İÇİNDEKİLER

BİRİNCİ KISIM

Tahsis Mevzuatına İlişkin Hükümler

Temel Tahsis Kavramları

1. Sigortalılık süresi

1.1. Sigortalılık süresinin başlangıcını etkileyen faktörler

1.1.1. İşe giriş tarihi ile primlerin ödenmeye başladığı tarihin farklı olması

1.1.2. Kurumca devir alınan 506 sayılı Kanunun geçici 20. maddesi kapsamındaki sandıklar

1.1.3. 18 yaşın altında geçen hizmetler

1.1.4. Birden fazla sigortalılık haline tabi olma

1.1.5. Kanunun yürürlük tarihinden önce birden fazla sosyal güvenlik kanununa tabi hizmeti olanlar

1.1.6. Borçlanmalar

1.2. Sigortalılık süresine eklenen süreler

2. Prim ödeme gün sayısı

2.1. Prim gün sayısı koşulları ve prim gün sayılarını oluşturan hizmetler

2.2. Prim ödeme gün sayısına eklenen süreler

2.2.1. Maden işyerlerinin yer altı işlerinde geçen çalışmalar

2.2.2. 5434 sayılı Kanunun mülga 32. maddesine göre fiili hizmet süresi zammı

2.2.3. Fiili hizmet süresi zammına (FHSZ) tabi çalışmalar

2.2.4. Başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğu bulunan kadın sigortalılar

3. Yaş

3.1. Sigortalı emeklilik işlemlerinde yaş kavramı ve uygulaması

3.2. Yaş hadlerinden indirim yapılması

3.2.1. 506 sayılı Kanunun mülga ek 5. maddesi kapsamındaki itibari hizmet süreleri

3.2.2. Fiili hizmet süresi zammı kapsamındaki hizmetler

3.2.3. Başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğu bulunan kadın sigortalılar

İKİNCİ KISIM

Kısa ve Uzun Vadeli Sigorta Kollarından Sağlanan Yardımlar

BİRİNCİ BÖLÜM

İş Kazası ve Meslek Hastalığı Sigortası

1. İş kazası ve meslek hastalığı sigortasından sağlanan yardımlar

1.1. Sürekli iş göremezlik geliri

1.1.1. Sürekli iş göremezlik gelirinin hesaplanması

1.1.1.1. 4/1-(a) sigortalıları açısından

1.1.1.2. 4/1-(b) sigortalıları açısından

1.1.2. İş kazası ve meslek hastalığında hizmetlerin birleştirilmesi

1.1.3. Gelir alt sınırı

1.1.4. Gelirlerde yapılan artırım ve indirimler

1.1.5. Sürekli iş göremezlik derecesi itirazlarıyla ilgili mahkeme kararları hakkında yapılacak işlemler

1.1.6. Gelirin başlangıcı

1.1.7. Gelirin sermayeye çevrilmesi

1.1.8. Maddi tazminatların gelirlerden kesilmesi

1.2. Ölüm geliri

1.2.1. Ölüm gelirinin hesaplanması

1.2.2. Sürekli iş göremezlik geliri/ölüm geliri dosyalarının tasnifi

1.2.2.1. Sürekli iş göremezlik geliri dosyalarının tasnifi ve dosyalarda bulunması gereken belgeler

1.2.2.2. Ölüm geliri dosyalarının tasnifi ve dosyalarda bulunması gereken belgeler

İKİNCİ BÖLÜM

Malullük Sigortası

1. Malullük sigortasından sağlanan yardımlar

2. Malul sayılma

3. Malullük aylığına hak kazanma koşulları

4. Malullük aylığının başlangıcı

5. Malullük aylığı başvurusu ve istenecek belgeler

6. Malullük aylığının kesilmesi ve yeniden başlaması

7. Malullük aylığı almakta iken çalışması nedeniyle aylığı kesilenlerin aylığa hak kazanma koşulları

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Yaşlılık Sigortası

1. Yaşlılık sigortasından sağlanan yardımlar

2. Yararlanma koşulları

2.1. Genel koşullar

2.1.1. 08.09.1999 (hariç) tarihinden önce sigortalı olanlar

2.1.1.1. 4/1-(a) sigortalıları için

2.1.1.1.1. 506 sayılı Kanunun geçici 81/A bendine göre aylığa hak kazanma koşulları

2.1.1.1.2. 506 sayılı Kanunun geçici 81/B bendine göre aylığa hak kazanma koşulları

2.1.1.1.3. 506 sayılı Kanunun geçici 81/C bendine göre aylığa hak kazanma koşulları

2.1.1.2. 4/1-(b) sigortalıları için

2.1.1.2.1. 1479 sayılı Kanunun geçici 10. maddesinin birinci fıkrasına göre aylığa hak kazananlar

2.1.1.2.2. 1479 sayılı Kanunun geçici 10. maddesinin ikinci fıkrasına göre aylığa hak kazananlar

2.1.1.2.3. 1479 sayılı Kanunun geçici 10. maddesinin üçüncü fıkrasına göre aylığa hak kazananlar

2.1.2. 08.09.1999 (dahil) ila 30.04.2008 (dahil) tarihleri arasında sigortalı olanlar

2.1.2.1. 4/1-(a) sigortalıları için

2.1.2.2. 4/1-(b) sigortalıları için

2.1.3. 30.04.2008 (hariç) sonrasında sigortalı olanlar

2.2. Özel koşullar

2.2.1. Kanuna göre özel şartlarla aylığa hak kazanma koşulları

2.2.1.1. İşe başlamadan önce malul olanlar

2.2.1.2. Çalışma gücündeki kayıp oranı % 60 dan az olanlar

2.2.1.3. Maden işyerlerinin yer altı işlerinde çalışanlar

2.2.1.4. Erken yaşlanan sigortalılar

2.2.2. 2008/Ekim ayı başından önce sigortalı olan 4/1-(a) sigortalılarının özel şartlara göre aylığa hak kazanma koşulları

2.2.2.1. Maden işyerlerinin yer altı işlerinde çalışanlar

2.2.2.2. İlk defa sigortalı oldukları tarihte malul olan sigortalılar

2.2.2.3. Sakatlığı nedeniyle vergi indiriminden yararlananlar

2.3. 506 sayılı Kanunun mülga ek 5. maddesine göre hak kazanılan itibari hizmet sürelerinin değerlendirilmesi

2.3.1. 506 sayılı Kanunun ek 5. maddesi kapsamında olup Kanunun 40. maddesi kapsamında yer almayan sigortalıların itibari hizmet sürelerinin değerlendirilmesi

2.3.2. Hem 506 sayılı Kanunun ek 5. maddesi kapsamında hem Kanunun 40. maddesi kapsamında yer alan sigortalıların hizmetlerinin değerlendirilmesi

2.4. Uçucu personele verilen itibari hizmet süreleri

2.5. 5434 sayılı Kanuna göre zamanaşımına uğramış sürelerin aylık bağlama işlemlerinde değerlendirilmesi

3. Yaşlılık aylığı başvurusu

4. Yaşlılık aylığının başlangıcı

5. 4/1-(b) hizmetleri ile aylık bağlanması

5.1. 4/1-(b) kapsamında aylık bağlanmasına hak kazanıp ticari faaliyetine son verdiğini beyan edenler

5.2. 4/1-(b) kapsamında aylık bağlanmasına hak kazanıp ticari faaliyetine devam edeceğini beyan edenler

5.3. 4/1-(a) kapsamında aylık bağlanmasına hak kazanıp 4/1-(b) kapsamında hizmeti bulunanlardan faaliyeti sona erenler

5.4. 4/1-(a) kapsamında aylık bağlanmasına hak kazanıp 4/1-(b) kapsamında hizmeti bulunanlardan ticari faaliyetine devam edenler

6. Yaşlılık aylığının kesilmesi ve yeniden bağlanması

6.1. Aylık bağlandıktan sonra çalışma nedeniyle aylığın kesilmesi ve yeniden bağlanması

6.1.1. İlk defa Kanuna tabi sigortalı olanlar

6.1.2. Kanunun yürürlük tarihinden önce sigortalı olanlar

6.2. Aylığa hak kazanma koşullarının oluşmadığının aylık bağlandıktan sonra tespit edilmesi ve aylığın tekrar başlaması

6.3. İş akitleri feshedilen ve mahkeme kararıyla görevlerine iade olunanların aylıklarının kesilmesi ve yeniden başlatılması

7. Kıdem tazminatı

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Ölüm Sigortası

1. Ölüm sigortasından sağlanan yardımlar

2. Yararlanma şartları

2.1. Sigortalıya ilişkin koşullar

2.2. Hak sahiplerine ilişkin koşullar

2.2.1. Eşe aylık bağlama şartları

2.2.2. Çocuklara aylık bağlama şartları

2.2.2.1. Erkek çocuklar

2.2.2.2. Kız çocuklar

2.2.2.3. Malul çocuklar

2.2.3. Ana ve babaya aylık bağlama şartları

3. Ölüm aylığı başvurusu

4. Ölüm aylığının başlangıcı

5. Hak sahiplerine paylaştırılması

5.1. Eşe bağlanacak aylığın oranı

5.2. Çocuklara bağlanan aylıkların oranı

5.3. Ana ve babaya bağlanan aylıkların oranı

6. Evlenme ödeneği verilmesi

7. Cenaze ödeneği verilmesi

8. Ölüm aylığı bağlama işlemlerinde dikkat edilecek hususlar

9. Ölüm aylığının kesilmesi, yeniden başlaması, durum değişiklikleri

9.1. Ölüm aylığının kesilmesi ve yeniden başlaması

9.1.1. Dul eşin aylıkları

9.1.2. Erkek çocukların aylıkları

9.1.3. Kız çocukların aylıkları

9.1.4. Malul çocukların aylıkları

9.1.5. Ana ve babanın aylıkları

9.2. Diğer durum değişiklikleri

9.2.1. Boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşayan eş ve çocukların durum değişiklikleri

9.2.2. 2022 sayılı Kanunun ek 1. maddesi gereğince uygulanan fark aylıkları

ÜÇÜNCÜ KISIM

Aylık Hesaplama Sistemi

1. Kanunla getirilen yeni sistem

1.1. Aylık hesabına esas parametreler

1.1.1. Prime esas kazançlar

1.1.2. Prim ödeme gün sayısı

1.1.3. Aylık bağlama oranı

1.1.3.1. Yaşlılık aylıkları için

1.1.3.2. Malullük ve ölüm aylıkları için

1.2. Aylık hesabı

2. 2008/Ekim (hariç) öncesi sigortalı olup, 2008/Ekim (dahil) sonrası tahsis talebinde bulunan sigortalılar (karma sistem)

2.1. 4/1-(a) sigortalıları için

2.1.1. 2008/Ekim (hariç) öncesi kısmi aylığın (A) hesabı

2.1.1.1. 2000 yılı öncesi kısmi aylığın (A1) hesabı (506 SK GM 82/1-a)

2.1.1.1.1. Aylığın Hesabına Esas Parametreler

2.1.1.1.1.1. Gösterge

2.1.1.1.1.2. Aylık Bağlama Oranı (ABO)

2.1.1.1.1.3. Katsayı

2.1.1.1.2. Aylığın hesabı

2.1.1.2. 2000-2008/Ekim (hariç) arası kısmi aylığın (A2) hesabı (506 SK GM 82/1-b)

2.1.1.2.1. Aylığın hesabına esas parametreler

2.1.1.2.1.1. Ortalama yıllık kazanç (OYK)

2.1.1.2.1.2. Aylık bağlama oranı (ABO)

2.1.1.2.2. Aylığın hesabı

2.1.2. 2008/Ekim (dahil) sonrası kısmi aylığın (B) hesabı (5510 SK M. 29 - GM 2/b)

2.1.2.1. Aylığın hesabına esas parametreler

2.1.2.1.1. Ortalama aylık kazanç (OAK)

2.1.2.1.2. Aylık bağlama oranı (ABO)

2.1.2.2. Aylığın hesabı

2.1.3. Kısmi aylıkların birleştirilmesi (5510 SK GM 2/c)

2.2. 4/1-(b) sigortalıları için

2.2.1. Yaşlılık aylıkları

2.2.1.1. 2008/ Ekim (hariç) öncesi kısmi aylığın (A) hesabı

2.2.1.1.1. 2000 yılı öncesi kısmi aylığın (A1) hesabı (1479 SK Md. 36)

2.2.1.1.1.1. Aylık hesabına esas parametreler

2.2.1.1.1.1.1. Basamak karşılığı gösterge tablosundaki değer

2.2.1.1.1.1.2. Aylık bağlama oranı (ABO)

2.2.1.1.1.2. Aylığın hesabı

2.2.1.1.2. 2000-2008/Eylül (dahil) arası kısmi aylığın (A2) hesabı (1479 SK M. 36 ve Geçici 11. Md.)

2.2.1.1.2.1. Aylık hesabına esas parametreler

2.2.1.1.2.1.1. Ağırlıklı ortalama

2.2.1.1.2.1.2. Aylık bağlama oranı

2.2.1.1.2.2. Aylığın hesabı

2.2.2. Malullük ve ölüm aylıkları

2.2.2.1. 2008/Ekim (hariç) öncesi kısmi aylığın (A) hesabı (1479 SK. Geçici 11. Md.)

