T.C.

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI

Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü

Sigorta Emeklilik İşlemleri Daire Başkanlığı

 

GENELGE

2009/114(*)

 

Tarih: 11.09.2009

Konu: Tahsis İşlemlerinde Tereddütlü Konular.

 

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun uygulanmaya başlanmasından sonra tahsis mevzuatı işlemlerinde karşılaşılan sorunlar ile tereddüt edilen hususlar tespit edilmiş olup, gerek Kanunun uygulamasına ilişkin karşılaşılan sorunlarla ilgili olarak yapılacak işlemler gerekse 5838 sayılı Kanunla getirilen değişiklikler, 5510 sayılı Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalılar yönünden aşağıda açıklanmıştır.

 

I. YAŞLILIK VE MALULLÜK AYLIĞI İŞLEMLERİ

A. YAŞLILIK SİGORTASINDA ÖZEL HÜKÜMLERE GÖRE AYLIĞA HAK KAZANMA KOŞULLARI

5510 sayılı Kanunun yaşlılık sigortasından aylığa hak kazanma koşullarının düzenlendiği 28. maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları genel koşulları, dört ila yedinci fıkraları ise özel koşulları belirlemektedir. Maddenin dört ila yedinci fıkralarında belirtilen ilk defa sigortalı olduğu tarihte malul olanlar, çalışma gücü kaybı % 60’ın altında olanlar, maden işyerlerinin yer altı işlerinde çalışanlar ve erken yaşlananlar hakkındaki özel koşullar 4 (b) sigortalıları açısından 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden sonra tahsis talebinde bulunanlara hemen uygulanacaktır. Ancak, 4 (a) sigortalıları için bunlardan erken yaşlanma durumu dışındaki diğer özel durumlar için Kanunun geçici maddelerinde düzenlemeler yapılmış olup, Kanunun yürürlük tarihinden önce sigortalı olanlar için geçici maddelerdeki düzenlemelere göre işlem yapılacaktır.

1- Maden İşyerlerinin Yer Altı İşlerinde Çalışanlar

Maden işyerlerinin yer altı işlerinde çalışanlar için 5510 sayılı Kanunun geçici 9. maddesinin beş ve altıncı fıkralarında düzenleme yapılmış olup, buna göre Kanunun yürürlük tarihinden önce sigortalı olanlardan;

- Kanunun yürürlük tarihinden önce maden işyerlerinin yer altı işlerinde sürekli veya münavebeli olarak çalışmaya başlayanların aylığa hak kazanma koşulları bu maddenin beşinci fıkrasına göre tespit edilecek ve bunların söz konusu işlerde Kanunun yürürlük tarihinden önce veya sonra geçen çalışmalarının en az 1800 gün olması koşuluyla çalışmalarının 1/4’ü eskiden olduğu gibi sadece prim ödeme gün sayılarına ilave edilecektir.

- Anılan işlerde Kanunun yürürlük tarihinden sonra ilk defa çalışmaya başlayanlar için aylığa hak kazanma koşulları 5510 sayılı Kanunun 28. maddesinin altıncı fıkrasına göre belirlenerek 55 yaş, 20 yıllık sigortalılık süresi en az 7200 prim gün sayısı koşulları aranacak ayrıca, bu işyerlerinde geçen çalışmalarının her yılı için 180 gün, prim ödeme gün sayılarına ilave edilecek ve yine bu işyerlerinde en az 1800 gün çalışmak koşuluyla emeklilik yaş hadlerinden indirim yapılacaktır.

2- Çalışma Gücü Kaybı % 60’ın Altında Olanlar İle Sakatlığı Nedeniyle Vergi İndiriminden Yararlananlar

Kanunun yürürlük tarihinden sonra tahsis talebinde bulunan 4 (b) sigortalılarından çalışma gücü kaybı % 60’ın altında olanlara, çalışma gücü kayıp oranlarına göre gerekli sigortalılık süresi ve prim ödeme gün sayısı şartlarını yerine getirmeleri halinde, Kanunun 28. maddesinin beşinci fıkrasına göre yaşlılık aylığı bağlanabilecektir.

4 (a) sigortalılarından çalışma gücü kaybı % 60’ın altında olanların Kanunun 28. maddesinin beşinci fıkrasında belirtilen şartlara göre aylığa hak kazanma şartları Kanunun geçici 6. maddesinde kademelendirilmiş olup, bu haktan yararlanma ilk defa 2008/Ekim ayı başından itibaren sigortalı olanlara tanınmıştır.

3- Sakatlığı Nedeniyle Vergi İndiriminden Yararlananlar

5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden önce sigortalı olup, sakatlığı nedeniyle vergi indiriminden yararlandığını gerek Kanunun yürürlük tarihinden önce gerekse Kanunun yürürlük tarihinden sonra tespit ettiren 4 (a) sigortalılarının sakatlık derecelerine göre aylığa hak kazanma koşulları 506 sayılı Kanunda olduğu şekliyle korunmuş olup, bunların sevk işlemleri 30.04.2009 tarihli ve 2009/67 sayılı Genelge ile talimatlandırıldığı üzere, Maliye Bakanlığının ilgili birimi (vergi daireleri, defterdarlıklar) tarafından yapılacak ve sağlık kurulu raporları Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı Merkez Sağlık Kurulu tarafından 16.07.2006 tarihli ve 26230 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre değerlendirilecektir. Bunların kontrol muayenelerine gönderilmeleri Kurumumuz tarafından yapılacak ancak, sağlık kurulu raporları değerlendirilmek üzere yine Maliye Bakanlığı Merkez Sağlık Kuruluna gönderilecektir. Sakatlığı nedeniyle vergi indiriminden yararlananların sağlık kurulu raporları Kurum sağlık kurullarına gönderilmeyecektir.

B. 506 SAYILI KANUNUN MÜLGA EK 5. MADDESİNE GÖRE HAK KAZANILAN İTİBARİ HİZMET SÜRELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

a) 5510 sayılı Kanunun geçici 7. maddesinin ikinci fıkrasında; 506 sayılı Kanunun ek 5. maddesinde sayılan itibari hizmet süresi kapsamında yer alıp bu Kanunun 40. maddesinde sayılmayan işlerde bu Kanunun yürürlük tarihinden önce geçen çalışma sürelerinin değerlendirilmesinde 3600 gün prim ödeme şartının aranmayacağı öngörülmüştür.

Buna göre, 4 (a) sigortalılarının 506 sayılı Kanunun geçici 81. maddesine göre aylığa hak kazanma koşullarının belirlendiği 08.09.1999 ve 23.05.2002 tarihlerinde 3600 günün altında olan itibari hizmet süreleri sigortalılık süresinin tespitinde dikkate alınacağı gibi, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar itibari hizmet süresi kapsamında geçen hizmetleri 3600 gün koşulu aranmaksızın sigortalılık süresine ilave edilecek, emeklilik yaş hadlerinden indirim yapılacaktır.

Örnek: Sigortalının    :

Cinsiyeti                       : Erkek

Doğum Tarihi            : 08.01.1965

İşe Giriş Tarihi          : 01.01.1992

İşten Ayrılış Tarihi   : 30.11.2015

Tahsis Talep Tarihi  : 30.11.2015

İtibari Hizmet Süresi Kapsamında Çalışmalar (Basın)

08.09.1999 tarihi itibariyle 1800 gün

23.05.2002 tarihi itibariyle 2775 gün

01.10.2008 tarihi itibariyle 3590 gün

Toplam Gün : 8510 gün

Sigortalının aylığa hak kazanma koşulları:

Sigortalının aylığa hak kazanma koşullarının belirlendiği 08.09.1999 ve 23.05.2002 tarihlerinde basın işyerinde 3600 gün çalışması bulunmamaktadır.

08.09.1999 tarihi itibariyle 1800 gün -----1800 x 0,25 = 450 =) 1 yıl 3 ay

23.05.2002 tarihi itibariyle 2775 gün-----2775 x 0,25 = 693 =) 1 yıl 11 ay 3 gün

 

 

8

9

1999

 

 

23

5

2002

-

1

1

1992

 

-

1

1

1992

 

7

8

7

 

 

22

4

10

+

 

3

1

 

+

3

11

1

 

7

11

8

 

 

25

3

12

25 yıl + 52 yaş + 5525 gün====) Talep tarihinde aranacak emeklilik şartları

Aylığa hak kazanma koşullarının tespit edildiği 08.09.1999 ve 23.05.2002 tarihlerde 3600 gün koşuluna bakılmaksızın mevcut itibari hizmet süreleri dikkate alınarak aylığa hak kazanma koşulları tespit edilecektir. Tahsis talep tarihine göre yapılan değerlendirmede ise, sigortalının 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihine kadar itibari hizmet kapsamında geçen hizmetlerinin 1/4’ü dikkate alınacaktır. Buna göre;

Tahsis Talep Tarihindeki Durum:

 

30

11

2015

 

 

30

11

2015

-

1

1

1992

 

-

8

1

1965

 

29

10

23

 

 

22

10

50

Tahsis talep tarihinde emeklilik için aranan koşullardan yaş ve sigortalılık süresi koşulları yerine gelmemiştir. Ancak sigortalının Kanunun yürürlük tarihi itibariyle 3590 gün basın iş kolu işyerinde çalışması dolayısıyla itibari hizmet süresi bulunmaktadır. (3590 x 0.25 = 897==) 2 yıl 5 ay 27 gün itibari hizmet süresi sigortalının sigortalılık süresine eklenecek ve emeklilik yaş hadlerinden indirilecektir.

 

 

29

10

23

 

 

30

11

51

 

+

27

5

2

 

+

27

5

2

 

 

26

4

26

 

 

3

6

49

olması gereken yaş.

Sigortalı tahsis talep tarihinde 50 yaşını doldurduğundan emekli olmaya hak kazanacaktır.

b) 5510 sayılı Kanunun geçici 7. maddesinin ikinci fıkrası; 506 sayılı Kanunun ek 5. maddesinde sayılan itibari hizmet süresi kapsamında yer alıp bu Kanunun 40. maddesinde sayılmayan işlerde çalışan sigortalılar için uygulanacaktır. Ancak sigortalının yaptığı işin hem 506 sayılı Kanunun ek 5, hem de 5510 sayılı Kanunun 40. maddesi kapsamında sayılan işlerden olması halinde, bu hizmetlere göre emeklilik yaş haddinden indirim yapılmasında aranan 3600 günün tespitinde 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden önce bu işyerlerinde geçen hizmet süreleri de dikkate alınacaktır. Söz konusu hizmetlerin aylık bağlama işlemlerinde değerlendirilmesinde, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar geçen hizmet süreleri sigortalının sigortalılık süresine ilave edilecek ve emeklilik yaş hadlerinden indirilecektir. Kanunun yürürlük tarihinden sonra geçen hizmet süreleri ise prim ödeme gün sayısına ilave edilecek ve yarısı 3 yılı geçmemek üzere emeklilik yaş hadlerinden indirilecektir.

Örnek: Sigortalının:

İşin Niteliği                             : Dalgıçlık

Doğum Tarihi                        : 01.11.1967

Sigortalılık Başlangıcı         : 01.11.1990

Tahsis Talep Tarihi              : 17.04.2015

Dalgıçlık işyerinde geçen çalışmaların;

08.09.1999 tarihi itibariyle    : 1000 gün

23.05.2002 tarihi itibariyle    : 1200 gün

01.10.2008 öncesi çalışma  : 2400 gün

2400 x 0.25 = 600 gün =) 1 yıl 8 ay =) Sigortalılık süresine eklenecek ve emeklilik yaş haddinden indirilecek süre

01.10.2008 sonrası çalışma     : 2000 gün

2000 x 0.25= 500 gün =) 1 yıl 4 ay 20 gün =) prim ödeme gün sayısına eklenecek ve yarısı emeklilik yaş haddinden indirilecek süre

Toplam prim ödeme gün sayısı: 6000

Sigortalının aylığa hak kazanma koşulları:

Sigortalının aylığa hak kazanma koşullarının belirlendiği 08.09.1999 ve 23.05.2002 tarihlerinde bu işyerinde 3600 gün çalışması bulunmamaktadır. Dolayısıyla bu tarihler itibariyle tespit edilecek sigortalılık sürelerine herhangi bir ilave yapılmayacaktır.

 

 

8

9

1999

 

 

23

5

2002

-

1

11

1990

 

-

1

11

1990

 

7

10

8

 

 

22

6

11

Sigortalının belirlenen emeklilik şartları;

25 yıl + 52 yaş + 5525 gün

Sigortalının;

1- Kanunun yürürlük tarihinden önceki çalışmaları nedeniyle sigortalılık süresine ilave edilecek süre 1 yıl 8 ay

 

17

4

2015

-

1

11

1990

 

16

5

24

+

 

8

1

 

16

1

26

2- Kanunun yürürlük tarihinden sonra geçen çalışmaları nedeniyle prim ödeme gün sayısına ilave edilecek süre

1 yıl 4 ay 20 gün =) 500 gün 6000 + 500 = 6500 gün

3- Yaştan yapılacak indirimler

5510 sayılı Kanunun 40. maddesine göre yaştan indirim yapılabilmesi için sigortalının bu işlerde en az 3600 gün çalışması gerekmektedir. 3600 günün değerlendirilmesinde, sigortalının bu işlerde 01.10.2008 öncesinde 506 sayılı Kanunun ek 5. maddesi kapsamında geçirdiği süreler de dikkate alınacaktır.

- 506/Ek 5. madde kapsamındaki 1 yıl 8 ayın tamamı

- 5510/40. madde kapsamındaki 1 yıl 4 ay 20 günün yarısı (360+120+20) = 500/2 = 250 = 8 ay 10 gün

Toplam olarak yaştan yapılacak indirim

 

 

8

1

+

 

10

8

 

10

4

2

 

 

17

4

2015

 

 

30

11

51

-

1

11

1967

 

-

10

4

2

 

16

5

47

 

 

20

7

49

Sigortalı aylık bağlanması için aranan yaş şartını yerine getirmediğinden aylık bağlanmayacaktır.

 

C. SOSYAL GÜVENLİK DESTEK PRİMİ UYGULAMASI

a) 2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanununun “Aylığın kesilmesi ve yeniden bağlanması” başlıklı 23. maddesinde, bu Kanuna göre yaşlılık aylığı almakta iken sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi bir işte sigortalı olarak çalışmaya başlayanların yaşlılık aylıklarının çalışmaya başladıkları tarihte kesileceği öngörülmüştür.

5838 sayılı Kanunun 32. maddesi ile 5510 sayılı Kanunun “Sosyal güvenlik destek primine ilişkin geçiş hükümleri” başlıklı Geçici 14. maddesine “2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanununa göre yaşlılık aylığı almakta iken çalışmaya başlayanların aylıkları kesilmez ve bunlar hakkında da bu maddenin sosyal güvenlik destek primi alınmasına ilişkin hükümleri uygulanır.” hükmünü içeren fıkra eklenmiş ve anılan fıkra 01.10.2008 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir.

Buna göre, 2925 sayılı Kanuna göre yaşlılık aylığı alanların 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden sonra 4 (a) veya 4 (b) kapsamında çalışmaya başlaması halinde aylıkları kesilmeyecek ve bunlar hakkında tercih hakkı olmaksızın sosyal güvenlik destek primi uygulanacaktır. Ancak, 3201 sayılı Kanuna göre borçlanarak 2925 sayılı Kanuna göre aylık bağlananlar hakkında sosyal güvenlik destek primi hükümleri uygulanmayacaktır.

b) 506, 1479, 2925, 2926 ve 5434 sayılı kanunlara göre aylık alanların 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden sonra 4 (a), 4 (b) veya 4 (c) kapsamında çalışmaya başlamaları halinde haklarında uygulanacak sigorta kolları ile aylıklarının kesilip kesilmeyeceğini gösterir tablo (Ek-1) genelge ekindedir.

c) Aylıklarından sosyal güvenlik destek primi kesintisi yapılmakta iken ölen sigortalıların birikmiş sosyal güvenlik destek primi borçları gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanmak suretiyle hak sahiplerinin aylıklarından 1/4 oranında kesilecektir. Reddi miras halinde, söz konusu borçlar ölüm aylıklarından kesilmeyecektir.

d) Sigortalıların ölümünden sonra hak etmedikleri aylıklarından sehven kesilen sosyal güvenlik destek primleri için Strateji Geliştirme Başkanlığı Bütçe ve Muhasebe Daire Başkanlığına yersiz kesilen sosyal güvenlik destek primi miktarlarının ilgili hesaptan iptal edilerek “Diğer Çeşitli Gelir Hesabına” alınması hususunda yazı yazılacaktır.

