB ortaklığımdan ötürü Bağ-Kur’lu sayılıp Bağ-Kur primi ödenmesi gerekir mi?

 

YANIT: 16 Nisan 2019 tarihli Sözcü’deki yazımda da belirttiğim gibi, emekli olduktan sonra Bağ-Kur kapsamında çalışması olanların aylıklarından sosyal güvenlik destek primi kesilmesine ilişkin uygulama 2016 Mart ayından itibaren kaldırıldı. OSGB ortağı olarak işyeri hekimliği yapmanız halinde sosyal güvenlik destek primi ödenmeyecek. Emekli aylığı almakta iken bu aylıkları kesilmeksizin Bağ-Kur kapsamında çalışanlar, Mart 2016’dan itibaren sigortalı da sayılmıyorlar. Yani bunların çalışmaları sosyal güvenlik kurumuna tabi çalışma olarak değerlendirilmiyor.

Buna göre, OSGB (Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi) ortağı olarak işyeri hekimliği yapmanız halinde sosyal güvenlik destek primi ödemeyeceğinizden ve bu çalışmanız sosyal güvenlik kurumuna tabi çalışma olarak değerlendirilemeyeceğinden ilave ödeme almaya devam etmeniz gerekir.

 

57 yaşı doldurmanız gerek

SORU: 2 Şubat 1975 doğumluyum. Tarım Bağ-Kura 1 Ocak 1999’da giriş yaptım. Prim ödemelerim düzenli. Askerliğimi de 1996 yılında 18 ay olarak tamamladım. Ne zaman emekli olabilirim?

MURAT

YANIT: Askerlik sürenizin bir ayını borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 tam yıl(9000 gün) prim ödeme ve 57 yaş şartlarına tabi olursunuz. 1 Aralık 2023’e kadar ara vermeden prim ödeyerek priminizi 9000 güne tamamlamanız şartıyla, 57 yaşınızı dolduracağınız 1 Şubat 2032’de emekli olabilirsiniz. 

 

İhya yapmak zorunda değilsiniz

SORU: 1985 – 1990 yıllarında Bağ-Kur hizmetim vardı. 1940 doğumluyum. Bağ-Kur’daki hizmetimi toptan ödeme olarak geri aldım. Daha sonra 1999 yılında SSK’ya tabi çalışmaya başladım. 1410 gün hizmetim var. Malulen emeklilik talebinde bulundum. Raporum kabul edildi. Daha sonra 400 gün askerlik borçlanması yaparak yeniden tahsis talebinde bulundum. Buna göre SSK’dan malulen emekli aylığı bağlanır mı? Bağ-Kur’dan toptan ödeme aldığım için ihya yapmak zorunda mıyım?

 

YANIT: Verdiğiniz bilgilere göre, sigortalılık süreniz 10 yıldan, prim gün sayınız askerlik borçlanmasıyla birlikte 1800 günden fazla. SGK sağlık kurulunca malul olduğunuza da karar verilirse, malulen emekli olabilirsiniz. Prim gününüz, malulen emeklilik için yeterli olduğundan, daha önce toptan ödeme almak suretiyle tasfiye olan Bağ-Kur hizmetinizi ihya etmeniz gerekmiyor.

 

Askerliğinizin 190 gününü borçlanıp Ekim 2022’yi bekleyeceksiniz

SORU: 25 Ekim 1968 doğumluyum. Sigorta başlangıç tarihim 1 Aralık 1994 olup toplam 6.200 gün prim ödemem var. Askerliğimi 18 ay olarak 31 Haziran 1988’de yaptım. Askerlik ne kadar borçlanmam gerekiyor? Ne zaman emekli olabilirim?

ALPASLAN

YANIT: Askerlik sürenizin 190 günü borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 5675 gün prim ödeme ve 54 yaş şartlarına tabi olursunuz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan borçlanmadan sonra prim ödemeseniz bile, 54 yaşınızı dolduracağınız 25 Ekim 2022 de emekli olabilirsiniz.

 

Borçlanma yerine isteğe bağlı prim ödeyebilirsiniz

SORU: 4 Aralık 1976 doğumlu bayanım. 1 Eylül 1993 sigorta girişim. Toplam 348 gün 4/a sigortam var. Bunun 210 günlük kısmı 18 yaş altı. 4 Aralık 2000’de devlet memuru oldum. 2005 ve 2007'de iki ayrı doğumdan dolayı toplam 22 ay ücretsiz doğum izni kullandım. İşyerimden istifa ettim ve 14 Şubat 2019 tarihinde ilişiğimi kestim. Eksik kalan süreyi 4/b Bağ-Kur’dan ödeyip Emekli Sandığından emeklilik için yaşı beklemek istiyorum. Ücretsiz doğum izinlerini Bağ-Kur başvurusundan sonra yapmak istedim. Ancak SGK'daki görevli “önce doğum izinlerini borçlan, sonra isteğe bağlı ödeme yapmaya başla” dedi. Kafam karıştı. Sizce nasıl bir yol izlemeliyim? Ayrıca 4/a’daki 18 yaş altı 210 günlük süre emekliliğe dahil edilir mi?

 

YANIT: Açıkta olduğunuzdan (memuriyetiniz sona ermiş olduğundan) şu anda zaten borçlanma yapamazsınız. Borçlanma için 4/b (Bağ-Kur) kapsamında isteğe bağlı sigortanızı başlatmanız gerekiyor.

Diğer yandan, emeklilik için 20 yıl (7200 gün) hizmet süresiye, 58 yaş şartına tabisiniz ve önünüzde 15 yıldan fazla süre var. 18 yaşından önceki prim günleriniz de hizmetinize sayılır ve prim günü eksiğiniz 3,5 yıldan (1260 günden) az. Borçlanma primini son derece/kademenize göre ödeyeceğinizden, isteğe bağlı sigortaya göre daha fazla prim ödemek zorunda kalırsınız.  Borçlanma yerine, prim eksiğinizi isteğe bağlı sigortalı olarak tamamlayabilirsiniz. Dikkat etmeniz gereken tek şey isteğe bağlı prim ödemenizin 1230 günü aşmaması olmalı. Bu durumda ödeyeceğiniz prim tutarı daha az olur.

 

875 gün daha prim ödeyip 54 yaşı dolduracaksınız

SORU: 1969 doğumluyum. 15 Kasım 1993’de sigorta başlangıcım oldu. Şu ana kadar 4800 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olabilirim?

CENGİZ

YANIT:25 yıl sigortalılık süresi 5675 gün prim ödeme ve 54 yaş şartlarına tabisiniz. 875 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5675 güne tamamlamanız şartıyla, 2023’de 54 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. 

 

7000 gün prim ödeyip 60 yaşı dolduracaksınız

SORU: Sigorta giriş tarihim 11 Mart 2004’dür. Acaba ne zaman emekli olabilirim?

ADEM

YANIT: Doğum, askerlik tarihiniz ve prim ödeme gün sayınız hakkında bilgi vermemişsiniz. Sorunuzu verdiğiniz bilgiyle sınırlı cevaplandıracak olursak; iki şekilde emekli olabilirsiniz.

1) 7000 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarını birlikte sağlayacağınız tarihte.

2) 25 yıl sigortalılık süresi, 4500 gün prim ödeme ve 60 şartlarını birlikte sağlayacağınız tarihte.

 

Sıfır oranlı emlak vergisi için iskân şart değil

SORU: Emekli ve 200 m2’den küçük tek konutu olan  kişi, konutun iskânının alınmamış olması nedeniyle arsa gözükmesinden dolayı arsa vergisi ödemektedir. Bu kişinin de yasadaki istisnadan yararlanması gerekmez mi?

 

YANIT: Emlak Vergisi Kanununa göre, Türkiye sınırları içinde bulunan binalar bina vergisine tabidir. Bina tabiri, yapıldığı madde ne olursa olsun gerek karada gerek su üzerindeki sabit inşaatın hepsini kapsar. Yeni bina inşa edilmesi, vergi değerini tadil eden sebep olup, vergi değerini tadil eden nedenlerin bulunması halinde emlak vergisi bildirimi verilmesi zorunludur. Bildirimin yeni inşa edilen binalar için, inşaatın sona erdiği veya inşaatın sona ermesinden evvel kısmen kullanılmaya başlanmış ise her kısmın kullanılmasına başlandığı bütçe yılı içerisinde emlakın bulunduğu yerdeki ilgili belediyeye verilmesi gerekir. Bu durumda bina vergisi mükellefiyeti de vergi değerini tadil eden değişikliğin meydana geldiği tarihi izleyen yıldan itibaren başlar.

Buna göre, iskânı alınmamış olsa da söz konusu bina için ilgili belediyeye emlak vergisi bildiriminde bulunulması gerekiyor. Emlak vergisi bildirimi ile birlikte “Tek Meskeni Olan (İntifa Hakkına Sahip Olanlar Dahil) Emeklilere, Dul ve Yetimlere Ait Form”un da verilmesi halinde indirimli (sıfır oranlı) emlak vergisi uygulamasından yararlanılması mümkün olacaktır.

 

Haziran 2024 ayında emekli olabilirsiniz

SORU: 10 Haziran 1969 doğumluyum. Sigorta başlangıç tarihim 1 Ocak 1995 olup 3551 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olabilirim?

OKTAY

YANIT: Emekli olmak için: 25 yıl sigortalılık süresi, 5750 gün prim ödeme ve 55 yaş şartlarına tabisiniz. 2199 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5750 güne tamamlamanız şartıyla, 55 yaşınızı dolduracağınız 10 Haziran 2024’de emekli olabilirsiniz.

 

Kredi çekerek prim eksiğimi tamamlayabilir miyim?

SORU: SSK'lıyım. 1504 gün prim ödemem var. Geri kalan prim günlerimi banka kredisi çekerek ödeyebilir miyim?

SEHER

YANIT: Sosyal güvenlik sistemimizde toplu prim ödeyerek emekli olma usulü yok. Maalesef kredi çekip toplu prim ödeyemezsiniz. Bağ-Kura prim borcu olanlar prim borçlarını toplu olarak ödeyebiliyorlar. Sigortalı çalışanların prim borcu olmadığından toplu ödeme yapmaları söz konusu olamaz.

 

Evde bakım ücretinden yararlanma şartları

SORU: 1936 doğumlu babam uzun zaman önce SSK’dan emekli oldu. 10 yıldır parkinson ve hidrosefali hastası. Maalesef hastalığın yan etkileri olarak yürüyemiyor ve çok ciddi miktarda yüksek dozda raporla ilaç kullanıyor. Bakımı ile ilgili masraflarımız çok fazla. Babamın engelli raporu alabileceğini söylediler. Acaba belirli bir oranda engelli olduğuna dair rapor alırsak, emekli maaşına zarar vermeden devletten ek destek almamız mümkün olabilir mi?

 

YANIT: Her ne ad altında olursa olsun her türlü gelirler toplamı esas alınmak suretiyle, hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarı, asgari ücretin aylık net tutarının 2/3’ünden (bugün itibarıyla 1.219,35 TL) daha az olan bakıma ihtiyacı olan engelliler için 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununa göre evde bakım ücreti ödeniyor.