2.2.2.1.1. Aylık hesabına esas parametreler

2.2.2.1.1.1. Ağırlıklı ortalama (AO)

2.2.2.1.1.2. Aylık Bağlama Oranı (ABO)

2.2.2.1.2. Aylığın hesabı

2.2.2.2. 2008/Ekim (dahil) sonrası kısmi aylığın (B) hesabı (5510 SK M. 29 - GM 2/b)

2.2.2.2.1. Aylık hesabına esas parametreler

2.2.2.2.1.1. Ortalama aylık kazanç (OAK)

2.2.2.2.1.2. Aylık bağlama oranı (ABO)

2.2.2.2.2. Aylığın hesabı

2.2.2.3. Kısmi aylıkların birleştirilmesi (5510 SK GM 2/c)

2.2.3. 2926 sayılı kanuna tabi sigortalılar

DÖRDÜNCÜ KISIM

Ortak Hükümler

BİRİNCİ BÖLÜM

Alt Sınır Aylıkları

1. Malullük, yaşlılık ve ölüm aylıklarında alt sınır aylığı

2. Hak sahiplerine bağlanacak ölüm aylığı alt sınırları

3. İş kazası veya meslek hastalığı sonucu bağlanacak gelirlerde alt sınırlar

İKİNCİ BÖLÜM

Gelir ve Aylıkların Birleşmesi

1. 2008/Ekim ayı başından itibaren kanuna göre bağlanan gelir ve aylıklar

1.1. Aylıkların birleşmesi

1.2. Gelirlerin birleşmesi

1.3. Gelir ve aylıkların birleşmesi

1.4. En yüksek ödemeye imkan veren iki dosyanın tespiti

2. Kanunun yürürlük tarihinden önce bir veya birden fazla dosyadan gelir ve aylık alanlar

2.1. Kanunun geçici 7. maddesi uygulamasına ilişkin usul ve esaslar

2.2. Kanunun yürürlük tarihinden önce bir dosyadan gelir veya aylık alanlar

2.2.1. Kanunun yürürlük tarihinden önce bir dosyadan gelir ve aylık almakta iken, Kanuna göre yeni bir dosyadan gelir veya aylığa hak kazananlar

2.2.2. Kanunun yürürlük tarihinden önce bir dosyadan gelir ve aylık almakta iken, 506, 1479, 2925 ve 2926 sayılı kanunlara göre yeni bir dosyadan gelir ve aylığa hak kazanılması

2.2.3. Kanunun yürürlük tarihinden önce bir dosyadan gelir/aylık almakta iken, Kanuna göre birden fazla dosyadan gelir/aylığa hak kazananlar

2.3. Kanunun yürürlük tarihinden önce birden fazla dosyadan gelir veya aylık alanlar

2.4. 2926 sayılı Kanuna göre bağlanmış aylıklar

2.5. 2925 sayılı Kanuna göre hak kazanılan gelir ve aylıklar

2.6. 506 sayılı Kanunun geçici 20. madde sandıkları

3. Kapsamdan çıkarılacak dosyaların belirlenmesi ve yapılacak işlemler

4. 506 sayılı Kanunun mülga 96. maddesinin beşinci fıkrasının uygulanması (A/S kodları)

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Zamanaşımı Uygulaması

1. Gelir ve aylık bağlama işlemlerinde zamanaşımı uygulaması

2. Zamanında alınmayan gelir ve aylık ödemelerinde zamanaşımı uygulaması

3. İş kazası ve meslek hastalığı sigortasında zamanaşımı uygulaması

4. Gaiplikte zamanaşımı uygulaması

5. Hak düşürücü süre uygulaması

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Toptan Ödeme ve İhya İşlemleri

1. Yaşlılık ve ölüm toptan ödemesi

1.1. Yaşlılık toptan ödemesi

1.2. Ölüm toptan ödemesi

2. İhya işlemleri

2.1. Yaşlılık toptan ödemesinin ihyası

2.2. Ölüm toptan ödemesinin ihyası

3. Toptan ödeme ve ihya işlemlerinde kullanılacak güncelleme katsayıları

BEŞİNCİ BÖLÜM

Sevk ve Kontrol Muayene İşlemleri ile Masrafların Karşılanması

1. Sevk işlemlerinin yapılacağı durumlar

2. Malullük sevklerinde aranacak şartlar ve masrafların karşılanması

3. Sevk işlemini yapacak üniteler ve sağlık kurulu raporu (SKR) düzenlemeye yetkili sağlık kuruluşları

4. Kanunun yürürlük tarihinden önce alınan sağlık kurulu raporları

5. Malullük tespitine yetkili kurum sağlık kurulları ve malullük tespitine ilişkin belgeler

6. Kontrol muayene işlemleri (KMT)

7. Malul sayılmakla birlikte malullük aylığı şartlarını yerine getiremeyen sigortalıların sağlık kurulu raporları ve kontrol muayene işlemleri

8. Kurum sağlık kurullarınca yapılacak değerlendirmeler

9. Malullük sigortasından sevk işlemi yapılan sigortalıların hizmet borçlanmaları

ALTINCI BÖLÜM

Sosyal Güvenlik Destek Primi Uygulaması

1. 2008/Ekim (dahil) sonrası sigortalı olanlar

2. 2008/Ekim (hariç) öncesi sigortalı olanlar

3. Sosyal güvenlik destek primi kesinti işlemleri

YEDİNCİ BÖLÜM

Sosyal Yardım Zammı ve Telafi Edici Ödemeler

1. Sosyal yardım zammı

2. Telafi edici ödemeler

3. 506 sayılı Kanunun mülga ek 24. madde uygulaması

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Avans Ödenmesi ve Ek Ödemeler

1. Avans ödenmesi

2. Ek ödemeler

DOKUZUNCU BÖLÜM

Gelir ve Aylıkların Peşin Sermaye Değerleri ve Üçüncü Kişilerin Sorumluluğu

1. Kurumun rücu hakkı

2. Peşin sermaye değeri tabloları

3. Rücu davalarına esas peşin sermaye değerlerinin hesaplanması

4. Malullük ve ölüm sigortası bakımından üçüncü kişilerin sorumluluğu

ONUNCU BÖLÜM

Belediye Başkanları

1. Tazminat ödenebilmesi için aranan şartlar

1.1. Yaşlılık aylığı bağlanan veya bağlanacak olanlar

1.2. Malullük aylığı bağlanan veya bağlanacak olanlar

1.3. Ölüm aylığı bağlanan veya bağlanacak olan hak sahipleri için

2. Seçimle iş başına gelme koşulu ve istisnaları

3. Tazminat başvuruları ve istenecek belgeler

4. Tazminatların başlangıcı

5. Görev veya temsil tazminatı ödenmeyecek durumlar

6. Aylık alan belediye başkanlarına tazminat ödenmesi işlemleri

7. Geçici 20. madde sandıklarından aylık alanlara tazminat ödenmesi

8. İlk defa 2008/Ekim ayından sonra belediye başkanlığına seçilenlerin durumu

9. Diğer hususlar

ONBİRİNCİ BÖLÜM

Yersiz Ödemeler

1. Yersiz ödemelerin kapsamı

2. Yersiz ödemelerin tespiti ve değerlendirilmesi

2.1. İlgililerin kasıt veya kusurlu davranışlarından doğan yersiz ödemeler

2.2. Kurumun hatalı işlemlerinden doğan yersiz ödemeler

3. Yersiz ödemelere ilişkin düzenlenecek belgeler, faiz uygulaması ve tebliği

3.1. Yersiz ödemelere ilişkin düzenlenecek belgeler

3.1.1. Değerlendirme onayı

3.1.2. Borç tablosu

3.1.3. Alacak takip tablosu

3.1.4. Borçlular tablosu

3.2. Faiz uygulaması

3.3. Borcun Tebliği

4. Yersiz ödemelerin tahsili

4.1. Alacaklardan mahsubu

4.2. Gelir ve aylıklardan kesilmesi

4.3. Taksitlendirilmesi

4.4. Gelir ve aylıkların hesaplardan yersiz çekilmesi

5. Tahsis dosyası merkezde bulunan 4/1-(a) kapsamındaki sigortalı ve hak sahiplerine yersiz ödenen gelir ve aylıklarla ilgili yapılacak işlemler

5.1. Adına fazla veya yersiz ödeme yapıldığı tespit edilen sigortalı veya hak sahibinin gelir veya aylık alma hakkının ortadan kalkması halinde

5.2. Adına fazla veya yersiz ödeme yapıldığı tespit edilen sigortalı veya hak sahibinin gelir veya aylık alma hakkının devam etmesi halinde

6. Tahsis dosyası ünitelerde bulunan 4/1-(a) ve 4/1-(b) kapsamındaki sigortalı ve hak sahiplerine yersiz ödenen gelir ve aylıklarla ilgili yapılacak işlemler

7. Diğer hususlar

ONİKİNCİ BÖLÜM

Gelir ve Aylıkların Ödenmesi, Düzeltilmesi ve Artırılması

1. Gelir ve aylık ödemeleri

1.1. İlk gelir ve aylıkların ödenmesi

1.2. Konutta ödeme yapılması

1.3. Gelir ve aylık ödemeleri ile hareket görmeyen hesaplar

1.4. Ödeme günlerinde değişiklik olması

1.5. Kanuni temsilcilere ödeme yapılması

1.6. Peşin ödenen gelir/aylıkların geri alınmaması

1.7. Cenaze ödeneği ödemeleri

1.8. Bankalarla yapılan protokollerdeki diğer hükümler

2. Gelir ve aylıklardan yapılacak kesintiler

2.1. Gelir/aylıklardan yapılan kesinti türleri ve kesinti sıralaması

2.2. 1479 ve 2926 sayılı kanunlara göre aylık almakta olanların aylıklarından yapılan sağlık kesintileri

2.3. Gelir ve aylıklardan yapılan icra kesintileri

3. Gelir ve aylık artışları

3.1. Gelir ve aylıkların artırılması

3.1.1. 2008 yılı gelir/aylık artışları

3.1.1.1. 2008/Ekim ayından önce bağlanan gelir/aylık artışları

3.1.1.1.1. 506 ve 2925 sayılı kanunlara göre bağlanan aylıklar

3.1.1.1.2. 1479 ve 2926 sayılı kanunlara göre bağlanan aylıklar

3.1.1.2. 2008 yılı Ekim ayı başından sonra bağlanan gelir ve aylıkların artışı

3.1.2. 2009 yılı gelir/aylık artışları

3.1.3. 2010 yılı gelir/aylık artışları

3.1.4. 2011 yılı gelir/aylık artışları

4. Gelir/aylık ve alt sınır gelir/aylık hesabına esas kazanç miktarları

ONÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Tarım Sigortası

1. 2926 sayılı Kanuna tabi sigortalılar

2. 2925 sayılı Kanun uygulamaları

2.1. Prim gün sayıları ve prim oranları

2.2. İş kazası ve meslek hastalığı sigortası

2.3. Ölüm geliri

2.4. Malullük sigortası

2.5. Yaşlılık sigortası

2.5.1. 08.09.1999 (hariç) tarihinden önce sigortalı olanlar

2.5.2. 01.10.1999 (dahil) ila 30.04.2008 (dahil) tarihleri arasında sigortalı olanlar

2.5.3. 30.04.2008 (hariç) sonrasında sigortalı olanlar

2.5.4. Yaşlılık aylığının kesilmesi

2.6. Ölüm sigortası

2.7. Toptan ödeme ve ihya

2.8. Evlenme ve cenaze ödenekleri

3. Kanunun Ek 5. maddesine tabi sigortalılar (Tarım işlerinde veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışanlar)

3.1. Haklarında uygulanan sigorta kolları, prim oranları ve prime esas kazançları

3.2. Tahsis yardımlarından yararlanma şartları

4. Kanunun Ek 6. maddesine tabi sigortalılar

ONDÖRDÜNCÜ BÖLÜM

506 sayılı Kanunun Geçici 20. Maddesine Tabi Sandıklar

ONBEŞİNCİ BÖLÜM

Yetki Devri İşlemleri

1. Devir kapsamı ve dosyaların gönderildiği ünitelerin belirlenmesi

1.1. Devire esas dosyalar

1.2. Devre konu olmayan dosyalar

1.3. Dosyaların gönderildiği ünitelerin belirlenmesi

2. Devire esas tahsis dosyalarıyla ilgili olarak daha sonra yapılacak işlemlere ilişkin usul ve esaslar

3. Tahsis numaralarının verilmesi işlemleri ile ilgili programlarda yetki tanımlamalarının yapılması

4. Tahsise başlatma

5. Yürürlükten kaldırılan düzenlemeler

 


T.C.

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI

Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü

 

GENELGE

2011/58 ([1])

Tarih           : 22.07.2011

Konu           : Kanuna Göre 4/1-(a) ve 4/1-(b) Kapsamındaki Sigortalıların Tahsis İşlemleri

 

Başkanlık Makamının 29.12.2010 tarihli Olur’una istinaden, 16.05.2006 tarihli ve 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu, 31.05.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, bu Kanun ile yürürlükten kaldırılan kanunlar ve ilgili yönetmeliklere dayanılarak Devredilen Kurumlar tarafından hazırlanan veya 2006 yılından bu yana Kurumumuz tarafından çıkarılarak merkez ve taşra birimlerince de halen uygulanan genelgelerin, yürürlükte olan güncel mevzuata göre yeniden gözden geçirilmesi, aynı konuya ilişkin farklı genelgelerle düzenlenmiş hususların birleştirilmesi, sadeleştirilmesi, güncellenmesi, tekleştirilmesi ile belli bir sistemde yayınlanması ihtiyacından dolayı 2008/Ekim ayından itibaren tahsis mevzuatı ile ilgili genelgeler, genel yazılar ve e-tahsis iletileri birleştirilmiştir. Bu Genelgede 5510 sayılı Kanun “Kanun” olarak ifade edilecektir.

Kanunun tahsis mevzuatına ilişkin maddeleri genel olarak 2008/Ekim ayı başı itibariyle yürürlüğe girmiştir.

Ancak, Kanunun geçici 7. maddesinin son fıkrasında 30.04.2008 (hariç) tarihinden sonra 506, 1479, 5434, 2925 ve 2926 sayılı kanunlara göre ilk defa sigortalı veya iştirakçi olanlar hakkında bu Kanunun 28. maddesinin ikinci ve üçüncü fıkrası hükümlerinin uygulanacağı öngörülmüş olup, buna göre, yaşlılık sigortasından genel hükümlere göre aylık bağlama şartlarını düzenleyen 28. maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarında yer alan hükümler ilk defa 01.05.2008 tarihi itibariyle 506, 1479, 5434, 2925 ve 2926 sayılı kanunlara göre sigortalı olanlar için uygulanacaktır.

Kanunun 4. maddesinde; Kanuna göre sigortalı sayılanlar belirtilmiş olup, Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının;

(a) bendi kapsamında olanlar hizmet akdi ile çalışanları (mülga 506 ve 2925 sayılı kanunlara tabi olanlar),

(b) bendi kapsamında olanlar köy ve mahalle muhtarları ile hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanları (mülga 1479 ve 2926 sayılı kanunlara tabi olanlar),

(c) bendi kapsamında olanlar ise kamu görevlilerini (5434 sayılı Kanuna tabi olanlar),

ifade etmektedir.

Bu Genelgede söz konusu sigortalılar kısaca 4/1-(a), 4/1-(b) ve 4/1-(c) sigortalıları olarak nitelendirilmiştir.

Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce;

506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ile 2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanununa tabi olanlar Kanunun 4/1-(a) bendi,

1479 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu ve bu Kanunla mülga 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanununa tabi olanlar, Kanunun 4/1-(b) bendi,

5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununa tabi olanlar Kanunun 4/1-(c) bendi,

kapsamında kabul edilmektedir.

Diğer taraftan, 25.02.2011 tarihli ve 27857 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 13.02.2011 tarihli ve 6111 sayılı “Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” ile Kanunda yapılan düzenlemelerle bazı isteğe bağlı sigortalıların statüleri 4/1-(a) kapsamında değerlendirilmiştir.

Buna göre;

6111 sayılı Kanunla değiştirilen Kanunun 5. maddesinin (g) bendi kapsamındaki isteğe bağlı sigortalılık statüsü 01.10.2008 tarihinden itibaren 4/1-(a) bendi,

Kanunun 51. maddesi gereğince ay içinde 30 günden az çalışmaları nedeniyle kalan sürelerini isteğe bağlı sigortaya prim ödeyerek 30 güne tamamlayan sigortalıların isteğe bağlı hizmet sürelerinden, 01.10.2008-24.02.2011 tarihleri arası 4/1-(b), 25.02.2011 tarihi ve sonrası 4/1-(a) bendi,

kapsamında sigortalılık süresi olarak değerlendirilecek olup, gerek hizmet bildirimlerinde gerekse aylık bağlanacak statünün belirlenmesinde bu hususlar ve tarihlere dikkat edilecektir.