 

D. UÇUCU PERSONELE VERİLEN İTİBARİ HİZMET SÜRELERİ

a) 3160 sayılı Emniyet Teşkilatı Uçuş Hizmetleri Tazminat Kanununun 15. maddesinde; kamu kurum ve kuruluşlarında 506 sayılı Kanun hükümlerine göre sözleşmeli pilot ve uçuş ekibi personelinin uçucu olarak geçirdikleri fiili hizmet müddetlerinin her yılı için 90 gün itibari hizmet müddeti eklenmesi öngörülmüş ve uygulamanın 5434 sayılı Kanunun 35. maddesi doğrultusunda yürütülmesi hüküm altına alınmıştır. 5434 sayılı Kanunun 35. maddesi 5510 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmış, Kanunun 49. maddesinin ikinci fıkrasında, kamu idarelerinde pilot olan ve olmayan uçucu, denizaltıcı, dalgıç, kurbağa adam ve paraşütçülerin bu görevlerde geçirdikleri fiilî hizmet sürelerinin her yılı için üç ay itibari hizmet süresi ekleneceği öngörülmüştür.

Buna göre, 5510 sayılı Kanunun 49. maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen itibari hizmet süreleri, daha önce 3160 sayılı Kanuna göre uçucu personele verilen itibari hizmet süreleri gibi aylığa hak kazanma koşullarından prim gün sayısının tespitinde (3600 gün, 5000 gün veya 9000 gün gibi) dikkate alınmayacak, sadece aylık bağlama oranının hesaplanmasında kullanılacaktır.

Örnek 1: Sigortalının aylığa hak kazanma koşulları; 25 yıllık sigortalılık süresi, 49 yaş ve 5300 gündür. Sigortalı 1992-2002 yılları arasında pilot olarak çalışmış olup, bu kapsamda geçen çalışmalara ait itibari hizmet süresi 900 gündür. Sigortalı tahsis talebinde bulunduğu tarihte 4500 günü vardır. Sigortalının 900 günlük itibari hizmet süresi aylığa hak kazanmak için aranan 5300 günün hesaplanmasında dikkate alınmayacağından, sigortalının yaşlılık aylığı talebi reddedilir.

Örnek 2: Örnek 1’deki sigortalının tahsis talebinde bulunduğu tarihte 5300 günü ve 900 gün de itibari hizmet süresinin bulunması halinde, sigortalıya aylık bağlanacak ancak, aylığın hesabına esas aylık bağlama oranının tespitinde toplam prim ödeme gün sayısı 5300 + 900 = 6200 olarak dikkate alınacaktır.

 

E. 5434 SAYILI KANUNA GÖRE ZAMANAŞIMINA UĞRAMIŞ SÜRELERİN AYLIK BAĞLAMA İŞLEMLERİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ

5434 sayılı Kanunun 5510 sayılı Kanunla mülga 117. maddesi uyarınca kesenekleri zamanaşımına uğrayarak hizmetleri tasfiye olanların bu hizmetlerinin, 5510 sayılı Kanunun geçici 4. maddesinin onaltıncı fıkrası gereğince 2008 yılı Ekim ayı başından geçerli olmak üzere 5510 sayılı Kanuna göre birleştirilecek hizmet olarak dikkate alınacağı ve hizmet bildirimi yapılırken ilgilinin görevinden ayrıldığı tarihten itibaren 5 yıl geçmiş ise, bu hizmetlerin 2008 yılı Ekim ayı başından geçerli olacağının hizmet bildirim yazılarında mutlaka belirtileceği 05.03.2009 tarihli ve 2009/37 sayılı Genelge ile talimatlandırılmıştır.

Bu şekilde hizmeti bulunanlardan;

- Kanunun yürürlük tarihinden önce tahsis talebinde bulunup aylık bağlama işlemleri sonuçlandırılan veya henüz sonuçlandırılmamış olan sigortalıların bu hizmetleri tahsis talep tarihinden sonra geçerli olduğundan aylık bağlama işleminde dikkate alınmayacaktır.

- Kanunun yürürlük tarihinden önce tahsis talebinde bulunup tahsis talepleri yeterli hizmetlerinin bulunmaması nedeniyle reddedilenler hakkında, bu hizmetler Kanunun yürürlük tarihi itibariyle geçerli olduğundan, bu hizmetlerin dikkate alınarak işlem yapılabilmesi için sigortalılardan yeni bir tahsis talep belgesi alınması gerekmektedir.

Örnek 1: Sigortalının 5434 sayılı Kanuna göre zamanaşımına uğramış 15.02.1998-14.11.1998 süresine ilişkin 270 gün hizmeti bulunmakta olup, sigortalıya bu hizmetler dikkate alınmaksızın 01.05.2007 tarihinde 4 (a) kapsamında yaşlılık aylığı bağlanmıştır. Söz konusu süreye ilişkin hizmetler 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihi itibariyle geçerli sayılmış olmakla birlikte sigortalıya Kanunun yürürlük tarihinden önce aylık bağlandığından bu hizmetler değerlendirilmeyecektir. Ancak sigortalının tekrar tüm sigorta kollarına tabi çalışması ve aylığı kesildikten sonra tekrar tahsis talebinde bulunması halinde, aylıklarının hesabında bu hizmetler dikkate alınacaktır.

Örnek 2: 5434 sayılı Kanuna göre zamanaşımına uğramış 15.02.1998-14.11.1998 süresine ilişkin 270 gün hizmeti bulunan Örnek 1’deki sigortalı 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden önce 4 (b) kapsamında 30.08.2008 tarihinde tahsis talebinde bulunmuş, ancak prim gün sayısı koşulu yerine gelmediği için talebi reddedilmiştir. Bu durumda sigortalının 01.10.2008 tarihinden sonra yeniden talepte bulunması halinde daha önce zamanaşımına uğramış 270 günlük hizmeti de dikkate alınarak tarafına aylık bağlanacaktır.

 

F. 5510 SAYILI KANUNUN 5. MADDESİNİN (G) BENDİ KAPSAMINDAKİ SİGORTALILAR

5510 sayılı Kanunun 5. maddesinin (g) bendi kapsamındaki sigortalılar hakkında hangi sigorta kollarının uygulanacağı 05.03.2009 tarihli ve 2009/37 sayılı Genelge ile talimatlandırılmıştır. Buna göre, söz konusu sigortalılardan;

a) Yaşlılık veya malullük sigortasından tahsis talebinde bulunanlar için işten ayrılma koşulu aranmayacaktır.

b) Kurumumuzdan yaşlılık aylığı veya malullük aylığı almakta iken bu kapsamda çalışmaya başlayanlara haklarında uygulanacak sigorta kolları için tercih hakkı verilmediğinden, aylıkları kesilmeksizin kısa vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortasına tabi tutulmaya devam edileceklerdir.

c) 5 (g) kapsamındaki sigortalılardan uzun vadeli sigorta kollarına isteğe bağlı olarak prim öderken tahsis talebinde bulunanların durumları ise “İsteğe Bağlı Sigortalılık” konulu 05.01.2009 tarihli ve 2009/5 sayılı Genelgedeki hükümler doğrultusunda talep tarihi itibariyle isteğe bağlı sigortalılıkları sonlandırılacaktır.

 

G. AYLIĞA HAK KAZANMA KOŞULLARININ OLUŞMADIĞININ AYLIK BAĞLANDIKTAN SONRA TESPİT EDİLMESİ VE AYLIĞIN TEKRAR BAŞLAMASI

a) Kurumumuza tahsis talebinde bulunan 4 (a) ve 4 (b) sigortalılarının tahsis talep tarihi itibariyle Kanunda öngörülen aylık bağlama koşullarını yerine getirip getirmediklerine bakılarak aylık bağlama işlemleri gerçekleştirilmekte, bu koşulların oluşmadığının daha sonra tespit edilmesi halinde ise, sigortalıya ödenen aylıklar başlangıç tarihi itibariyle iptal edilerek yersiz ödenen aylıkların tahsili yoluna gidilmektedir. Sigortalılara yeniden tahsis talebinde bulunmaları halinde ise tahsis talep tarihlerini takip eden aybaşından itibaren tekrar aylık bağlanmaktadır.

Ancak, aylığa hak kazanma koşulları yerine gelmediği halde sigortalıların hatasından kaynaklanmayan nedenlerden (hizmetlerin karışması, hizmet çakışmalarının daha sonra fark edilerek hizmet iptallerinin yapılması, yaş, prim gün sayısı veya sigortalılık süresinin yanlış tespit edilmesi….vb) Kurum hatası nedeniyle yanlış aylık bağlandığının sonradan tespit edilmesi halinde, sigortalılara yersiz ödenen aylıkların tahsili yoluna gidilecek ancak, aylığa hak kazanma koşullarının yerine geldiği tarihi takip eden aybaşından itibaren tahsis talep şartı aranmadan aylıkları bağlanacaktır.

b) 4 (b) hizmetleri dikkate alınmak suretiyle 4 (a) kapsamında aylık bağlanan sigortalılarla ilgili olarak 4 (b) hizmetlerine ilişkin prim borcunun tamamen ödenmeden hizmet bildirildiğinin sonradan anlaşılması halinde, tahsis talep tarihinde söz konusu hizmetlerin geçerli olmaması nedeniyle aylıkların başlangıç tarihi itibariyle iptal edilmesi gerekmekle birlikte, sigortalılardan kaynaklanan bir hatanın bulunmaması nedeniyle aylıkların ödenmesine devam edilecektir. Ancak, sigortalıya prim borcunu en geç 1 ay içerisinde ödemesi, ödemediği takdirde aylığının durdurulacağı hususunda bilgi verilecektir. Sigortalının söz konusu süre içerisinde prim borcunu ödememesi halinde, aylıkları borcu ödenene kadar durdurulacaktır.

c) 5510 sayılı Kanuna göre sigortalılara yaşlılık sigortasından aylık bağlanabilmesi için 4 (b) sigortalılarından faaliyetine devam edeceğini beyan eden sigortalılar hariç olmak üzere sigortalıların işten ayrılma koşulunun gerçekleşmesi gerekmektedir. İşten ayrıldıktan sonra tahsis talebinde bulunan 4 (a) sigortalılarından aylık bağlandıktan sonra tahsis talebinde bulunduğu tarihte çalışmalarının devam ettiği tespit edilenler için, çalışmalarının fiili olup olmadığı hususunda Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarınca inceleme yapılmakta, fiili çalışmanın bulunması halinde aylık başlangıç tarihi itibariyle iptal edilerek yersiz ödenen aylıkların tahsili yoluna gidilmektedir.

Sigortalıların 3201 sayılı Kanuna göre borçlananlar dahil tahsis talebinde bulundukları tarihte işten ayrılma koşulunun gerçekleşmediğinin sonradan tespit edilmesi halinde, sigortalılara yersiz ödenen aylıkların tahsili yoluna gidilecek ancak, işten ayrılma koşulunun yerine geldiği tarihi takip eden aybaşından itibaren tahsis talep şartı aranmaksızın aylıkları yeniden başlatılacaktır.

 

II. ÖLÜM GELİRİ VE AYLIĞI İŞLEMLERİ

A. ÖLÜM AYLIĞINA HAK KAZANMA KOŞULLARI

a) Bilindiği üzere, ölüm sigortasında hakkı doğuran olay ölümdür. Dolayısıyla hak sahiplerine ölüm sigortasından aylık bağlanmasında sigortalıların öldüğü tarihte geçerli olan mevzuat esas alınacaktır.

5510 sayılı Kanun hükümlerine göre aylık bağlanabilmesi için sigortalının ölüm tarihinin Kanunun yürürlük tarihi olan 2008/Ekim ayı başından sonra olması ve 32. madde gereği en az 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş veya 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılanlar için, her türlü borçlanma süreleri hariç en az 5 yıldan beri sigortalı bulunup, toplam 900 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması gerekmektedir.

Ölüm aylığı bağlanabilmesi için sadece 4 (a) sigortalıları için öngörülen her türlü borçlanma süreleri hariç en az 5 yıldan beri sigortalı bulunup, toplam 900 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması şartında; gerek ölen sigortalı tarafından, gerekse hak sahipleri tarafından yapılan tüm borçlanmalar bu şartların oluşmasında dikkate alınmayacaktır. Ancak 01.10.2008 tarihinden önce ölen sigortalıların 900 gün hesabında borçlanılan tüm süreler dikkate alınacaktır.

Örnek 1: 04.09.2009 tarihinde ölen sigortalının 320 gün 4 (a) kapsamında hizmeti, 600 gün de sağlığında kendisi tarafından yapılan askerlik borçlanması hizmeti bulunmaktadır. Bu durumda, ölen sigortalının borçlanma süresi hariç en az 900 prim ödeme gün koşulunun bulunmaması nedeniyle hak sahiplerine aylık bağlanamayacaktır.

Örnek 2: Sigortalı 22.10.2009 tarihinde vefat etmiş olup, ölüm tarihinde 01.01.2006-30.08.2008 süresinde toplam 910 gün hizmeti bulunmaktadır. Bu durumda, 900 prim ödeme gün koşulu yerine gelmekle birlikte, 5 yıllık sigortalılık süresi şartı yerine gelmediğinden hak sahiplerine aylık bağlanamayacaktır.

Örnek 3: 25.02.2008 tahinde ölen ve 4 (a) kapsamında 500 gün hizmeti olan sigortalının hak sahibi, sigortalının yurtdışında geçen 400 günlük hizmet süresini borçlanmış ve borçlanma bedelini 07.04.2009 tarihinde ödeyerek aylık talebinde bulunmuştur. 5 yıllık sigortalılık süresi şartının da bulunması halinde, 01.05.2009 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlanacaktır.

b) Kanunun 32. maddesindeki ölüm aylığı bağlanabilmesi için aranan 1800 prim gün koşulu 4 (a), 4 (b) ve 4 (c) sigortalıları için geçerli olup, 1800 prim gün koşulunun oluşmasında, gerek ölen sigortalının gerekse hak sahiplerinin yaptıkları tüm borçlanmalar dikkate alınacaktır. Bu koşulun tek başına yerine gelmesi yeterli olup ayrıca, sigortalılık süresi aranmayacaktır. 4 (c) sigortalıları açısından Kanunun geçici 4. maddesi hükümleri saklıdır.

c) Ölüm aylığı bağlanması koşullarından 1800 prim ödeme gün veya 5 yıllık sigortalılık süresi ve en az 900 prim ödeme gün sayısı şartlarının yerine gelmesinde, sigortalının varsa birden fazla sigortalılık haline göre hizmetleri dikkate alınacak ve en son tabi olduğu sigortalılık haline göre aylık bağlanacaktır. Sigortalılık hallerinin birleşmesi sonucunda son tabi olunan sigortalılık haline göre aylığa hak kazanılamaması halinde, bu defa diğer sigortalılık hallerindeki hizmetlere göre ayrı ayrı değerlendirme yapılarak, aylığa hak kazanacağı sigortalılık hali esas alınarak aylık bağlanacaktır.