Resmi sağlık kurulu raporu ile ağır engelli olduğu belgelendirilenlerden, günlük hayatın alışılmış, tekrar eden gereklerini (beslenme, giyinme, tuvalet, merdiven inip çıkma gibi) önemli ölçüde yerine getirememesi nedeniyle hayatını başkasının yardımı ve bakımı olmadan devam ettiremeyecek derecede düşkün olan kişi, bakıma ihtiyacı olan engelli kabul ediliyor.

Hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarı, asgari ücretin aylık net tutarının 2/3’ünden daha az ise alacağınız rapora göre babanızın bakıma ihtiyacı olan engelli olduğu da kabul edilirse, evde bakım parası alınması mümkün olabilir.

 

Yeraltı maden işyerinde çalışanın emeklilik şartları

SORU:30 Ağustos 1980 doğumluyum. İşe başlama tarihim 22 Mayıs 2002. Bu tarihten 2009 Ocak ayına kadar primlerim ödendi. 12 Ocak 2009 tarihinde yer altı kömür madeninde işe girdim, halen çalışmaktayım. Primlerim kesintisiz ödeniyor. Ne zaman emekli olabilirim?

 

YANIT: Yeraltı maden işinde 1 Ekim 2008 tarihinden sonra çalışmaya başladığınızdan, 5510 sayılı Kanun hükümlerine göre emekliliğe hak kazanabilmeniz için, yeraltı maden işlerinde 20 yıl çalışma, 7200 prim günü ve 50 yaş koşullarını sağlamanız gerekiyor. Yeraltı maden işinde geçen çalışmalarınızın her yılı (360 günü) için hak kazanacağınız 180 günlük fiili hizmet süresi zammı (FHZ) süresi prim ödeme gün sayınıza ilave edilir ve yine bu işyerlerindeki çalışma süreniz 1800 günden fazla olduğundan, prim gün sayınıza eklenen süreler emeklilik yaş haddinizden indirilir.

Verdiğiniz bilgilere göre hak kazandığınız FHZ süreleri ile birlikte prim gününüz 7200 günden fazla olmalı. Yaş indirimi sonrası tabi olacağınız emeklilik yaşınız da yeraltı maden işyerinde geçmesi gereken 20 yıllık çalışma süresinden önce doluyor. Buna göre, yer altı maden işyerinde 20 yıllık çalışma süresini tamamlayacağınız 12 Ocak 2029 tarihinde emekli olmaya hak kazanırsınız.

 

Aralık 2022’de emekli olabilirsiniz

SORU: 22 Ocak 1965 doğumluyum. İlk sigorta girişi tarihim 17 Haziran 1999’dur. 540 gün olan askerlik süremi borçlandım. Toplam 5705 gün primim var. Ne zaman emekli olabilirim?

MÜMİN

YANIT: Askerlik borçlanması, emekli olmak için: 25 yıl sigortalılık süresi, 5900 gün prim ödeme ve 57 yaş şartlarına tabi olmanızı sağlıyor. 195 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5900 güne tamamlamanız şartıyla, 57 yaşınızı dolduracağınız 17 Aralık 2022’de emekli olabilirsiniz.

 

Ev hizmetlerinde ücret ve prim desteği var mı?

SORU: Bir evde temizlik işçisi olarak çalışmaya başlayacağım. İşveren beni SGK’ya kaydedecek. İşverenim, bu durumda 3 ay maaş ve 9 ay SGK primi teşvikinden yararlanabiliyor mu?

 

YANIT: 2019 yılında ilk defa tescil edilen işyerleri ile daha önce tescil edildiği halde 2018 yılında sigortalı çalıştırılmaması nedeniyle SGK’ya aylık prim ve hizmet belgesi vermeyen ya da 2018 yılında SGK’ya uzun vadeli sigorta kolları kapsamında bildirimde bulunmayan işyerleri hakkında ücret ve prim desteği uygulanmıyor. Ancak 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun geçici 19. maddesinde öngörülen şartların sağlanması kaydıyla, ücret desteği hariç olmak üzere prim desteğinden yararlanılabiliyor. Bu hükümler, ev hizmetlerinde on gün ve üzerinde sigortalı çalıştıran işverenler için de geçerli.

Buna göre işvereniniz, ev hizmetlerinde ilk defa sigortalı çalıştırmaya başlayacak ise üç aylık ücret desteğinden yararlanamaz. Ancak 4447 sayılı Kanunun geçici 19. maddesinde yer alan prim desteği için öngörülen şartların sağlanması halinde, yalnızca prim desteğinden yararlanması mümkün olabilir.

 

Askerliğimin ne kadarını borçlanayım?

SORU:21 Eylül 1976 doğumluyum.  Askerliğimi Mayıs 1997- Kasım 1998 arasında yaptım. Sigorta başlangıç tarihim 23 Haziran 1999 olup şuan 6050 gün prim ödemem var. Askerliğimin ne kadarını satın alırsam, ne zaman emekli olurum?

KADİR

YANIT: Askerlik sürenizin 7 ayını borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5900 gün prim ödeme ve 57 yaş şartlarına tabi olursunuz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan, borçlanmadan sonra prim ödemeseniz dahi, 57 yaşınızı dolduracağınız 21 Eylül 2033’de emekli olabilirsiniz.

 

Makam tazminatı alan hekime ilave ödeme yok

SORU: Babam 1970 yılında tabip yarbay olarak ordudan emekli oldu. 20 Aralık 2018’de vefat edene kadar Emekli Sandığından maaşını düzenli olarak aldı. Emekli olduğu 1970 yılından itibaren 26-27 yıl muayenehane çalıştırdı. Eşine bağlanan dul aylığının derece/kademesi 1/4, aylık oranı 15/20, hizmet süresi 25 yıl 5 ay, kıdem yılı 15, ek göstergesi 3600, makam göstergesi 2000. 16 Mart 2019 tarihli Sözcü’deki köşenizde bir okura verdiğiniz yanıtta eğer yanlış anlamadıysak, babama bir ilave ödeme yapılması gerektiğini gördük. Bu doğru mudur? Babam vefat ettiği halde dul eşi bu ilave ödemeyi alabilir mi? Alınabiliyorsa ne yapmamız gerekir? Yoksa bu ödeme zaten maaşına eklenmiş midir?

 

YANIT: Emekli tabip ve diş tabipleri için öngörülen ilave ödeme, bunların vefat etmiş olmaları halinde, aylığa müstahak olan dul ve yetimlerine de aylık bağlama oranları üzerinden ödeniyor. Ancak ilave ödeme, Emekli Sandığı Kanununa göre tabip ve diş tabibi kadro ve pozisyonları esas alınarak emekli, adi malullük veya vazife malullüğü aylığı bağlanmış olup, aylıklarıyla birlikte makam tazminatı ödenmesine hak kazanamamış olan tabip ve diş tabiplerine yapılıyor. Babanıza aylığıyla birlikte makam tazminatı da ödendiğinden ilave ödeme yapılacak tabipler kapsamına girmiyor. Bu nedenle de annenize ilave ödeme yapılmaz.

 

57 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olacaksınız

SORU: 1969 doğumluyum.1990 ile 1999 arasında SSK’ya 800 gün prim ödemem var. Kasım 1999 ayında Devlet memuru oldum. Hizmet birleştirmesi yaptım. Ne zaman emekli olabilirim?

HÜSEYİN

YANIT: Emekli olmak için; 25 tam yıl fiili hizmet süresi ve 57 yaş şartlarına tabisiniz. 25 Ağustos 2022’ye kadar çalışarak hizmet sürenizi 25 tam yıla tamamlamanız şartıyla, 2026’da 57 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Askerliğiniz hakkında bilgi vermemişsiniz. Askerliğinizi memuriyetten önce yapmışsanız, askerlik sürenizin 3 ayını borçlanmanız halinde, toplam hizmet sürenizi 25 tam yıla tamamlamanız şartıyla, 56 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmanız da mümkün.

 

18 yaşından önceki sigortanız başlangıç sayılır

SORU: 1 Temmuz 1980 doğumluyum. 23 Eylül 1996’da lise son sınıfta staj ile sigortam başladı. 15 Temmuz 1997’de 17 yaşındayken fabrikada çalışmaya başlayarak primlerim ödenmeye başladı. 1 Haziran 2000’de çıkışımı alarak 18 ay askerlik yaptım. 1 Mart 2002’de askerlik dönüşü tekrar çalışmaya başladım. Şu anda 5738 prim günüm var. Ne zaman emekli olabilirim? Askerlik borçlanması yapmam bana ne kazandırır, gerek var mı? 18 yaş öncesi staj dahil çalışma günlerimin emeklilikte yaş şartına etkisi var mı?

 

YANIT: Staj döneminde emeklilik için gerekli olan ve uzun vadeli sigorta kolları olarak adlandırılan malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına prim ödenmediğinden, emeklilik açısından staj sigortanız sigorta başlangıcı, staj süreniz de sigortalılık süresi olarak değerlendirilmez. Staj döneminde iş kazası ve meslek hastalığı sigortası için verilen sicil numarası, sonraki dönemlerde de kullanılır. Ancak 18 yaşından önce olsa da uzun vadeli sigorta kollarına prim ödenmeye başlandığı 15 Temmuz 1997 tarihi, emeklilik şartlarınızın tespitinde sigorta başlangıç tarihi kabul edilir.

Buna göre, 4/a (SSK) statüsünden emeklilik için 25 yıl sigortalılık süresi, 5900 prim günü ve 57 yaş şartlarına tabi olursunuz. 5900 prim günüyle, 57 yaşınızı dolduracağınız 1 Temmuz 2037’de emekli olmaya hak kazanırsınız. Askerliğinizi sigorta başlangıcından sonra yaptığınızdan, askerlik borçlanması emeklilik şartlarınızı değiştirmez, sadece prim günü kazandırır. Yaşınız dolana kadar prim gününüzü tamamlamanız mümkün olduğundan, bence askerlik borçlanması yapmanıza gerek yok.

 

Emekli olmak için süre, prim ve yaş şartının birlikte sağlanması gerekiyor

SORU: 8 Eylül 1982 doğumluyum. İlk sigorta girişim 20 Temmuz 1999 de olup şuan 5340 gün prim ödemem var. 5975 günü doldurunca emekliliğe hak kazanıyor muyum? 8 Eylülde çıkan karar benim prim sayımı 7000 çıkartır mı?

MEHMET

YANIT: Priminizi 5975 güne tamamladığınızda emekli olamazsınız. Çünkü emekli olmak için sigortalılık süresi, prim ödeme gün sayısı ve yaş şartlarının birlikte sağlanması gerekiyor. Emekli olmak için: 25 yıl sigortalılık süresi, 5975 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. 635 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5975 güne tamamlamanız şartıyla, 58 yaşınızı dolduracağınız 8 Eylül 2040’da emekli olabilirsiniz.

 

Primi doldurunca mı süreyi doldurunca mı emekli olacağım?