Bu Genelgede Kanunun tahsis mevzuatına ilişkin hükümleri sadece 4/1-(a) ve 4/1-(b) sigortalıları yönünden ele alınmıştır.

BİRİNCİ KISIM

Tahsis Mevzuatına İlişkin Hükümler

Temel Tahsis Kavramları

Kanuna tabi malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına prim ödeyenlerin, sigorta kollarından yapılması gereken yardımlara hak kazanıp kazanmadıklarının tespitinde, sigortalılık süresi, prim ödeme gün sayısı ve yaş faktörlerine bakılmaktadır.

1. Sigortalılık süresi

Sigortalılık süresi, sigortalının malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına bağlı olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarih ile tahsis yapılması için yazılı istekte bulunduğu tarih, ölen sigortalılar için de ölüm tarihi arasında geçen süre olarak dikkate alınmaktadır. Bu sürenin tamamen çalışılarak ya da prim ödenerek geçirilmiş olması koşul olmadığı gibi, bu sürenin başlangıç ve sonu arasında sigortalının aralıklı ya da birden çok sigortalılık haline tabi çalışmasının, sigortalılık süresinin belirlenmesinde bir önemi bulunmamaktadır.

Kanunun 38. maddesine göre, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında dikkate alınacak sigortalılık süresinin başlangıcı; sigortalının, mülga 5417, 6900, 506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı kanunlar ile 506 sayılı Kanunun geçici 20. maddesi kapsamındaki sandıklara veya bu Kanuna tabi olarak malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak ilk defa kapsama girdiği tarih olarak kabul edilecektir. Uluslararası sosyal güvenlik sözleşmeleri hükümleri saklıdır.

1.1. Sigortalılık süresinin başlangıcını etkileyen faktörler

1.1.1. İşe giriş tarihi ile primlerin ödenmeye başladığı tarihin farklı olması

4/1-(a) sigortalıları için söz konusu olup, işe giriş tarihi ile primlerin ödenmeye başladığı tarih farklı ise, prim ödenmeye başlanan tarih sigortalılık süresinin başlangıcı olarak alınacaktır.

1.1.2. Kurumca devir alınan 506 sayılı Kanunun geçici 20. maddesi kapsamındaki sandıklar

Kurumca devralınan sandıklara tabi olarak ilk defa prim veya kesenek ödenmeye başlanılan tarih sigortalılık süresinin başladığı tarih olarak dikkate alınacaktır.

1.1.3. 18 yaşın altında geçen hizmetler

Kanuna göre malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında, 18 yaşından önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olanların sigortalılık sürelerinin, 18 yaşını doldurdukları tarihte başladığı kabul edilecektir. Bu tarihten önceki süreler için ödenen malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri, prim ödeme gün sayılarının hesabına dahil edilecektir.

Kanunun geçici 6. maddesinin birinci fıkrasında, 506 sayılı Kanuna göre 01.04.1981 tarihinden önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tescil edilmiş olanlar hakkında, Kanunun 38. maddesinin ikinci fıkrasındaki sigortalılık süresinin 18 yaşın doldurulduğu tarihten başlayacağına ilişkin hükmünün uygulanmayacağı öngörülmüştür. Buna göre, 4/1-(a) sigortalılarının, sigortalılık süresinin başlangıcı;

01.04.1981 tarihinden önce ise yaşa bakılmaksızın sigortalılık süresinin başlangıç tarihi,

01.04.1981(dahil) tarihinden sonra ise 18 yaşın doldurulduğu tarih,

olarak dikkate alınacaktır. Ancak, 18 yaş öncesinde geçen çalışma süreleri prim ödeme gün sayısına ilave edilecektir. Bu durum, Kanunun yürürlük tarihinden önce sigortalı olan 4/1-(a) sigortalıları için yalnızca yaşlılık aylığı bağlanmasında geçerli olup, malullük ve ölüm aylıklarında uygulanmayacaktır.

Diğer taraftan, 506 sayılı Kanunun Kanunla mülga 60. maddesinin (G) fıkrası, “Bu maddenin uygulanmasında; 18 yaşından önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olanların sigortalılık süresi, 18 yaşını doldurdukları tarihte başlamış kabul edilir. Ancak, bu tarihten önceki süreler için ödenen malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri, prim ödeme gün sayılarının hesabına dahil edilir.” hükmüne amir olup, söz konusu fıkra, 01.04.1981 tarihinde 2422 sayılı Kanunla 506 sayılı Kanuna eklenmiştir. Yine aynı Kanunla 506 sayılı Kanuna eklenen geçici 54. maddede, 01.04.1981 tarihinden önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tescil edilmiş olanlar hakkında 60. maddenin (G) fıkrası hükmünün uygulanmayacağı hüküm altına alınmıştır.

Öte yandan, 4447 sayılı Kanunla 506 sayılı Kanuna eklenen geçici 81. maddeye göre yaşlılık aylığına hak kazanma koşulları kademelendirilmiş ve 01.04.1981 tarihine göre 18 yaş ile ilgili sınırlamanın sadece 506 sayılı Kanunun 60. maddesini kapsadığı, bu nedenle geçici 81. maddeye göre aylığa hak kazanma koşullarının belirlenmesinde 18 yaş uygulamasına bakılmayacağı talimatlandırılmış olmasına rağmen uygulamada ünitelerce farklı işlemlerin yapıldığı anlaşılmıştır.

Sigortalıların 506 sayılı Kanunun geçici 81. maddesine göre aylığa hak kazanma koşullarının belirlenmesinde 18 yaş uygulamasına bakılmaksızın, ilk işe giriş tarihine göre yaş, prim ödeme gün sayısı ve sigortalılık süresi koşulları tespit edilecektir. Söz konusu koşullardan sigortalılık süresi koşulunun tahsis talep tarihinde yerine gelip gelmediği incelenirken ise, 18 yaş uygulamasına bakılacaktır.

Örnek: 10.01.1969 doğum tarihli kadın sigortalı 17 yaşında iken 20.03.1986 tarihinde sigortalı olarak çalışmaya başlamıştır. Sigortalının 506 sayılı Kanunun geçici 81. maddesinin (B) bendine göre aylığa hak kazanma koşulları 18 yaş uygulamasına bakılmaksızın 20.03.1986 tarihli girişine göre 20 yıl, 42 yaş, 5075 gün olarak tespit edilmiştir. Sigortalı tahsis talebinde bulunduğu zaman bu şartlardan 20 yıllık sigortalılık süresi şartının yerine gelip gelmediğinin tespitinde sigortalının 18 yaşını doldurduğu 10.01.1987 tarihi sigortalılık başlangıç tarihi olarak dikkate alınacak ve 20 yıllık sigortalılık süre şartı bu tarihe göre belirlenecektir. Dolayısıyla, sigortalılık süresi 10.01.2007 tarihinde dolacaktır.

1.1.4. Birden fazla sigortalılık haline tabi olma

Sigortalıların, birden fazla sigortalılık haline tabi hizmetlerinin bulunması halinde, sigortalılık başlangıç tarihi en eski olanı, sigortalılık süresinin başlangıcı olarak dikkate alınacaktır.

1.1.5. Kanunun yürürlük tarihinden önce birden fazla sosyal güvenlik kanununa tabi hizmeti olanlar

Farklı sosyal güvenlik kanunlarına tabi hizmetlerin mülga 2829 sayılı Kanun hükümlerine göre birleştirilmesi halinde, birleştirilen hizmetlerin başlangıç tarihi sigortalılık süresinin başlangıcı olarak değerlendirilecektir.

1.1.6. Borçlanmalar

Kanunda hizmet borçlanması 41. maddede, borçlanmanın usul ve esasları ise Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 66. maddesinde açıklanmıştır.

41. maddeye göre yapılacak borçlanmalarda, borçlandırılan sürenin Kanuna göre tespit edilen sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreye ait olması halinde sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlandırılan gün sayısı kadar geriye gidilmek suretiyle tespit edilecektir.

1.2. Sigortalılık süresine eklenen süreler

Kanunda sigortalılık süresine ilave yapılmasına ilişkin herhangi bir hüküm bulunmamakla birlikte, Kanunun yürürlük tarihinden önce mülga kanunlara göre hak kazanılan;

506 sayılı Kanunun mülga ek 5. maddesi kapsamındaki itibari hizmet süreleri, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar 5434 sayılı Kanunun mülga 32. maddesine göre verilen fiili hizmet süresi zamları, sigortalılık süresine ilave edilecektir.

506 sayılı Kanunun ek 5. maddesinde sayılan itibari hizmet süresi kapsamında yer alıp Kanunun 40. maddesinde sayılmayan işlerde Kanunun yürürlük tarihinden önce geçen çalışma sürelerinin itibari hizmet süresi olarak değerlendirilmesinde 3600 gün prim ödeme şartı aranmayacaktır.

Kanunun yürürlük tarihine kadar gerek 506 sayılı Kanunun ek 5., gerekse 5434 sayılı Kanunun 32. maddesine göre verilen fiili hizmet süresi zamları sigortalılık süresine ilave edilmektedir. Kanunun 40. maddesine göre verilen fiili hizmet süresi zamları prim ödeme gün sayısına ilave edilecek ve emeklilik yaş hadlerinden indirilecektir.

2. Prim ödeme gün sayısı

2.1. Prim gün sayısı koşulları ve prim gün sayılarını oluşturan hizmetler

Kanun, malullük, yaşlılık ve ölüm aylıklarına hak kazanmada belli bir prim ödeme gün sayısını koşul olarak aramaktadır. Prim ödeme gün sayısı; malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak geçen sürelere ait gün sayısını ifade etmektedir.

Sigortalıların prim ödeme gün sayılarını; zorunlu, isteğe bağlı sigorta, borçlanma, ihya edilen, birleştirilen, devir sandıklarına tabi geçen hizmetlere ait gün sayıları ile maden yeraltında geçen hizmetlerin 1/4 ü, fiili hizmet süresi zammı ve ağır engelli çocuğu bulunan kadın sigortalıların çalışmalarının 1/4 ü oluşturmaktadır.

2.2. Prim ödeme gün sayısına eklenen süreler

2.2.1. Maden işyerlerinin yer altı işlerinde geçen çalışmalar

Kanunun geçici 9. maddesinin altıncı fıkrası gereğince; Kanunun yürürlük tarihinden önce 506 sayılı Kanunun mülga hükümlerine göre sigortalı sayılanlardan, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce maden işyerlerinin yer altı işlerinde çalışmaya başlayan sigortalıların, Kanunun yürürlük tarihinden önce veya sonra bu işlerde geçen çalışmalarının en az 1800 gün olması halinde, bu çalışmalarının dörtte biri toplam prim ödeme gün sayılarına ilave edilecektir.

2.2.2. 5434 sayılı Kanunun mülga 32. maddesine göre fiili hizmet süresi zammı

(2011/64 sayılı Genelgenin 1.1. maddesi ile düzeltilen cümle) Kanunun yürürlük tarihinden önceki süreler için 5434 sayılı Kanunun mülga 32. maddesi uyarınca verilen fiili hizmet süresi zammı prim ödeme gün sayılarına eklenecektir.([2])

2.2.3. Fiili hizmet süresi zammına (FHSZ) tabi çalışmalar

Fiili hizmet süresi zammı, sigortalıların Kanunun 40. maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen işyeri ve/veya işlerde geçen çalışma sürelerinin her 360 günü için;

60 gün eklenecekse (fiili hizmet süresi zammı kapsamında çalışılan gün sayısı x 60/360),

90 gün eklenecekse (fiili hizmet süresi zammı kapsamında çalışılan gün sayısı x 90/360),

180 gün eklenecekse (fiili hizmet süresi zammı kapsamında çalışılan gün sayısı x 180/360),

formülü uygulanarak hesaplanacaktır.

Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları uygulamasında, hesaplanan fiili hizmet süresi zammı, sigortalının;

Kanunun 40. maddesinin ikinci fıkrasının (1) ila (9), (11), (12) ve (15). Bentlerine göre beş yılı,

Kanunun 40. maddesinin ikinci fıkrasının (13) ve (14). bentlerine göre sekiz yılı,

geçmemek üzere prim ödeme gün sayısına eklenecektir. Maddenin (10) numaralı bendinde prim ödeme gün sayısına yapılacak ilavede süre sınırlaması bulunmamaktadır.

2.2.4. Başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğu bulunan kadın sigortalılar

Kanunla getirilen yeni bir düzenleme olup, yaşlılık aylığı bağlanması talebinde bulunan kadın sigortalılardan başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğu bulunanların, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra geçen prim ödeme gün sayılarının dörtte biri, prim ödeme gün sayıları toplamına eklenecektir.

Söz konusu ilavenin yapılabilmesi, kadın sigortalının bu durumunu belgelendirmesi koşuluna bağlı bulunmaktadır. Başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğun varlığı sağlık kurulu raporu ile belgelenecek, kadın sigortalılara bu hak Kanunun yürürlük tarihinden sonraki süreler için verilecektir. Ağır engelli çocuğun ölümü veya bakıma muhtaçlığının kalkması halinde, Kanunun yürürlük tarihinden ölüm tarihine veya bakıma muhtaçlığın kalktığına karar verilen sağlık kurulu rapor tarihine kadar geçen hizmetlerin dörtte biri prim ödeme gün sayısına eklenecektir.

3. Yaş

3.1. Sigortalı emeklilik işlemlerinde yaş kavramı ve uygulaması

Yaşlılık ve ölüm sigortalarından aylık bağlanmasına ilişkin haklardan yararlanmak için Kanunda yer alan şartlardan biri de yaş olup, Kanunun 57. maddesinde, sonradan yapılacak yaş düzeltmelerinde, sigorta kolları için yaşın hesabında aşağıda belirtilen doğum tarihlerinin esas alınacağı öngörülmüştür. Buna göre;

İş kazasıyla meslek hastalığı halinde, hak sahiplerine bağlanacak gelirlerin hesabında, iş kazasının olduğu veya meslek hastalığının hekim veya sağlık kurulu raporu ile ilk defa tespit edildiği tarihte nüfus kütüğünde kayıtlı bulunan doğum tarihleri,

Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına ilişkin yaş ile ilgili hükümlerin uygulanmasında, sigortalıların, mülga 5417, 6900, 506, 1479 ve 2926 sayılı kanunlar ile 2925 ve 5434 sayılı kanunlara, 506 sayılı Kanunun geçici 20. maddesine tabi sandıklara veya Kanuna göre ilk defa malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi oldukları tarihte, nüfus kütüğünde kayıtlı bulunan doğum tarihleri,

Ölüm sigortasında hak sahibi çocukların yaşlarında, sigortalının Kanuna veya mülga kanunlar kapsamında ilk defa malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olduğu tarihte, nüfus kütüğünde kayıtlı bulunan doğum tarihleri, sigortalının çalışmaya başlamasından sonra doğan çocukların ise nüfus kütüğüne ilk yazılan doğum tarihleri,

esas alınacaktır.