Örneğin; ölen sigortalının 910 gün 4 (a) kapsamında, 200 gün 4 (b) kapsamında hizmeti olup, son sigortalılık hali 4 (b)’dir. Hak sahiplerine son sigortalılık hali olan 4 (b)’ye göre aylık bağlanabilmesi için 1800 prim gün sayısının tamamlanması gerekmektedir. Hak sahipleri tarafından 600 gün askerlik borçlanması yapılsa dahi 1800 prim gün sayısı tamamlanamadığından 4 (b) sigortalılık haline göre aylık bağlanamamaktadır. Bu durumda hizmetler ayrıştırılacak ve 5 yıllık sigortalılık süresi ve 900 gün koşuluna göre 4 (a) kapsamında aylık bağlanacak ve aylık bağlama işleminde 4 (b) kapsamındaki hizmetler dikkate alınmayacaktır.

d) Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre sigortalı sayılanların hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanabilmesi için ölen sigortalının genel sağlık sigortası primi dahil, prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması zorunludur. Sigortalının ölüm tarihinde prim borçlarının bulunması halinde, ölüm aylığı prim borçlarının ödendiği tarihi takip eden aybaşından itibaren başlatılacaktır.

Örnek: 21.02.2009 tarihinde vefat eden 4 (b) sigortalısının 3800 prim ödeme gün sayısı ve bu hizmetlere ilişkin prim borcu bulunmaktadır. Hak sahipleri prim borçlarını 30.04.2009 tarihinde ödemiştir. Bu durumda ölüm aylığı prim borçlarının ödendiği tarihi takip eden aybaşı olan 01.05.2009 tarihi itibariyle başlatılacaktır.

e) 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 01.10.2008 tarihinden önce 1479 ve 2926 sayılı kanunların ilgili maddelerine göre, sigortalıların gerek kendilerinin gerekse ölümleri halinde hak sahiplerinin askerlik borçlanması yapabilmesi için borçlanma tarihinde veya ölüm tarihinde aktif sigortalı olma şartı arandığından, anılan kanunlara göre aktif sigortalı olmamaları nedeniyle askerlik borçlanma talepleri reddedilenlerin, 5510 sayılı Kanunun 41. maddesine göre hazırlanan 26.12.2008 tarihli 2008/111 sayılı Genelgede belirtilen hükümler doğrultusunda gerek kendilerince gerekse hak sahiplerince yapılan talepleri kabul edilerek borçlanma işlemleri sonuçlandırılacaktır.

Söz konusu Kanun hükmünden yararlanmak suretiyle askerlik borçlanması yaparak ölüm aylığı talebinde bulunan hak sahiplerine sigortalının ölüm tarihinde yürürlükte bulunan kanun hükümlerine göre borcun ödendiği tarihi takip eden aybaşından itibaren ölüm aylığı bağlanacaktır.

Ölüm sigortasında, sigortalıların ölüm tarihinde yürürlükte bulunan kanun hükümlerine göre aylık bağlanacağından, Devredilen Bağ-Kur Tahsisler Daire Başkanlığının 2002/33 sayılı Genelgesinin “3.2.3- 619 sayılı KHK (04.10.2000 tarihinden sonra)” bölümünün (c) bendi, 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihi itibariyle uygulamadan kaldırılmıştır.

Örnek 1:

Mes.Kur.Kayıt Tarihi     : 01.01.1996

Terk Tarihi                        : 31.12.1997

Hizmet Süresi                   : 2 yıl

Ölüm Tarihi                      : 01.06.1999

Askerlik Borç.Tal.Tar.    : 25.06.2000

Hak sahipleri askerlik borçlanması yapmak suretiyle ölüm aylığı bağlanmasını talep etmektedir. Ancak sigortalı öldüğü tarihte aktif sigortalı olmadığından yürürlükte bulunan 1479 sayılı Kanunun ek 9. maddesi gereğince hak sahibinin borçlanma talebi reddedilmiştir.

Örnek 2:

Mes.Kur.Kayıt Tarihi     : 01.01.1996

Terk Tarihi                        : 31.12.1997

Hizmet Süresi                   : 2 yıl

Ölüm Tarihi                      : 01.06.1999

Askerlik Borç.Tal.Tar.    : 22.06.2009

Borç. Ödediği tarih          : 01.07.2009

Aylık Başlangıç Tarihi   : 01.08.2009

Hak sahiplerinin askerlik borçlanma talep tarihinin 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden sonra olması ve Kanunda borçlanma için ölüm tarihinde aktif sigortalılık şartı aranmaması nedenleriyle hak sahiplerine borçlanma yaptırılacak ve ölüm aylığı bağlanmasında sigortalının ölüm tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat gereği 3 yıllık hizmet süresi koşulu borçlanma ile yerine geldiğinden, ölüm aylığı borçlanma bedelinin ödendiği tarihi takip eden aybaşından itibaren başlatılacaktır.

 

B. KISMİ ZAMANLI ÇALIŞAN ÖĞRENCİLER

5838 sayılı Kanunun 32. maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine “meslek liselerinde okumakta iken veya yüksek öğrenimleri sırasında zorunlu staja tabi tutulan öğrenciler” ibaresinden sonra gelmek üzere “ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 46. maddesine tabi olarak kısmi zamanlı çalıştırılan öğrencilerden aylık prime esas kazanç tutarı, 82. maddeye göre belirlenen günlük prime esas kazanç alt sınırının otuz katından fazla olmayanlar” ibaresi eklenmiştir. Buna göre, Kurumumuzdan anne veya babasından dolayı ölüm geliri veya aylığı almakta iken Kanunun 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununa göre kısmi zamanlı çalıştırılan öğrencilerin, maddede belirtildiği şekilde aylık prime esas kazanç tutarı günlük prime esas kazanç alt sınırının otuz katından fazla olması halinde aylıklar kesilecek, olmaması halinde ise aylıkları ödenmeye devam edilecektir.

 

C. ANA VE BABAYA GELİR/AYLIK BAĞLAMA İŞLEMLERİ

a) 5510 sayılı Kanuna göre ana ve babaya ölüm aylığı bağlanma şartları, Kanunun yürürlük tarihi olan 2008 yılı Ekim ayı başından (özel sektör için 01.10.2008, kamu sektörü için 15.10.2008) sonra ölen sigortalılar için uygulanacaktır. Söz konusu madde hükmü gereği ana ve babaya aylık bağlanabilmesi için;

- Her türlü kazanç ve irattan elde etmiş olduğu gelirinin asgari ücretin net tutarından daha az olması,

- Diğer çocuklarından hak kazanılan gelir ve aylıklar hariç olmak üzere gelir ve/veya aylık bağlanmamış olması,

- Hak sahibi eş ve çocuklardan artan hissenin bulunması (65 yaşın üstünde olması halinde artan hisse şartı aranmaz),

şartları aranmaktadır.

b) Ana ve baba arasında evlilik bağının bulunması halinde, yukarıda aranan şartlar için ana ve babanın durumu birlikte, evlilik birliğinin olmaması halinde ise, ana ve babanın durumları ayrı ayrı değerlendirilecektir.

Örneğin; ana ve baba arasında evlilik birliği bulunmaktadır. Baba kendi çalışmalarından dolayı yaşlılık aylığı alıyor ise anne, ölen sigortalı çocuğundan dolayı talepte bulunsa dahi babanın aylık alması nedeniyle anneye aylık bağlanmayacaktır.

Yine anne veya babadan birisinin diğer çocuklarından aldıkları aylık ve gelirler hariç olmak üzere aldıkları gelir ve aylık var ise bunların miktarına bakılmaksızın ana ve babanın talebi red edilecektir.

c) Ana ve babanın her türlü kazanç ve irattan elde etmiş olduğu gelirlerinin asgari ücretin net tutarından daha az olduğunun daimi olarak oturdukları yerin bağlı bulunduğu il veya ilçe idare kurullarınca alınacak olan muhtaçlık kararı ile belgelenmesi gerekmektedir. Bu belge, tahsis talep ve beyan taahhüt belgesi ekinde alınacaktır. Muhtaçlık kararı alan anne ve babanın ayrıca gelir aylık alıp almadığı kontrol edilecek, gelir/aylık alanlara muhtaçlık kararı olsa bile aylık bağlanmayacaktır.

Ana ve babanın aylığa hak kazanma koşullarının tespitiyle ilgili olarak Kurumca gerekli görüldüğü hallerde sosyal güvenlik kontrol memurunun değerlendirmesini içeren gelir tespit raporu istenebilecektir.

 

D. ÖLÜM AYLIKLARININ RÜCU EDİLMESİ

5510 sayılı Kanunun 39. maddesinde; üçüncü bir kişinin kastı nedeniyle ölen sigortalının hak sahiplerine, bu Kanun uyarınca bağlanacak aylığın başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısının Kurumca zarara sebep olan üçüncü kişilere rücu edileceği öngörülmüştür.

Kanun hükmünde, üçüncü kişilerin kasıtlı hareketinin bulunması halinde Kuruma rücu hakkı doğacağı öngörüldüğünden kasıtlı hareketin Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarınca veya yargı kararıyla tespit edilmesi gerekmektedir.

Buna göre, Kurumca hazırlanan tahsis talep ve beyan taahhüt belgesinde “10- Ölüm veya Malul Kalmasında Üçüncü Kişilerin Kastı Var Mı ?” bölümünün hak sahipleri tarafından işaretlenmesi halinde Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarınca gerekli inceleme yapılacaktır. Bu durum, üçüncü bir kişinin kastı nedeniyle malul kalan sigortalılar için de uygulanacaktır.

Ölüm hali, kamu görevlilerinin veya er ve erbaşlar ile kamu idareleri tarafından görevlendirilen diğer kişilerin vazifelerinin gereği olarak yaptıkları fiiller sonucu meydana gelmiş ise, bu fiillerden dolayı haklarında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunanlar hariç olmak üzere, hak sahiplerine bağlanan aylıklar için Kurumca, kurumuna veya ilgililere rücu edilmeyecektir.

 

E. PEŞİN ÖDENEN GELİR/AYLIKLARIN GERİ ALINMAMASI

Sigortalıya ve hak sahiplerine bağlanan gelir ve aylıklar, Kurumca belirlenen dönem ve tarihlerde her ay peşin olarak ödenmektedir. Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 73. maddesinde peşin ödenen gelir ve aylıkların hangi durumlarda geri alınmayacağı belirtilmiştir.

Söz konusu maddenin dördüncü fıkrasında 21.11.2008 tarihli ve 27061 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’le yapılan değişiklikle, Yönetmelikte belirtilen nedenlerle ödeme günü öne alınanlar ile durum değişikliği veya ölüm halinde sigortalı ve hak sahiplerine durum değişikliği veya ölüm tarihine ait Kanunda belirtilen ödeme döneminde peşin ödenen gelir ve aylıkların geri alınmayacağı öngörülmüştür.

Örnek 1: 4 (a) emeklisi A’nın tahsis numarasının son rakamı “9” olup, aylıklarını her ayın 17’sinde almaktadır. Emekli A, 2009/Mart dönemi aylığını 17.03.2009 tarihinde almış ve 23.03.2009 tarihinde vefat etmiştir. Hak sahiplerine ölüm tarihini takip eden aybaşından yani 01.04.2009 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlanacaktır. Emekli A’ya 17.03.2009 tarihinde ödenen aylık Mart/2009 aylığı olup, süre olarak 17.03.2009-16.04.2009 süresini kapsamaktadır. Bu durumda hak sahiplerine 01.04.2009-16.04.2009 süresinde yapılan ödeme geri alınmayacaktır.

Örnek 2: Örnek 1’deki sigortalının bu defa aylığını almadan 15.03.2009 tarihinde vefat etmesi halinde, hak sahiplerinin ölüm aylığı yine ölüm tarihini takip eden aybaşından yani 01.04.2009’dan başlatılacak ancak, en son hak edilen aylık 17.02.2009-16.03.2009 süresine ait 2009/Şubat dönemi aylığı olup, Mart/2009 dönemine ait (17.03.2009-16.04.2009) aylıktan ölüm aylığının başlangıç tarihine kadar geçen süreye ilişkin 17.03.2009-01.04.2009 süresi içinde herhangi bir ödeme yapılmayacaktır.

 

F. ÖLÜM GELİR/AYLIKLARININ BAŞLANGICI

5510 sayılı Kanunun 35. maddesinde, ölüm sigortasından sigortalının hak sahiplerine bağlanacak aylıkların, sigortalının ölüm tarihini veya hak sahibi olma niteliğinin ölüm tarihinden sonra kazanılması halinde, bu niteliğin kazanıldığı tarihi takip eden ay başından itibaren başlatılacağı, aylığın kesilmesine yol açan sebebin ortadan kalkması ile yeniden hak sahibi niteliğinin kazanılması halinde ise 34. maddede belirtilen şartlar saklı kalmak kaydıyla, müracaat tarihini takip eden ay başından itibaren yeniden aylık bağlanacağı öngörülmüştür.

Buna göre, sigortalının öldüğü tarihte hak sahibi olup, bu niteliğin kaybedilmesi ve daha sonra tekrar hak sahibi durumuna girilmesi halinde, ölüm aylıkları, hak sahibi olma niteliğinin kazanıldığı tarihi takip eden aybaşından değil, hak sahiplerinin müracaat tarihlerini takip eden aybaşından başlayacaktır. Bu durum, ölüm gelirleri için de uygulanacaktır.

Örnek 1: Sigortalı B, 11.12.2008 tarihinde vefat etmiştir. Sigortalının hak sahibi kızına ölüm tarihini takip eden aybaşı olan 01.01.2009 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlanmıştır. Hak sahibi kız çocuğunun 14.02.2009 tarihinde çalışmaya başlaması nedeniyle ölüm aylığı bu tarihi takip eden ödeme dönemi itibariyle kesilmiştir. Kız çocuğu 20.05.2009 tarihinde çalıştığı işten ayrılarak 12.06.2009 tarihinde tahsis talebinde bulunmuş olup, tarafına talebini takip eden aybaşı yani 01.07.2009 tarihi itibariyle ölüm aylığı bağlanacaktır.

Örnek 2: Sigortalı C, 10.10.2009 tarihinde vefat etmiştir. Babasının ölüm tarihinde evli olan kız çocuğu 02.03.2010 tarihinde boşanmış ve 16.06.2010 tarihinde tahsis talebinde bulunmuştur. Hak sahibi kız çocuğuna boşandığı tarihi takip eden aybaşı yani 01.04.2010 tarihi itibariyle ölüm aylığı bağlanacaktır.

 

G. MESLEKTE KAZANMA GÜCÜ KAYBI % 50’NİN ALTINDA İKEN ÖLEN SİGORTALILARIN HAK SAHİPLERİNE ÖLÜM GELİRİ BAĞLANMASI İŞLEMLERİ

506 sayılı Kanuna göre meslekte kazanma gücü kayıp oranı % 50’nin altında olanların ölümü halinde hak sahiplerine ölüm geliri bağlanabilmesi, sigortalının ölüm nedeni ile geçirdiği iş kazası arasında ilişki olmasına bağlı idi. 5510 sayılı Kanunun 20. maddesinde ise meslekte kazanma gücündeki kayıp oranı % 50’nin altında iken ölen ve ölüm nedeni geçirdiği iş kazasına bağlı olmayan sigortalıların hak sahiplerine ölüm geliri bağlanması imkanı getirilmiştir.

Diğer taraftan, ölüm gelirinin hesaplanması, sigortalının ölüm nedeninin iş kazası veya meslek hastalığına bağlı olup olmadığı ile sürekli iş göremezlik geliri almakta iken ölen sigortalıların sürekli iş göremezlik derecelerine göre farklılık göstermektedir. Meslekte kazanma gücünü % 50’den daha az oranda kaybetmesi nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri almakta iken iş kazası veya meslek hastalığına bağlı olmayan ölüm halinde sigortalının almakta olduğu geliri, hak sahiplerine Kanunun 34. maddesi hükümlerine göre paylaştırılacaktır.

Söz konusu hak sahiplerinin gelir bağlama işlemleri yapılırken, hak sahiplerinden ölen sigortalının ölüm sebebini bildiren ve ilgili makamlarca düzenlenen onaylı ölüm tutanağı, defin ruhsatı, mevcut ise otopsi raporu ile sigortalının ölüm tarihine yakın takip edildiği ya da tedavi gördüğü hastanelerden alınacak hasta dosyası, P.A akciğer grafisi ve diğer tıbbi belgeler ile hastalığın seyrine dair epikrizlerin temin edilerek, sigortalının iş kazası veya meslek hastalığı tahsis dosyasının;

- Genel Müdürlükte olması halinde, söz konusu belgelerin ölüm geliri bağlayacak ünitece merkeze intikal ettirilerek, Genel Müdürlükçe meslek dosyası ile birlikte,

- Ünitede olması halinde ise, ölüm raporu sigortalının dosyası ve meslek dosyası ile birlikte,

ölüm nedeninin geçirdiği iş kazasına veya tutulduğu meslek hastalığına bağlı olup olmadığının tespiti için Maluliyet ve Sağlık Kurulları Daire Başkanlığına gönderilecektir.