SORU: Kasım 1963 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim Mayıs 1999 olup şu an 4700 gün gün primim var. 58 yaş 5975 gün kriterlerine tabiyim. Yaşı ve primlerimi doldurunca 2021’de emekli olabilir miyim? Yoksa 25 sene emeklilik süresini mi yani 2024’ümü bekleyeceğim?

GÜRCAN

YANIT: Priminizi 5975 güne tamamlamanız şartıyla, 25 yıllık sigortalılık sürenizi dolduracağınız Mayıs 2024’de emekli olabilirsiniz. Askerlik durumunuzu bildirmemişsiniz. Mayıs 1999’dan önce 18 ay askerlik yapmış olmalısınız. Askerlik sürenizi borçlanıp ayrıca 660 günde prim ödeyerek toplam priminizi 5900 güne tamamlamanız şartıyla, 25 yıllık sigortalılık sürenizi dolduracağınız Kasım 2022’de emekli olabilirsiniz

 

Cezaevinden isteğe bağlı prim ödenebilir

SORU: 25 Ocak 1970 doğumluyum. Şu anda cezaevindeyim. 1988 yılında sigortalı oldum. Ancak kaç gün prim ödedim bilmiyorum. 2003 ve 2004 yıllarında Bağ-Kura kaydoldum. 3,4 ay prim yatırdım. Daha sonra iptal ettim. Ne kadar ve ne zaman emekli olabilirim?

DAVUT

YANIT: SSK'dan emekli olmak için 25 yıl sigortalılık süresi 5375 gün prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabisiniz. Toplam 5375 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 50 yaşınızı dolduracağınız 25 Ocak 2020 tarihinde emekli olabilirsiniz. Sorunuzdan 50 yaşınızı dolduracağınız tarihe kadar primi tamamlayamayacağız anlaşılıyor. Bu durumda primi 5375 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Cezaevinde olduğunuza göre, sigortalı çalışarak prim ödemeniz mümkün değil. Cezanızın bitmesine uzun süre varsa, cezaevinden isteğe bağlı olarak prim ödemeniz mümkün. Cezaevinden isteğe bağlı olarak 1260 gün ve daha fazla prim ödemeniz halinde, emekli olmak için Bağ-Kur şartlarına tabi olurunuz. Ve toplam priminizi 5400 güne tamamlamanız şartıyla, 58 yaşınızı dolduracağınız 25 Ocak 2028 tarihinde, Bağ-Kurdan emekli olabilirsiniz.

 

Ara boşlukları satın alabilir miyim?

SORU: 27 Ekim 1968 doğumluyum.  SSK başlangıcım 17 Ekim 1986 olup 3150 gün prim ödemem var. Askerliğimi 1988-1989 arasında yaptım. 1160 gün Bağ-Kur borcum var. Ara boşluklarımı alma şansım var mı?

MÜFİT

YANIT: Sosyal güvenlik sistemimizde ara boşlukların borçlanılarak kazanılması gibi bir uygulama yok. Maalesef ara boşlukları satın alma şansınız yok. Fakat askerlik sürenizi borçlanarak kazanmanız mümkün.

 

Ne kadar askerlik borçlanması yapmalıyım?

SORU: 1 Eylül 1966 doğumluyum. 1 Kasım 1995 SSK başlangıcım. Bugün itibarıyla 6009 prim günüm var. 3 Mart 1986 - 29 Ağustos 1987 arası askerlik yaptım. Ne zaman emekli olurum? Askerlik borçlanması yapmam gerekirse ne kadar yapmalıyım?

 

YANIT: 1 Kasım 1995 sigorta başlangıcıyla 4/a (SSK) statüsünden emeklilik için 25 yıl sigortalılık süresi, 5750 prim günü ve 55 yaş şartlarına tabisiniz. Askerliğinizi ilk defa sigortalı olduğunuz tarihten önce yaptığınızdan, 520 gün askerlik borçlanması yaparsanız, emeklilik yaşınız 54’e iner ve bir yıl erken emekli olabilirsiniz. Bu durumda 54 yaşınızı dolduracağınız 1 Eylül 2020 tarihinde emekli olmaya hak kazanırsınız.

 

Site güvenlik görevlisinin ücretinden stopaj yapılmalı mı?

SORU: Oturmayı düşündüğüm sitede görev yapan güvenlik elemanlarının SGK kaydının bulunduğunu, ancak ücretlerinden stopaj yapılmadığını öğrendim. Kapıcı statüsünde çalıştırıldıklarını söylediler. Bu uygulama doğru mudur? Ücretlerinden vergi kesintisi yapılmalı mıdır? Yoksa mevcut durum devam etmeli midir? Sitede oturan yönetici uygulamanın doğru olduğunu savunuyor.

 

YANIT: Gelir Vergisi Kanunun 23/6. maddesinde, hizmetçilerin ücretlerinin gelir vergisinden istisna olduğu hüküm altına alınmış, parantez içi hükümle de “hizmetçiler”; özel fertler tarafından evlerde, bahçelerde, apartmanlarda ve ticaret mahalli olmayan sair yerlerde orta hizmetçiliği, süt ninelik, dadılık, bahçıvanlık, kapıcılık gibi özel hizmetlerde çalışanlar olarak tanımlanmıştır.

Maliye, önceleri bu hüküm gereği ticaret mahalli olmayan sitelerde çalıştırılan bekçi ve güvenlik görevlilerine ödenen ücretlerin gelir vergisinden istisna olduğu görüşündeydi. Ancak daha sonra görüş değiştirdi. Maliyenin verdiği son özelgelerde, site yönetimleri tarafından çalıştırılan güvenlik görevlilerinin hizmetçi kapsamında değerlendirilemeyeceği, buna göre de ödenen ücretlerin istisna kapsamına girmediği ve vergi kesintisi (stopaj) yapılması gerektiği belirtilmektedir.

 

İki ay askerlik borçlanması yeterli

SORU: 22 Ağustos 1966 doğumluyum. Sigorta başlangıç tarihim 15 Ocak 1996 olup toplam 6982 gün primim var. Askerliğimden kaç gün eklersem emekli olabilirim?

ÖZCAN

YANIT: Askerliğinizin iki ayını borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5750 gün prim ödeme ve 55 yaş şartlarına tabi olursunuz.  Prim ödemeniz yeterli olduğundan borçlanmadan sonra prim ödemeseniz dahi, 55 yaşınızı dolduracağınız 22 Ağustos 2021’de emekli olabilirsiniz.

 

İki dosyadan aylık alana tek bayram ikramiyesi ödenir

SORU: Ben, 1949 doğumlu Kıbrıs gazisiyim. Aynı zamanda Emekli Sandığından emekliyim. Devletin bize verdiği hak olarak emekli ve gazi maaşını almaktayım. Geçen sene verilen bayram ikramiyesinden sadece emekli maaşımın ikramiyesini aldım. Gazilik maaşımdan ikramiye alamadım. Sizin açıklamalarınıza güveniyorum, konu hakkında açıklama yapabilir misiniz?

 

YANIT: Birden fazla dosyadan gelir veya aylık alanlara, en fazla ödemeye imkân veren bir dosya üzerinden bayram ikramiyesi ödeniyor. Örneğin, hem emekli aylığı hem dul aylığı alana sadece en fazla ödeme imkânı veren emekli aylığı dosyası üzerinden; hem emekli aylığı hem sürekli iş göremezlik geliri alana da yine en fazla ödeme imkânı veren emekli aylığı dosyası üzerinden ikramiye ödeniyor.

Size de emekli aylığınızla birlikte gazi maaşı aldığınızdan dolayı iki ayrı ikramiye ödenmez. Sadece emekli aylığı dosyanız üzerinden bayram ikramiyesi ödenmesi doğru.

 

56 yaşı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz

SORU: 10 Ağustos 1967 doğumluyum. Sigorta girişim 1 Eylül 1998’dir. (tarım Bağ-Kuru olarak) 7 yıl 1 ay 15 gün tarım Bağ-Kuruna prim ödedim. SSK aktif olarak çalışarak SSK’ya da 3555 gün prim ödedim. Halen aktif olarak çalışmaktayım. Askerliğimi 1986-1987 arasında18 ay askerlik yaptım. Ne zaman emekli olurum?

OSMAN

YANIT: Sorunuzdan SSK prim ödemenizin Bağ-Kurdan sonra olduğu anlaşılıyor. Askerlik sürenizin 460 gününü borçlanmanız halinde, SSK’da emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5825 gün prim ödeme ve 56 yaş şartlarına tabi olursunuz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan borçlanmadan sonra prim ödemeseniz de, 56 yaşınızı dolduracağınız 10 Ağustos 2023’de emekli olabilirsiniz.

 

Kısmi süreli çalışan kapıcı da sigortalı yapılmalı

SORU: Kapıcımız akşamları çöpleri alıyor, haftada 1 gün de merdiven temizliği yapıyor. Çöp alım işi yarım saat/gün, merdiven temizliği yarım gün. Toplam ayda 4 gün çalışmış oluyor. Kapıcımız SSK’lı bir işte çalışıyor. Sigortasını tam olarak çalıştığı yer ödüyor. Bizim SGK’ya kapıcı olarak kaydını yaptırmamız gerekir mi? SSK’lı yaptırırsak çalıştığı dönem için iş kazası ve meslek hastalığı primi mi ödeyeceğiz? Bu prim yüzde 2 mertebesinde mi? Yani günlük ne kadar? İşten çıkarırsak veya emekliliği hak edip ayrılması durumunda sadece 8 haftalık ihbar tazminat mı ödeyeceğiz?

 

YANIT: Kapıcınızın başka bir işte sigortalı çalışması, sizin binanızdaki çalışması için sigortalı yapma yükümlülüğünüzü ortadan kaldırmaz. Kendisiyle kısmi süreli iş sözleşmesi yapılarak, aylık toplam çalışma saatine göre prim günü hesaplanıp (örneğin 4 gün için), sadece iş kazası ve meslek hastalığı değil, ödediğiniz ücret üzerinden uzun vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortası ve işsizlik sigortası primleri de ödenmelidir.

1 Mart 2019 tarihinden itibaren konut kapıcıları için de kolay işverenlik uygulaması başlatıldı. SGK bildirimini, ev hizmetlerinde on gün ve daha fazla süreyle çalıştırılanlar gibi 5510 sayılı Kanunun ek 9. maddesi kapsamında yapabilirsiniz. 

İşten çıkarmanız veya emeklilik nedeniyle işten ayrılması halinde her bir çalışma yılı için aylık olarak ödediğiniz son ücretin brüt tutarı kadar kıdem tazminatı ödemeniz gerekir. İhbar tazminatı ödemesi, bildirim süresi vermeden işten çıkarmanız halinde söz konusu olur.

 

52 yaşı dolduracağınız tarihte emekli olacaksınız

SORU: 24 Nisan 1970 doğumluyum. Eylül 1989’daki SSK girişimle 210 gün prim ödemem var. 1 Ocak 1992’den bu yana Bağ-Kurluyum. Ne zaman emekli olabilirim?