Sigortalıların, iş kazasının olduğu veya meslek hastalığının tespit edildiği veya ilk defa uzun vadeli sigorta kollarına tabi olduğu tarihten sonraki yaş düzeltmeleri dikkate alınmayacaktır.

Diğer taraftan, nüfus kütüğünde ilk defa kayıtlı olan doğum tarihinin;

Nüfus kütüğünün yenilenmesi sırasında, yeni kütük kayıtlarına,

Nüfus kütüklerinin naklinde, yeni nüfus idaresi kayıtlarına,

Türk vatandaşlığına geçenlerin Türkiye’deki nüfus idaresi kayıtlarına,

hatalı işlenmiş olması nedeniyle yapılan düzeltmelerin, sigortalıların iradesi dışında nüfus idaresince yapılan maddi hataların giderilmesi amacını taşıması nedeniyle düzeltilmesi halinde, bu hususların belgelenmesi veya mahkeme kararında belirtilmiş olması halinde söz konusu kayıt düzeltmelerinde, düzeltilen yeni kayıt esas alınacaktır.

3.2. Yaş hadlerinden indirim yapılması

Kanunda aşağıda belirtilen durumlarda sigortalıların emeklilik için öngörülen yaş hadlerinden indirim yapılması öngörülmüş olup, bunlar;

506 sayılı Kanunun mülga ek 5. maddesi kapsamındaki itibari hizmet süreleri,

Kanunun 40. maddesi kapsamındaki fiili hizmet süresi zamları,

Kanunun 28. maddesi kapsamında kadın sigortalılardan başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğu bulunanların Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra geçen prim ödeme gün sayılarının dörtte biridir.

3.2.1. 506 sayılı Kanunun mülga ek 5. maddesi kapsamındaki itibari hizmet süreleri

Kanunun geçici 7. maddesinde 506 sayılı Kanunun mülga ek 5. maddesinde sayılan itibari hizmet süresi kapsamında yer alıp, Kanunun 40. maddesinde sayılmayan işlerde, Kanunun yürürlük tarihinden önce geçen çalışma sürelerinin itibari hizmet süresi olarak değerlendirilmesinde, 3600 prim gün koşulunun aranmayacağı öngörülmüş olup, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar bu kapsamda geçen itibari hizmet süreleri beş yıldan çok olmamak üzere yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen yaş hadlerinden indirilecektir.

Kanunun yürürlük tarihinden önce 4/1-(a) kapsamında itibari hizmet süresi bulunup, Kanunun yürürlük tarihinden sonra 4/1-(b) kapsamında çalışan ve tahsis talebinde bulunan sigortalılara Kanunun geçici 2. maddesine göre aylık bağlanırken, aylığa hak kazanma koşullarının 4/1-(b) sigortalılık haline göre belirlenmesi durumunda, itibari hizmet süreleri dikkate alınmayacak, ancak, sigortalıya 4/1-(a) kapsamında aylık bağlanması durumunda, itibari hizmet süreleri emeklilik için aranan yaş hadlerinden indirilecektir.

3.2.2. Fiili hizmet süresi zammı kapsamındaki hizmetler

Kanunun 40. maddesinde öngörülen fiili hizmet süresi zammının yarısı üç yılı geçmemek üzere Kanunda yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen emeklilik yaş hadlerinden indirilecektir. Ancak, yaş haddi indiriminden yararlanabilmek için ölüm ve maluliyet halleri hariç 40. maddenin 10 numaralı bendinde yer alan “Yer altı İşlerinde” (Maden ocakları (elementer cıva bulunduğu saptanan cıva maden ocakları hariç), kanalizasyon ve tünel yapımı gibi yer altında yapılan işler.) çalışan sigortalıların en az 1800 gün, diğer bentlerde yer alan sigortalıların ise en az 3600 gün Kanunda belirtilen işyeri ve işlerde çalışmış olmaları şarttır. Yaş haddi indirimindeki süre sınırı yer altı işlerinde çalışanlar için uygulanmayacaktır.

Sigortalıların farklı fiili hizmet süresi zammına tabi işyerinde çalışması halinde, yaş haddinden indirim yapılması için gerekli olan 3600 günün tespitinde tüm işyerlerinde geçen hizmetler dikkate alınacaktır. Ancak, yapılacak yaş indirimine esas fiili hizmet süresi zammı hesaplanırken, yeraltı işyerlerindeki süreler ile diğerleri ayrı olarak değerlendirilecektir.

Örnek: Sigortalının kurşun arsenik işyerinde 1400 gün, radyoaktif ve radyoiyonizan işyerinde 1300 gün, Kanalizasyon işyerinde ise 1600 gün çalışmasının olması halinde;

Kurşun arsenik işleri FHSZ: 1400 x 60/360 = 233,3 =) 234 gün (söz konusu işyerinde her 360 gün için eklenecek FHSZ 60 gündür)

Radyoaktif ve radyoiyonizan işleri FHSZ: 1300 x 90/360 = 325 gün (söz konusu işyerinde her 360 gün için eklenecek FHSZ 90 gündür)

Kanalizasyon işleri FHSZ: 1600 x 180/360 = 800 gün (söz konusu işyerinde her 360 gün için eklenecek FHSZ 180 gündür)

Toplam FHSZ: 234 + 325 + 800 =1359 gün

İşyeri :

Kurşun arsenik

Radyoaktif ve radyoiyonizan

Kanalizasyon

Hizmet Süresi :

1400

1300

1600

FHSZ :

234

325

800

Yaş haddinden indirim yapılmasında aranan 3600 prim gün sayısının tespitinde fiili hizmet süresi zammı kapsamında tüm işyerlerinde geçen hizmet süreleri (1400 + 1300 + 1600 = 4300) toplamı dikkate alınacak ancak, yapılacak yaş indirimine esas fiili hizmet süresi zammı hesaplanırken, yer altı işyerlerindeki süreler ile diğerleri ayrı olarak değerlendirilecektir. Örnekte kanalizasyon işyerinde en az 1800 gün çalışma koşulu oluşmadığından, bu işyerinde geçen 1600 gün karşılığı 800 gün (2 yıl 2 ay 20 gün) fiili hizmet süresi zammı yaş hadlerinden indirim işleminde dikkate alınmayacaktır. Buna göre;

FHSZ : 234+325= 559

Yaş indirimine esas FHSZ: 559/2 = 279 (9 ay, 9 gün)

3.2.3. Başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğu bulunan kadın sigortalılar

Kanunla getirilen yeni bir düzenleme olup, yaşlılık aylığı bağlanması talebinde bulunan kadın sigortalılardan başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğu bulunanların, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra geçen prim ödeme gün sayılarının dörtte biri, emeklilik yaş hadlerinden indirilecektir.

Söz konusu indirimin yapılabilmesi, kadın sigortalının bu durumunu belgelendirmesi koşuluna bağlı bulunmaktadır. Başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğun varlığı sağlık kurulu raporu ile belgelenecek, rapor tarihinin Kanunun yürürlük tarihinden önce olması halinde, kadın sigortalılara bu hak Kanunun yürürlük tarihinden sonraki süreler için verilecektir. Ağır engelli çocuğun ölümü veya bakıma muhtaçlığının kalkması halinde, Kanunun yürürlük tarihinden ölüm tarihine veya bakıma muhtaçlığın kalktığına karar verilen sağlık kurulu rapor tarihine kadar geçen hizmetlerin dörtte biri emeklilik yaş hadlerinden indirilecektir.

İKİNCİ KISIM

Kısa ve Uzun Vadeli Sigorta Kollarından Sağlanan Yardımlar

BİRİNCİ BÖLÜM

İş Kazası ve Meslek Hastalığı Sigortası

1. İş kazası ve meslek hastalığı sigortasından sağlanan yardımlar

İş kazası ve meslek hastalığı sigortasından sağlanan yardımlar Kanunun 16. maddesinde düzenlenmiştir. Bunlar;

- Sigortalıya, geçici iş göremezlik süresince günlük geçici iş göremezlik ödeneği verilmesi,

- Sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanması,

- İş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine, gelir bağlanması,

- Gelir bağlanmış olan kız çocuklarına evlenme ödeneği verilmesi,

- İş kazası ve meslek hastalığı sonucu ölen sigortalı için, cenaze ödeneği verilmesidir.

İş kazası ve meslek hastalığı sigortasından sağlanan yardımlar içerisinde tahsis mevzuatını içeren yardımlar, sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri, hak sahiplerine ölüm geliri bağlanması, evlenme ve cenaze ödeneği verilmesidir.

1.1. Sürekli iş göremezlik geliri

Sürekli iş göremezlik gelirine hak kazanma, gelirin hesaplanması, başlangıcı ve birden fazla iş kazası ve meslek hastalığı hali Kanunun 19. maddesinde düzenlenmiştir.

Buna göre, sürekli iş göremezlik geliri, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu oluşan hastalık ve özürler nedeniyle Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurulları tarafından verilen raporlara istinaden Kurum Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücü en az % 10 oranında azalmış bulunduğu tespit edilen sigortalıya bağlanacaktır. 4/1-(a) sigortalıları açısından benzer uygulama mülga 506 sayılı Kanunda yer almakla birlikte, 4/1-(b) sigortalıları açısından yeni bir düzenlemedir.

Kanunun 4/1-(b) bendine göre sigortalı sayılanlara, sürekli iş göremezlik geliri bağlanabilmesi için, kendi sigortalılığından dolayı, genel sağlık sigortası dahil prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması zorunludur.

1.1.1. Sürekli iş göremezlik gelirinin hesaplanması

Gelir sigortalının;

Tam iş göremezliği halinde; Günlük kazanç x 30 x % 70 veya kısaca GK x 21,

Kısmi iş göremezliği halinde ise Günlük kazanç x 30 x % 70 x SİD (sürekli iş göremezlik derecesi) veya kısaca GK x 21 x SİD,

formüllerine göre hesaplanacaktır.

Sigortalının başkasının bakımına muhtaç olması durumunda % 70 olan gelir bağlama oranı % 100 olarak dikkate alınacak ve Gelir = GK x 30 x SİD formülüne göre hesaplanacaktır.

Bu şekilde hesaplanan gelir, günlük kazanç hesabına giren son takvim ayı itibariyle hesaplanan gelir olup, gelirin başlangıç tarihi yılın ilk altı aylık döneminde ise Ocak ödeme dönemi için aylıklara uygulanan artış oranı kadar, yılın ikinci altı aylık döneminde ise, Ocak ödeme dönemi artışı uygulanmaksızın Temmuz ödeme dönemi için aylıklara uygulanan artış oranı kadar artırılarak, sigortalının gelir başlangıç tarihindeki geliri hesaplanacaktır.

İş kazası ve meslek hastalığı sigortasından hak kazanılan gelirlerin hesaplanmasında;

1.1.1.1. 4/1-(a) sigortalıları açısından

Günlük kazanç hesabına giren son takvim ayı 2008/Ekim (hariç) öncesi olanların gelirleri, mülga 506 sayılı Kanun,

Günlük kazanç hesabına giren son takvim ayı 2008/Ekim (dahil) sonrası olanların gelirleri, Kanun,

hükümlerine göre hesaplanacaktır.

1.1.1.2. 4/1-(b) sigortalıları açısından

Günlük kazanç hesabına giren son takvim ayının Kanunun yürürlük tarihinden önceki bir tarih olması halinde, basamakların karşılığı gelirler dikkate alınarak son takvim ayı itibariyle Kanun hükümlerine göre hesaplanan sürekli iş göremezlik geliri, Kanunun yürürlük tarihine kadar mülga 1479 sayılı Kanuna göre aylıkların artırılmasında uygulanan artış oranlarına, Kanunun yürürlük tarihinden gelir başlangıç tarihine kadar ise Kanunun 55. maddesi hükümlerine göre artırılacaktır.

Örnek: 4/1-(b) kapsamında sigortalı iken 05.10.2008 tarihinde iş kazası geçiren ve sürekli iş göremezlik derecesinin % 25 olduğuna ve bakıma muhtaç olmadığına karar verilen sigortalının geçici iş göremezlik ödeneğinin sona erdiği tarih 20.02.2009 olup, gelir başlangıç tarihi anılan tarihi takip eden ay başı olan 01.03.2009’dur.

Anılan sigortalının son takvim ayı 2008/Ocak ayı olup, sürekli iş göremezlik geliri Kanun hükümlerine göre hesaplanacak ve ortalama aylık kazancın tespitine esas sürelerde sigortalının tabi olduğu basamak değerlerinin karşılığı prime esas kazançlar dikkate alınacaktır (2008 yılı birinci altı aylık dönemde 12. basamağın prime esas kazanç değeri aylık 714,97 TL’dir.). Son takvim ayı itibariyle hesaplanan gelir, Kanunun yürürlük tarihine kadar 1479 sayılı Kanunun mülga hükümlerine, Kanunun yürürlük tarihinden gelir başlangıç tarihine kadar ise Kanun hükümlerine göre artırılacaktır.

Buna göre;

Ortalama günlük kazanç      : 714,97/ 30 = 23,83

Ortalama aylık kazanç         : GK x 30

                                           : 23,83 x 30 = 714,97

Gelir                                    : 714,97 x % 70 x % 25 = 125,12 TL.

Bulunan gelir son takvim ayı olan 2008/Ocak dönemi geliri olup, gelir başlangıç tarihine aylık artışları (2008/Ocak ödeme döneminde % 2, 2008/Temmuz ödeme döneminde % 7,2 ve 2009/Ocak ödeme döneminde ise % 3,84) ile taşınacaktır.

Gelir başlangıç tarihine taşınan değer: 125,12 x 1,02 x 1.072 x 1.0384 = 142,06 TL’dir.

Kanunun yürürlük tarihinden önce meydana gelen iş kazaları ile Kanunun yürürlük tarihinden önce anlaşılan meslek hastalıkları yönünden Kanun hükümleri uygulanmayacaktır.

1.1.2. İş kazası ve meslek hastalığında hizmetlerin birleştirilmesi

2829 sayılı Kanun, Kanunun yürürlüğe girdiği 2008/Ekim ayı itibariyle yürürlükten kaldırılmış olup, bu durumda, Kanunun yürürlük tarihinden sonra meydana gelen iş kazası ve meslek hastalığı olaylarında, gelirin hesabına esas 3 aylık dönemi yine 2008/Ekim sonrası olan sigortalıların bu 3 aylık dönem içerisinde birden fazla sigortalılık haline tabi olması halinde, hizmetleri gelirin hesaplanmasında birleştirilecektir.