İlgili Daire Başkanlığınca yapılan incelemede ölümünün geçirdiği iş kazasına veya tutulduğu meslek hastalığına bağlı olmadığının tespit edilmesi halinde, pasif ölüm ilk karar gelir bağlama programları tamamlanıncaya kadar ölüm geliri manuel hesaplanıp kontrolsüz giriş programlarından bilgisayara aktarılacaktır.

Meslekte kazanma gücünü % 50’den daha az oranda kaybetmesi nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri almakta iken ölen ve ölüm nedeni iş kazası veya meslek hastalığına bağlı olmayan sigortalının hak sahiplerine paylaştırılacak gelirinde; sigortalının sürekli iş göremezlik derecesi ile gelirinden yapılan artırım ve indirimler dikkate alınacaktır. Sigortalının gelirinin yarımdan ödenmesi halinde, ölümünden sonra hak sahiplerinin tek dosyadan gelir almaları halinde yarım olan geliri tam olarak hesaplanacaktır.

Sürekli iş göremezlik geliri almakta iken ölen sigortalıların; ölüm sebebini bildiren ve ilgili makamlarca düzenlenen onaylı ölüm tutanağı, defin ruhsatı, gömme izin kağıdı, ölü muayene zabıt varakası, otopsi raporu veya doktor raporu gibi belgelerin temininin imkansız olduğu hallerde, sigortalının ölümünden önce sürekli iş göremezliğine esas iş kazası veya meslek hastalığı dışında başka bir kaza geçirip geçirmediği ya da başka bir hastalığa yakalanıp yakalanmadığının mahallinde tahkiki sosyal güvenlik kontrol memurları aracılığıyla yaptırılacaktır.

Ancak sigortalının kesin ölüm sebebine ilişkin karar, bu belgeler ile sigortalının dosyasının tetkiki sonucunda Kurum Sağlık Kurulunca verilecektir. Ancak, ölen sigortalılardan meslekte kazanma gücü kaybı %50’nin altında olanlar hakkında yapılacak araştırma zaman alacağından, hak sahiplerinin mağduriyetlerine meydan verilmemesi için öncelikle sigortalının geliri hak sahiplerine hisseleri oranında ölüm geliri olarak paylaştırılacak, araştırma sonucuna göre düzeltme işlemi yapılacaktır.

 

H. EVLENME ÖDENEĞİ VERİLMESİ İŞLEMLERİ

a) 5510 sayılı Kanunun 37. maddesine göre evlenmeleri nedeniyle gelir ve aylıkları kesilmesi gereken kız çocuklarına evlenmeleri ve talepte bulunmaları halinde, almakta oldukları gelir veya aylıklarının (ek ödeme hariç) iki yıllık tutarı bir defaya mahsus olmak üzere evlenme ödeneği olarak peşin ödenecektir.

Örnek:

Hak sahipleri                                    : Eş ve 3 öz çocuk

Hisseler                                              : 2/5 – 1/5 – 1/5 – 1/5

Kız çocuğun evlenme tarihi          : 02.06.2009

Tahsis numarasını son rakamı    : 5

2009/ Haziran ayında ödenen aylık miktarları:

Eş                 : 280,38 TL

Çocuklar    : 140,19 TL

Kurumuzdan aylık almakta iken 02.06.2009 tarihinde evlenen kız çocuğuna almakta olduğu aylığın iki yıllık tutarı evlenme ödeneği olarak ödenecektir.

Evlenme ödeneği : 140,19 x 24 = 3.364,56 TL’dır. Hesaplanan bu miktar bir defaya mahsus olmak üzere evlenme ödeneği olarak verilecektir.

b) Kanunun yürürlük tarihinden önce ölen 4 (b) sigortalılarının hak sahibi kız çocuklarının Kanunun yürürlük tarihinden sonra evlenmeleri halinde, bunlara da Kanunun 37. maddesi uyarınca evlenme ödeneği verilecektir. Evlenme ödeneği verilen kız çocuklarının gelir ve aylıkları, evlenme tarihini izleyen ödeme dönemi başından itibaren durdurulacak, gelir ve aylıkların durdurulduğu tarihten iki sene sonra da kesilecektir. Diğer hak sahiplerinin gelir ve aylıkları, gelir ve aylığın kesildiği tarihten itibaren yükseltilecektir. Bu işlemler Bağ-Kur sisteminde (TAHS) tahsis programından girilerek ölüm paneli içerisinde bulunan “Evlenme” seçeneği kullanılmak suretiyle yapılacak, yine tahsis projesi “5. Bilgi Görme” seçeneğinden iki yılı dolanlar tespit edilerek dosya kontrollerinden sonra ikinci karar işlemlerinden evlenen kız çocukları gelirden çıkartılarak kalan hak sahiplerinin ikinci karar işlemleri tamamlanacaktır.

c) 4 (a) ve 4 (b) sigortalılarının hak sahibi kız çocukları evlenme ödeneği taleplerini tahsis talep ve beyan taahhüt belgesi ile yapacaklardır. Evlenme tarihi nüfus kütüğüne işlenmemişse, evlenme cüzdanının bir örneğinin de Kuruma verilmesi zorunludur.

d) Evlenme ödeneği alan hak sahibinin gelir ve aylığının kesildiği tarihten itibaren iki yıl içerisinde yeniden hak sahibi olması halinde, bu süre içinde tekrar gelir ve aylık bağlanmayacak, bu gibi durumlarda kız çocuklarına bağlanacak ölüm gelir ve aylıklarının başlangıcı, iki yıllık sürenin dolduğu tarihi takip eden aybaşı olacaktır.

e) Anne veya babasından dolayı tarafına evlenme ödeneği verilen kız çocuğunun iki yıl içerisinde eşinin ölümü halinde, eşten dolayı tarafına ölüm aylığı bağlanacaktır.

 

K. CENAZE ÖDENEĞİ VERİLMESİ İŞLEMLERİ

a) 5510 sayılı Kanunun cenaze ödeneğine ilişkin 37. maddesinde, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu veya sürekli iş göremezlik geliri, malullük, vazife malullüğü veya yaşlılık aylığı almakta iken veya kendisi için en az 360 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi bildirilmiş olup da ölen sigortalının hak sahiplerine, Kurum Yönetim Kurulunca belirlenip Bakan tarafından onaylanan tarife üzerinden cenaze ödeneği verileceği öngörülmüştür.

b) 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 2008/Ekim ayıbaşı itibariyle Kurum Yönetim Kurulunca cenaze ödeneği 01.10.2008-31.12.2008 tarihleri arasında 257,24 YTL, 2009 yılı için ise 289 TL olarak belirlenmiştir.

c) 4 (a) sigortalılarından;

- 01.01.2009 tarihinden önce ölenlerin hak sahiplerine cenaze ödeneği, mevcut uygulamada kullanılan “g cics”, ”OD00”, ”D.Cenaze Yardımı İşlemleri” programı,

- 01.01.2009 tarihinden sonra ölenlerin hak sahiplerine cenaze ödeneği ise yeni yapılan “http://sgknet.sgk.intra”, “SSK/Tahsis İşlemleri” menüsünde yer alan “5510 sayılı Kanuna Göre Cenaze Ödeneği Programı”, kullanılmak suretiyle ödenecektir. Ancak söz konusu program web tabanlı olup, gelirden çıkma işleminin yapıldığı programla arasında entegrasyon olmadığından, sigortalıların hak sahiplerine cenaze ödeneği ödenmeden önce mutlaka gelirden çıkma işleminin yapılması gerekmektedir.

d) 4 (b) sigortalılarının ölümü halinde, hak sahiplerine cenaze ödeneği işlemleri mevcut program aracılığı ile yapılmaya devam edilecek olup, 4 (a) sigortalıları için yaptırılan web tabanlı programın, 4 (b) sigortalıları için tamamlanması halinde, bu sigortalılar için de cenaze yardımı yeni program aracılığı ile yapılacaktır.

e) 4 (a) ve 4 (b) sigortalılarının hak sahiplerine yapılacak cenaze ödenekleri, PTT Genel Müdürlüğü ile Kurumumuz arasında yapılan ek Protokol gereğince PTT şubeleri aracılığı ile yapılacağından, 4 (b) sigortalıları için web tabanlı program tamamlanıncaya kadar ödemeler Kurum veznelerinden yapılmaya devam edilecektir.

 

L. 2022 SAYILI KANUNUN EK 1. MADDESİ UYGULAMASI

2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanunun ek 1. maddesi gereğince Kurumumuzdan ölüm aylığı veya geliri almakta olan hak sahibi çocuklardan, Kanunda belirtilen koşulları yerine getirenlere fark aylıklar ödenmekte ve bunların karşılığı Hazineden alınmaktadır. Konuyla ilgili uygulamanın usul ve esası 30.07.2008 tarihli ve 2008/69 sayılı Genelge ile talimatlandırılmış olup, sosyal güvenlik il müdürlüklerince “Primsiz Ödemeler Genel Müdürlüğü Sosyal Yardımlar Daire Başkanlığı Sağlık Kurulu Şube Müdürlüğü Tuna Cad. No: 7 Kızılay/ANKARA” adresine gönderilen, Kurumdan gelir ve aylık alan yetim çocukların 2022 sayılı Kanundan yararlanmalarına ilişkin sağlık kurulu rapor asıllarının, bundan böyle incelenerek karara bağlanmak üzere, “Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü Maluliyet ve Sağlık Kurulları Daire Başkanlığı Ziyabey Cad. No: 6 06510 Balgat/ANKARA” adresine gönderilmesi gerekmektedir.

Diğer taraftan, 4 (a) sigortalılarından dolayı taraflarına Kurumumuzca ölüm geliri veya aylığı bağlandıktan sonra 2022 sayılı Kanuna göre fark aylığı almak için ünitelere talepte bulunan hak sahiplerinin talep belgeleri ile sağlık kurulu raporları Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü Maluliyet ve Sağlık Kurulları Daire Başkanlığına gönderilerek cevabının Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü Sigortalı Emeklilik İşlemleri Daire Başkanlığına intikal ettirilmesi sağlanacaktır.

Gerek 4 (a) gerekse 4 (b) sigortalılarının hak sahibi çocuklarından 2022 sayılı Kanununa göre fark aylığı almak isteyenlerin belgeleri, durumlarının tespiti için Maluliyet ve Sağlık Kurulları Daire Başkanlığına gönderilirken, ön yazıda bunların Kurumumuzdan aylık aldıkları tahsis, sicil ve bağ-numaraları ile 2022 sayılı Kanunun ek 1. maddesi kapsamında durumlarının değerlendirilmesi gerektiği belirtilecek, yazı ekinde ise hak sahiplerinin buna ilişkin talepleri ile sağlık raporları mutlaka gönderilecektir.

 

III. ORTAK HÜKÜMLER A. 4 (B) HİZMETLERİYLE AYLIK BAĞLANMASI

5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden sonra malullük veya yaşlılık aylığı talebinde bulunan veya ölen 4 (b) sigortalıları ile bunların hak sahiplerine aylık bağlama işlemlerinin yapılabilmesi için sigortalının genel sağlık sigortası primleri dahil, prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması gerekmektedir.

Buna göre, 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden sonra ölen veya tahsis talebinde bulunan sigortalılardan; 4 (b) kapsamında hizmetleri bulunanların, tahsis talebinde bulunmaları halinde bunlar hakkında aşağıda açıklandığı şekilde işlem yapılacaktır.

1) 4 (b) kapsamında aylık bağlanmasına hak kazanıp ticari faaliyetine son verdiğini beyan edenler

a) Yaşlılık aylığı bağlanması talebinde bulunan ve faaliyetini sona erdirdiğini beyan eden 4 (b) sigortalısının aylığı, tahsis talep tarihine kadar genel sağlık sigortası dahil prim ve prime ilişkin her türlü borcunu ödemesi ve tahsis talebinde bulunması şartıyla bağlanacaktır.

Örnek 1: Sigortalı A, 4 (b) kapsamında aylığa hak kazanma koşullarını yerine getirerek 26.02.2009 tarihinde tahsis talebinde bulunmuştur. Sigortalı faaliyetine 31.12.2008 tarihinde son vermiş olmakla birlikte talep tarihi itibariyle prim borcu bulunmaktadır. Bu durumda sigortalının talebi prim borcunun bulunması nedeniyle reddedilecek ve sigortalı prim borcunu ödeyip yeniden talepte bulunması halinde tarafına aylık bağlanacağı hususunda bilgilendirilecektir.

b) Tahsis talep tarihinde prim borcunun bulunması nedeniyle talebi reddedilen sigortalıdan, prim borçlarını ödemesini müteakip tekrar tahsis talep dilekçesi alınarak yeni talep dilekçesine göre aylığı bağlanacaktır.

Örnek 2: Örnek 1’deki sigortalı prim borcunu 05.03.2009 tarihinde ödeyerek 06.03.2009 tarihinde tahsis talebinde bulunmuştur. Bu durumda sigortalıya tahsis talebinde bulunduğu tarihi takip eden aybaşından 01.04.2009 tarihi itibariyle aylık bağlanacaktır.

2) 3201 sayılı Kanuna göre yurtdışı borçlanması yapmış olanlar hariç olmak üzere 4 (b) kapsamında aylık bağlanmasına hak kazanıp ticari faaliyetine devam edeceğini beyan edenler

a) Ticari faaliyetine devam edeceğini belirterek tahsis talebinde bulunan 4 (b) sigortalısının tahsis talebinde bulunduğu tarihte prim ve prime ilişkin her türlü borcunun ödenmiş olması gerekmekte olup, talep tarihinde prim borcunun bulunması halinde talebi, bu durum sigortalıya bildirilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, sigortalının faaliyetinin devam etmesi nedeniyle yeni talep tarihine kadar zorunlu sigorta kapsamında geçen hizmetlerine ait prim borçlarının da tahsis talep tarihinde ödenmiş olması gerekmektedir. Söz konusu hizmet süreleri aylığın hesabında dikkate alınacaktır.

Örnek 1: Sigortalı 30.12.2008 tarihinde ticari faaliyetine devam edeceğini beyan ederek tahsis talebinde bulunmuş olup, talep tarihinde prim borcunun bulunması nedeniyle talebi reddedilmiştir. Sigortalı faaliyetine devam ederek prim borcunu 07.02.2009 tarihinde ödeyerek aynı gün tahsis talebinde bulunmuştur. Sigortalının ilk tahsis talebinde bulunduğu 30.12.2008 ile yeni talep tarihi olan 07.02.2009 arasında geçen hizmetleri dikkate alınarak aylık bağlama işlemi yapılacaktır.

b) Ticari faaliyetine devam ederken 4 (b) kapsamında borcunu ödeyerek borcunu ödediği gün tahsis talebinde bulunan sigortalılara talep tarihlerini takip eden aybaşından itibaren aylık bağlanacaktır. Ancak, bunlardan tahsis talep tarihi ile aylık başlangıç tarihi arası ve sonrasında sosyal güvenlik destek primi kesilecektir. Aylık başlangıç tarihine kadar geçen süre için sosyal güvenlik destek primi tahakkuku aylık başlangıç tarihinde tespit edilen aylığın miktarına göre belirlenecektir. Aylıkların geç bağlanması nedeniyle yasal sürede tahsil edilemeyen sosyal güvenlik destek prim borçları için gecikme cezası ve gecikme zammı tahakkuk ettirilmeyecektir. Ancak, 3201 sayılı Kanuna göre borçlanarak 4 (b) kapsamında aylık bağlananlar hakkında sosyal güvenlik destek primi hükümleri uygulanmayacaktır.