AYDIN

YANIT: Emekli olmak için: 25 tam yıl(9000 gün) prim ödeme ve 52 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan 52 yaşınızı dolduracağınız 24 Nisan 2022’de emekli olabilirsiniz. Askerliğiniz hakkında bilgi vermemişsiniz. Şayet Bağ-Kur başlangıç tarihinden önce 18 ay askerliğiniz varsa, askerliğinizi borçlanarak 51 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmanızda mümkün.

 

Kimler 3600 günle emekli olma hakkı var

SORU: 5 Ocak 1949 doğumluyum. Toplam gün:2657 gün prim ödemem var. 3600 den emekli olabilmesi için askeri borçlanma dâhil kaç gün prim yatırmam gerekir hocam?

ÇELEBİ

YANIT: Emekli olma şartlarını sigorta başlangıç tarihi belirliyor. Sigorta başlangıç tarihinizi bildirmemişsiniz. 8 Eylül 1999’dan önce sigortalı olmuşsanız 3600 günle emekli olma hakkınız var. Sonra sigortalı olmuşsanız 3600 günle emekli olma hakkınız yok. Şayet sigorta başlangıç tarihiniz 8 Eylül 1999’dan önceki bir tarih ise, yaş sorununuz olmadığından, askerliğinizi borçlanıp(askerliğinizi 20 ay kabul edilmiştir) ayrıca 343 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 3600 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Tazminat hakkım doğar mı?

SORU: Emekli Sandığından emekliyim. 10 yıldan beri bir fabrikada noter sözleşmesi ile sorumlu müdür olarak çalışmaktayım. SGK’ya hiçbir kaydımın yapılmadığını öğrendim. İşveren işyerini kapatır veya beni işten çıkarırsa tazminat hakkım doğar mı?

 

YANIT: SGK’ya kaydınızın yapılmadığını nereden ve nasıl öğrendiniz bilemiyorum. Noter sözleşmesi ile sorumlu müdür olarak çalıştığınıza göre, SGK bildiriminiz yapılmış olmalı. Ancak emekli olduğunuzdan, adınıza normal sigorta primleri değil, sosyal güvenlik destek primi (SGDP) ödenmesi gerekir. SGDP ödenen çalışma süreleri de hizmet dökümünde gözükmez.

SGK’ya bildiriminiz yapılmamış olsa bile işyerinin kapsanması ya da ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışınız dışında bir nedenle işveren tarafından işten çıkarılmanız halinde kıdem tazminatı ödenmesi gerekir.

Tazminatınızın ödenmemesi halinde, önce arabulucuya başvurmanız gerekecek. Arabuluculuk görüşmelerinden sonuç alamamanız durumunda yargı yoluna başvurabilirsiniz. Yargı aşamasında, söz konusu işyerindeki çalışmanızın ispatı için her türlü delili (örneğin elinizdeki noter sözleşmesi) mahkemeye sunabilir, tanık dinletebilirsiniz.

 

SGDP iade edilmez

SORU: 2002 yılında 4/a statüsünden emekli oldum. 2018 Ekim ayına kadar emekli maaşı alarak 4/a statüsünde zaman zaman çalışmaya devam ettim. Emeklilik sonrası 4/a kapsamındaki çalışmam karşılığı ödenen primlerin kısmi iadesini alabilmem mümkün müdür?

 

YANIT: Prim iadesi, emekliliği için gereken yaşını doldurmasına rağmen prim günü ve sigortalılık süresi şartlarını sağlayamadığı için emekli aylığı bağlanamayanlara “yaşlılık toptan ödemesi” adı altında yapılan ödemedir. İade edilen primler de uzun vadeli sigorta kolları olarak tanımlanan malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına ilişkin primlerdir. Emekli çalışan olarak ödediğiniz prim ise sosyal güvenlik destek primi (SGDP) olup, hiçbir şekilde iadesi mümkün değildir.

 

5600 gün prim ödeyip 53 yaşı dolduracaksınız

SORU: 8 Ağustos 1973 doğumluyum. SSK’lı işe giriş tarihim 13 Nisan 1992’dir. Askerliğimi 1995’de yaptım. Ne zaman emekli olurum?

SAİM

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5600 gün prim ödeme ve 53 yaş şartlarına tabisiniz. Toplam 5600 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 53 yaşınızı dolduracağınız 8 Ağustos 2026’da emekli olabilirsiniz. Askerliğinizi sigorta başlangıç tarihinden sonra yaptığınızdan, borçlanma sadece primi artırır, emekli olma şartlarını değiştiremez. Emekli olacağınız tarihe kadar primi tamamlayamazsanız askerliğinizi borçlanır, tamamlarsanız borçlanmazsınız.

 

Hizmet süresini dolduran memur maaşsız ayrılabilir 

SORU: 30 Mayıs 1969 doğumluyum. 16 Mayıs 1994 tarihinde sigorta başlangıcım ve 20 gün prim ödemem var. 9 Eylül 1994 tarihinde memur oldum ve halen devam ediyorum. Ne zaman emekli olabilirim?

TÜLAY

YANIT: Emekli olmak için: 20 tam yıl fiili hizmet süresi ve 51 yaş şartlarına tabisiniz. Hizmet süreniz yeterli olduğundan, 51 yaşınızı dolduracağınız 30 Mayıs 2020’de emekli olabilirsiniz.  Hizmet şartını sağlayan memurlar isterlerse maaşsız olarak işinden yarılabiliyor. Hizmet süreniz yeterli olduğundan, isterseniz maaşsız olarak işinizden ayrılabilir ve emekli aylığınızın bağlanacağı yaşın dolmasını çalışmadan bekleyebilirsiniz.

 

Askerlik borçlanması yapabilir miyim?

SORU: 1 Ocak 1976 doğumluyum. Askerliğimi 23.08.1996 - 24.02.1998 tarihleri arasında yaptım. SSK başlangıcım 22 Mayıs 1999. 4/a statüsünden 6402 gün prim ödemem mevcuttur. Askerlik borçlanması yapabilir miyim? Ne zaman emekli olabilirim?

 

YANIT: 22 Mayıs 1999 sigorta başlangıcıyla 4/a (SSK) statüsünden emeklilik için 25 yıl sigortalılık süresi, 5975 prim günü ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. Askerliğinizi ilk defa sigortalı olduğunuz tarihten önce yaptığınızdan, altı ay askerlik borçlanması yaparsanız, emeklilik yaşınız 57’ye iner ve bir yıl erken emekli olabilirsiniz. Prim gününüz yeterli olduğundan, 57 yaşınızı dolduracağınız 1 Ocak 2033 tarihinde emekli olmaya hak kazanırsınız.

 

Çalışan emekli kendi isteği ile ayrılırsa kıdem tazminatı alamaz

SORU: Emekli Sandığından 1998 yılında emekli oldum. 2010'da özel sektörde tekrar çalışmaya başladım. Halen çalışmaktayım. İşyerinden ayrılacak olursam tazminat hakkım var mı?

TUĞÇE

YANIT: Özel sektörde emekli aylığınızı kestirmeden destek primine tabi olarak çalışıyor olmalısınız. İşinizden kendi isteğinizle ayrılmanız halinde, kıdem tazminatı alamazsınız. İşveren haksız yere işinize son verirse kıdem tazminatı alabilirsiniz.

 

Emeklilik için 5750 prim gününüz olmalı

SORU: Özel sektörde öğretmenlik yapmaktayım. Doğum tarihim 29 Mayıs 1974, sigorta başlangıç tarihim 1 Haziran 1995’tir. 18 ay askerlik yaptım. Şu anda prim günü toplamım 2551’dir. Emekli olabilmek için daha ne kadar prim ödemem gerekir? Kaç yaşında emekli olabilirim?

 

YANIT: 4/a (SSK) statüsünden emeklilik için 25 yıl sigortalılık süresi, 5750 prim günü ve 55 yaş şartlarına tabisiniz. Emeklilik için 3199 gün daha prim ödemeniz olmalı. 5750 prim günüyle, 55 yaşınızı dolduracağınız 29 Mayıs 2029 tarihinde emekli olmaya hak kazanırsınız.

Askerliğinizi, ilk defa sigortalı olduğunuz tarihten sonra yapmış olmalısınız. Bu durumda askerlik borçlanması emeklilik şartlarınızı değiştirmez. Ancak emekli olmanız için gereken 5750 prim gününü 55 yaşınız dolana kadar tamamlayamamanız halinde, eksik prim gününüzü tamamlamak için askerlik borçlanması yapabilirsiniz.

 

Vekâletname çalışmanın ispatı için delil olur mu?

SORU: 1 Mayıs 2015-11 Şubat 2019 tarihleri arasında bir firmada emekli olarak sigortasız (işe ihtiyacım olduğundan itiraz edemedim) çalıştım. İşe başladığım tarihlerde bana şirket vekâleti verdiler ve bu vekâletle şirketin onlarca işini yaptım. Firma sahibi "ayrılış şartların ne şekilde olursa olsun ayrıldığında hukuki ve şeri hak ettiğim kıdem tazminatımı ödeyeceğini” söyledi. Dava açmam durumunda vekâlet, orada çalıştığımın kanıtı olabilir mi ve lehime bir karara kesin etkili olur mu? Çalıştığım tarihlerdeki toplam süre için (hukuken hak etmiş gibi, emekli çalışan olarak) kıdem tazminatı miktarı net olarak kaç TL’dir?

 

YANIT: Çalışmanızın ne şekilde sona erdiğini belirtmemişsiniz. İşvereninizin sözünü tutmaması durumunda, çalışmanızın, kıdem tazminatına hak kazanma şartlarına uygun olarak sona ermiş olması halinde kıdem tazminatına hak kazanmanız söz konusu olabilir.

Her bir çalışma yılı için ödenecek kıdem tazminatı tutarı 6.017,60 TL’yi aşmamak üzere, 30 günlük brüt ücretiniz kadar olur. Bir yıldan artan süre için de oransal olarak ödeme yapılır. Hesaplanan kıdem tazminatı tutarından sadece binde 7,59 oranında damga vergisi kesilir.

Yargı aşamasında delil değerlendirmesini hakim yapar. Onun adına kesin olarak bir şey söyleyebilmem mümkün değil. Ancak şirket işleri için verilen vekâletname ve bu vekâletnameye istinaden düzenlediğiniz ve imzaladığınız belgeler kanıt olarak değerlendirilir. Hatta tanık da dinletebilirsiniz. Ancak yargı yoluna başvurmadan önce arabulucuya başvurmanız gerekiyor. Arabuluculuk görüşmelerinden sonuç alamamanız halinde yargı yoluna başvurabilirsiniz.

 

4500 günle 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz

SORU: 7 Temmuz 1971 doğumluyum. Sigorta girişim 1 Şubat 2000 olup, 5857 gün prim ödemem var. 1 nci Çocuğumun doğumu 1996’da 2 nci doğumumu doğumun 2006’da yaptım.  480 gün işsizlik ödeneği aldım. 3 aylık bir rapor almıştım 2000 yılının Eylül ayı diye hatırlıyorum. Fakat e-devlette çıkmıyor Bütün bu koşullarda emekli olabilmek için alternatiflerini öğrenmek istiyorum. Yani dışarıdan ödeme yapma koşulları, maliyeti ve sonuçlarını bilmek istiyorum. 7000 prim ve 58 yaş dışında daha erken emekli olma şansım bulunmakta mıdır?