Buna göre, sürekli iş göremezlik geliri bağlanacak sigortalılardan sigortalılık hallerinden birden fazlasına tabi olup, gelir hesabına esas kazançları 2008/Ekim sonrasına ait olanların gelir hesabında kazançları belirlenirken diğer sigortalılık haline tabi gün ve kazançları da dikkate alınacaktır. Bu uygulama hem sürekli iş göremezlik geliri ve hem de ölüm geliri hesabında geçerli olacaktır.

Örnek :

En son sigortalılık hali     : 4/1-(a)

Kaza tarihi                        : 17.08.2011

Son takvim ayı                 : 2011/Temmuz

Günlük kazanç hesabına giren prime esas kazançlar

Sigortalılık hali

Ay

Gün

Prime esas kazanç

4/1-(a)

2011/Temmuz

10

350,20

4/1-(a)

2011/Haziran

 

 

4/1-(b)

2011/Mayıs

5

175,10

 

Toplam

15

525,30

4/1-(a) kapsamında bir işyerinde çalışırken 17.08.2011 tarihinde iş kazası geçiren sigortalının kaza tarihinden önceki bir yıllık sürede üçer aylık dönemler halindeki çalışmalarına bakılarak kazançları tespit edilecektir. Anılan sigortalının, 2011/Haziran ve Temmuz aylarında 4/1-(a) kapsamında, 2001/Mayıs ayında da 4/1-(b) kapsamında sigortalı olması nedeniyle, gelir hesabına esas günlük kazancı tespit edilirken hem 4/1-(a) hem de 4/1-(b) kapsamındaki sigortalı hizmetlerine ait kazançları ve gün sayıları dikkate alınacaktır. Buna göre, sigortalının günlük kazancı = 525,30 / 15 = 35,02 TL olarak belirlenecektir.

Öte yandan, 6111 sayılı Kanunun 33. maddesi ile Kanunun 53. maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “Sigortalının,” ibaresi “Birinci fıkra hükmü saklı olmak üzere sigortalının,” olarak, birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Sigortalının 4. maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde yer alan sigortalılık statüleri ile (c) bendinde yer alan sigortalılık statüsüne aynı anda tabi olacak şekilde Kanun kapsamına girmesi halinde öncelikle aynı maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında, (a) ve (b) bentlerinde yer alan sigortalılık statülerine tabi olacak şekilde Kanun kapsamına girmesi halinde ise aynı maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılır. Ancak, sigortalılık hallerinin çakışması nedeniyle Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamındaki sigortalılığı esas alınanlar, yazılı talepte bulunmak ve Kanunun 82. maddesine göre belirlenen prime esas kazanç alt sınırı ve üst sınırına ilişkin hükümler saklı olmak kaydıyla, esas alınmayan sigortalılık statüsü kapsamında talep tarihinden itibaren prim ödeyebilirler. Bu şekilde ödenen primler; iş kazası ve meslek hastalığı sigortasından sağlanan haklar yönünden, Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında sigortalılık statüsünde, kısa vadeli sigorta kollarından sağlanan diğer yardımlar ile uzun vadeli sigorta kollarından sağlanan yardımlar yönünden ise Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında sigortalılık statüsünde değerlendirilir. Bu fıkra hükümlerine göre ödeme talebinde bulunulduğu halde ait olduğu ayı izleyen ayın sonuna kadar ödenmeyen primlerin ödenme hakkı düşer. 4. maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi ile aynı maddenin birinci fıkrasının (b) bendindeki diğer sigortalılık statülerine aynı anda tabi olacak şekilde çalışılması durumunda, (b) bendinin (4) numaralı alt bendi dışındaki diğer sigortalılık durumu dikkate alınır.”

Söz konusu değişiklik anılan Kanunun yayımını takip eden ayın birinci günü olan 01.03.2011 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, bu durumda 4/1-(a) ve 4/1-(b) ye tabi sigortalılık hallerinin çakışması nedeniyle 4/1-(a) kapsamında sigortalılığı esas alınıp 4/1-(b) kapsamında prim ödeyeceğini beyan edenlerden gelirin hesaplanmasına esas son takvim ayı 2011/Mart ayı ve daha sonraki aylar olanların iş kazası geçirmesi veya meslek hastalığına tutulması halinde, öncelikle sigortalının hangi statüdeki faaliyetinden dolayı iş kazası geçirdiği veya meslek hastalığına tutulduğu tespit edilecektir. Bu tespitten sonra meslekte kazanma gücü kaybının % 10 ve üzerinde olduğuna Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Kocatepe Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezi bünyesindeki Sağlık Kurulunca karar verilmesi halinde sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanırken, sigortalı hangi sigortalılık statüsündeki faaliyetinden dolayı iş kazası geçirmiş veya meslek hastalığına tutulmuş ise yalnızca o statü için bildirilen veya ödenen kazançları dikkate alınacaktır. Yani, 4/1-(b) kapsamına girecek faaliyetinden dolayı iş kazası geçirmiş veya  meslek hastalığına tutulmuş ise yalnızca 4/1-(b) statüsündeki kazançları, 4/1-(a) kapsamındaki faaliyetinden dolayı iş kazası geçirmiş veya meslek hastalığına tutulmuş ise yalnızca 4/1-(a) statüsündeki kazançları dikkate alınarak gelir hesaplanacaktır.

Örnek 1: Hizmet akdi ile 4/1-(a) kapsamında sigortalı iken, 01.04.2011 tarihinde şirket ortağı olan A kişisi 4/1-(b) kapsamındaki faaliyetinden dolayı da prim ödemek için talepte bulunmuştur. 01.05.2011 tarihinden itibaren işveren tarafından 4/1-(a) kapsamında aylık 1.000 TL kazanç bildirilirken aynı zamanda kendisi tarafından da 4/1-(b) kapsamında 3.000 TL kazanç beyanı üzerinden primleri ödenmeye başlanmıştır. Sigortalı A, 15.08.2011 günü şirketi ile ilgili pazarlama işine giderken kaza geçirmiş, olayın iş kazası olduğu ve 4/1-(b) kapsamındaki faaliyeti sırasında meydana geldiği tespit edilmiştir. Olay sonucu sigortalı A’nın meslekte kazanma gücü kayıp oranı % 10 olarak tespit edilmiş olup, sigortalının gelir hesabına giren 2011/Temmuz, Haziran ve Mayıs ayları için sadece 4/1-(b) kapsamında beyan edilen kazançları dikkate alınarak gelir hesaplanacak, 4/1-(a) kapsamında işveren tarafından bildirilen kazançları hesaplamada dikkate alınmayacaktır. Sigortalının gelir hesabına esas prim gün sayıları ve kazançları aşağıda gösterilmiştir.

Dönemler

Sigortalılık Hali

4/1-(a)

4/1-(b)

Gün

Kazanç

Gün

Kazanç

2011/Temmuz

30

1.000

0

3.000

2011/Haziran

30

1.000

0

3.000

2011/Mayıs

30

1.000

0

3.000

TOPLAM

90

3.000

0

9.000

Bu durumda, sigortalının gelirine esas günlük kazancı: 9.000/90 = 100 TL olarak hesaplanacaktır.

Aynı olay 4/1-(a) kapsamındaki işyerinde meydana gelmiş olsaydı, bu durumda da sadece işverence bildirilen kazançlar dikkate alınacak, 4/1-(b) kapsamında beyan edilen kazançlar dikkate alınmayacak idi.

Örnek 2: 4/1-(b) kapsamında sigortalılığı devam ederken aynı zamanda hizmet akdi ile 4/1-(a) kapsamında sigortalı olarak çalışmaya başlayan sigortalı, 4/1-(b) kapsamında prim ödemeye devam edeceğini beyan etmiş olup, 4/1-(a) kapsamında sigortalılığından dolayı 03.06.2011 tarihinde iş kazası geçirmiş, olayın iş kazası olduğu ve sigortalının meslekte kazanma gücü kaybının % 30 olduğu tespit edilmiştir. Sigortalının gelir hesabına esas 2011/Mayıs, Nisan ve Mart aylarında 4/1-(a) kapsamında prime esas kazanç alt sınırı üzerinden, 4/1-(b) kapsamındaki primleri ise prime esas kazanç alt sınırının iki katı üzerinden ödenmiştir. Bu durumda, sigortalıya 4/1-(a) kapsamında gelir bağlarken sadece 4/1-(a) kapsamındaki prime esas kazançları dikkate alınacak, 4/1-(b) kapsamındaki kazançları dikkate alınmayacaktır. Sigortalının gelir hesabına esas prim gün sayıları ve kazançları aşağıda gösterilmiştir.

Dönemler

Sigortalılık Hali

4/1-(a)

4/1-(b)

Gün

Kazanç

Gün

Kazanç

2011/Mayıs

10

265,50

0

531

2011/Nisan

30

796,50

0

1.593

2011/Mart

20

531,00

0

1.062

TOPLAM

60

1.593

0

3.186

Bu durumda, sigortalının gelirine esas günlük kazancı: 1.593/60 = 26,55 TL olarak hesaplanacaktır.

1.1.3. Gelir alt sınırı

İş kazası veya meslek hastalığı sonucu bağlanacak gelirlerde alt sınır kontrolü sadece başka birinin sürekli bakımına muhtaç durumdaki sigortalılar için öngörülmüştür. Başka birinin sürekli bakımına muhtaç olan sigortalılara bağlanacak gelirler, prime esas kazanç alt sınırının aylık tutarının % 85’inden az olmayacaktır.

Alt Sınır Geliri = Asgari Aylık Kazanç x 85/100 formülüyle hesaplanır. Yıllar itibariyle gelir hesabına esas alt sınırları gösterir tabloya Genelge ekinde (Ek-1) yer verilmiştir.

1.1.4. Gelirlerde yapılan artırım ve indirimler

Sigortalının;

- Başka birinin sürekli bakımına muhtaç olması,

- 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun kapsamında görev yaparken uğramış oldukları iş kazası,

sonucunda bağlanan gelirler artırılacak, ancak;

- Hekim tavsiyelerine uymaması,

- Kazanın meydana gelmesinde ağır kusuru veya kasdi hareketinin bulunması,

- Kurumun yazılı bildirimine rağmen teklif edilen tedaviyi kabul etmemesi,

hallerinde de sigortalının gelirinden indirim yapılacaktır.

Sigortalının bir başkasının sürekli bakımına muhtaç olması durumunda gelir bağlama oranı % 100 olarak dikkate alınacak, nakdi tazminata hak kazanması halinde, hesaplanan gelirler % 25 artırımlı ödenecektir.

Hekim tavsiyelerine uymaması halinde bağlanan geliri, kusur derecesine göre en fazla 1/4’üne, ağır kusuru halinde ise yine kusur derecesine göre 1/3’üne kadar eksiltilecektir.

Sigortalının kasdi hareketinin bulunması veya Kurumun yazılı bildirimine rağmen teklif edilen tedaviyi kabul etmemesi halinde ise gelirinin yarısı bağlanacaktır.

Diğer taraftan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre düzenlenen trafik kaza raporlarında kazaya karışanların kusur oranları belirtilmemekte, yayalar ve sürücüler için “asli kusurlu” veya “tali kusurlu” ifadeleri kullanılmaktadır. Trafik iş kazası sonucu sürekli iş göremez duruma düşen sigortalılara bağlanacak sürekli iş göremezlik gelirlerinden sigortalıların kusurları oranında indirim yapıldığından, söz konusu kusur oranları;

Olayın mahkemeye intikal etmiş olması durumunda, mahkeme tarafından,

Kurumun denetim ve kontrol ile yetkilendirilen memurlarınca düzenlenen raporlar,

Varsa sigorta eksperlerinin raporlarında,

belirlenen oranda, olayın mahkemeye intikal etmemiş ve kusur oranının hiçbir şekilde tespit edilemediği durumlarda ise, “Asli kusur” için 6/8, “Tali kusur” için 2/8 oranında dikkate alınacaktır. 6/8 kusur oranı % 75 e, 2/8 kusur oranı ise % 25 e tekabül etmektedir.

Örnek: Sigortalı trafik iş kazası geçirmiş olup, kazaya ilişkin raporda asli kusurlu olarak belirlenmiş ve gelirlerinden Kanunun 22/b bendine göre kusur derecesi esas alınarak üçte birine kadar indirim yapılması öngörülmüştür. Bu durumda asli kusurlu olması nedeniyle kusur oranı % 75 (6/8) kabul edilip bağlanan gelirlerinden % 75 kusur oranının üçte biri oranında % 75/3 = % 25 indirim yapılacaktır.

1.1.5. Sürekli iş göremezlik derecesi itirazlarıyla ilgili mahkeme kararları hakkında yapılacak işlemler

Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Kocatepe Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezi bünyesindeki Sağlık Kurulunca tespit edilen SİD’e gerek sigortalı gerekse işverenler tarafından itiraz amaçlı davalar açılmakta, dava sonucu verilen kararlarda sigortalıların sürekli iş göremezlik derecelerinde artma, azalma, düzeltme veya birleştirme yönünde değişiklikler olabilmektedir. Bu durumda mahkeme kararları, söz konusu değişikliklerin hangi tarih itibariyle uygulanacağı veya maluliyete ilişkin kararlar da dahil olmak üzere sigortalıların bakıma muhtaç olup olmadığı veya kontrol muayenesi gerekip gerekmediği konusunda Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Kocatepe Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezi bünyesindeki Sağlık Kurulunca karar alınarak işlem yapılmak üzere Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü (SSGM) ne intikal ettirilmekte idi.

Ancak, söz konusu uygulama, mahkeme kararlarının kesinleşmesini müteakip Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Kocatepe Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezi bünyesindeki Sağlık Kuruluna gönderilmeksizin doğrudan sigortalı dosyasının bulunduğu birimce uygulanması yönünde değiştirilmiştir. Buna göre mahkeme kararları aşağıda belirtilen hususlar göz önüne alınarak uygulanacaktır.

Kurumumuzun taraf olmadığı maddi ve manevi tazminat davalarında tespit edilen sürekli iş göremezlik derecelerinin Kurumumuzu bağlayıcılığı bulunmadığından, bu tür kararlarla ilgili herhangi bir işlem yapılmayacaktır.

Kurumumuzun taraf olduğu davalar sonucu verilen ve kesinleşen kararlarla tespit edilen sürekli iş göremezlik dereceleri dikkate alınarak gelirleri yeniden hesaplanacaktır.

Anayasamızın 141/3 maddesinde “Bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır.” hükmü yer almaktadır.