Örnek 2: Örnek 1’deki sigortalıdan borcunu ödediği ve tahsis talebinde bulunduğu 07.02.2009 tarihi ile aylık başlangıç tarihi olan 01.03.2009 arasında sosyal güvenlik destek primi uygulanacak olup, 22 günlük sosyal güvenlik destek primi sigortalının 2009 yılı Mart aylığı miktarı esas alınmak suretiyle % 13 oranında kesinti yapılacaktır.

3) 4 (a) kapsamında aylık bağlanmasına hak kazanıp 4 (b) kapsamında hizmeti bulunanlardan faaliyeti sona erenler

a) Sigortalılardan 4 (b) kapsamında hizmeti bulunmakla birlikte 2829 sayılı Kanuna göre aylığın bağlanacağı sigortalılık halinin 4 (a) olması durumunda, tahsis talep tarihine göre aylık bağlanabilmesi için 4 (b) kapsamında prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması gerekmektedir.

Sigortalının 4 (b) kapsamındaki hizmetlerine ilişkin prim ve prime ilişkin her türlü borçlarını ödemeden tahsis talebinde bulunması halinde, sigortalıya bilgi verilerek tahsis talebi borçlarını ödediği tarih itibarıyla geçerli sayılacağından yeni bir tahsis talep belgesi alınmadan aylık, borcun ödendiği tarihi takip eden aybaşından başlatılacaktır. Bu sigortalıların aylığa hak kazanma koşullarının değerlendirilmesinde, borcu ödedikleri tarih tahsis talebi olarak kabul edilecek ve bu tarih itibariyle yapılacaktır.

Örnek 1: Sigortalının 01.04.1981-09.01.2009 süresinde 5300 gün 4 (a), 01.01.1995-20.11.1999 süresinde 560 gün 4 (b) kapsamında hizmeti bulunmaktadır. Sigortalı 09.01.2009 tarihinde yaşlılık sigortasından tahsis talebinde bulunmuş olup, talep tarihinde 560 günlük 4 (b) kapsamındaki hizmetine ilişkin borcu bulunmaktadır. Sigortalıya prim borcunun bulunması nedeniyle aylık bağlanamayacağı bildirilmiş ve sigortalı 18.02.2009 tarihinde prim borcunu ödemiştir. Bu durumda, sigortalının tahsis talebi borçlarını ödediği tarih itibariyle geçerli sayılacağından, bu tarih itibariyle durumu yeniden değerlendirilerek, yaşlılık aylığı bu tarihi takip eden aybaşından yani 01.03.2009 tarihinden itibaren başlatılacaktır. Sigortalının en son çalıştığı işyerinin 4 (a) kapsamında kamu işyeri olması halinde, aylık başlangıç tarihi 15.03.2009 olacaktır.

b) 4 (b) hizmetleri dikkate alınmak suretiyle 4 (a) kapsamında tarafına aylık bağlanacak sigortalıların tahsis talep tarihinde sadece 4 (a) hizmetleriyle aylığa hak kazanmış olmaları aylığın tahsis talep tarihini takip eden aybaşından itibaren bağlanması için yeterli koşul olmayıp, talep tarihinde 4 (b) kapsamında prim borçlarının bulunması bunların aylık başlangıç tarihini değiştirecektir.

Örnek 2: Örnek 1’deki sigortalının talep tarihinde 5300 gün 4 (a) kapsamında hizmeti bulunmakta ve sadece bu hizmetlerle aylığa hak kazanmakla birlikte, 4 (b) hizmetlerine ilişkin prim borcunun bulunması ve borcunu talepten sonraki bir tarihte ödemesi nedeniyle aylık başlangıcı borcun ödendiği tarihe göre 1/3/2009 olarak değişecektir.

c) Söz konusu sigortalıların aylık başlangıç tarihleri 4 (b) hizmetlerine ilişkin borçların ödendiği tarihe göre değişmekle birlikte bunların aylığa hak kazanma koşullarını yerine getirip getirmediklerinin tespiti tahsis talep tarihi itibariyle yapılacaktır.

d) İsteğe bağlı sigortalı iken 4 (a) kapsamında tarafına aylık bağlanacak sigortalılar hakkında da bu bölümdeki hükümler uygulanacaktır.

4) 3201 sayılı Kanuna göre yurtdışı borçlanması yapmış olanlar hariç olmak üzere 4 (a) kapsamında aylık bağlanmasına hak kazanıp 4 (b) kapsamında hizmeti bulunanlardan ticari faaliyetine devam edenler

a) 4 (b) kapsamında ticari faaliyetine devam edeceğini belirterek tahsis talebinde bulunan ve tarafına 4 (a) kapsamında aylık bağlanacak sigortalıların tahsis talebinde bulunduğu tarihte 4 (b) kapsamında geçen hizmetleri için prim ve prime ilişkin borcunun bulunmaması gerekmektedir. Bu şekilde talep tarihinde prim borcu olmayan sigortalıların aylıkları talep tarihini takip eden aybaşından başlatılacaktır. Ancak, bunlardan tahsis talep tarihi ile aylık başlangıç tarihi arası ve sonrasında sosyal güvenlik destek primi kesilecektir. Aylık başlangıç tarihine kadar geçen süre için sosyal güvenlik destek primi tahakkuku aylık başlangıç tarihinde tespit edilen aylığın miktarına göre belirlenecektir. Aylıkların geç bağlanması nedeniyle yasal sürede tahsil edilemeyen destek prim borçları için gecikme cezası ve gecikme zammı tahakkuk ettirilmeyecektir.

Örnek 1: Sigortalı 01.01.1992-31.12.2007 süresinde 4 (a) kapsamında çalışmış olup, 01.01.2008 tarihinden itibaren de 4 (b) kapsamında sigortalılığı devam ederken 23.04.2009 tarihinde prim borcunu ödeyerek aynı gün tahsis talebinde bulunmuştur. Sigortalıya talebini takip eden aybaşından 01.05.2009 tarihinden itibaren aylık bağlanacaktır. Sigortalı hakkında tahsis talebinde bulunduğu 23.04.2009 tarihi ile aylık başlangıç tarihi 01.05.2009 tarihleri arasında sosyal güvenlik destek primi uygulanacak olup, 8 günlük sosyal güvenlik destek primi sigortalının 2009 yılı Mayıs aylığı miktarı esas alınmak suretiyle % 13 oranında kesinti yapılacaktır.

b) Söz konusu sigortalıların tahsis talebinde bulunduğu tarihte 4 (b) kapsamında prim borçlarının bulunması durumunda, aylık bağlama işlemi yapılmayacak ve sigortalılara prim borcunun bulunması nedeniyle aylık bağlama işleminin yapılamadığı, prim borçlarını ödedikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren aylıklarının bağlanacağı yönünde bilgi verilecektir. Bunların prim borçlarını ödedikleri tarihe kadar 4 (b) kapsamında zorunlu sigortalılıkları devam ettirilecek ve söz konusu hizmet süreleri dikkate alınarak borcunu ödediği tarihte tahsis talebinde bulunmuş gibi kabul edilerek bu tarih itibariyle durumu (gerek aylığa hak kazanma gerekse 5510 sayılı Kanunun geçici 2. maddesinin son fıkrası gereğince aylığın bağlanacağı sigortalılık hali) yeniden değerlendirilecektir. Yine bu sigortalılar da borçlarını ödedikleri tarih ile aylık başlangıç tarihleri arasında ve sonrasında sosyal güvenlik destek primine tabi tutulacak ve Bağ-Kur SDES kütüğüne kayıtları mutlak suretle yapılacaktır.

Örnek 2: Örnek 1’deki sigortalının tahsis talebinde bulunduğu 23.04.2009 tarihinde 4 (b) hizmetlerine ilişkin prim borcunu ödemediği ve borçlarını 11.05.2009 tarihinde ödediği varsayılırsa, sigortalının bu defa 4 (b) kapsamındaki hizmetleri 11.05.2009 tarihine kadar dikkate alınacak ve yeni bir talep alınmaksızın borcunu ödediği tarihte aylığa hak kazanma koşulları ile aylık bağlanacak sigortalılık hali yeniden değerlendirilecektir. Bu koşullarda bir değişiklik olmaması durumunda aylığı 11.05.2009 tarihini takip eden aybaşından itibaren bağlanacak ve sigortalı 11.05.2009 ila 01.06.2009 süresinde sosyal güvenlik destek primine tabi tutulacaktır. 20 günlük sosyal güvenlik destek primi sigortalının 2009/Haziran aylığı miktarı esas alınmak suretiyle % 13 oranında kesinti yapılacaktır. Aylık başlangıç tarihinden itibaren de aylıklarından sosyal güvenlik destek primi kesintisi yapılmaya devam edecektir.

5) En Son 4 (b) kapsamında iken ölen sigortalılar

a) 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden sonra ölen sigortalının ölüm tarihinde prim borçlarının bulunması halinde, hak sahiplerine prim borçlarını ödemeden aylık bağlama işlemi yapılmayacak ve ölüm aylığı prim borçlarını ödedikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlatılacaktır. Sigortalıların ölüm tarihinde 1800 günden fazla primi ödenmiş süresinin bulunması aylıkların ölüm tarihini takip eden aybaşından itibaren başlatılması için yeterli sayılmayacaktır.

Örnek 1: Sigortalı 12.03.2009 tarihinde vefat etmiş olup öldüğü tarihte 4300 gün hizmeti bulunmakla birlikte prim borcu da bulunmaktadır. Hak sahipleri 20.05.2009 tarihinde prim borçlarını ödemişlerdir. Bu durumda hak sahiplerine borcu ödedikleri tarihi takip eden aybaşı olan 01.06.2009 tarihi itibariyle aylık bağlanacaktır.

b) 4 (b) kapsamında ticari faaliyetine devam edeceğini belirterek 4 (a) kapsamında yaşlılık sigortasından tahsis talebinde bulunan ve talep tarihinde prim borçlarının bulunması nedeniyle aylık bağlama işlemi sonuçlandıramayan sigortalıların borçlarını ödemeden vefat etmeleri halinde, bunların 4 (b) kapsamındaki sigortalılıkları ölüm nedeniyle sona ereceğinden;

- Ölüm tarihine kadar hizmetlerinin dikkate alınması,

- Ölüm sigortasında son sigortalılık haline göre aylık bağlanacağından ve bu durumda iken ölen sigortalıların faaliyetlerinin devam etmesi nedeniyle son sigortalılık halinin 4 (b) olduğu,

- Bunların hak sahiplerinin prim borçlarını ödemesi koşuluyla prim borçlarının ödendiği tarihi takip eden aybaşından itibaren 4 (b) kapsamında ölüm aylığı bağlanması,

gerekmektedir.

 

B. İSTEĞE BAĞLI SİGORTALILAR VE TOPLULUK SİGORTALILARI

5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce sigortalı veya iştirakçi olup, farklı sosyal güvenlik kurumlarına ya da sigortalılık hallerinden birden fazlasına tabi olanlara, mülga 2829 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tabi Olarak Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesi Hakkında Kanun gereğince müşterek hizmetler üzerinden malullük, yaşlılık ve ölüm aylığı bağlanmaktadır.

Ancak, 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden önce 506 sayılı Kanunun 85. maddesi kapsamında isteğe bağlı, 86. maddesi kapsamında topluluk sigortasına prim ödeyenlerin hizmetleri 01.10.2008 tarihi itibariyle 4 (b) kapsamında değerlendirileceğinden, bu sigortalılara 2829 sayılı Kanuna göre SSK sisteminden yaşlılık aylığı bağlanırken, öncelikle Sigortalı Tescil ve Hizmet Daire Başkanlığının 30.03.2009 tarihli ve 4409915 sayılı Genel Yazısında belirtildiği şekilde tescil işlemleri sonuçlandırılacaktır.

Buna göre; söz konusu sigortalıların aylık bağlama işlemlerinden önce 4 (b) kapsamında tescil işlemleri tamamlanıp, bunlara Bağ-Kur numarası verileceğinden;

- İsteğe bağlı sigortalılar için SSK aylık bağlama programlarında sandık sicil numarası yerine “1111111111” verilmesine ilişkin 21.11.2008 tarihli 2008/35,

- Topluluk sigortalıları için ise sandık sicil numarası yerine “2222222222” verilmesine ilişkin 07.01.2009 tarihli ve 2009/2,

numaralı e-tahsis maillerinde talimatlandırılan hususlar uygulamadan kaldırılmıştır.

Öte yandan, 3201 sayılı Kanuna göre yurtdışı borçlanması yapmış olanlar hariç olmak üzere taraflarına yukarıda belirtildiği şekilde yaşlılık aylığı bağlanan avukat ve noterlerin tahsis talebinde bulunduğu tarihte 4 (b) kapsamında sigortalılıklarının devam edeceği yönünde beyanda bulunmaları halinde, bunların aylık bağlama işlemi yapıldıktan sonra mutlaka Bağ-Kur Sosyal Güvenlik Destek Primi Tescil Kütüğüne (SDES) tescil işleminin yapılması gerekmektedir. Tescil işleminin yapılmaması durumunda, aylıklarından sosyal güvenlik destek primi kesilmesi mümkün olmayacaktır.

 

C. GELİR VE AYLIKLARDAN YAPILAN İCRA KESİNTİLERİ

5510 sayılı Kanununun 93. maddesi “Bu Kanun gereğince sigortalılar ve hak sahiplerinin gelir, aylık ve ödenekleri, sağlık hizmeti sunucularının genel sağlık sigortası hükümlerinin uygulanması sonucu Kurum nezdinde doğan alacakları, devir ve temlik edilemez. Gelir, aylık ve ödenekler 88. maddeye göre takip ve tahsili gereken alacaklar ile nafaka borçları dışında haczedilemez.” hükmüne amirdir.

Diğer taraftan, 5838 sayılı Kanunun 32. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi ile 5510 sayılı Kanunun 93. maddesinin birinci fıkrasına “Bu fıkraya göre haczi yasaklanan gelir, aylık ve ödeneklerin haczedilmesine ilişkin talepler, borçlunun muvafakatı bulunmaması halinde, icra müdürü tarafından reddedilir.” ibaresi eklenmiş olup, söz konusu düzenlemeyle Kurum alacakları ve nafaka borçları dışında borçlunun muvafakatı olmadan açılan haciz taleplerinin Kuruma intikal ettirilmeden icra müdürleri tarafından reddedilmesi amaçlanmıştır.

Buna göre, 5838 sayılı Kanunla 5510 sayılı Kanunun 93. maddesine eklenen ibare gereğince; anılan Kanunun yürürlük tarihi olan 28.02.2009 (dahil) tarihi itibariyle Kurumumuzdan gelir/aylık alan sigortalı ve hak sahiplerinin gelir ve aylıklarına nafaka borçları dışında ilgililerin muvafakatı bulunmadan haciz uygulanmaması gerektiğinden, icra ve iflas müdürlüğünden gönderilen icra müzekkereleri incelenerek;

a) 28.02.2009 tarihinden önce açılan veya halen sırada bekleyen haciz talepleri için mevcut uygulama sürdürülerek ilgili icra müdürlüğünden kesintinin durdurulduğuna dair yazı gelmediği sürece gelir/aylıklardan yapılan kesintiye devam edilmesi,

b) Sigortalı ve hak sahiplerine, 5838 sayılı Kanunun 32. maddesinin 28/2/2009 tarihinden önceki borçları için de uygulanmasına yönelik talepleriyle ilgili olarak icra müdürlüklerinin bağlı bulunduğu icra tetkik merciine başvurmaları gerektiği hususunda bilgi verilmesi,

c) 28.02.2009 (dahil) tarihinden sonra icra müdürlüklerince açılacak haciz talepleri 5838 sayılı Kanunun 32. maddesine göre borçlunun muvafakatı alınmadan Kurumumuza gönderilmiş ise, sigortalılara ilgili icra müdürlükleri hakkında suç duyurusunda bulunabilecekleri yönünde bilgi verilmesi,

gerekmektedir.