SULTAN

YANIT: 7000 gün prim ödeme ve 58 yaşın dışında, 25 yıl sigortalılık süresi, 4500 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarıyla da emekli olmanız mümkün. 4500 günden fazla prim ödemeniz olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 58 yaşınızı dolduracağınız 7 Temmuz 2029’da emekli olabilirsiniz.

 

Yabancı bayraklı gemideki çalışma sürelerini borçlanabilirsiniz

SORU: Yabancı bayraklı gemide çalıştığımdan dolayı hiç sigortam yatmıyor. SGK’ya gittiğimde tarım sigortası yaptırmamın uygun olacağını söylediler. Tarım sigortasından yararlanma imkânım var mıdır? Varsa nasıl yapabilirim ya da emekli olabilmek için ne yapmam gerekir?

 

YANIT: Tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışanlar 5510 sayılı Kanunun ek 5. maddesi kapsamında sigortalı olabiliyorlar.

Ek-5 tarım sigortası için “Tarım İşlerinde Hizmet Akdiyle Süreksiz Çalışanlara Ait Giriş Bildirgesi”nin sürekli ikametin bağlı bulunduğu muhtarlık ile ikamet edilen il ya da ilçede bulunan tarım müdürlüklerine onaylatılıp, sürekli ikametin bağlı olduğu sosyal güvenlik il müdürlüğüne/sosyal güvenlik merkezine müracaat etmek gerekiyor. Ancak Ek-5 kapsamında çalışmanızın olmadığının tespiti halinde, ödeyeceğiniz primlerin iptali söz konusu olabilir.

Çalıştığınız gemilerin bayrağını taşıdıkları ülkelerde bulunan Türk konsoloslukları, çalışma ve sosyal güvenlik müşavirlikleri veya ataşelikleri gibi temsilciliklerden alacağınız ve yurtdışı borçlanma için kullanacağınızı belirten hizmet belgeleri veya işyerlerinden alacağınız sigortalılık sürelerini gösterir bonservisler ile gemilerde çalıştığınızı gösterir belgelerde kayıtlı bulunan çalışma izinlerinin tercümeleri ya da pasaportunuzda çalışma süreleri ile örtüşen giriş-çıkış tarihlerini gösterir sayfaların örnekleri ile yabancı bayraklı gemilerdeki çalışma sürelerini borçlanabilirsiniz.

Sosyal güvenlik geçmişinizle ilgili bilgi vermemişsiniz. Borçlanılan süreler, başvuru sahiplerinin Türkiye’de sigortalılıkları varsa borçlanma talep tarihindeki son sigortalılık haline göre, sigortalılıkları yoksa 4/b (Bağ-Kur) kapsamında geçmiş sigortalılık süresi olarak değerlendiriliyor.

Türkiye’de 4/a (SSK) kapsamında sigortalılığınız yoksa borçlanacağınız sürelerin 4/a kapsamında geçmiş sigortalılık süresi olarak değerlendirilmesi için borçlanma başvurusundan önce Türkiye’de birkaç günlük çalışmayla da olsa 4/a kapsamında sigortalılığınızı başlatmalısınız. Emekli olabilmeniz için yapmanız gerenlere ilişkin yanıt için doğum tarihiniz ile askerlik ve sosyal güvenlik geçmişinize ilişkin bilgileriniz gerekiyor.

 

Annemi toplu prim ödeyerek emekli edebilir miyiz?

SORU: Annem 1 Ocak 1964 doğumlu. 1995 doğumlu bir çocuğu var. 19 Şubat 2008’deki sigorta başlangıcıyla yaklaşık 3551 gün primi var. İki sorum olacak. 1) Normal şartlarda ne zaman ve kaç günlük primle emekli olabilir? 2) Eğer bu süre zarfında  çalışmaya devam edemezse, dışarıdan kendimiz ödeyerek emekliliğe hak kazanabilir miyiz? Ve bu ödeme toplu şekilde mi olmalıdır?

İLKİZ

YANIT: 1) Anneniz 3449 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 7000 güne tamamlayacağı tarihte emekli olabilir. Ayrıca 949 gün daha prim ödeyerek toplam primini 4500 güne tamamlaması şartıyla, 25 yıllık sigortalılık süresini dolduracağı 19 Şubat 2033’de emekli olabilir. 2) Toplu prim ödeme usulü yok. Maalesef annenizi toplu prim ödeyerek emekli edemezsiniz. Ancak isteğe bağlı olarak 1849 gün daha prim ödeyerek toplam primini 5400 güne tamamlayacağı tarihte Bağ-Kurdan emekli olabilir.

 

Emekli olduğunuzdan SSK’dan yetim aylığı alamazsınız

SORU: Kamudan emekliyim. SSK'dan emekli babam vefat etti. Babamdan emekli maaşı alabilir miyim? Benden başka emekli maaşını alacak kimse yok.

LEMAN

YANIT: SSK, emekli kız çocuğuna ana veya babasından dolayı aylık bağlamaz. Emekli olduğunuzdan maalesef babanızdan dolayı SSK’dan aylık alamazsınız.

 

Yaşı doldurana kadar prim ödeme zorunluluğu yok

SORU: Eşim 14 Ocak 1971 doğumlu. 15 Şubat 1994 -15 Ocak 2018 tarihleri arasında emekli sandığından 2340 gün, SSK'dan 3984 gün hizmeti var. Hesaplamalara göre 50 yaş şartına takıldığı için 14 Ocak 2021 tarihinde SSK’dan emekliliğe hak kazanıyor. (son 7 yılda SSK gün sayısı baskın) Ancak 15 Ocak 2018 tarihinde iş akdi sona erdi. Son 8 yılda SSK primini tavandan yatırdı. Kalan 3 yılı var. Bundan sonra aylık 30 günün 10 gününü başka bir işverenden SSK’dan asgari ücretten yatacak. Kalanı ise Bağ-Kurdan yatacak (Aylık 20 gün) Emekli olacağı zaman son 3 yıldan Bağ-Kur primini hangi miktardan yatırılması SSK emeklilik aylığını ne kadardan etkileyecektir?

NAİL

YANIT: Eşinizin primi yeterli. Yaş için bekleyecek. Çünkü eşiniz SSK’da emekli olmak için; 20 yıl sigortalılık süresi, 5675 gün prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabi. Eşinizin prim ödemesi yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemese de, 50 yaşını dolduracağı 14 Ocak 2021’de emekli olabilir. 8 sene tavandan prim ödedikten sonra asgari ücret üstünden prim ödeme emekli aylığını düşürür. Asgari ücretle çalışmaktansa hiç çalışmama daha iyi.

 

Hizmet tespit davasında zamanaşımı süresi 5 yıldır

SORU: 22 Ocak 1973 doğumluyum. 1990 yılında pazarlama ve gazete dağıtım işinde çalıştım. Ama o tarihte sigorta girişim yapılmamış. Ne yapabilirim? Dava açsam sigorta girişimi 1990 yılına aldırabilir miyim?

HASAN

YANIT: Sigorta girişiniz de yapılmadığından, işten ayrıldığınız tarihten itibaren 5 yıl içinde “hizmet tespit davası” açmanız gerekiyordu. 5 yıl içinde dava açmadığınızdan maalesef hakkınız zamanaşımına uğramış. Bugün için yapacağınız bir iş ve işlem bulunmuyor.

 

Çocuklar için borçlanma yapabilir miyim?

SORU: 4 Mayıs 1984 doğumluyum. SSK başlangıcım 10 Mayıs 2005, bitiş 31 Ekim 2014. Toplam SSK prim günüm 2202. 26 Temmuz 2013 ve 18 Mayıs 2018 doğumlu iki çocuğum var. Emeklilik işlemlerim için yapmam gerekenler nelerdir? İsteğe bağlı sigortayı ne zaman yapmam doğru olur? Çocuklar için borçlanma yapabilir miyim?

 

YANIT: En az 4500 gün prim ödemiş olmak koşuluyla, 58 yaşınızı dolduracağınız 4 Mayıs 2042 tarihinde 4/a (SSK) statüsünden emekli olabilirsiniz.

Doğum borçlanması, doğumun gerçekleştiği tarihten itibaren iki yıl içinde kalan çalışılmamış (prim ödenmemiş) süreler için yapılabiliyor. Buna göre, ilk çocuğunuz için doğum tarihi ile 26 Temmuz 2015 tarihi arasındaki prim ödenmemiş süreyi borçlanabilirsiniz. İkinci çocuğunuz için ise iki yıllık sürenin dolacağı 18 Mayıs 2020 tarihinden sonra 720 gün borçlanma yapabilirsiniz.

Borçlanmalar sonrası 4500 günden eksik kalan prim günü için 1230 güne kadar isteğe bağlı sigortalı olarak prim ödeyebilirsiniz. Yine eksik gününüz kalırsa, bunu 4/a kapsamında prim ödeyerek tamamlamalısınız. Hem borçlanacağınız sürenin 4/a kapsamında sigortalılık süresi olarak değerlendirilmesi hem de ikinci çocuğunuz için 720 gün borçlanabilmeniz için isteğe bağlı sigortanızı, 18 Mayıs 2020 tarihinden ve borçlanmaları yaptıktan sonra başlatmalısınız.

 

Emlak vergisinde eşlerin durumu ayrı ayrı değerlendirilir

SORU: Size yazma sebebim 7 Mart 2019 tarihli yazınızdan dolayı. Ben emekliyim, eşim de ev hanımı. Eşimle yarı yarıya ortak olduğumuz evde ikamet etmekteyiz. Eşimin de kendine ait bir dairesi var, o da kirada. Bakırköy belediyesi bizden emlak vergisi almaktadır. Yazınızın son paragrafından emlak vergisini ödeyip ödemeyeceğimi anlayamadım. Benim durumum sizin yazdığınıza göre nedir? Beni bilgilendirirseniz, kendimi Belediyeye karşı savunabilirim.

 

YANIT: Emlak vergisi muafiyetinden (sıfır oranlı emlak vergisi uygulamasından) yararlanıp yararlanamamanın tespitinde eşlerin durumu ayrı ayrı değerlendirilir. Birinin durumu diğerini etkilemez.

Bu bağlamda, sizin ve eşinizin durumunu ayrı ayrı değerlendirmek gerekiyor. Sizin, emekli olarak eşinizle yarı yarıya ortak olduğunuz (hisseli)  bir eviniz, eşinizin ise ev hanımı olarak biri yarı yarıya ortak olduğunuz (hisseli), diğeri tamamı kendine ait iki evi var. Diğer bir deyişle, siz hisseli olarak bir eve, eşiniz ise biri hisseli olmak üzere iki eve sahip.

Diğer yandan, brüt 200 m2’yi geçmeyen tek meskene hisse ile sahip olunması halinde sıfır oranlı emlak vergisi, hisseye isabet eden kısma uygulanır. Birden fazla mesken ya da birden fazla meskenin hissesine sahip olunması halinde sıfır oranlı emlak vergisi uygulanmaz.