Diğer taraftan, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 03.12.2003 tarihli ve E: 2003/4-776, K: 2003/720 sayılı kararında belirtilen; “… Hükmün açık ve net olması gereği hüküm sonucu ile sınırlı olmayıp, iddiaların tek tek ele alındığı, cevaplandırıldığı, hukuka ve yasaya aykırı bulunma ya da bulunmama nedenlerinin açıklandığı, yasal dayanakların gösterildiği, anlamaya ve denetime elverişli gerekçenin varlığını da gerektirir. Zira taraflar ancak gerekçe sayesinde hükmün hangi maddi ve hukuki sebebe dayandırıldığını anlayabilecekleri gibi Yargıtay denetimi de ancak kararın gerekçe içermesi halinde mümkün olacaktır. İşte bu nedenledir ki, kararın gerekçesinde hangi maddi vakıanın hangi hukuki sebeple davacıyı haklı gösterdiğinin açıklanması halinde ancak, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 388. maddesine uygun bir kararın varlığından söz edilebilecektir …” şeklindeki açıklamadan da anlaşılacağı üzere, Mahkeme kararları gerekçe ve hüküm kısımları ile bir bütündür.

Buna göre, Kurumumuzun taraf olduğu maddi veya manevi tazminat davalarına ilişkin mahkeme kararlarının hüküm kısmında yer almasa da gerekçe bölümünde belirtilen sürekli iş göremezlik derecesi Kurumumuzu bağlayıcı olup, sigortalının gelirlerinin ödenmesine esas sürekli iş göremezlik derecesi, mahkeme kararının gerekçe bölümünde yer alan yeni sürekli iş göremezlik derecesine göre değiştirilecektir.

Mahkeme kararlarında, iş kazasının olduğu veya meslek hastalığına tutulma tarihinin belirtilip, yeni sürekli iş göremezlik derecesinin hangi tarihten itibaren uygulanacağının açıkça belirtilmediği durumlarda, mahkeme kararının kesinleşme tarihi dikkate alınacaktır.

Mahkeme kararlarında kontrol muayenesi ve bakıma muhtaçlık yönünde bir hüküm bulunmaması halinde, mahkeme kararı gereği yerine getirildikten sonra Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Kocatepe Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezi bünyesindeki Sağlık Kuruluna sigortalının kontrol muayenesine tabi tutulup tutulmayacağı ile bakıma muhtaç olup olmadığının tespiti amacıyla gönderilecektir.

Sürekli iş göremezlik derecesi tespit davalarının uzun bir sürece yayılması ve dava konusu SİD oranının dava sonuçlanmadan kontrol muayenesi sonucu değişmesi durumunda, yeni SİD oranı üzerinden işlem yapıldıktan sonra değişikliğe yönelik SİD kararı derhal mahkemeye bildirilecektir. Mahkemenin sonuçlanması ile mahkemece belirlenen SİD oranının hangi tarih itibariyle uygulanacağı hususunda kararda açık bir hüküm bulunmaması halinde işlemler mahkeme kararının kesinleşme tarihine göre sonuçlandırılacaktır.

Birden fazla iş kazası veya meslek hastalığının söz konusu olduğu durumlarda, iş kazası veya meslek hastalığından herhangi biri hakkında verilen mahkeme kararında, sigortalının sürekli iş göremezlik derecesinin değişmesi durumunda, mahkeme kararı, uygulanmadan önce birleştirme kararı alınmak üzere Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Kocatepe Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezi bünyesindeki Sağlık Kuruluna gönderilecektir.

İş kazasının mahkeme kararı ile tespit ettirildiği durumlarda, sigortalının sağlık kurulu rapor tarihinin iş kazası tespit tarihinden daha sonraki bir tarih olması halinde, sürekli iş göremezlik gelirinin başlangıç tarihi, mahkeme kararının kesinleşme tarihi olarak değil, rapor tarihini takip eden aybaşı olarak dikkate alınacaktır.

1.1.6. Gelirin başlangıcı

Kanuna göre bağlanacak sürekli iş göremezlik geliri;

- Geçici iş göremezlik ödeneğinin sona erdiği tarihi,

- Geçici iş göremezlik tespit edilemeden sürekli iş göremezlik durumuna girilmişse, buna ait Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurulları tarafından verilen raporun tarihini,

takip eden ay başından başlatılacaktır.

506 sayılı Kanuna göre bağlanan sürekli iş göremezlik gelirleri ise,

- Geçici iş göremezlik ödeneğinin sona erdiği tarihi,

- Geçici iş göremezlik tespit edilemeden sürekli iş göremezlik durumuna girilmişse, buna ait Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurulları tarafından verilen raporun tarihini,

takip eden günden itibaren başlatılacaktır.

Dolayısıyla, gelirin başlangıç tarihinde aybaşı kavramı ilk defa Kanun ile getirilen bir düzenleme olup, gelir bağlama işlemleri buna göre sonuçlandırılacaktır.

Kanunun 4/1-(b) bendine göre sigortalı olup, sürekli iş göremezliği tespit edilenlerin kendi sigortalılığı nedeniyle genel sağlık sigortası primi dahil, prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması zorunlu olmakla birlikte, gelirin başlangıç tarihinde kendi sigortalılığından dolayı genel sağlık sigortası dahil prim ve prime ilişkin borcu bulunan 4/1-(b) sigortalılarının gelir başlangıç tarihlerinde herhangi bir değişiklik olmayacak ancak, borçları tahsil edilmeden gelir bağlama işlemi sonuçlandırılmayacaktır.

1.1.7. Gelirin sermayeye çevrilmesi

506 sayılı Kanunun Kanunla mülga 22. maddesinde, iş kazası sonucu tespit edilen sürekli iş göremezlik derecesinin % 25’ten az olması ve bunun üç yıl içinde değişmesinin Kurumca mümkün görülmemesi ve sigortalının isteği üzerine bu gelirlerin sermayeye çevrilerek ödenmesi öngörülmektedir.

Buna karşın, Kanunda gelirin sermayeye çevrilerek ödenmesine ilişkin bir düzenleme bulunmamakta olup, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu gelir başlangıç tarihi Kanunun yürürlük tarihinden sonra olan sigortalılar bu haktan yararlanamayacaktır.

Bu nedenle, gelirlerini 506 sayılı Kanunun 22. maddesine göre sermaye olarak alan sigortalıların;

Daha sonra mevcut hastalık veya arızalarında artma olduğunu beyan ederek kontrol muayenesine tabi tutulması ve sürekli iş göremezlik derecesinin değişmesi halinde sigortalıya gelir bağlanacak,

Sermaye ödemesi aldıktan sonra birden fazla iş kazasına uğraması ya da meslek hastalığına tutulması hallerinde meydana gelen arızaların bütünü göz önüne alınarak 506 sayılı Kanunun 21, Kanunun 19. maddesindeki hükümler doğrultusunda gelir bağlanacak ve sermayenin aylık tutarı belirlenerek bağlanan gelirlerden mahsup edilecektir.

1.1.8. Maddi tazminatların gelirlerden kesilmesi

Anayasa Mahkemesinin 21.03.2007 tarihli ve 26469 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 23.11.2006 tarihli ve 2003/10 Esas, 2006/106 sayılı Kararıyla 506 sayılı Kanunun 26. maddesinin birinci fıkrasının “sigortalı veya hak sahibi kimselerin işverenden isteyebilecekleri miktarlarla sınırlı olmak üzere …” bölümünün iptaline karar verilmiştir. Anayasa Mahkemesinin mezkür kararından önce Kurumun 506 sayılı Kanuna dayalı rücu hakkının hukuksal temeli halefiyet iken, iptal sonrasında oluşan yeni hukuki duruma göre, Kurumumuzun rücu hakkı, yasadan doğan, kendine özgü ve sigortalı ya da hak sahiplerinin hakkından bağımsız basit rücu hakkına dönüşmüştür. Bu hukuki durum değişikliği sonrasında gelir artışlarının bundan böyle dava konusu yapılamayacağı, tazmin sorumlularının da sigortalıya veya hak sahiplerine yapmış oldukları her türlü ödemenin Kurumun rücu alacağından düşülmesine imkan bulunmadığı açıktır.

Diğer taraftan, 506 sayılı Kanunun 26. maddesinin Anayasa Mahkemesince iptal edilen ibaresinin Kanunun 21. maddesine peşin değerle sınırlı olmak üzere tekrar konulduğu görülmektedir. Bu durumda;

506 sayılı Kanun hükümlerine göre Kurumumuzca peşin sermaye değerli gelir bağlanan sigortalıların işverenden aldıkları maddi tazminat tutarları Kurumca bağlanan gelirlerinden mahsup edilmeyecek,

Kanun hükümlerine göre bağlanan gelirler için sigortalıların işverenden peşin sermaye değeri ile sınırlı olmak üzere aldıkları maddi tazminat tutarları Kurumca bağlanan gelirlerinden mahsup edilecektir.

1.2. Ölüm geliri

Hak sahiplerine iş kazası ve meslek hastalığı sonucu ölüm geliri bağlanması Kanunun 20. maddesinde düzenlenmiştir. 506 sayılı Kanunun mülga hükümlerine göre hak sahiplerine gelir bağlanabilmesi için, sigortalının iş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölmesi veya sürekli iş göremezlik geliri almakta iken ölen sigortalının meslekte kazanma gücündeki kayıp oranının en az % 50 olması şartları aranırken, Kanun ile meslekte kazanma gücündeki kayıp oranı % 50’nin altında iken ölen ve ölüm nedeni geçirdiği iş kazası veya tutulduğu meslek hastalığına bağlı olmayan sigortalıların hak sahiplerine de ölüm geliri bağlanması imkanı getirilmiştir.

Buna göre, Kanunun yürürlük tarihinden önce Kurumdan sürekli iş göremezlik geliri almakta iken Kanunun yürürlük tarihinden sonra ölen sigortalının Kanunun 34. maddesinde belirtilen şartlara sahip eşi, çocukları ile ana ve babasına ölüm tarihini takip eden aybaşından itibaren ölüm geliri bağlanacaktır. Yine Kanunun 37. madde hükümlerine göre bu sigorta kolundan hak sahiplerine cenaze ve evlenme ödeneği verilecektir.

Hak sahiplerinin ölüm gelirine hak kazanması, hisseleri, ölüm gelirinin kesilmesi ve yeniden bağlanması hususları bu Genelgede “Ölüm Sigortası” bölümünde açıklandığından burada tekrar edilmemiştir.

1.2.1. Ölüm gelirinin hesaplanması

Kanunun 20. maddesine göre hesaplanacak ölüm gelirleri, ölüm tarihi 2008/Ekim ayı başından (özel sektör için 01.10.2008 (dahil), kamu için 15/10/2008 (dahil)) sonra olan sigortalılardan, ölüm gelirinin hesabına esas son takvim ayı;

- 2008/Ekim ve öncesi olan;

4/1-(a) sigortalıları için, mülga 506 sayılı Kanun hükümleri,

4/1-(b) sigortalıları için gelirin hesaplanmasında Kanun hükümleri, son takvim ayı itibariyle hesaplanan gelirin gelir başlangıç tarihine taşınmasında ise, Kanunun yürürlük tarihine kadar 1479 sayılı Kanuna göre bağlanan aylıklara uygulanan artış oranı,

- 2008/Ekim (dahil) sonrası olan 4/1-(a) ve 4/1-(b) sigortalıları için Kanun hükümleri,

uygulanmak suretiyle hesaplanacaktır.

Kanuna göre ölüm gelirinin hesaplanması; sigortalının ölüm nedeninin iş kazası veya meslek hastalığına bağlı olup olmaması ile sürekli iş göremezlik geliri almakta iken ölen sigortalıların sürekli iş göremezlik derecelerine göre farklılık göstermektedir. Buna göre;

İş kazası ve meslek hastalığı sonucu ölen,

Meslekte kazanma gücünü % 50 (dahil) den daha fazla oranda kaybetmesi nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri almakta iken (ölümün iş kazası veya meslek hastalığına bağlı olup olmadığına bakılmaksızın) ölen,

Meslekte kazanma gücünü % 50 den daha az oranda kaybetmesi nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri almakta iken ölen ve ölüm nedeni geçirdiği iş kazası ve meslek hastalığına bağlı olan,

sigortalının, GK x 30 x % 70 veya kısaca GK x 21 formüllerine göre hesaplanacak geliri,

Meslekte kazanma gücünü % 50 den daha az oranda kaybetmesi nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri almakta iken iş kazası ve meslek hastalığına bağlı olmayan nedenlerle ölen sigortalının, almakta olduğu geliri,

Kanunun 34. maddesi hükümlerine göre hak sahiplerine paylaştırılacaktır.

Meslekte kazanma gücünü % 50’den daha az oranda kaybetmesi nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri almakta iken ölen ve ölüm nedeni iş kazası veya meslek hastalığına bağlı olmayan sigortalının hak sahiplerine paylaştırılacak gelirinde; sigortalının sürekli iş göremezlik derecesi ile gelirinden yapılan artırım ve indirimler dikkate alınacaktır. Sigortalının gelirinin yarımdan ödenmesi halinde, ölümünden sonra hak sahiplerinin tek dosyadan gelir almaları halinde yarım olan geliri tam olarak hesaplanacaktır.

Meslekte kazanma gücünü % 50 den daha az oranda kaybetmesi nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri almakta iken ölen ve ölüm nedeni iş kazası veya meslek hastalığına bağlı olmayan 4/1-(a) sigortalısının birden fazla dosyadan gelir/aylık alması nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri yarım (Y) ve (S) kodlu olarak ödenirken, hak sahipleri yönünden dosya sayısının bire inmesi halinde, ölen sigortalının iş göremezlik geliri tama yükseltilecek, ayrıca (S) kodu kaldırılıp alt sınır aylığı uygulanmak suretiyle yeniden hesaplanacaktır. Hesaplanan bu gelir hak sahiplerine hisselerine göre paylaştırılacaktır.

Diğer taraftan, 4/1-(b) sigortalısının birden fazla dosyadan gelir/aylık alması nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri yarım (Y kodlu) olarak ödenirken, hak sahipleri yönünden dosya sayısının bire inmesi halinde, gelir tama yükseltilecek ve hak sahiplerine tam gelir üzerinden paylaştırılacaktır.

Meslekte kazanma gücünü % 50’den daha az oranda kaybetmesi nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri almakta iken iş kazası ve meslek hastalığına bağlı olmayan nedenlerle ölen sigortalıların hak sahiplerinin, gelir bağlama işlemleri yapılırken, hak sahiplerinden ölen sigortalının ölüm nedenini bildiren ve ilgili makamlarca düzenlenen onaylı ölüm tutanağı, defin ruhsatı, mevcut ise otopsi raporu ile sigortalının ölüm tarihine yakın takip edildiği ya da tedavi gördüğü hastanelerden alınacak hasta dosyası, P.A akciğer grafisi ve diğer tıbbi belgeler ile hastalığın seyrine dair epikrizlerin temin edilerek, sigortalının iş kazası veya meslek hastalığı tahsis dosyasının;

Ünitelerinde olması halinde, söz konusu belgelerin iş kazası veya meslek hastalığı dosyası ile birlikte,

Bir başka ünitede olması halinde, söz konusu belgelerin ölüm geliri bağlayacak üniteye intikal ettirilerek, ölüm geliri bağlayacak ünite tarafından iş kazası veya meslek hastalığı dosyası ile birlikte,

ölüm nedeninin geçirdiği iş kazasına veya tutulduğu meslek hastalığına bağlı olup olmadığının tespiti için Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Kocatepe Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezi bünyesindeki Sağlık Kuruluna gönderilecektir.