 

D. ZAMAN AŞIMI UYGULAMASI

5510 sayılı Kanuna göre zamanaşımı uygulaması 18.11.2008 tarihli 2008/96 sayılı Genelgenin “İ. Zamanaşımı Uygulaması” bölümünde talimatlandırılmış olup, iş kazası ve meslek hastalığı sigortasında zamanaşımının hangi durumlarda hangi tarih itibariyle uygulanacağı ile Kanunun yürürlük tarihinden önce hak kazanılan gelir ve aylıklarda zamanaşımı uygulaması hususları aşağıda örneklerle bir kez daha açıklanmıştır.

1) İş kazası ve meslek hastalığı sigortasında zamanaşımı uygulaması

a) Gerek 506 gerekse 5510 sayılı Kanuna göre sigortalılar sürekli iş göremezlik gelirine iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az % 10 azalmış olduğunun Kurumca tespit edilmesini müteakip hak kazanmakta ve gelir başlangıç tarihi 506 sayılı Kanuna göre bağlanan gelirlerde, geçici iş göremezlik halinin sona erdiği tarihten sonra diğer bir ifadeyle, sigortalının çalışır veya çalışamaz kararına ait sağlık kurulu raporunda belirtilen ilk istirahatin bitim tarihini izleyen günden başlamaktadır.

5510 sayılı Kanunun 19. maddesine göre ise sürekli iş göremezlik geliri, geçici iş göremezlik ödeneğinin sona erdiği tarihi veya sigortalı geçici iş göremezlik hali tespit edilemeden sürekli iş göremezlik durumuna girmişse buna ait sağlık kurulu raporu tarihini takip eden aybaşından itibaren başlamaktadır.

b) İş kazaları ve meslek hastalıkları yönünden zamanaşımı uygulamasında, 506 sayılı Kanunun mülga 99. maddesinde “hakkı doğuran olay tarihi”, 5510 sayılı Kanunun 97. maddesinde de “hakkın kazanıldığı tarihten itibaren”5 yıllık süre için belirleme yapılmış olup, her iki kanuna göre yapılacak zamanaşımı tespitlerinde sürekli iş göremezlik gelirinin başlangıç tarihi esas alınacaktır.

c) Kurumumuzca iş kazası ve meslek hastalığı sigortasından sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanabilmesi için sigortalının geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun Kurumumuzca tespit edilmiş olması yeterli olmayıp, iş kazası nedeniyle sigortalının meslekte kazanma gücünü en az % 10 oranında kaybetmiş olduğunun Kurum sağlık kurulu raporu ile belirlenmesi ve sigortalının sürekli iş göremezlik geliri bağlanması için yazılı talepte bulunması gerekmektedir. Bu itibarla, gelir bağlanmasında sigortalıların mutlaka tahsis talebi alınacak ve zamanaşımı tespitinde gelir başlangıç tarihi ile tahsis talep tarihi esas alınacaktır.

2) İş kazası, meslek hastalığı ve ölüm hallerinde bağlanması gereken gelir ve aylıkların, başlangıç tarihinin Kanunun yürürlük tarihinden önce olması

a) Mülga kanun hükümlerinde; iş kazası ve meslek hastalığı ile ölüm hallerinde gelir ve aylık hakkının doğduğu tarihten itibaren 5 yıllık sürede istenmeyen gelir ve aylıklar zamanaşımına uğramakta, gelir ve aylıklar sigortalı ve hak sahiplerinin tahsis talep tarihini takip eden aybaşından itibaren bağlandığından, Kanunun yürürlük tarihinden önce hak kazanılan gelir ve aylıkların durumu öncelikle mülga kanunlara göre değerlendirilecek ve beş yıllık sürenin dolup dolmadığına Kanunun yürürlük tarihi itibariyle bakılacaktır.

Örnek 1: Sigortalının ölüm tarihi 11.06.2003 olup, hak sahibi 20.10.2008 tarihinde tahsis talebinde bulunmuştur. Ölüm aylığının başlangıcı, ölüm tarihini takip eden aybaşı olan 01.07.2003’tür.

 

01

10

2008

 

-

01

07

2003

 

 

00

03

5

zamanaşımı süresi dolduğundan 01.10.2008 tarihine kadar geçen sürelere ilişkin

aylıklar ödenmeyecektir.

Örnekte, aylığa hak kazanılan tarih Kanunun yürürlük tarihinden önce olduğundan, öncelikle zamanaşımı için hak sahibinin talep tarihine değil, Kanunun yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihine göre 5 yıllık sürenin dolup dolmadığına bakılacaktır. Örnekte 5 yıllık sürenin dolmuş olması nedeniyle 01.10.2008 tarihine kadar olan ölüm aylıklarının ödemesi yapılmayacaktır.

b) Gelir ve aylığa hak kazanılan tarih ile 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihi arasında 5 yıldan fazla sürenin geçmiş olması halinde yapılacak ikinci işlem, Kanunun yürürlük tarihi ile hak sahiplerinin talebi arasında 5 yıllık sürenin geçip geçmediğinin tespit edilmesidir. Bu tespit 5510 sayılı Kanunun 97. maddesi hükmüne göre yapılacak olup, sigortalı ve hak sahiplerinin talep tarihlerinden geriye doğru gidilerek 5 yıla kadar olan bölümü ödenecek, ancak, 5 yılı aşan süre zamanaşımına uğradığından ödenmeyecektir.

Örnek 2: Örnek 1’deki hak sahiplerinin tahsis talebi 20.10.2008 olup, ikinci değerlendirme bu tarih ile Kanunun yürürlüğe girdiği tarih arasında 5 yıllık sürenin geçip geçmediğine ilişkindir.

 

 

20

10

2008

 

-

01

10

2008

 

 

19

0

0

Hak sahiplerine 01.10.2008 tarihinden itibaren ölüm aylığı ödenecektir.

Örnek 3: Örnek 1’deki hak sahiplerinin 20.10.2008 tarihi yerine 30.11.2014 tarihinde tahsis talebinde bulunduğunu varsayarsak;

 

 

30

11

2014

 

-

01

10

2008

 

 

29

01

6

5 yıllık süre dolduğundan, 5510 sayılı Kanunun 97. maddesi gereği talep tarihinden

 

geriye doğru 5 yıllık süreye ilişkin aylıklar ödenecektir.

 

 

30

11

2014

 

-

 

 

5

 

 

30

11

2009

bu tarihi takip eden aybaşından itibaren ölüm aylıkları ödenecektir.

 

c) Gelir ve aylık başlangıç tarihi Kanunun yürürlük tarihinden önce olan ve gerek Kanunun yürürlük tarihi itibariyle gerekse sigortalı ve hak sahiplerinin tahsis talebinde bulunduğu tarihte 5 yıllık sürenin geçmediği durumlarda 5510 sayılı Kanunun 97. madde hükmü uygulanacaktır.

Örnek 1: Sigortalının ölüm tarihi 17.09.2005 olup, hak sahibi 27.11.2009 tarihinde tahsis talebinde bulunmuştur. Ölüm aylığının başlangıcı ölüm tarihini takip eden aybaşı olan 01.10.2005’dir. Bu durumda, öncelikle Kanunun yürürlük tarihi itibariyle 5 yıllık sürenin geçip geçmediğine bakılacaktır.

 

 

01

10

2008

 

-

01

10

2008

 

 

00

00

3

Görüldüğü üzere, 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihi itibariyle zamanaşımı süresi

dolmadığından, hak sahibinin talebi 5510 sayılı Kanuna göre değerlendirilecektir.

 

27

11

2009

 

-

01

10

2005

 

 

26

01

4

zamanaşımı süresi uygulanmayacak ve hak sahiplerine sigortalının ölüm tarihini

 

takip eden aybaşından yani 01.10.2005 tarihinden itibaren ölüm aylıkları ödenecektir.

d) Gelir ve aylık başlangıç tarihi Kanunun yürürlük tarihinden önce olan ve Kanunun yürürlük tarihi itibariyle 5 yıllık sürenin dolmadığı ancak, hak sahiplerinin tahsis talebinde bulunduğu tarihte 5 yıllık sürenin dolduğu durumlarda, 5510 sayılı Kanunun 97. madde hükmü uygulanacaktır.

Örnek 1: Sigortalının ölüm tarihi 20.10.2003 olup, hak sahibi 15.05.2009 tarihinde tahsis talebinde bulunmuştur. Ölüm aylığının başlangıcı, ölüm tarihini takip eden aybaşı olan 01.11.2003’tür. Bu durumda öncelikle Kanunun yürürlük tarihi itibariyle 5 yıllık sürenin geçip geçmediğine bakılacaktır.

 

 

01

10

2008

 

-

01

11

2003

 

 

00

11

4

Görüldüğü üzere, 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihi itibariyle zaman aşımı süresi

 

dolmadığından, hak sahibinin talebi 5510 sayılı Kanuna göre değerlendirilecektir.

 

 

15

05

2009

 

-

01

11

2003

 

 

14

06

5

 

 

Hak sahibinin talebi ile ölüm aylığı başlangıç tarihi arasında 5 yıldan fazla sürenin geçmiş olması nedeniyle 5510 sayılı Kanunun 97. maddesi hükmüne göre değerlendirme yapılarak talep tarihinden geriye doğru 5 yıllık süreye ilişkin ölüm aylıkları ödenecektir.

 

 

15

05

2009

 

-

 

 

5

 

 

15

05

2004

ölüm aylıkları bu tarihi takip eden aybaşından itibaren ödenecektir.

 

E. TAHSİS TALEP VE BEYAN TAAHHÜT BELGESİNDE YAPILACAK DÜZELTMELER

Tahsis Talep ve Beyan Taahhüt Belgesi 5510 sayılı Kanun ihtiyaçlarına göre yeniden düzenlenerek 18.11.2008 tarihli 2008/96 sayılı Genelge ekinde yayımlanmış idi. Söz konusu belgeye sigortalı ve hak sahipleri için “Adı Soyadı” ve “Ölüm Tarihi” alanları eklenmiş ve açıklamalar bölümüne de yurtdışı borçlanması yapan sigortalılarla ilgili olarak yeni bilgiler ilave edilerek Genelge ekinde (Ek-2) tekrar gönderilmiştir.

 

G. GELİR VE AYLIKLARDAN YAPILACAK KESİNTİ İŞLEMLERİNDE SIRALAMA

Kurumumuzdan gelir ve aylık almakta olan sigortalı ve hak sahiplerinin bu gelir/aylıklarından değişik adlar altında kesintiler yapılmakta olup, bu kesintilerin hangilerinin öncelikli olacağı konusunda 4 (a) ve 4 (b) sigortalıları yönünden uygulamada tereddütler oluşmakta idi. Kurum Yönetim Kurulunun 22.04.2009 tarihli ve 2009/163 sayılı Kararı ile Kurumumuzdan gerek 5510 sayılı Kanuna gerekse bundan önceki 506, 2925, 1479 ve 2926 sayılı kanunlara göre gelir veya aylık alanların, gelir/aylıklarından yapılacak kesinti işlemleri sıralaması;

a) 506 ve 2925 sayılı kanunlar ile 5510 sayılı Kanuna göre 4 (a) kapsamında gelir ve aylık alanlar için Kanunun;

- Geçici 14. maddesi gereği sosyal güvenlik destek primi kesintisi,

- 93. maddesi gereği nafaka kesintisi,

- 68. maddesi gereği ilaç, muayene ücreti, ortez, protez ve iyileştirme araç ve gereçleri kesintisi,

- Diğer kesintiler,

b) 1479, 2926 sayılı kanunlar ile 5510 sayılı Kanuna göre 4 (b) kapsamında gelir ve aylık alanlar için Kanunun;

- Geçici 14. maddesi gereği sosyal güvenlik destek primi kesintisi,

- Geçici 19. maddesine göre sağlık sigortası primi kesintisi,

- 93. maddesi gereği nafaka kesintisi,

- 68. maddesi gereği ilaç, muayene ücreti, ortez, protez ve iyileştirme araç ve gereçleri kesintisi,

- Diğer kesintiler,

şeklinde olacaktır.

 

H. SOSYAL YARDIM ZAMMI UYGULAMALARI

5510 sayılı Kanunun geçici 1. maddesinin üçüncü fıkrasında, Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibariyle 506 ve 1479 sayılı kanunlara göre ödenmekte olan sosyal yardım zammı tutarlarının, 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihteki ödenen tutarlar esas alınmak kaydıyla ilgililerin gelir ve aylıklarına ilâve edilerek ödeneceği, sosyal yardım zammının ilavesinde ise tamamı dağıtılacak şekilde, hak sahiplerinin gelir ve aylıklardaki hisselerinin esas alınacağı öngörülmüştür.

Diğer taraftan, 5510 sayılı Kanuna göre bağlanan gelir ve aylıklar için sosyal yardım zammı ödenmeyecek olup, Kanunun yürürlük tarihinden önceki kanunlara göre gelir veya aylık almakta iken Kanunun yürürlük tarihinden sonra ölen sigortalıların hak sahiplerine ölüm gelir veya aylığı bağlanırken;

a) 2008/Ekim ayı itibariyle sigortalı aylıklarına sosyal yardım zammı ilave edildiğinden, bu tarih itibariyle ölen 4 (a) sigortalılarının hak sahiplerine pasif ölüm ilk karar programlarından aylık bağlanması için giriş işlemi yapılırken, “Hak sahibi SYZ E/H” bölümüne, karşılıklı dosyası bulunmayan hak sahipleri için mutlaka “E” kodunun girilmesi gerekmektedir. “E” kodunun girilmesi ile program tarafından hak sahiplerine paylaştırılacak sigortalı aylığı SYZ ilaveli olarak hesaplanacaktır.

b) Ölen 4 (a) sigortalılarından dolayı ölüm aylığı bağlanan ve karşılıklı dosyası bulunan hak sahipleri için ise, karşılıklı dosyadan gelire girilen tarih esas alınmak koşuluyla, karşılıklı dosyanın gelire girme tarihi;

- Kanunun yürürlük tarihinden önce ise “Hak sahibi SYZ E/H” alanına “H” girilecek ancak, sigortalının eş dışında hak sahibi çocukları için bu alan “E” olacaktır.

- Kanunun yürürlük tarihinden sonra ise, tüm hak sahipleri için bu alana “E” kodu girilecektir.

 

I. ALT SINIR AYLIĞI UYGULAMASI

5510 sayılı Kanuna göre malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarında alt sınır aylığının uygulanması işlemleri 18.11.2008 tarihli ve 2008/96 sayılı Genelgenin “H. Alt Sınır Aylıkları” başlıklı bölümde ayrıntılı olarak açıklanmış olup, 11.02.2009 tarihli ve 2009/26 sayılı 2009 yılı gelir/aylık artışlarına ilişkin Genelgenin “C.Alt Sınır Aylıkları” başlıklı bölümde ise 2009 yılında tahsis talebinde bulunan veya ölen sigortalılara gelir ve aylık bağlanmasında esas alınacak alt sınır aylıkları belirtilmiştir.

Uygulamada üçlü sistem (Gösterge sistemi + 4447 sayılı Kanuna göre aylık bağlama sistemi + 5510 sayılı Kanuna göre aylık bağlama sistemi) veya ikili sistem (4447 sayılı Kanuna göre aylık bağlama sistemi + 5510 sayılı Kanuna göre aylık bağlama sistemi) olmak üzere karma sisteme göre bağlanan ölüm aylıklarında hak sahiplerinin aylıklarına esas alınacak alt sınır aylıkları aşağıda bir kez daha açıklanmıştır.