Buna göre, sizin, hisseli olarak sahip olup oturmakta olduğunuz ev için hissenize tekabül eden emlak vergisini ödememeniz gerekir. Eşinizin ise biri hisseli olup oturduğu, diğeri kirada olmak üzere iki evi olduğundan, hem oturduğunuz ev için hissesine tekabül eden emlak vergisini, hem de kirada olan diğer evinin emlak vergisini ödemesi gerekiyor.

 

Ağustos 2022’de emekli olmanız mümkün

SORU: 13 Ağustos 1969 doğumluyum.  11 Aralık 1992 tarihinde sigorta girişim var. Şu an için 5071 gün prim ödemem var. Ve prim ödemeye devam ediyorum. Askerliğim 1989-1991 arasında yaptım. Askerliği borçlanmam durumumda, ne zaman emekli olurum?

TAMER

YANIT: Askerlik sürenizin bir ayını borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5600 gün prim ödeme ve 53 yaş şartlarına tabi olursunuz.  Borçlanmadan sonra 499 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5600 güne tamamlamanız şartıyla, 53 yaşınızı dolduracağınız 13 Ağustos 2022’de emekli olabilirsiniz.

 

SSK emekli kız çocuğuna yetim aylığı bağlamaz

SORU: Emekli Sandığı emeklisiyim. Vefat eden eşimin de dolayı da emekli sandığından maaşını alıyorum. 1988’de vefat eden babam SSK emeklisi olup 1988’de vefat eden babamdan dolayı da maaş alabilir miyim?

BURCU

YANIT: SSK emekli kız çocuğuna ana veya babasından dolayı yetim aylığı bağlamaz. Emekli olduğunuzdan maalesef babanızdan dolayı SSK’dan aylık alamazsınız.

 

SGK malul ve engelli emeklisini kontrol ve muayeneye çağırabilir

SORU: Psikiyatriden 2013 yılında emekli oldum yüzde 80 engelli raporum var, 2017 Kasım ayında maaşım kesildi. SGK’ ya gittiğimde tekrar rapor istendiği söylendi. Normalde böyle bir prosedür var mı?

ÖZGÜR

YANIT: Ya hakkınız da şikâyet veya ihbar var. Ya da raporunuzda sonradan muayene kaydı var. Malulen ve engelli hakkıyla emekli olup raporu sürekli olmayanları SGK kontrol muayeneye çağırabilir. Belirtilen günde muayeneye gitmeyenin de emekli aylığı kesilir. Ancak kontrol muayenesinde eski oranda işgücü kaybı çıkanların kesilen emekli aylıkları yeniden bağlanır.

 

Kıdem tazminatı her yılın sonunda ödenebilir mi?

SORU: 5 Mart 2019 tarihli Sözcü’deki yazınızı okudum. Kıdem tazminatı birikimini önlemek için apartman görevlisinin kıdem tazminatı her senenin sonunda birer yıllık olarak ödenebilir mi?

 

YANIT: Kıdem tazminatının hangi hallerde ödeneceği yasada sayılmış. Öncelikle iş sözleşmesinin kıdem tazminatına hak kazandıran sebeplerden birine bağlı olarak sona ermiş olması gerekiyor. Apartman görevlisinin çalışması sona ermediği halde birer yıllık dönemler halinde yapacağınız ödemeler kıdem tazminatı olarak değerlendirilmez. İş sözleşmesinin sona erdiği tarihte, tüm çalışma süresi dikkate alınarak kıdem tazminatı hesaplanır ve yapılan ödemeler hesaplanan kıdem tazminatından mahsup edilir, aradaki farkın kendisine ödenmesi gerekir.

Birçok apartman yönetimi, kıdem tazminatı birikimini önlemek ve günü geldiğinde ödenecek kıdem tazminatını toplama güçlüğüyle karşılaşmamak ya da kat malikinin değişmesi nedeniyle kıdem tazminatından eski malikin mi yoksa yeni malikin mi sorumlu olduğu tartışmasını yaşamamak için kıdem tazminatı fonu oluşturuyor.  Siz de kıdem tazminatı fonu oluşturabilir, her yılın kıdem tazminatını aidatlarla birlikte toplayıp, apartman görevlisine ödemek yerine oluşturacağınız fonda biriktirebilirsiniz.

 

30 günü aşan prim günü dikkate alınmaz

SORU: 31 Aralık 2018 tarihinden sonra iki ayrı işyerinde çalıştım. İşyerinin biri 30 gün çalışmamı göstermiş. Diğer işyeri ise part-time çalıştığım 14 günü göstermiş. Neticede Ocak 2019 ayında adıma 44 gün prim ödenmiş gözüküyor. Bu durumda ben fazla çalışmış mı oluyorum? Kanuna aykırı bir durum var mı? Bu primlerin emeklilik hesabına etkisi ne olur? Yapmam gereken bir şey var mı?

 

YANIT: Durumunuzda kanuna aykırı bir hal olmadığı gibi, yapmanız gereken bir şey de yok. Birden fazla işveren yanında sigortalı olarak çalışmak mümkün. Yeter ki bu çalışmalar gerçek çalışma olsun. Ancak iki ayrı işyerinden ay içinde toplam olarak 30 günden fazla bildirilen prim gün sayısı 30 gün olarak dikkate alınır. İlgili ayda 44 gün prim ödenmiş kabul edilmez. Bildirilen kazanç tutarları ise prime esas kazancın üst sınırını aşmamak üzere, emekli aylığı hesabında ilgili ayın prime esas kazancı olarak dikkate alınır.

 

Anneniz 1500 gün daha prim ödeyecek

SORU: Annem 1960 doğumlu. Sigorta giriş tarihi 2002 yılı. Acaba ne zaman emekli olabilir. 5500 gün civarı primi var.

ERGİN

YANIT: Anneniz 1500 gün daha prim ödeyerek toplam primini 7000 güne tamamlayacağı tarihte emekli olabilir.(ara vermeden prim öderse Nisan 2022 ayı sonunda) Ayrıca 4500 günden fazla primi olduğundan bundan sonra prim ödemese de,  2027’de 25 yıllık sigortalılık süresini dolduracağı tarihte emekli olması da mümkün.

 

Sigorta başlangıcından önce malul sayılanların emeklilik şartları

SORU: Yüze 97 engelli bir kayınbiraderim var. 4/a sigorta giriş tarihi 4 Ocak 2014. Emekliliğe ne zaman hak kazandığını öğrenmek istiyorum. Kimileri 5 yılda, kimileri ise 15 yılda emekliliğe hak kazanacağını söylüyorlar. 5 yılda emekliliğe hak kazanmanın koşulu nedir?

 

YANIT: İlk defa sigortalı olduğu tarihten sonra çalışma gücünün en az yüzde 60’ını kaybeden ve başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul olan kişiler, sigortalılık süresi aranmaksızın 1800 günle (5 tam yıl) prim günüyle malulen emekli olabiliyorlar. Sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihten önce çalışma gücünün yüzde 60’ını kaybetmiş olanlar malullük aylığından yararlanamıyorlar.

Sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihten önce malul sayılmayı gerektirecek derecede hastalığı veya engelliliği bulunan, yani çalışma gücünün en az yüzde 60’ını kaybetmiş olan ve bu nedenle malullük aylığından yararlanamayan sigortalılara ise en az 15 yıl sigortalılık süresi ve sigorta başlangıç tarihine göre 3600 ila 3960 gün arasında prim günüyle emekli aylığı bağlanıyor.

Kayınbiraderinizin yüzde 97 oranındaki engellilik durumu, sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı 4 Ocak 2014 tarihinden önce ise 3960 gün prim ödemiş olmak koşuluyla, 15 yıllık sigortalılık süresinin dolacağı 4 Ocak 2029 tarihinde emekli aylığına hak kazanır.

 

Askerliğiniz 40 gününü borçlanıp 53 yaşın dolmasını bekleyeceksiniz

SORU: 8 Ekim 1969 dogumluyum.1990-1991 yıllarında 18 ay askerlik yaptım. Sigorta başlangıç tarihim 1 Ocak 1993 olup 7340 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olabilirim?

İSA

YANIT: Askerlik sürenizin 40 gününü borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5600 gün prim ödemem ve 53 yaş şartlarına tabi olursunuz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan borçlanmadan sonra prim ödemeseniz de, 53 yaşınızı dolduracağınız 8 Ekim 2022’de emekli olabilirsiniz.

 

Staj sigortasının gözükmemesi sorun olur mu?

SORU: İşyerimizde ve etrafımızda arkadaşlarımızla konuştuğumuzda SSK hizmet dökümünde çoğu arkadaşımız, sigorta başlangıcı olarak staj tarihinin gözüktüğünü söylemekte. Bir kısmı da gözüküyor, ancak prim ödenmediği için sigortamız işe giriş tarihimizde başlıyor diyor. Yüksekokulda okurken 1996 yılında yaz stajımı uluslararası bir şirketin fabrikasında 40 gün yaptım. Bize staj bitiminde, sigortayla ilgili hiçbir bilgi ve numara verilmedi. Eylül 2018'de okulumdan o tarihlerde staj yaptığıma dair kaşeli kağıt aldım. Hizmet dökümümde stajın gözükmemesi sorun mu? Stajımı sigorta başlangıcı gösterebilir miyiz?

 

YANIT: Staj döneminde, emeklilik için gereken ve uzun vadeli sigorta kolları olarak adlandırılan malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına prim ödenmediği için staj başlangıcı, emeklilik açısından sigortalılık süresinin başlangıcı sayılmıyor. Adınıza ilk defa uzun vadeli sigorta kollarına prim ödenmeye başlandığı tarih, emeklilik şartlarınızın tespitinde sigorta başlangıç tarihi kabul edilir. Bu nedenle de staj başlangıcınız sigorta başlangıcı olarak kabul edilmez. Staj sigortası başlangıcının hizmet dökümünde gözükmemesi de sorun olmaz.

 

Askerliğinizin 14 ayını borçlanmalısınız

SORU: 3 Mayıs 1971 doğumluyum. 1991’de askere gittim. SSK başlangıç tarihim 15 Ocak 1994’dür. 2010’dan beri belediyede çalışmaktayım. Askerliğimi borçlanmama gerek var mı? Ne zaman emekli olabilirim?

HASAN

YANIT: Askerlik sürenizin 14 ayını borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5600 gün prim ödeme ve 53 yaş şartlarına tabi olursunuz. Ve toplam 5600 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 53 yaşınızı dolduracağınız 3 Mayıs 2024’de emekli olabilirsiniz.

 

Sağlanan menfaatler tazminat hesabına dahil edilir

SORU: Yazılarınızı büyük bir merakla okuyor ve yararlanıyorum. Kıdem tazminatlarına kapıcı dairelerinin emsal bedellerini ve elektrik, su, doğal gaz bedellerini neden ilave ediyoruz anlayamadım! Çalışana hem bu imkanları yıllarca ücretsiz sağlıyor hem de emekliliğinde tazminat olarak ödüyoruz! Bir yanlışlık olmasın? Tazminat öderken bunları düşmemiz gerekmez mi?