Sürekli iş göremezlik geliri almakta iken ölen sigortalıların; ölüm sebebini bildiren ve ilgili makamlarca düzenlenen onaylı ölüm tutanağı, defin ruhsatı, gömme izin kağıdı, ölü muayene zabıt varakası, otopsi raporu veya doktor raporu gibi belgelerin temininin imkansız olduğu hallerde, sigortalının ölümünden önce sürekli iş göremezliğine esas iş kazası veya meslek hastalığı dışında başka bir kaza geçirip geçirmediği ya da başka bir hastalığa yakalanıp yakalanmadığının mahallinde tahkiki Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurları aracılığıyla yaptırılacaktır. Ancak sigortalının kesin ölüm sebebine ilişkin karar, bu belgeler ile sigortalının dosyasının tetkiki sonucunda Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Kocatepe Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezi bünyesindeki Sağlık Kurulunca verilecektir.

Geçirdiği iş kazası veya tutulduğu meslek hastalığı sonucu tedavi görmekte iken vefat eden sigortalıların sürekli iş göremezlik derecelerinin tespitine esas rapor düzenlenmediğinden ve bu nedenle Kurum Sağlık Kurulunca ölüm nedeniyle ilgili olarak tespit yapılamayacağından, bu durumlarda, sigortalının ölüm nedeninin geçirdiği iş kazasına veya tutulduğu meslek hastalığına bağlı olup olmadığının tespiti tedavi gördüğü hastaneden istenilecektir.

Meslekte kazanma gücü kaybı % 50’nin altında iken ölen sigortalıların ölüm nedeni ile ilgili araştırmanın zaman alacak olması nedeniyle, hak sahiplerinin mağduriyetlerine meydan verilmemesi için öncelikle sigortalının geliri hak sahiplerine hisseleri oranında ölüm geliri olarak paylaştırılacak, araştırma sonucuna göre düzeltme işlemi yapılacaktır.

1.2.2. Sürekli iş göremezlik geliri/ölüm geliri dosyalarının tasnifi

4/1-(b) sigortalıları için sürekli iş göremezlik geliri dosyası ile ölüm geliri dosyalarında bulunması gereken belgeler ile bunların tasnif sırası aşağıda belirtilmiştir.

1.2.2.1. Sürekli iş göremezlik geliri dosyalarının tasnifi ve dosyalarda bulunması gereken belgeler

Sağlık kurulu raporları ve grafiler, nüfus kayıt örneği, Tahsis Talep ve Beyan Taahhüt Belgesi, iş göremezlik belgesi, iş kazasına ilişkin Kurumun denetim ve kontrol ile yetkilendirilen memurları tarafından düzenlenen tahkikat raporu, tutanak ve ekleri, iş kazası ve meslek hastalığı bildirim formu, dilekçeler ve yazışmalar (tarih sırasına göre), peşin değer tabloları, Kurum Sağlık Kurulunun kararı.

1.2.2.2. Ölüm geliri dosyalarının tasnifi ve dosyalarda bulunması gereken belgeler

İş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölen sigortalıların hak sahiplerine gelir bağlanması sırasında temin edilmesi gereken belgelerin bir bölümü sürekli iş göremezlik geliri, bir bölümü de ölüm aylığı bağlanırken temin edilen belgelerle benzerlik gösterir. Nüfus kayıt örneği, sağlık kurulu raporu ve Kurum Sağlık Kurulunun kararı (malul çocuklar için), gerekli görülmesi halinde öğrenci belgesi, Genelge ekinde (Ek-2) yer alan Tahsis Talep ve Beyan Taahhüt Belgesi, Kurumun denetim ve kontrol ile yetkilendirilen memurları tarafından düzenlenen tahkikat raporu, tutanak ve ekleri, sigortalının geçirdiği iş kazası veya tutulduğu meslek hastalığı sonucu mu, yoksa başka bir nedenle mi öldüğünü belirtir ölüm tutanağı, defin ruhsatı, gömme izin kağıdı, ölü muayene zabıt varakası, otopsi veya doktor raporundan biri, iş kazası ve meslek hastalığı bildirim formu, dilekçeler, yazışmalar ve peşin değer tabloları.

İKİNCİ BÖLÜM

Malullük Sigortası

1. Malullük sigortasından sağlanan yardımlar

Kanunun 25 ila 27. maddeleri arasında düzenlenmiş olup, bu sigorta kolundan sağlanan tek yardım, malullük aylığı bağlanmasıdır.

2. Malul sayılma

Sigortalının veya işverenin talebi üzerine Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurullarınca usulüne uygun düzenlenecek raporlar ve dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesi sonucu, 4/1-(a) ve 4/1-(b) sigortalıları için çalışma gücünün veya iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az % 60’ını kaybettiği Kurum Sağlık Kurulunca tespit edilen sigortalı malul sayılmaktadır.

3. Malullük aylığına hak kazanma koşulları

Kanunun 26. maddesi gereğince, sigortalıya malullük aylığı bağlanabilmesi için sigortalının;

- Kanunun 25. maddesine göre malul sayılması,

- En az on yıldan beri sigortalı bulunup, toplam olarak 1800 gün veya başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul olan sigortalılar için ise sigortalılık süresi aranmaksızın 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması,

- Maluliyeti nedeniyle sigortalı olarak çalıştığı işten ayrıldıktan veya işyerini kapattıktan veya devrettikten sonra Kurumdan yazılı istekte bulunması,

gerekmektedir.

Ancak, 4. maddenin birinci fıkrasının (b) bendine göre sigortalı sayılanların kendi sigortalılığı nedeniyle genel sağlık sigortası primi dahil, prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması zorunludur.

Kanuna göre sigortalılara malullük aylığı bağlanabilmesi için öncelikle sigortalının maluliyet durumunun tespit edilmesi gerekmektedir. Maluliyet durumunun tespiti için sevk işlemi yapılacak sigortalının, sevk talebinde bulunduğu tarihte sigortalılığını sonlandırması şartı aranmayacaktır. Sigortalılık devam ederken de sigortalı sevk talebinde bulunabilecektir.

Görüldüğü üzere, işten ayrılma, işyerini kapatma veya devretme koşulu tahsis talep aşamasında aranacak olup, sigortalının tahsis talebinde bulunmadan önce mutlaka sigortalılığını sonlandırması gerekmektedir.

Diğer taraftan, Kanunun 26. maddesinde öngörülen şartlar Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra malullük sigortasından tahsis talebinde bulunan sigortalılar için aranacaktır.

Ancak, Kanunun geçici 10. maddesinin beşinci fıkrasında, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce, malullük durumlarının tespiti için talepte bulunan ve Kanunun yürürlük tarihinden sonra malul olduklarına karar verilenler hakkında mülga 506 ve 2925 sayılı kanunlardaki şartları taşımaları halinde anılan kanunlara göre aylık bağlanacağı öngörülmüştür.

Buna göre, 4/1-(a) sigortalılarından 2008/Ekim ayı başından önce malullük durumlarının tespiti için sevk talebinde bulunanlardan, 2008/Ekim ayı başından sonra malul olduğuna karar verilenlere toplam olarak 1800 gün veya 5 yıldan beri sigortalı bulunup sigortalılık süresinin her yılı için ortalama olarak 180 gün prim ödemeleri halinde malullük sigortasından aylık bağlanacaktır.

4/1-(b) sigortalıları açısından 01.10.2008 tarihinden önce yapılan sevk işlemleri aynı zamanda malullük aylığı talebini de kapsadığından, bunlar için 1479 ve 2926 sayılı kanunların mülga hükümlerine göre işlem yapılması gerekmektedir.

Bu itibarla, Kanunun yürürlük tarihinden önce 1479 veya 2926 sayılı kanunlara göre sigortalılıkları devam ederken veya sigortalılıkları sona ermiş olanlardan maluliyet yönünden sevk talebinde bulunanlardan, gerek Kanunun yürürlük tarihinden önce gerekse Kanunun yürürlük tarihinden sonra malul oldukları tespit edilenler hakkında da 1479 ve 2926 sayılı Kanunun mülga hükümleri doğrultusunda işlem yapılacaktır.

Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra tahsis talebinde bulunan sigortalıların hangi kanun hükümlerine göre malul sayılacağı hususunda karar verilebilmesi için mutlaka sigortalıların sevk tarihlerini gösterir belgelerin Kurum Sağlık Kuruluna gönderilmesi gerekmektedir.

4. Malullük aylığının başlangıcı

Kanunun 4/1-(a) ve 4/1-(b) bentleri kapsamındaki sigortalıların sigortalılıklarını sonlandırmadan maluliyet durumlarının tespiti için sevk talebinde bulunup, malul sayıldıktan sonra işten ayrılarak tahsis talebinde bulunmaları veya sonlandırdıktan sonra sevk ve tahsis talebinde bulunmaları hallerinde, sağlık kurulu rapor tarihi veya tahsis talep tarihleri önce veya sonra olacağından aylık başlangıç tarihleri değişmektedir.

Buna göre, sigortalının malullük aylığı;

Malul sayılmasına esas tutulan rapor tarihi yazılı istek tarihinden önce ise yazılı istek tarihini,

Malul sayılmasına esas tutulan rapor tarihi yazılı istek tarihinden sonra ise rapor tarihini,

takip eden ay başından itibaren başlatılacaktır.

Sigortalı, aylığın başlangıç tarihinde geçici iş göremezlik ödeneği almakta ise, malullük aylığı geçici iş göremezlik ödeneğinin verilme süresinin sona erdiği tarihten sonraki aybaşından başlatılacaktır. Bağlanacak malullük aylığı sigortalının almakta olduğu geçici iş göremezlik ödeneğinden fazla ise aradaki fark, tahsis talep veya rapor tarihine göre belirlenecek malullük aylığı başlangıç tarihinden itibaren verilecektir.

4/1-(b) kapsamındaki sigortalıların tahsis talep tarihinde prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının bulunması halinde, talepleri reddedilerek borçlarını ödedikten sonra yeniden yazılı istekte bulundukları tarihi takip eden aybaşından itibaren aylık bağlanacaktır.

Ancak, 4/1-(b) kapsamında geçen hizmetlerle 4/1-(a) ve 4/1-(c) kapsamında aylık bağlanacağı durumlarda, talepte bulunulan tarihte, 4/1-(b) kapsamında geçen hizmetlere ilişkin borcun bulunması halinde, yeni bir talep dilekçesi alınmadan, malullük aylıkları prim ve prime ilişkin her türlü borçlarını ödedikleri tarihi takip eden aybaşından başlatılacaktır. Bu uygulama, malullük sigortasından 2008/Ekim ve sonrasında tahsis talebinde bulunacaklar için yapılacaktır.

5. Malullük aylığı başvurusu ve istenecek belgeler

Malullük aylığı bağlanabilmesi için;

4/1-(a) sigortalılarının çalıştığı işten ayrıldıktan,

4/1-(b) sigortalılarının ise iş yerini kapattıktan veya devrettikten,

sonra kendisinin veya varsa vekilinin Tahsis Talep ve Beyan Taahhüt Belgesi (Ek-2) ile Kurumun ilgili ünitesine başvurması şarttır.

Tahsis talep dilekçesine, sigortalının bir adet belgelik fotoğrafı ile 4/1-(a) sigortalılarından ilgili döneme ait aylık prim ve hizmet belgesi henüz Kuruma verilmemiş olanlar için sigortalı işten ayrılış bildirgesinin verilmesi beklenecek ve işveren tarafından bu belge Kuruma e-sigorta yoluyla gönderildikten sonra aylık bağlama işlemi sonuçlandırılacaktır.

Sigortalı ile hak sahiplerinden kesinlikle hesap fişi istenmeyecektir.

Sigortalılarca adi posta yolu veya kargo ile veya Kuruma doğrudan yapılan yazılı başvurularda, tahsis talep tarihi olarak dilekçenin Kurum kayıtlarına intikal ettiği tarih, taahhütlü, iadeli taahhütlü veya acele posta servisi ile gönderilen tahsis taleplerinde ise dilekçenin postaya verildiği tarih, Kuruma intikal tarihi olarak kabul edilecektir.

Sigortalıların aylığa hak kazandığı tarihin ayın son günü resmi tatil gününe veya hafta sonu tatiline rastlaması nedeniyle taleplerini Kuruma veremeyen sigortalıların, bu resmi tatil gününü takip eden ilk iş günü mesai bitimine kadar Kuruma verilen, taahhütlü, iadeli taahhütlü veya acele posta servisi ile gönderilen talepleri, önceki ayın son günü verilmiş gibi kabul edilecektir.

6. Malullük aylığının kesilmesi ve yeniden başlaması

Kanunun malullük aylığının kesilmesine ilişkin 27. maddesinde, malullük aylığının sigortalının;

Bu Kanuna göre veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmaya başlamaları,

Kontrol muayenesi sonucu malullük durumunun ortadan kalkması,

hallerinde kesileceği,

Geçici 1. maddesinde, Kanunun yürürlük tarihinden önce 1479 ve 2926 sayılı kanunların mülga hükümlerine göre aylık bağlananlar ile Kanunun yürürlük tarihinden önce sevk talebinde bulunanların aylıklarının kesilmesi ve yeniden bağlanmasında Kanunla yürürlükten kaldırılan ilgili kanun hükümlerinin uygulanacağı,

Geçici 14. maddesinde ise, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce sigortalı olanlar ile malullük aylığı bağlananlar hakkında sosyal güvenlik destek primine tabi olma bakımından bu Kanunla yürürlükten kaldırılan ilgili kanun hükümlerinin uygulanmasına devam edileceği,

öngörülmüştür.

Mülga Kanun hükümlerine göre bağlanan malullük aylıklarında, mülga Kanun hükümlerine göre işlem yapılmaya devam edilecek olup, Kanuna göre malullük aylığı bağlanıp Kanuna tabi olarak yeniden çalışmaya başlayanlardan, 01.10.2008 tarihinden;

Önce sigortalı olanların aylıklarının kesilmesi veya sosyal güvenlik destek primi uygulaması Kanunun 27 ve geçici 14. maddelerine,

Sonra sigortalı olanların aylıklarının kesilmesi ise 27. madde hükümlerine,

göre yapılacaktır.

Buna göre;

01.10.2008 tarihinden önce sigortalı olup, Kanunun 26. maddesine göre malullük aylığı bağlanmış olan;

4/1-(b) sigortalısı; 4/1-(a) kapsamında sigortalı olursa prime esas kazançlarından geçici 14. madde gereği sosyal güvenlik destek primi, 4/1-(b) veya 4/1-(c) kapsamında sigortalı olursa 27. madde gereği aylığı kesilecektir.