4 (a) sigortalıları için Kanunun yürürlük tarihinden sonra ölen ve 5510 sayılı Kanunun geçici 2. maddesine göre bağlanan ölüm aylıklarında;

a) Sigortalının 2000 yılından önce hizmetlerinin bulunması ve hak sahiplerine paylaştırılacak ölüm aylığı, “Gösterge sistemi + 4447 sayılı Kanuna göre aylık bağlama sistemi + 5510 sayılı Kanuna göre aylık bağlama sistemi” olmak üzere üçlü karma sisteme göre hesaplanmış ise, hak sahiplerine bağlanacak aylıklar, 506 sayılı Kanunun 4447 sayılı Kanunla değiştirilmeden önceki mülga 96. maddesinin birinci fıkrasındaki alt sınır aylığının (1999/Aralık ayında 79.590.000 TL), ölüm aylığı başlangıç tarihine 506 sayılı Kanuna göre aylık artışlarıyla taşınmış miktarının; hak sahibi bir kişi ise % 80’inden, hak sahibi iki kişi ise % 90’ından az olamaz. Bu miktar;

2008/Temmuz ödeme döneminde;

- Bir hak sahibi için 450,18 x 1.072 = 482,59TL’den,

- İki hak sahibi için 491,21 x 1.072 = 526,58.TL’den,

2009/Ocak ödeme döneminde;

- Bir hak sahibi için 482,59 x 1.0384 = 501,12.TL’den,

- İki hak sahibi için 526,58 x 1.0384 = 546,80.TL’den,

2009/Temmuz ödeme döneminde;

- Bir hak sahibi için 501,12 x 1.0183 = 510,29 TL’den,

- İki hak sahibi için 546,80x 1.0183 = 556,81 TL’den,

az olmayacaktır.

b) Sigortalının sadece 2000 yılından sonra hizmetlerinin bulunması ve bu durumda hak sahiplerine paylaştırılacak ölüm aylığı, “4447 sayılı Kanuna göre aylık bağlama sistemi + 5510 sayılı Kanuna göre aylık bağlama sistemi” olmak üzere ikili karma sisteme göre hesaplanmış ise, hak sahiplerine bağlanacak aylıklar, 506 sayılı Kanunun 4447 sayılı Kanunla değiştirilen, mülga 96. maddesinin birinci fıkrasındaki alt sınır aylığının (01.01.2008 tarihinde 212,94 YTL), ölüm aylığı başlangıç tarihine 506 sayılı Kanuna göre aylık artışlarıyla taşınmış miktarının; hak sahibi bir kişi ise % 80 inden, hak sahibi iki kişi ise % 90’ından az olamaz. Bu miktar;

2008/Temmuz ödeme döneminde;

- Bir hak sahibi için 173,76 x 1.072 = 186,27 TL’den,

- İki hak sahibi için 195,45 x 1.072 = 209,52 TL’den,

2009/Ocak ödeme döneminde;

- Bir hak sahibi için 186,27 x 1.0384 = 193,42 TL’den,

- İki hak sahibi için 209,52 x 1.0384 = 217,57 TL’den,

2009/Temmuz ödeme döneminde;

- Bir hak sahibi için 193,42 x 1.0183 = 196,96 TL’den,

- İki hak sahibi için 217,57 x 1.0183 = 221,55 TL’den

az olmayacaktır.

5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden;

- Önce ölen sigortalıların hak sahiplerine bağlanacak alt sınır aylıklarına ilişkin liste Ek-3’te,

- Sonra ölen sigortalıların hak sahiplerine bağlanacak alt sınır aylıklarını gösterir liste ise Ek-4’te,

yer almıştır.

 

K. 5510 SAYILI KANUNA GÖRE YAPILAN HİZMET BORÇLANMALARI İÇİN SSK SİSTEMİNDE AYLIK BAĞLAMA İŞLEMLERİ

4 (a) sigortalılarının 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden önceki sürelerinin Kanunun 41. maddesi kapsamında borçlanılması halinde, söz konusu borçlanma süreleri; 4 (a) sigortalısının ilk sigortalılık başlangıç tarihinin 2000 ve sonrası olması ve hizmet borçlanması nedeniyle sigortalılık süresinin başlangıcının 2000 yılından önceye çekilmesi durumunda, 41. madde gereği borçlanılan sürelere ilişkin prime esas kazançların ilgili aylara mal edilmesi nedeniyle, söz konusu sigortalılara malullük, yaşlılık ve ölüm aylıklarının üçlü sisteme (Gösterge sistemi + 4447 sayılı Kanunla getirilen sistem + 5510 sayılı Kanunla getirilen sistem) göre bağlanması gerektiğinden, bunların aylık bağlama işlemlerinin;

- Yaşlılık aylıkları için “g cics”, “OD00”, “Gelire Girme İşlemleri”, “2. Yaşlılık Karma Yöntem Aylık Bağlama İşlemleri”,

- Malullük aylıkları için “g cics”, “OD00”, “Gelire Girme İşlemleri”, “2. Malullük Karma Yöntem Aylık Bağlama İşlemleri”,

- Ölüm aylıkları için “g cics”, “OD00”, “Ölüm İşlemleri”,”1. Aktif Ölüm Aylık/Gelir Bağlama İşlemleri”,

menülerinden sonuçlandırılacaktır. Bu menülerden yapılan aylık bağlama işlemlerinde, ilk sigortalılık sürelerinden önceki süreler için borçlanma yapan sigortalıların geriye çekilerek yeniden belirlenen ilk sigortalılık başlangıç tarihi, sigortalıların hizmet bilgilerinin girildiği ilgili ekranda “Sigortalılık Süresi Başlangıç Tarihi” alanına kullanıcı tarafından giriş yapılacak, “Toplam Borçlanma Gün Sayısı” alanına borçlanma yaptığı süreye ilişkin gün sayısı girilecek ancak, “Geriye Götüren Borçlanma Gün Sayısı” bölümüne ise borçlanılan güne ilişkin hiçbir kayıt yazılmayacaktır.

 

M. TOPTAN ÖDEME VE İHYA İŞLEMLERİNDE 2009 YILINDA GÜNCELLEME KATSAYISININ UYGULANMAMASI

5510 sayılı Kanunun toptan ödemeler ile toptan ödemelerin ihyasına ilişkin geçici 5. maddesinin;

- Birinci fıkrasında; 4 (a) ve 4 (b) sigortalılarına 5510 sayılı Kanuna göre yapılacak toptan ödemelerin, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önceki hizmet sürelerine ait bölümünün eski kanun hükümlerine göre Kanunun yürürlük tarihi itibariyle hesaplanarak, Kanunun yürürlüğe girdiği tarih ile toptan ödemenin yapılmasına ilişkin talep tarihine kadar geçen yıllar için her yılın güncelleme katsayısı ile çarpılarak bulunan tutarının, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonraki süreler için Kanuna göre hesaplanan toptan ödeme tutarına ilave edilerek ödeneceği,

- İkinci fıkrasında ise, yine 4 (a) ve 4 (b) sigortalılarına Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce toptan ödeme yapılarak tasfiye edilen hizmetlerin 31., 36. ve 41. maddelere göre ihyasında veya borçlanılmasında, Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibariyle eski kanun hükümlerine göre hesaplanan tutarının, Kanunun yürürlüğe girdiği tarih ile ihya talebine ilişkin talep tarihi arasında geçen yıllar için, her yılın güncelleme katsayısı ile çarpılarak bulunan değerinin dikkate alınacağı,

öngörülmüştür.

Buna göre; 2009 yılında 5510 sayılı Kanunun geçici 5. maddesine göre yapılacak ölüm veya yaşlılık toptan ödemeleri ile ihya işlemlerinde, Kanunun yürürlüğe girdiği 2008 yılı ile toptan ödemenin veya ihyanın yapılacağı 2009 yılı arasında herhangi bir takvim yılının bulunmaması nedeniyle güncelleme katsayısı kullanılmayacaktır. 2009 yılına ilişkin güncelleme katsayısı ilk defa 2010 yılında toptan ödeme veya ihya talebinde bulunan sigortalılar için kullanılacaktır.

Örnek 1: 4 (a) sigortalısı 1995-1998 süresine ait hizmetleriyle ilgili olarak 20.04.2009 tarihinde yaşlılık toptan ödeme talebinde bulunmuştur. 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 01.10.2008 tarihi itibariyle söz konusu yıllara ilişkin malullük, yaşlılık ve ölüm prim tutarları 506 sayılı Kanun hükümlerine göre 1240 TL olarak tespit edilmiştir. Söz konusu miktar, Kanunun yürürlüğe girdiği 2008 yılı ile toptan ödeme için talepte bulunulan 2009 yılı arasında bir takvim yılı geçmediğinden herhangi bir güncelleme yapılmadan ödenecektir.

Örnek 2: 4 (b) sigortalısına 31.12.2005 tarihinde 3250 TL yaşlılık toptan ödemesi yapılmış olup, sigortalı 12.03.2009 tarihinde ihya talebinde bulunmuştur. Sigortalıya ödenen 3250 TL’nin 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihine kadar 1479 sayılı Kanuna göre hesaplanan tutarı 6000 TL olup, 01.10.2008 tarihinden ihya talep tarihi olan 12.03.2009 tarihine kadar arada herhangi bir takvim yılı olmadığından herhangi bir güncelleme yapılmayacaktır.

Bilgi edinilmesini ve gereğince işlem yapılmasını rica ederim.

EKLER :

1- Sosyal Güvenlik Destek Primi Uygulamasına İlişkin Tablo (3 sayfa)

2- Tahsis Talep ve Beyan Taahhüt Belgesi (1 sayfa)

3- 2008/Ekim Öncesi Ölen Sigortalıların Hak Sahibi Alt Sınır Aylıklarına İlişkin Tablo (1 sayfa)

4- 2008/Ekim Sonrası Ölen Sigortalıların Hak Sahibi Alt Sınır Aylıklarına İlişkin Tablo (1 sayfa)

 

EK-1

 

KANUN

AYLIK TÜRÜ

4 (A)

4 (B)

4 (C)

506

Yaşlılık Aylığı

Özel sektör: Tercihi doğrultusunda tüm sigorta kollarına veya sosyal güvenlik destek primine tabi çalışabilir.

Tüm Sigorta Kolları: Aylığı kesilir ve prime esas kazançları üzerinden tüm sigorta kollarına tabi prim alınır.

Sosyal güvenlik destek primine tabi çalışma: Aylığı kesilmez, prime esas kazançları üzerinden % 30 ve kısa vade sigorta primi olmak üzere sosyal güvenlik destek primi kesilir.

Kamu: 5335 sayılı yasa gereği aylığı kesilir.

Yaşlılık aylığı ödenmeye devam edilir. Yaşlılık aylığından sosyal güvenlik destek primi kesilir. Prim oranı 2008 yılı için % 12, 2009 için % 13, 2010 yılı için % 14 ve 2011 ve sonraki yıllar için % 15’tir.

Muhtarlar (Sigortalı Tescil ve Hizmet Daire Başkanlığının 05.03.2009 tarihli ve 2009/37 sayılı Genelgesinin “5.7.2. “ bölümüne istinaden) ve tarım işlerinde çalışanlar hariç

Kamu işyerinde çalıştığı için 5335 sayılı Kanun gereği aylığı kesilir.

Malullük Aylığı

Aylığı kesilir. Prime esas kazançları üzerinden tüm sigorta kollarına tabi prim alınır.

Malullük aylığı ödenmeye devam edilir. Malullük aylığından sosyal güvenlik destek primi kesilir. Prim oranı 2008 yılı için % 12, 2009 için % 13, 2010 yılı için % 14 ve 2011 ve sonraki yıllar için % 15’tir.

Muhtarlar (Sigortalı Tescil ve Hizmet Daire Başkanlığının 05.03.2009 tarihli ve 2009/37 sayılı Genelgesinin “5.7.2. “ bölümüne istinaden) ve tarım işlerinde çalışanlar hariç

Aylığı kesilmez. Kamuda çalışabilir.

2925

Yaşlılık Aylığı

Aylığı kesilmez. Prime esas kazançları üzerinden % 30 ve kısa vade sigorta primi olmak üzere sosyal güvenlik destek primi kesilir.

Yaşlılık aylığı ödenmeye devam edilir. Yaşlılık aylığından sosyal güvenlik destek primi kesilir. Prim oranı 2008 yılı için % 12, 2009 için % 13, 2010 yılı için % 14 ve 2011 ve sonraki yıllar için % 15’tir.

Muhtarlar (Sigortalı Tescil ve Hizmet Daire Başkanlığının 05.03.2009 tarihli ve 2009/37 sayılı Genelgesinin “5.7.2. “ bölümüne istinaden) ve tarım işlerinde çalışanlar hariç

Kamu işyerinde çalıştığı için 5335 sayılı Kanun gereği aylığı kesilir.

Malullük Aylığı

Aylığı kesilmez. Prime esas kazançları üzerinden % 30 ve kısa vade sigorta primi olmak üzere sosyal güvenlik destek primi kesilir.

Malullük aylığı ödenmeye devam edilir. Malullük aylığından sosyal güvenlik destek primi kesilir. Prim oranı 2008 yılı için % 12, 2009 için % 13, 2010 yılı için % 14 ve 2011 yılı için % 15’tir.

Muhtarlar (Sigortalı Tescil ve Hizmet Daire Başkanlığının 05.03.2009 tarihli ve 2009/37 sayılı Genelgesinin “5.7.2. “ bölümüne istinaden) ve tarım işlerinde çalışanlar hariç

Aylığı kesilmez. Kamuda çalışabilir.

1479

Yaşlılık Aylığı

Özel sektör: Aylığı kesilmez. prime esas kazançları üzerinden % 30 ve kısa vade sigorta primi olmak üzere sosyal güvenlik destek primi kesilir.

Kamu sektörü: 5335 sayılı Kanun gereği aylıkları kesilir.

Tercihi doğrultusunda tüm sigorta kollarına veya sosyal güvenlik destek primine tabi çalışabilir.

Tüm Sigorta Kolları: aylığı kesilir ve prime esas kazançları üzerinden tüm sigorta kollarına tabi prim alınır.

Sosyal güvenlik destek primine tabi çalışma: Aylığı kesilmez, yaşlılık aylığından sosyal güvenlik destek primi kesilir. Prim oranı 2008 yılı için % 12, 2009 için % 13, 2010 yılı için % 14 ve 2011 yılı için % 15’tir.

Kamu işyerinde çalıştığı için 5335 sayılı Kanun gereği aylığı kesilir.

Malullük Aylığı

Aylığı kesilmez. Prime esas kazançları üzerinden % 30 ve kısa vade sigorta primi olmak üzere sosyal güvenlik destek primi kesilir.

Malullük aylığı kesilmez. Prim alınmaz.

Aylığı kesilmez. Kamuda çalışabilir.

2926

Yaşlılık Aylığı

Özel sektör: Aylığı kesilmez. Prime esas kazançları üzerinden % 30 ve kısa vade sigorta primi olmak üzere sosyal güvenlik destek primi kesilir.

Kamu sektörü: 5335 sayılı Kanun gereği aylıkları kesilir.

Yaşlılık aylığı kesilmez. Aylıklarından SGDP kesilir. Muhtarlar (Sigortalı Tescil ve Hizmet Daire Başkanlığının 05.03.2009 tarihli ve 2009/37 sayılı Genelgesinin “5.7.2. “ bölümüne istinaden) ve tarım işlerinde çalışanlar hariç

Kamu işyerinde çalıştığı için 5335 sayılı Kanun gereği aylığı kesilir.

Malullük Aylığı

Aylığı kesilmez. Prime esas kazançları üzerinden % 30 ve kısa vade sigorta primi olmak üzere sosyal güvenlik destek primi kesilir.

Malullük aylığı kesilmez. Aylıklarından SGDP kesilir. Muhtarlar (Sigortalı Tescil ve Hizmet Daire Başkanlığının 05.03.2009 tarihli ve 2009/37 sayılı Genelgesinin “5.7.2. “ bölümüne istinaden) ve tarım işlerinde çalışanlar hariç

Aylığı kesilmez. Kamuda çalışabilir.

5434

Emekli Aylığı

Özel sektör: Aylığı kesilmez. Prime esas kazançları üzerinden % 30 ve kısa vade sigorta primi olmak üzere sosyal güvenlik destek primi kesilir.

Kamu: 5335 sayılı Kanun uygulanır. Aylık kesilir. Haklarında tüm sigorta kolları uygulanır.