 

YANIT: 1475 sayılı (eski) İş Kanununun halen yürürlükte olan kıdem tazminatına ilişkin 14. maddesinde, kıdem tazminatına esas olacak ücretin hesabında, asıl ücrete ilaveten işçiye sağlanmış olan para ve para ile ölçülmesi mümkün sözleşme ve kanundan doğan menfaatlerin de göz önünde tutulacağı hüküm altına alınmış.

Yasa hükmüne göre, kıdem tazminatına esas alınacak ücrete, asıl ücretten başka, işçiye sağlanmış para ve parayla ölçülmesi mümkün sözleşme veya kanundan doğan ve süreklilik arz eden tüm menfaatlerin de dahil edilmesi gerekir.

Bu bağlamda, apartman görevlisine konut tahsis edilmesi ve tahsis edilen konutun elektrik, su ve ısınma giderlerinin apartman yönetimi tarafından karşılanması halinde, para ile ölçülmesi mümkün menfaat sağlanmış olur ve bu menfaatlerin parasal değerinin kıdem tazminatına esas ücrete dahil edilmesi gerekiyor.

 

Büyükbabanız primi 3600 güne tamamlayacak 

SORU: Büyükbabam 1925 doğumlu. 1980 yılında sigorta girişi yaptırmış. Toplam 900 gün prim ödemesi var. Emekli olma durumu var mıdır?

SELÇUK

YANIT: Büyükbabanız yaş haddinden emekli olmak için; 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabi. 2700 gün daha prim ödeyerek toplam primini 3600 güne tamamlayacağı tarihte emekli olabilir.

 

Oğlunuz yüz günlük GSS’den yararlanamaz

SORU: 2 Mart 2019 tarihli Sözcü’deki “Yüz günlük GSS'den kimler yararlanabilir?” başlıklı yazınızı okudum. Ben Emekli Sandığı emeklisiyim. İki oğlum da benim üzerimden sağlık hizmeti alıyor. Büyük oğlum 9 Martta 25 yaşını dolduruyor, halen üniversite öğrencisi. SGK'ya sorduğumda “öğrenci olsa da üzerimden düşeceğini, ikamet ettiği ilde kaymakamlığa başvurup, gelirinin olmadığını beyan edip yeşil kart çıkartması gerektiğini” söylediler. Yazınızda bahsettiğiniz yüz günlük sağlık hizmetinden oğlum da yararlanabilir mi? Tek çare yeşil kart çıkartmak mıdır?

 

YANIT: Yüz günlük sağlık hizmetinden zorunlu sigortalılığı sona erenler ile bakmakla yükümlü olduğu kişiler yararlanabiliyor.

Yükseköğrenime devam eden çocuklar, 25 yaşını doldurana kadar ana veya babasının bakmakla yükümlü olduğu kişi olarak sağlık hizmeti alabiliyorlar. 25 yaşından önce okulu bitirmeleri halinde ise yine 25 yaşını geçmemek üzere mezun oldukları tarihi izleyen günden itibaren iki yıl süreyle bakmakla yükümlü olunan kişi olarak sağlık hizmetinden yararlanma hakları var.

Oğlunuz 25 yaşını doldurduktan sonra, eğitimi devam ediyor olsa da sizin üzerinizden sağlık hizmeti alamaz. Gelir testi yaptırıp, sonucuna göre ya primleri devlet tarafından karşılanmak ya da aylık 76,76 TL genel sağlık sigortası primi ödemek suretiyle sağlık hizmeti alabilir.

 

5825 gün prim ödeyip 56 yaşı dolduracaksınız

SORU: 1 Ocak 1996’da çiftçi Bağ-Kurum var. 2013 yılımda bir yıllık isteğe bağlı sigortam var. 2014 yılında beri sigortalı çalışıyorum. Ne zaman emekli olurum?

KENAN

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5825 gün prim ödeme ve 56 yaş şartlarına tabisiniz. Doğum ve askerlik tarihinizi bildirmemişsiniz. Toplam 5825 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 1 Ocak 2021’den sonra olmak üzere 56 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

 

Bağ-Kur sona ermeden tarım SSK’lı olamazsınız

SORU: Çeşitli nedenlerden dolayı şirketimi kapatamıyorum ve Bağ-Kur sigortalılığım devam ediyor. Bu durumda tarım SSK’sı yaptıramıyorum. Bir başkasının yanında işe girince Bağ-Kur’um düşecek ve SSK başlayacak. SSK’lı olunca tarım SSK’sına dönüş yaptırabilme imkanım var mı?

 

YANIT: Sizin de belirttiğiniz gibi tarım SSK’sı, yani 5510 sayılı Kanunun Ek-5. maddesi kapsamında sigortalı olabilmek için SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı kapsamında ya da isteğe bağlı sigortalı olmamak gerekiyor. Nasıl ki şu an Bağ-Kur kapsamında sigortalı olduğunuz için ek-5. madde kapsamında tarım sigortalısı olamıyorsanız, SSK kapsamında sigortalı olduktan sonra da ek-5. madde kapsamında tarım sigortasına geçiş yapamazsınız. SSK sigortalılığınız sona erdiğinde Bağ-Kur sigortalılığınız tekrar devreye girer.

 

Babanızın 1 Şubat 2021’de emekli olması mümkün

SORU: 7 Temmuz 1954 doğumlu babam, askerliğini 1974/1975 arasında askerlik yapmış. Fakat askerli borçlanması yapmadı. 1 Ekim 2007 tarihinde tarım Bağ-Kur ödemeye başladı. Şuanda ödemeye devam ediyor. Ne zaman emekli olabilir?

ALİ

YANIT: Babanız ara vermeden prim ödemesi halinde, primini 5400 güne tamamlayacağı 1 Ekim 2022’de emekli olabilir. Muhtemelen 20 ay askerlik yaptı. Askerliğini borçlanması halinde, 20 ay daha erken yani 1 Şubat 2021’de emekli olabilir.

 

Muafiyetten yararlanmanıza engel olan eşinizin evi değil

SORU: 1994 yılında emekli oldum. 2000 yılında ev aldım. Belediyeden, emekli olduğum için emlak vergisinden muafiyetimi istedim. Başka evimin olup olmadığı soruldu. Eşimin evi olduğunu söyledim, eşimin evi olduğu için muafiyet olmaz dediler. O günden beri emlak vergimi ödüyorum, ayrıca kiracı olduğu için maliyeye gelir vergisi ödüyorum. Ancak bana tanınmayan muafiyet iki tanıdığıma tanınıyor. Bu tanıdıkların eşlerinin her ikisi de emekli ve adlarına birer evleri var. Her iki eşin evleri de emlak vergisinden muaf, bu durum nasıl oluyor?

 

YANIT: Emlak vergisi muafiyetinden (sıfır oranlı emlak vergisi uygulamasından) yararlandırılmamanızın nedeni sanırım yanlış ifade edilmiş. Eşinizin evinin olması, emlak vergisi muafiyetinden yaralanmanıza engel değil. Evinizde bizzat oturmamanız da engel değil. Zira Türkiye sınırları içinde brüt alanı 200 m2’yi aşmayan tek meskeni olan emeklilerin indirimli (sıfır oranlı) emlak vergisi uygulamasından yararlanabilmesi için meskende bizzat oturma şartı aranmıyor. Sahip olduğu tek meskeni kiraya verip, kirada oturanlar da diğer şartları taşımaları kaydıyla indirimli vergi oranından yararlanabiliyorlar.

Kirada oturmuyorsanız, örneğin eşinize ait evde oturuyorsanız, emlak vergisi ödemeniz gerekiyor. Bu durumda eşinizin tek evi varsa, bu evin brüt alanı 200 m2’yi aşmıyorsa, eşiniz de ev kadını ya da emekli ise eşinizin evi için emlak vergisi ödemezsiniz, ancak siz ödersiniz. Kendi durumunuzla karşılaştırdığınız arkadaşlarınızın durumu sizinkinden farklı olabilir.

 

Babanızın 1 Şubat 2021’de emekli olması mümkün

SORU: 7 Temmuz 1954 doğumlu babam, askerliğini 1974/1975 arasında askerlik yapmış. Fakat askerli borçlanması yapmadı. 1 Ekim 2007 tarihinde tarım Bağ-Kur ödemeye başladı. Şuanda ödemeye devam ediyor. Ne zaman emekli olabilir?

ALİ

YANIT: Babanız ara vermeden prim ödemesi halinde, primini 5400 güne tamamlayacağı 1 Ekim 2022’de emekli olabilir. Muhtemelen 20 ay askerlik yaptı. Askerliğini borçlanması halinde, 20 ay daha erken yani 1 Şubat 2021’de emekli olabilir.

 

Primler kaç yaşında geri alınabiliyor?

SORU: Çalışıp da emekliliği düşünmeyen içerdeki primleri geri almak için kaç yaşı doldurması ı gerekiyor acaba? Bilgilendirirseniz sevinirim.

ÇAĞLA

YANIT: Emekli olmak için aranan yaşı doldurduğu halde emekli olacak kadar primi olmayanlar, başvurmaları halinde ödenen primlerini “yaşlılık toptan ödemesi” adı altında geri alabiliyor. Emekli olacak kadar primi olmayan Kadın 58, erkek sigortalı 60 yaşını dolduracağı tarihte ödediği primlerini geri alabilir.

 

Ay içinde 30 günden az çalışanın GSS durumu

SORU: Babamın işyerinde 15 gün SSK (Ek 7 ile) prim ödüyordum. 16.10.2016 tarihinden 16.04.2018 tarihine kadar olan ödemelerimde GSS pirim borcu çıktı ve faizleri silindiği için ödeme yaptım. Emekliliğime 3,5 buçuk yıl kaldığı için emekli maaşım düşmesin diye prim ödemeyi durdurmuş olup işsizlik maaşı almaktayım. Benim sorum; eşim babamın işyerinde iki aydır 15 gün (Ek 7) SSK’lı olarak çalışıyor. Sorgulama yaptığımızda GSS borcu çıkmıyor, daha sonra çıkar mı? İşsizlik maaşı almam sona erince eşimin üzerinden sağlıktan yaralanabilir miyim?

 

YANIT: Verdiğiniz bilgilerden Ek 7 değil, ayda 30 günden eksik çalıştığınız ve eksik gün nedeni olarak “07 puantaj kayıtları” bildirildiği anlaşılıyor. Söz konusu dönemde eşiniz sigortalı olmadığından dolayı da bakmakla yükümlü olunan kişi kapsamında olmadığınızdan, ay içinde 30 günden eksik çalıştığınız süreler için GSS prim borcu tahakkuk ettirilmiş.

İşsizlik ödeneği aldığınız dönemde GSS’li sayıldığınızdan, eşiniz de bakmakla yükümlü olduğunuz kişi olduğundan, onun eksik günleri için GSS borcu çıkmıyor. Ancak işsizlik ödeneğiniz sona erdiğinde, GSS’niz de sona erecek. Bu durumda eşinizin bakmakla yükümlü olduğu kişi olarak onun üzerinden sağlık yardımı alabileceksiniz. Ancak eşinizin 30 günden eksik süreleri için GSS primini 30 güne tamamlaması gerekecek.

 

56 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmanız mümkün

SORU: 1 Ocak 1973 doğumluyum. 1993 yılında 19 ay askerlik yaptım. 18 Mart 1998’de sigorta başlangıcım yapılmış olup toplamda 4600 gün primim yatırıldı. 1) Ne zaman emekli olabilirim? 2) Askerlik borçlanması yaparsam emekliliğime etkisi olur mu?

AHMET

YANIT: 1) Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5900 gün prim ödeme ve 57 yaş şartlarına tabisiniz. 1300 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5900 güne tamamlamanız şartıyla, 57 yaşınızı dolduracağınız 1 Ocak 2030’da emekli olabilirsiniz.

2) Askerlik sürenizin 10 ayını borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5825 gün prim ödeme ve 56 yaş şartlarına tabi olursunuz. Borçlanmadan sonra 925 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5825 güne tamamlamanız şartıyla, 56 yaşınızı dolduracağınız 1 Ocak 2029’da emekli olabilirsiniz.

 

Emekli olarak çalışmaya başladığınızda net ücretiniz artar

SORU: 24 Ağustos 2019’da SSK'dan emekliliğe hak kazanacağım. Emekliliğe hak kazandığımda kıdem tazminatımı alarak işten ayrılacağım ve emekli maaşımı almaya başlayacağım. Sonra tekrar iş sözleşmesi yaparak çalışmaya devam edeceğim, işyerim ile öyle anlaştım. Merak ettiğim husus, şu anda maaşımdan belli kesintiler olmakta ve yaklaşık yüzde 25-30 kesintili olarak maaşımı almaktayım. Okuduğum bazı bilgilerde, emekli olduktan sonra çalışan kişilerin maaşından sadece yüzde 7,5 oranında SGDP kesildiği, bunun dışında bir kesinti yapılmadığı yazıyor. Bu durumda emekli olduktan sonra çalışırken aynı brüt maaşımın netini çok daha fazla olarak alıyor olacağımı düşünüyorum, yani kesintisi daha az olacak. Bu hususu size sormak, teyit etmek istedim.

 

YANIT: Ücretler üzerinden biri sosyal güvenlik primleri, diğeri vergi olmak üzere iki tür kesinti yapılıyor. Emekli olduktan sonra, emekli aylığınızı kestirmeksizin çalışmaya devam ettiğinizde ücretinizden vergi kesintisi yapılmaya devam edilecek. Ancak şu anda ücretinizden yüzde 14 sigorta, yüzde 1 işsizlik sigortası primi olmak üzere yapılan toplam yüzde 15 oranındaki prim kesintisi, yüzde 7,5 oranında sosyal güvenlik destek primi (SGDP) kesintisine dönüşecek. Diğer bir deyişle yüzde 15 olan prim kesintisi yüzde 7,5’e düşecek. Buna bağlı olarak da aynı brüt ücret için elinize geçecek net ücret tutarı da artacak.

 

57 yaşı dolduracaksınız

SORU: 1972 doğumluyum. Sigorta başlangıç tarihim Kasım 1997’dir. Acaba ne zaman emekli olabilirim?

FEVZİ

YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5900 gün prim ödeme ve 57 yaş şartlarına tabisiniz. Toplam 5900 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 2029’da 57 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Sigorta başlangıç tarihinden önce askerlik yapmışsanız 190 gününü borçlanmanız halinde, toplam priminizi 5825 güne tamamlamanız şartıyla 56 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmanızda mümkün.

 

Dul aylığı alan için ölüm yardımı ödenir mi?

SORU: Bağ-Kur emeklisi eşinden dul aylığı alan bir anne ölünce, çocuklarına ölüm yardımı yapılır mı? Emekli Sandığı emeklisi olan bekâr kız evlada Bağ-Kur’lu babadan maaş bağlanır mı?

 

YANIT: Ölüm yardımı (cenaze ödeneği), SSK veya Bağ-Kur statüsünden iş kazası veya meslek hastalığı sonucu veya sürekli iş göremezlik geliri, malullük veya yaşlılık (emeklilik) aylığı almakta iken veya kendisi için 360 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi bildirilmiş olup da ölen sigortalının hak sahiplerine (sırasıyla eşine, yoksa çocuklarına, o da yoksa ana babasına, o da yoksa kardeşlerine verilir) yapılan ödemedir. Bağ-Kur emeklisi eşinden dul aylığı alan kadının ölümü halinde çocuklarına ölüm yardımı yapılmaz.

Emekli Sandığı emeklisi olan kız çocuğuna bekâr da olsa kendi çalışmasından dolayı emekli aylığı aldığından, Bağ-Kur’lu babasından aylık bağlanmaz.

 

55 yaşı dolduracağınız tarihte emekli olacaksınız

SORU: 24 Şubat 1971 doğumluyum. 3 Ekim 1988’den 18 Aralık 1997’ye kadar SSK’ya 580 gün prim ödemem var. Şubat 1991’de askere gittim. 18 ay askerlik yaptım. 18 Aralık 1997’de 657 sayılı Kanuna tabi Devlet memuru oldum ve halen çalışmaktayım. Devlet memuru olduktan sonra askerliğimin tamamını borçlandım. Ne  zaman emekli olabilirim?

SADETTİN

YANIT: Emekli olmak için; 25 tam yıl fiili hizmet süresi ve 55 yaş şartlarına tabisiniz.  5 Aralık 2019’a kadar görevinize devam ederek hizmet sürenizi 25 tam yıla tamamlamanız şartıyla, 55 yaşınızı dolduracağınız 24 Şubat 2026’da emekli olabilirsiniz.

 

İkale tazminatında zamanaşımı süresi hesabı

SORU: 15 Şubat 2019 tarihli yazınızı okudum. Ben de bu grup içerisindeyim. Ancak ikale sözleşmem 27 Mart 2013 tarihli. Yani yasanın belirttiği 27 Mart 2018 tarihinden tamı tamına 5 yıl öncesine tekabül ediyor. Belgeleri topladım, başvurduğum vergi dairesi 31 Aralık 2018’den 5 yıl geriye giderek 1 Ocak 2014 tarihinden önceki sözleşmeleri dikkate alamadıklarını söylüyor.  Doğru mudur, aksi durumda ne yapılabilir?

 

YANIT: İade, Vergi Usul Kanununun düzeltmeye ilişkin hükümleri uyarınca yapılacak olup, beş yıllık zamanaşımı süresine tabi. Zamanaşımı süresi, vergi alacağının doğduğu tarihi izleyen takvim yılından itibaren başlıyor.

27 Mart 2013 tarihli ikale sözleşmesi kapsamında ödenen tazminatınızdan kesilen verginin iadesinde zamanaşımı süresi 1 Ocak 2014 tarihinde başlıyor ve beş yıllık süre 31 Aralık 2018 tarihinde doluyor. Başvurunun da bu tarihler arasında yapılmış olması gerekiyor. Dolayısıyla, vergi dairesinin de söylediği gibi 1 Ocak 2014 tarihinden önce ödenen tazminatlardan kesilen vergiler için düzeltme zamanaşımı süresi 31 Aralık 2018 tarihinde dolmuş olduğundan, bu tarihten sonra yapılan başvurular dikkate alınmıyor.

 

3600 günle 58 yaşı doldurmanız gerek

SORU: 8 Haziran 1967 doğumluyum. İlk sigorta girişim 1984 yılında olmuştur. 1986 ve 1992 yılları doğumlu iki çocuk sahibiyim. Şuan 2100 gün prim ödemem var. Doğum borçlanması ile 3600 günden emekli olma şansım var mıdır?

MERVE

YANIT: Yaş haddinden emekli olmak için; 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. Doğumlarınız sonrasındaki iki yıllık sürelerde prim ödemeniz yoksa iki doğumunuzu borçlanarak toplam 1440 gün kazanabilirsiniz. Doğum borçlanmasından sonra 60 gün prim ödeyerek toplam priminizi 3600 güne tamamlamanız şartıyla, 58 yaşınızı dolduracağınız 8 Haziran 2025’de emekli olabilirsiniz.

 

Yaşı doldurana kadar çalışsam emekli aylığım artar mı?

SORU: Temmuz 1979 doğumluyum. Sigortam 1 Aralık 2000’de başladı. 1999-2000 arasında 18 ay askerlik yaptım. Yaklaşık 6000 gün primim var. Hala çalışmaktayım. Araştırmama göre 7000 gün ve 60 yaşa tabiyim. Askerliğimin ne kadar süresini ödersem bana yaş ve prim faydası olur?  Ve 7000 gün prim veya yaşımı doldurana kadar çalışsam arasında maaş farkı olur mu? Yani hangisi benim için daha avantajlı olur?

ERDAL

YANIT: Askerlik sürenizin 15 ayını borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5975 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabi olursunuz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan borçlanmadan sonra prim ödemeseniz de, 58 yaşınızı dolduracağınız Temmuz 2037’de emekli olabilirsiniz. Emekli olacağınız yaşı doldurana kadar sigortalı çalışmanızı sürdürmeniz emekli aylığınızı artırır.

 

Askerdeyken başlatılan sigortalılık iptal edilir mi?

SORU: 1 Şubat 1977 doğumluyum. İlk işe giriş tarihim 13 Ekim 1999. Sigorta başlangıcım ben askerdeyken yapılmış ve 157 gün prim ödenmiş. Toplam 4519 günüm var. SGK’dan, askerde ödenen sigortamın silineceğini söylediler. Sigorta tescili ile ilgili herkes değişik yorumlar yaptı. Askerdeki prim günlerim silinirse tescil de silinir mi? Bir sonraki girişim 13 Ocak 2001. Silinirse başlangıcım 2001 mi olur? 2001 olursa askerliği ödeyebilir miyim? Ödeyebilirsem sigorta başlangıcım Eylül 1999’un altına düşer mi ve ne zaman emekli olurum?

 

YANIT: 4/a (SSK) kapsamında sigortalılık için fiilen çalışıyor olmak gerekiyor. Askerdeyken fiilen çalışmanız mümkün olmayacağına göre, askerlik dönemindeki sigortanız hem prim günü olarak hem de sigortalılık tescili olarak iptal edilir.

Askerlik sürenizi borçlanabilirsiniz ve 13 Ocak 2001 olan esas sigorta başlangıcınız borçlandığınız süre kadar geri gelir. Ne kadar askerlik yaptığınızı belirtmemişsiniz. Sigorta başlangıcınızın 8 Eylül 1999 tarihi öncesine gelmesi için en az 486 gün borçlanabilmeniz gerekiyor. Bu durumda emeklilik için 25 yıl sigortalılık süresi, 5975 prim günü ve 58 yaş şatlarına tabi olursunuz. Sigorta başlangıcınız 8 Eylül 1999 öncesine gelemez ise 4500 prim günüyle 60 yaşınız dolduğunda emekli olabilirsiniz.

 

 

ARŞİV İÇİN TIKLAYINIZ 1 2