4/1-(a) sigortalısı; 4/1-(b) kapsamında sigortalı olursa geçici 14. madde gereği aylığından sosyal güvenlik destek primi, 4/1-(a) veya 4/1-(c) kapsamında sigortalı olursa 27. madde gereği aylığı kesilecektir.

Kanunun yürürlük tarihinden sonra sigortalı olup, Kanunun 26. maddesine göre tarafına malullük aylığı bağlanmış olan; 4/1-(a) ve 4/1-(b) sigortalıları; 4/1-(a), 4/1-(b) ve 4/1-(c) kapsamında çalışırsa bunlar hakkında Kanunda sosyal güvenlik destek primi uygulaması olmadığından aylıkları 27. madde gereği kesilecektir.

Çalışmaya başlamaları nedeniyle aylıkları çalışmaya başladığı tarihi takip eden ödeme döneminden itibaren kesilenlerden, çalıştıkları süre zarfında Kanunun 80. maddesine göre belirlenen prime esas kazançları üzerinden 81. maddesi gereğince kısa ve uzun vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortasına ait prim alınacaktır. Bunlardan işten ayrılarak yeniden malullük aylığı bağlanması için yazılı istekte bulunanlara; kontrol muayenesine tabi tutulmak ve ilk aylığına esas malullüğünün devam ettiği anlaşılmak kaydıyla, istek tarihlerini takip eden ödeme döneminden itibaren yeniden malullük aylığı hesaplanarak bağlanacaktır.

Kanunun 4/1-(a) ve 4/1-(b) bendi kapsamındaki sigortalılara yeniden bağlanacak aylıkların hesabında; ilk bağlanan malullük aylığına esas prim ödeme gün sayısı dikkate alınarak Kanunun 27. maddesinin dördüncü fıkrasının (a) ve (b) bentlerindeki hükümler uygulanacaktır.

7. Malullük aylığı almakta iken çalışması nedeniyle aylığı kesilenlerin aylığa hak kazanma koşulları

Kanunun yürürlük tarihinden önce malullük aylığı bağlanmış olan sigortalılardan, Kanunun yürürlük tarihinden önce veya sonra çalışmaya başlaması nedeniyle aylıkları kesilenlerin, işten ayrılarak yeniden tahsis talebinde bulunmaları halinde bunların kontrol muayenesine tabi tutulması gerekmektedir. Sigortalının malullük hali, Kuruma sevk talebinin Kanunun yürürlük tarihinden sonra olması nedeniyle yeni hükümlere göre tespit edilecek ve malul olduğu anlaşılan sigortalıya aylık yeniden hesaplanarak bağlanacaktır. Ancak, sigortalının aylığa hak kazanma koşullarını ikinci talebinde yerine getirmiş olup olmadığına bakılmayacaktır.

(506 sayılı Kanuna göre 5 yıllık sigortalılık süresi ve ortalama 180 günden aylık bağlanmış ise Kanunun yürürlük tarihinden itibaren yeniden tahsis talebinde bulunduğunda 10 yıllık sigortalılık süresi veya 1800 gün yerine gelmeyebilir.)

Malullük hali devam eden sigortalının aylık alma hakkı sigortalılık süresi ve prim ödeme gün sayısı yönünden kazanılmış hak niteliğinde olduğundan, malullük aylığı bağlanması için gerekli olan şartların sonradan değişmiş olması aylığın kesilmesini gerektirmemektedir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Yaşlılık Sigortası

1. Yaşlılık sigortasından sağlanan yardımlar

Yaşlılık sigortasından sağlanan yardımlar yaşlılık aylığı bağlanması ve yaşlılık toptan ödemesi yapılmasıdır.

2. Yararlanma koşulları

Kanunun 28. maddesinde yaşlılık sigortasından aylığa hak kazanma koşulları düzenlenmiştir. Maddenin ikinci ve üçüncü fıkrasında yaşlılık aylığına hak kazanma genel koşulları belirlenirken, dört ila sekizinci fıkralarında sigortalıların işyerlerindeki çalışma koşulları ile maluliyet ve çalışma gücü kayıp oranları gibi özel durumları göz önünde bulundurularak, daha kolay şartlarla emekliliğe hak kazanabilmelerine olanak sağlayan özel şartlara da yer verilmiştir.

Gerek genel koşullara, gerekse özel koşullara göre aylık bağlanabilmesi, 4/1-(a) sigortalıları için çalıştığı işinden ayrılması, 4/1-(b) sigortalıları için tarım işlerinde kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar hariç sigortalılığa esas faaliyetine son verip vermeyeceğini beyan ettikten sonra, yazılı istekte bulunması ortak koşulun gerçekleşmesine de bağlı bulunmaktadır.

2.1. Genel koşullar

Yaşlılık sigortasından aylığa hak kazanmanın genel koşulları;

08.09.1999 (hariç) tarihinden önce,

08.09.1999 (dahil) ila 30.04.2008 (dahil) tarihleri arasında,

30.04.2008 (hariç) sonrasında,

sigortalı olanlar için 3 bölümde incelenecektir.

2.1.1. 08.09.1999 (hariç) tarihinden önce sigortalı olanlar

08.09.1999 tarihinden önce sigortalı olanların yaşlılık aylığına hak kazanma koşulları Kanunla;

4/1-(a) sigortalıları için; 506 sayılı Kanunun geçici 81.,

4/1-(b) sigortalıları için; 1479 sayılı Kanunun geçici 10.,

maddeleri yürürlükte bırakılmak suretiyle mülga kanunlardaki hükümler doğrultusunda tespit edilmesi sağlanmıştır.

Buna göre, 08.09.1999 tarihinden önce sigortalı olan;

4/1-(a) sigortalılarının aylığa hak kazanma koşulları 506 sayılı Kanunun geçici 81. maddesinin A, B ve C bentlerindeki,

4/1-(b) sigortalılarının ise 1479 sayılı Kanunun geçici 10. maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarındaki,

koşullara göre belirlenecektir.

2.1.1.1. 4/1-(a) sigortalıları için

2.1.1.1.1. 506 sayılı Kanunun geçici 81/A bendine göre aylığa hak kazanma koşulları

08.09.1999 tarihi itibariyle 506 sayılı Kanunun 4447 sayılı Kanunla değiştirilmeden önceki (A) bendindeki seçeneklere göre yaşlılık aylığına hak kazananlar ile bu tarih itibariyle kadın sigortalılardan 18, erkek sigortalılardan 23 yıllık sigortalılık sürelerini dolduranlardan;

- Kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını doldurmuş olması ve en az 5000 gün veya,

- Kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını doldurmuş olması, 15 yıldan beri sigortalı bulunması ve en az 3600 gün yahut,

- Kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını doldurmamış olmakla beraber, kadın ise 20, erkek ise 25 yıldan beri sigortalı bulunması ve en az 5000 gün,

malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olma şartlarını yerine getirenler, yaşlılık aylığına hak kazanacaklardır.

2.1.1.1.2. 506 sayılı Kanunun geçici 81/B bendine göre aylığa hak kazanma koşulları

4759 sayılı Kanunla değişik 506 sayılı Kanunun geçici 81. maddenin (B) bendi ile sigortalıların 23.05.2002 tarihindeki sigortalılık sürelerine göre, aşağıdaki tabloda belirtilen en az sigortalılık süresi, yaş ve prim ödeme gün sayısı koşulunu yerine getirmeleri halinde yaşlılık aylığına hak kazanabilecekleri öngörülmüştür.

4759 sayılı Kanunda yaşlılık aylığı için öngörülen kademeli geçiş süreci

23.05.2002 tarihindeki sigortalılık süresi/sigortalılık süresinin başlangıcı

Tahsis talep tarihindeki en az

Sigortalılık süresi

Yaşı

Gün Sayısı

Kadın

Erkek

Kadın

Erkek

Kadın

Erkek

18 yıl–20 yıl 8 ay 15 gün

09.09.1981-23.05.1984

23 yıl–25 yıl 8 ay 15 gün

09.09.1976-23.05.1979

20

25

40

44

5000

17 yıl – 18 yıl

24.05.1984-23.05.1985

21 yıl 6 ay-23 yıl

24.05.1979-23.11.1980

20

25

41

45

5000

16 yıl – 17 yıl

24.05.1985-23.05.1986

20 yıl – 21 yıl 6 ay

24.11.1980-23.05.1982

20

25

42

46

5075

15 yıl – 16 yıl

24.05.1986-23.05.1987

18 yıl 6 ay-20 yıl

24.05.1982-23.11.1983

20

25

43

47

5150

14 yıl – 15 yıl

24.05.1987-23.05.1988

17 yıl-18 yıl 6 ay

24.11.1983-23.05.1985

20

25

44

48

5225

13 yıl – 14 yıl

24.05.1988-23.05.1989

15 yıl 6 ay-17 yıl

24.05.1985-23.11.1986

20

25

45

49

5300

12 yıl – 13 yıl

24.05.1989-23.05.1990

14 yıl-15 yıl 6 ay

24.11.1986-23.05.1988

20

25

46

50

5375

11 yıl – 12 yıl

24.05.1990-23.05.1991

12 yıl 6 ay-14 yıl

24.05.1988-23.11.1989

20

25

47

51

5450

10 yıl – 11 yıl

24.05.1991-23.05.1992

11 yıl-12 yıl 6 ay

24.11.1989-23.05.1991

20

25

48

52

5525

9 yıl – 10 yıl

24.05.1992-23.05.1993

9 yıl 6 ay-11 yıl

24.05.1991-23.11.1992

20

25

49

53

5600

8 yıl – 9 yıl

24.05.1993-23.05.1994

8 yıl-9 yıl 6 ay

24.11.1992-23.05.1994

20

25

50

54

5675

7 yıl – 8 yıl

24.05.1994-23.05.1995

6 yıl 6 ay-8 yıl

24.05.1994-23.11.1995

20

25

51

55

5750

6 yıl – 7 yıl

24.05.1995-23.05.1996

5 yıl-6 yıl 6 ay

24.11.1995-23.05.1997

20

25

52

56

5825

5 yıl – 6 yıl

24.05.1996-23.05.1997

3 yıl 6 ay-5 yıl

24.05.1997-23.11.1998

20

25

53

57

5900

4 yıl – 5 yıl

24.05.1997-23.05.1998

2 yıl 8 ay 15 gün-3 yıl 6 ay

24.11.1998-08.09.1999

20

25

54

58

5975

3 yıl – 4 yıl

24.05.1998-23.05.1999

 

20

 

55

 

5975

2 yıl 8 ay 15 gün-3 yıl

24.05.1999-08.09.1999

 

20

 

56

 

5975

2.1.1.1.3. 506 sayılı Kanunun geçici 81/C bendine göre aylığa hak kazanma koşulları

4759 sayılı Kanunla 23.05.2002 tarihinden geçerli olmak üzere 506 sayılı Kanunun geçici 81. maddesinde yapılan değişiklikle anılan bendin (a) alt bendinde yer alan 15 yıl + 50/55 yaş + 3600 gün koşuluna göre yaşlılık aylığına hak kazanma koşulları 08.09.1999 tarihinden 23.05.2002 tarihine kaydırılmış ve bu tarihten sonra emekli olacaklar için 15 yıl, 3600 gün ve 50/55 yaş şartlarını yerine getirecekleri tarihe göre kademeli geçiş süreci öngörülmüştür.

23.05.2002 tarihinde öngörülen şartları yerine getiremeyenler, bu şartları aşağıda belirtilen tarih aralıklarından hangi tarih aralığında yerine getiriyorsa o yaşlarda aylığa hak kazanacaklardır.

- 24.05.2002 ile 23.05.2005 tarihleri arasında yerine getirenler kadın ise 52, erkek ise 56 yaşını doldurmuş olmaları,

- 24.05.2005 ile 23.05.2008 tarihleri arasında yerine getirenler kadın ise 54, erkek ise 57 yaşını doldurmuş olmaları,

- 24.05.2008 ile 23.05.2011 tarihleri arasında yerine getirenler kadın ise 56, erkek ise 58 yaşını doldurmuş olmaları,

- 24.05.2011 tarihinden sonra yerine getiren kadınlar 58, 24.05.2011 ile 23.05.2014 tarihleri arasında yerine getiren erkekler 59 yaşını doldurmuş olmaları,

- 24.05.2014 tarihinden sonra yerine getiren erkekler 60 yaşını doldurmuş olmaları,

halinde yaşlılık aylığına hak kazanacaklardır.

2.1.1.2. 4 (b) sigortalıları için

2.1.1.2.1. 1479 sayılı Kanunun geçici 10. maddesinin birinci fıkrasına göre aylığa hak kazananlar

01.10.1999 tarihi itibariyle aylık bağlanmasına hak kazananlar ile hak kazanmalarına iki tam yıl veya daha az kalanlar, 1479 sayılı Kanunun 35. maddesinin 4447 sayılı Kanunla değiştirilmeden önceki hükümlerine göre;

- Talepte bulunduğu tarihte prim ve prime ilişkin borcunun bulunmaması,

- Kadın ise 20 tam yıl, erkek ise 25 tam yıl prim ödemesi,

- Kadın ise 50, erkek ise 55 yaşında olması ve 15 tam yıl prim ödemesi,

şartıyla aylığa hak kazanacaklardır.

2.1.1.2.2. 1479 sayılı Kanunun geçici 10. maddesinin ikinci fıkrasına göre aylığa hak kazananlar

1479 sayılı Kanunun geçici 10. maddesinin ikinci fıkrası Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra 4759 sayılı Kanunla yeniden düzenlenmiş ve bu defa sigortalıların 23.05.2002 tarihini takip eden aybaşı olan 01.06.2002 tarihi itibariyle, kadın ise 20, erkek ise 25 tam yılını dolduranlar veya doldurmalarına kalan süreye göre kademeli geçiş süreci öngörülmüştür.

1479 SK. Geçici 10/İkinci fıkrasına göre aylığa hak kazanma kademeli geçiş süreci

Kadın

Emeklilik yaşı

Erkek

Emeklilik yaşı

2 tam yıl veya daha az

40

2 tam yıl veya daha az

44

3 tam yıl veya daha az

41

3 yıl 6 ay veya daha az

45

3 tam yıldan fazla, 4 tam yıl veya daha az

42

3 yıl 6 aydan fazla, 5 tam yıl veya daha az

46

4 tam yıldan fazla, 5 tam yıl veya daha az

43

5 yıldan fazla, 6 yıl 6 aydan veya daha az

47

5 tam yıldan fazla, 6 tam yıl veya daha az

44

6 yıl 6 aydan fazla, 8 tam yıl veya daha az

48

6 tam yıldan fazla, 7 tam yıl veya daha az

45

8 tam yıldan fazla, 9 yıl 6 ay veya daha az

49

7 tam yıldan fazla, 8 tam yıl veya daha az

46

9 yıl 6 aydan fazla, 11 tam yıl veya daha az

50

8 tam yıldan fazla, 9 tam yıl veya daha az

47<