Emekli aylığı ödenmeye devam edilir. Emekli aylığından sosyal güvenlik destek primi kesilir. Prim oranı 2008 yılı için % 12, 2009 için % 13, 2010 yılı için % 14 ve 2011 yılı için % 15’tir. Muhtarlar (Sigortalı Tescil ve Hizmet Daire Başkanlığının 05.03.2009 tarihli ve 2009/37 sayılı Genelgesinin “5.7.2. “ bölümüne istinaden) ve tarım işlerinde çalışanlar hariç

5434 sayılı Kanunun 99. maddesi hükmü gereğince aylığı kesilir ve 4 (c) kapsamında sigortalılığı devam ettirilir.

Adi Vazife Mal. Aylığı

Kanunun yürürlük tarihinden itibaren bir ay içinde yazılı talepleri doğrultusunda;

1- Kısa ve uzun vadeli sigorta kolları

veya

2- Sosyal güvenlik destek primi

uygulanır. Bunlardan uzun vadeli sigorta primi ödeyenlerin belirtilen süre içinde yazılı talepte bulunmamaları halinde ayrıca iş kazası meslek hastalığı hükümleri uygulanır, sosyal güvenlik destek primi kesilmez.

Aylıkları kesilmez.

Kanunun yürürlük tarihinden itibaren bir ay içinde yazılı talepleri doğrultusunda;

1- Kısa ve uzun vadeli sigorta kolları

veya

2- Sosyal güvenlik destek primi

uygulanır. Bunlardan uzun vadeli sigorta primi ödeyenlerin belirtilen süre içinde yazılı talepte bulunmamaları halinde ayrıca iş kazası meslek hastalığı hükümleri uygulanır, sosyal güvenlik destek primi kesilmez.

Aylıkları kesilmez.

5434 sayılı Kanunun 99. maddesi hükmü gereğince aylığı kesilir ve 4 (c) kapsamında sigortalılığı devam ettirilir.

3713

Vazife Malullüğü

İş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümleri uygulanır. İş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümleri uygulananların uzun vadeli sigorta kollarına tâbi olmayı istemeleri halinde, bu isteklerini Kuruma bildirdikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren, haklarında uzun vadeli sigorta kolları da uygulanır. Bu fıkra kapsamına girenlerden ayrıca genel sağlık sigortası primi alınmaz. Aylıklar kesilmez.

İş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümleri uygulanır. İş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümleri uygulananların uzun vadeli sigorta kollarına tâbi olmayı istemeleri halinde, bu isteklerini Kuruma bildirdikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren, haklarında uzun vadeli sigorta kolları da uygulanır. Bu fıkra kapsamına girenlerden ayrıca genel sağlık sigortası primi alınmaz. Aylıkları kesilmez.

Kanunun 5. maddesinin (c) bendi gereği aylıkları kesilmez. Kanunun 4 (c) kapsamında sigortalılık halleri devam eder.

2330

Vazife Malullüğü

İş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümleri uygulanır. İş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümleri uygulananların uzun vadeli sigorta kollarına tâbi olmayı istemeleri halinde, bu isteklerini Kuruma bildirdikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren, haklarında uzun vadeli sigorta kolları da uygulanır. Bu fıkra kapsamına girenlerden ayrıca genel sağlık sigortası primi alınmaz. Aylıkları kesilmez.

İş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümleri uygulanır. İş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümleri uygulananların uzun vadeli sigorta kollarına tâbi olmayı istemeleri halinde, bu isteklerini Kuruma bildirdikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren, haklarında uzun vadeli sigorta kolları da uygulanır. Bu fıkra kapsamına girenlerden ayrıca genel sağlık sigortası primi alınmaz. Aylıkları kesilmez.

Aylıkları kesilir. Kanunun 4 (c) kapsamında sigortalılık halleri devam eder.

5434 sk. 64. mad.

 

İş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümleri uygulanır. İş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümleri uygulananların uzun vadeli sigorta kollarına tâbi olmayı istemeleri halinde, bu isteklerini Kuruma bildirdikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren, haklarında uzun vadeli sigorta kolları da uygulanır. Bu fıkra kapsamına girenlerden ayrıca genel sağlık sigortası primi alınmaz. Aylıkları kesilmez.

İş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümleri uygulanır. İş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümleri uygulananların uzun vadeli sigorta kollarına tâbi olmayı istemeleri halinde, bu isteklerini Kuruma bildirdikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren, haklarında uzun vadeli sigorta kolları da uygulanır. Bu fıkra kapsamına girenlerden ayrıca genel sağlık sigortası primi alınmaz. Aylıkları kesilmez.

Harp malullüğü zammı hariç aylıkları kesilir. Kanunun 4 (c) kapsamında sigortalılık halleri devam eder.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

A Ç I K L A M A L A R

 

 

     1- Bu belge, sigortalı ile ölen sigortalıların 18 yaşından büyük hak sahiplerine (eş, çocuk, ana ve baba) 5510 sayılı Kanuna göre bağlanacak olan gelir ve aylıklarla, yapılacak olan toptan ödeme, evlenme yardımı ve cenaze masrafı karşılığının Kurumdan talep edilmesi amacıyla kullanılır. Ayrıca, bunların kesilen ya da durdurulan gelir ve aylıklarının yeniden bağlanması ile gerektiği hallerde Kurumca istenebilir.

 

     2- Sigortalı tarafından yapılan tahsis taleplerinde; bu belgenin hak sahibine ait bilgiler ile 5, 7 numaralı alan hariç olmak üzere, “Sigortalı” başlıklı bölümündeki tüm alanlar cevaplandırılmalıdır. Sigortalılar sürekli iş göremezlik geliri, malullük aylığı, yaşlılık aylığı ve yaşlılık toptan ödemesinden hangisini tercih ettiğini bu bölümdeki “ numaralı “Tahsis Talep Çeşidi” alanına yazmalıdır. Hak sahiplerinin yapacakları tahsis taleplerinde ise, sigortalıya ilişkin bölümde 1, 2, 3, 5, 8, 10, 12, 13, 14, 15 ve 16 numaralı alanlar ile “Hak sahibi” başlıklı bölümdeki alanların tümü cevaplandırılmalıdır. “11” numaralı alan sadece ölüm gelir/aylığı bağlanması için talepte bulunan ana veya babalar tarafından cevaplandırılacaktır. Hak sahipleri ölüm geliri, ölüm aylığı, ölüm toptan ödemesi, evlenme ve cenaze ödeneği karşılığından hangisini tercih ettiğini bu bölümdeki “numaralı “Tahsis Talep Çeşidi” alanına yazmalıdır.

 

     3- Bu belgenin düzenlendiği tarihten önce gerek sigortalıların gerekse hak sahiplerinin 01.10.2008 tarihinden sonra 5510 sayılı Kanuna, 01.10.2008 tarihinden önce mülga sosyal güvenlik kanunlarına tabi geçen çalışmaları, bu çalışmalara dayalı olarak veya eş, ana-.baba veya çocuklardan hak kazanılan gelir ve aylıkların türü ve tahsis numaraları 12, 13, 14, 15 ve 16 alanlara yazılmalıdır.

 

     4- Bu belgeye, gelir ve aylık bağlanması talebinde bulunan sigortalı ve hak sahibinin 15 yaşından küçük çocuklar hariç olmak üzere birer adet fotoğrafı, ile sigortalının aylık prim ve hizmet belgesi henüz Kuruma verilmemiş son dönem çalışmalarını gösterir ve ilgili işveren tarafından düzenlenerek onaylanmış “Sigortalı İşten Ayrılış Bildirgesi” eklenmesi zorunludur. Ayrıca;

 

- 18 yaşını doldurmayanlar hariç, lise ve dengi öğrenim görmesi halinde 20 yaşını, yüksek öğrenim görmesi halinde 25 yaşını doldurmayan erkek çocukların ilgili öğretim kurumundan alacakları öğrenci belgesi,

- Malul çocuklar için sağlık kurulu raporu,

Kuruma verilmelidir. Toptan ödemeler ile evlenme ve cenaze ödeneği için fotoğraf ve sigortalı işten ayrılış bildirgesi eklenmez.

     5- 3201 sayılı Kanuna göre borçlanarak tahsis talebinde bulunanların “3201 Sayılı Kanuna Göre Aylık Talebinde Bulunanlara Mahsus Beyan ve Taahhüt Belgesi”ni de Kuruma vermesi gerekmektedir.

      

     6- Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 5510 sayılı Kanunun 96. madde hükümlerine göre geri alınır.

 

     7- Kurum, bu belgedeki bildirimlerin doğruluğunu her zaman araştırabilir. Gerçeğe aykırı bildirimde bulunanlara veya durum değişikliklerini derhal Kuruma bildirmeyenlere yapılan yersiz ödemeler, yasal faizi ile birlikte geri alınır, ayrıca bunlar hakkında Türk Ceza Kanunu’nun 204. maddesinin (1). fıkrası gereğince kovuşturma yapılmak üzere ilgili Cumhuriyet Savcılığı’na suç duyurusunda bulunulur.

 

 

 

 

 

 

EK-3

 

YIL

AY

AYLIK TÜFE/ ARTIŞ (%)

4(a) sigortalılarının 2008/Ekim Ayına Kadar Ölen Sigortalıların Hak Sahiplerine Bağlanan Asgari Aylıkların Tüfe, SDÖ ve Oransal Artışlarla Arttırılması

ÖLÜM AYLIĞI

Tek Haksahibi (%80)

Eş (%60)

Çocuk (%30)

1999

ARALIK

1,059

63.672.000

47.754.000

23.877.000

2000

OCAK

1,049

67.428.648

50.571.486

25.285.743

2000

ŞUBAT

1,037

70.732.652

53.049.489

26.524.745

2000

MART

1,029

73.349.761

55.012.321

27.506.160

2000

NİSAN

1,023

75.476.904

56.607.678

28.303.839

2000

MAYIS

1,022

77.212.873

57.909.655

28.954.827

2000

HAZİRAN

1,007

78.911.556

59.183.667

29.591.834

2000

TEMMUZ

1,022

79.463.938

59.597.953

29.798.977

2000

AĞUSTOS

1,022

81.212.145

60.909.109

30.454.554

2000

EYLÜL

1,031

82.998.812

62.249.109

31.124.555

2000

EKİM

1,031

85.571.775

64.178.831

32.089.416

2000

KASIM

1,037

88.224.501

66.168.376

33.084.188

2000

ARALIK

1,025

91.488.808

68.616.606

34.308.303

2001

OCAK

1,025

93.776.029

70.332.022

35.166.011

2001

ŞUBAT

1,018

96.120.430

72.090.322

36.045.161

2001

MART

1,061

97.850.598

73.387.948

36.693.974

2001

NİSAN

1,103

103.819.485

77.864.614

38.932.307

2001

MAYIS

1,051

114.512.892

85.884.669

42.942.335

2001

HAZİRAN

1,031

120.353.050

90.264.787

45.132.394

2001

TEMMUZ

1,024

124.083.994

93.062.996

46.531.498

2001

AĞUSTOS

1,029

127.062.010

95.296.508

47.648.254

2001

EYLÜL

1,059

130.746.809

98.060.107

49.030.053

2001

EKİM

1,061

138.460.871

103.845.653

51.922.827

2001

KASIM

1,042

146.906.985

110.180.239

55.090.119

2001

ARALIK

1,032

153.077.078

114.807.809

57.403.904

2002

OCAK

1,053

157.975.546

118.481.659

59.240.830

2002

ŞUBAT

1,018

166.348.250

124.761.187

62.380.594

2002

MART

1,012

169.342.518

127.006.889

63.503.444

2002

NİSAN

1,021

171.374.629

128.530.972

64.265.486

2002

MAYIS

1,006

174.973.497

131.230.123

65.615.061

2002

HAZİRAN

1,006

176.023.338

132.017.504

66.008.752

2002

TEMMUZ

1,014

177.079.479

132.809.609

66.404.805

2002

AĞUSTOS

1,022

179.558.592

134.668.944

67.334.472

2002

EYLÜL

1,035

183.508.882

137.631.661

68.815.831

2002

EKİM

1,033

189.931.693

142.448.770

71.224.385

2002

KASIM

1,029

196.199.439

147.149.579

73.574.790

2002

ARALIK

1,016

201.889.223

151.416.917

75.708.459

2003

OCAK

1,026

205.119.451

153.839.588

76.919.794

2003

ŞUBAT

1,023

210.452.558

157.839.418

78.919.709

2003

MART

1,031

215.292.967

161.469.725

80.734.863

2003

NİSAN

1,021

221.967.050

166.475.287

83.237.644

2003

MAYIS

1,016

226.628.358

169.971.269

84.985.634

2003

HAZİRAN

-0,2

230.254.413

172.690.810

86.345.405

2003

TEMMUZ

-0,4

230.254.413

172.690.810

86.345.405

2003

AĞUSTOS

1,002

230.254.413

172.690.810

86.345.405

2003

EYLÜL

1,019

230.714.922

173.036.192

86.518.096

2003

EKİM

1,014

235.098.506

176.323.879

88.161.940

2003

KASIM

1,016

238.389.885

178.792.414

89.396.207

2003

ARALIK

 

242.204.123

181.653.092

90.826.546

2004

OCAK

1,1

304.578.146

221.558.593

110.779.296

2004

TEMMUZ

1,1

335.035.960

243.714.452

121.857.226

2005

OCAK

1,06

355,14

258,33

129,17

2005

TEMMUZ

1,06

376,45

273,83

136,92

2006

OCAK

1,03

387,74

282,04

141,03

2006

TEMMUZ

1,0437

404,53

294,25

147,14

2007

OCAK

1,05

424,76

308,96

154,50

2007

TEMMUZ

1,0387

441,35

321,05

160,53

2008

OCAK

1,02

450,18

327,47

163,75

2008

TEMMUZ

1,072

482,59

351,05

175,53

2008

EKİM

1,072

487,28

354,18

177,09

2009

OCAK

1,0384

505,99

367,78

183,89

2009

TEMMUZ

1,0183

515,25

374,51

187,26

Not: 1- Tabloda belirtilen asgari aylık tutarları 2008/Ekim öncesi ölen sigortalıların hak sahipleri için uygulanır.

2- Asgari aylıklar, 2003 yılında ödenen sosyal destek ödemesi ilave edilerek artırılmıştır.

3- 2008/Ekim ayından itibaren aylıklara sonra sosyal yardım zammı ilave edilerek arttırılmıştır.

4- Hesaplanan aylıklara ek ödeme dahil edilmemiştir.

5- Aylıklar 2004 yılına kadar tüfe oranında, 2004 yılından itibaren de oransal artışlarla arttırılmıştır.

 

 

EK-4

 

TARİH

AYLIK ARTIŞ ORANI (%)

2008/Ekim Sonrası ölen sigortalının aylığının Üçlü Sisteme Göre (506+4447+5510) Bağlanması Durumunda Hak Sahiplerine Ödenecek Alt Sınır Aylıkları

2008/Ekim Sonrası ölen sigortalının aylığının İkili Sisteme Göre (4447+5510) Bağlanması Durumunda Hak Sahiplerine Ödenecek Alt Sınır Aylıkları

YIL

AY

ÖLÜM AYLIĞI

ÖLÜM AYLIĞI

Tek Haksahibi (80%)

Eş                        (60%)

Çocuk                      (30%)

Tek Haksahibi (80%)

Eş                      (60%)

Çocuk                      (30%)

2008

EKİM

1,072

482,59

351,05

175,53

186,27

139,68

69,84

2009

OCAK

1,0384

501,12

364,53

182,27

193,42

145,05

72,52

2009

TEMMUZ

1,0183

510,29

371,21

185,60

196,97

147,70

73,85

Not: 1-Tabloda belirtilen alt sınır aylıkları, 2008/Ekim sonrası ölen sigortalılardan, ölen sigortalının haksahiplerine paylaştırılacak ölüm aylığının ikili veya üçlü sisteme göre hesaplanması durumunda ödenecek miktarları göstermektedir.

2- Hesaplanan aylıklara ek ödeme dahil edilmemiştir.

 

 

 

 

_______________________________________________________________________

(*)         2011/58 sayılı Genelge ile 22.07.2011 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmıştır.